Ngày Nhà giáo Việt Nam: Nghề giáo, lương tháng và lương tâm

Lưu Đình Long
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Ngày Nhà giáo Việt Nam, tôi chợt nghĩ về lương tháng và lương tâm của người thầy. Trong giáo dục, lương tâm của người thầy quan trọng hơn tất cả bởi chẳng phải tự nhiên xã hội xem nghề giáo là nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý, nghề sáng tạo nhất trong những nghề sáng tạo.
Ngày Nhà giáo Việt Nam: Nghề giáo, lương tháng và lương tâm
Tác giả Lưu Đình Long cho rằng, trong giáo dục, lương tâm của nhà giáo quan trọng hơn tất cả bởi chẳng phải tự nhiên xã hội xem nghề giáo là nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý. (Ảnh: NVCC)

Tôi có nhiều bạn bè làm nghề giáo. Vì vậy, thi thoảng, tôi lại được nghe những tâm sự “phía sau bục giảng” của họ. Và tôi “ngộ” ra, hóa ra, làm thầy cô giáo đâu có sướng như mình nghĩ!

Hồi xưa, tôi có ý định sẽ trở thành giáo viên. Bằng chứng là tôi từng thi vào Đại học Sư phạm Đà Nẵng. Nhưng rồi, “nghề không chọn mình”, tôi quyết định theo ngành báo chí. Nhưng, có lúc tôi nghĩ, làm báo một thời gian, nếu có duyên mình cũng sẽ đi dạy.

GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng: Thầy mẫu mực về đạo đức mới mong học trò sống tử tế

GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng: Thầy mẫu mực về đạo đức mới mong học trò sống tử tế

TGVN. Tự hào vì nhiều thế hệ trong gia đình làm nghề dạy học, GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng chia sẻ, nghề giáo không giúp ...

Tôi hay hỏi Lê Văn Hiến, bạn tôi, đang dạy ở Trường THPT Trần Văn Giàu (Q.Bình Thạnh, TP.HCM) rằng, làm thầy tụi nhỏ thích không, chắc oai lắm? Hiến cười bảo, cũng vui mà cũng mệt, bao nhiêu thứ phải lo lắng, nhất là làm thầy trong thời buổi này, “trên đe dưới búa”.

Trước ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11) một tuần, Hiến kể về chuyện phong bì phụ huynh tặng cho thầy cô giáo dịp này. “Với người khác sao không biết, nhưng mình thấy việc trao phong bao, xem như quà tặng thầy cô nhân ngày Nhà giáo, thật sự kỳ kỳ”, Hiến nói và kể rằng đã có lần được đại diện hội phụ huynh của lớp nhét phong bì, gọi là quà cho thầy ngay giữa sân trường.

Sau đó, Hiến họp lớp và tuyên bố mình không nhận quà trong ngày “Tết thầy cô”. Với người thầy, việc dạy trên lớp và nhận lương tháng thật sự là khoản thu nhập không cao. Nhất là trong bối cảnh vật giá leo thang, mọi thứ đắt đỏ theo năm tháng, lương chỉ tăng theo kỳ hạn, người có trình độ Đại học phải 3 năm công tác mới lên lương một lần.

Có nhiều thầy cô giáo ở vùng sâu, vùng xa, điều kiện còn khó hơn. Tất nhiên, việc chọn về nơi xa công tác đã là sự dấn thân, phải có tình yêu nghề mới làm được. Nhiều lần báo chí đăng tải thông tin, thầy cô vùng cao được thưởng Tết một ký hạt dưa. Nghe mà thương, vì đó là những người sẽ đào tạo ra những thế hệ trẻ gánh vác đất nước mai sau, mà chính họ còn chật vật, không gánh nỗi gia đình nhỏ của mình.

Bạn tôi, dạy học ở một trường Đại học cũng ngậm ngùi không kém, lương Thạc sĩ tầm 6 triệu đồng/tháng, Tiến sĩ khoảng 8 triệu đồng/tháng. Nghe chua chát, nếu so với lương công nhân hoặc những người đi chăm trẻ, bảo vệ… có khi cũng tương đương.

Có lẽ vì thế mà, có nhiều người “cạn nghĩ” đã chọn hướng, “học chi cho lắm, xong phổ thông đi làm công nhân cho đỡ tốn tiền”. Thực trạng về cử nhân, trên đại học thất nghiệp đã từng có báo cáo với con số 200.000 người. Vậy là, với những người có việc làm, dù lương thấp vẫn mừng rồi. Đi xe công nghệ, đôi khi trò chuyện với tài xế mới nhận ra, trong số đó có những cử nhân, họ ra trường rồi nhưng không có việc, chẳng thể về quê (vì ngại xóm làng dị nghị) nên cứ phải bám trụ ở thành phố với nghề đó, chờ cơ hội.

Việc này có liên quan tới tuyển sinh của các trường Đại học, trong cơ chế cạnh tranh, tự thu tự chi nên đã “giành giật” người học, hạ chuẩn đầu vào. Từ đó, tạo ra một thế hệ cử nhân thất nghiệp. Để xảy ra tình trạng này, lỗi do đâu?

Không xét yếu tố ảnh hưởng tiêu cực đến xã hội, câu chuyện tuyển đại người vào học để thu tiền, còn đầu ra không quan tâm, liệu có lương tâm? Người thầy trong môi trường đào tạo ấy có thấy áy náy với bao niềm hi vọng bên dưới giảng đường?

Trong thời buổi cạnh tranh để phát triển, sự “phát triển” sẽ khó bền nếu không xây trên nền móng vững chắc là tính nhân văn. Trong câu chuyện tuyển sinh, đào tạo của các trường Đại học ngày nay, dường như người ta chỉ chú ý đến lương tháng của người thầy.

Ngày Nhà giáo Việt Nam: Nghề giáo, lương tháng và lương tâm
Tác giả Lưu Đình Long giao lưu cùng bạn đọc. (Ảnh: Huy Sơn)

Trong giáo dục, lương tâm quan trọng hơn là mấu chốt để được là… thầy, để học sinh, phụ huynh còn kính trọng. Chẳng phải tự nhiên xã hội xem nghề giáo là nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý, nghề sáng tạo nhất trong những nghề sáng tạo. Bởi chính yếu tố làm nghề với lương tâm trong sạch, lấy đạo đức làm đầu của người thầy, của những người trong môi trường giáo dục. Một khi người thầy có thể vì lý do lương tháng mà đánh mất lương tâm, sẽ tạo ra khoảng trống mất niềm tin trong xã hội. Điều đó đồng nghĩa với sụp đổ “lâu đài giáo dục”, bởi mối quan hệ thầy trò không còn xác lập ở sự kính trọng nữa.

Hiến, bạn tôi ái ngại với món quà phong bao cũng vì lẽ đó. Học sinh sẽ nghĩ gì nếu biết cha mẹ mình đã hùn tiền để “gửi quà” cho thầy? Người thầy nhận “quà” kiểu đó có quen tay? Và rồi sự vô tư trong giảng dạy có còn khi họ đặt chân lên bục giảng?

Tiền bạc, nói chung, ai cũng cần nhưng không phải lúc nào nó cũng trở nên giá trị khi được đặt lên hàng đầu. Trong giáo dục, nếu trường học hay người thầy bị tiền bạc chi phối, chắc chắn sẽ giảm đi ít nhiều lương tâm trong khi tuyển sinh, lên lớp.

Giữa những ngày vui của thầy cô, chúng ta cảm thông, chia sẻ với sự tận hiến của các thầy cô dấn thân, của những người chọn nghề giáo phục vụ. Nhưng việc tri ân người thầy như thế nào là một vấn đề không chỉ ở chỗ thái độ của thầy, còn nằm nơi cái nhìn của phụ huynh về công việc mà họ làm.

Sâu xa hơn, chính là vấn đề xây dựng cơ chế, chính sách từ việc tuyển sinh đại học đến chăm lo đời sống người thầy. Làm sao để nghề giáo thực sự cao quý ở chính đồng lương tương xứng với công sức người thầy đã bỏ ra, để không ai lăn tăn chuyện tiền bạc. Khi đó, danh hiệu “cao quý” mới đầy đủ ý nghĩa bởi sự coi trọng!

Ngày Nhà giáo Việt Nam: Người thầy đúng nghĩa không cần tô vẽ hay 'hóa trang' thành người khác

Ngày Nhà giáo Việt Nam: Người thầy đúng nghĩa không cần tô vẽ hay 'hóa trang' thành người khác

TGVN. GS. TS. Huỳnh Văn Sơn, Phó Hiệu trưởng Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh khẳng định, với mỗi nhà giáo, để trở ...

GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng: Thầy mẫu mực về đạo đức mới mong học trò sống tử tế

GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng: Thầy mẫu mực về đạo đức mới mong học trò sống tử tế

TGVN. Tự hào vì nhiều thế hệ trong gia đình làm nghề dạy học, GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng chia sẻ, nghề giáo không giúp ...

'Hạnh phúc của người thầy là nâng đỡ học sinh trong từng bước đi để trưởng thành'

'Hạnh phúc của người thầy là nâng đỡ học sinh trong từng bước đi để trưởng thành'

TGVN. Tại chương trình 'Thay lời tri ân' năm 2020 với chủ đề 'Hạnh phúc', bà Trương Thị Mai, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí ...

Lưu Đình Long

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Khám phá vẻ đẹp của tự nhiên qua Triển lãm 'Vùng sống'

Khám phá vẻ đẹp của tự nhiên qua Triển lãm 'Vùng sống'

Hơn 20 bức tranh trưng bày tại Triển lãm 'Vùng sống' của họa sĩ Nguyễn Văn Trinh được thể hiện bằng chất liệu lụa kết hợp với giấy giang của ...
Nga lần đầu thử nghiệm máy bay không người lái hạng nặng Okhotnik

Nga lần đầu thử nghiệm máy bay không người lái hạng nặng Okhotnik

Lần đầu tiên quân đội Nga tiến hành một loạt chuyến bay thử nghiệm đối với loại máy bay chiến đấu không người lái (UCAV) hạng nặng Okhotnik (Thợ săn).
Covid-19 ở Việt Nam chiều 2/12: Thêm 7 ca mắc mới, được cách ly ngay khi nhập cảnh

Covid-19 ở Việt Nam chiều 2/12: Thêm 7 ca mắc mới, được cách ly ngay khi nhập cảnh

Bản tin 18h ngày 2/12 của Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch Covid-19 cho biết, đã ghi nhận 7 ca mắc mới, đều từ nước ngoài về Việt ...
XSMB 3/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - XSMB thứ 5 - SXMB 3/12 - dự đoán XSMB 4/12

XSMB 3/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - XSMB thứ 5 - SXMB 3/12 - dự đoán XSMB 4/12

XSMB 3/12. KQXSMB thứ 5. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc nhanh nhất hôm nay ngày 3 tháng 12 năm 2020. KQSXMB. SXMB 3/12.
Anh trở thành nước đầu tiên trên thế giới phê duyệt lưu hành vaccine ngừa Covid-19

Anh trở thành nước đầu tiên trên thế giới phê duyệt lưu hành vaccine ngừa Covid-19

Ngày 2/12, Anh trở thành nước đầu tiên trên thế giới phê duyệt lưu hành vaccine phòng ngừa bệnh viêm đường hô hấp cấp Covid-19.
BXH Spotify: BTS dẫn đầu danh sách 'Nghệ sĩ có nhiều lượt stream nhất Việt Nam'

BXH Spotify: BTS dẫn đầu danh sách 'Nghệ sĩ có nhiều lượt stream nhất Việt Nam'

BLACKPINK và BTS vẫn là hai cái tên thống trị tại Việt Nam. Nhóm nhạc Hàn Quốc BTS dẫn đầu 'Những nghệ sĩ có nhiều lượt stream nhất Việt Nam' ...
Liên hợp quốc: Trẻ em bị buôn bán và cưỡng bức lao động gia tăng tại Mali

Liên hợp quốc: Trẻ em bị buôn bán và cưỡng bức lao động gia tăng tại Mali

Ngày càng có nhiều trẻ em bị buôn bán và ép buộc làm việc tại các mỏ vàng cũng như tham chiến tại Mali trong năm 2020.
Thời tiết thuận lợi, ai sẽ là mục tiêu hàng đầu của Covid-19?

Thời tiết thuận lợi, ai sẽ là mục tiêu hàng đầu của Covid-19?

Virus SARS-CoV-2 có khả năng lây lan mạnh mẽ hơn khi thời tiết lạnh, do đó, dịch Covid-19 có thể diễn biến phức tạp hơn vào mùa Đông.
XSMT 3/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay - XSMT thứ 5 - SXMT 3/12 - dự đoán XSMT 4/12

XSMT 3/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay - XSMT thứ 5 - SXMT 3/12 - dự đoán XSMT 4/12

XSMT 3/12. KQXSMT thứ 5. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung nhanh nhất hôm nay ngày 3 tháng 12 năm 2020. KQSXMT. SXMT 3/12.
Những điều cần biết về bệnh truyền nhiễm nguy hiểm Whitmore

Những điều cần biết về bệnh truyền nhiễm nguy hiểm Whitmore

Thời gian gần đây, các tỉnh miền Trung ghi nhận một số trường hợp mắc bệnh Whitmore (bệnh Melioidosis) do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 2/12: Thêm 7 ca mắc mới, được cách ly ngay khi nhập cảnh

Covid-19 ở Việt Nam chiều 2/12: Thêm 7 ca mắc mới, được cách ly ngay khi nhập cảnh

Bản tin 18h ngày 2/12 của Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch Covid-19 cho biết, đã ghi nhận 7 ca mắc mới, đều từ nước ngoài về Việt Nam.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (2-3/12): Không khí lạnh tăng cường ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ; Hà Nội rét 15 độ C

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (2-3/12): Không khí lạnh tăng cường ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ; Hà Nội rét 15 độ C

Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ trời tiếp tục rét, vùng núi rét đậm, rét hại; Trung Bộ mưa rào rải rác; Nam Bộ đêm mưa vài nơi, ngày nắng.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp ngày 3/12: Tuổi Sửu có quý nhân phù trợ, tuổi Tỵ dễ đầu tư sai hướng

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp ngày 3/12: Tuổi Sửu có quý nhân phù trợ, tuổi Tỵ dễ đầu tư sai hướng

TGVN. Tử vi hôm nay 3/12/2020, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Dự báo thời tiết 3 ngày tới (2-4/12): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ trời rét; Cảnh báo lũ, sạt lở đất, ngập úng từ Quảng Trị đến Khánh Hòa và Tây Nguyên

Dự báo thời tiết 3 ngày tới (2-4/12): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ trời rét; Cảnh báo lũ, sạt lở đất, ngập úng từ Quảng Trị đến Khánh Hòa và Tây Nguyên

Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ mưa vài nơi, trời rét; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ mưa rào và dông rải rác.
Dự báo thời tiết ngày và đêm nay (2/12): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ sáng và đêm trời rét; Trung Bộ mưa to; Tin lũ khẩn cấp

Dự báo thời tiết ngày và đêm nay (2/12): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ sáng và đêm trời rét; Trung Bộ mưa to; Tin lũ khẩn cấp

Dự báo thời tiết sáng nay, từ Hà Tĩnh đến Khánh Hòa có mưa, các tỉnh từ Thừa Thiên-Huế đến Quảng Ngãi mưa vừa, có nơi mưa to; miền Bắc rét.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 2/12: Tuổi Thìn vượng tình duyên, tuổi Tỵ dễ bị lừa gạt

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 2/12: Tuổi Thìn vượng tình duyên, tuổi Tỵ dễ bị lừa gạt

Tử vi hôm nay 2/12/2020, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tị, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Anh trở thành nước đầu tiên trên thế giới phê duyệt lưu hành vaccine ngừa Covid-19

Anh trở thành nước đầu tiên trên thế giới phê duyệt lưu hành vaccine ngừa Covid-19

Ngày 2/12, Anh trở thành nước đầu tiên trên thế giới phê duyệt lưu hành vaccine phòng ngừa bệnh viêm đường hô hấp cấp Covid-19.
Thời tiết thuận lợi, ai sẽ là mục tiêu hàng đầu của Covid-19?

Thời tiết thuận lợi, ai sẽ là mục tiêu hàng đầu của Covid-19?

Virus SARS-CoV-2 có khả năng lây lan mạnh mẽ hơn khi thời tiết lạnh, do đó, dịch Covid-19 có thể diễn biến phức tạp hơn vào mùa Đông.
Những điều cần biết về bệnh truyền nhiễm nguy hiểm Whitmore

Những điều cần biết về bệnh truyền nhiễm nguy hiểm Whitmore

Thời gian gần đây, các tỉnh miền Trung ghi nhận một số trường hợp mắc bệnh Whitmore (bệnh Melioidosis) do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra.
Cập nhật Covid-19 ở Việt Nam: Những nơi bệnh nhân 1347 từng đến và biện pháp phòng dịch cần thực hiện gấp

Cập nhật Covid-19 ở Việt Nam: Những nơi bệnh nhân 1347 từng đến và biện pháp phòng dịch cần thực hiện gấp

Cập nhật Covid-19 ở Việt Nam: Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC) thông báo những địa điểm bệnh nhân 1347 từng đến.
NAVITA: Phòng bệnh hay chữa bệnh quan trọng hơn?

NAVITA: Phòng bệnh hay chữa bệnh quan trọng hơn?

Navita chắt lọc tinh hoa của hai nền Y học bằng cách lựa chọn các thảo dược quý hiếm của phương Đông được kiểm chứng bởi khoa học phương Tây.
Sôi động Ngày hội hiến máu nhân đạo - Festival Trái tim nhân ái năm 2020

Sôi động Ngày hội hiến máu nhân đạo - Festival Trái tim nhân ái năm 2020

Ngày 22/11, tại Hà Nội đã diễn ra “Ngày hội hiến máu nhân đạo – Festival Trái tim nhân ái” năm 2020.
XSMB 3/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - XSMB thứ 5 - SXMB 3/12 - dự đoán XSMB 4/12

XSMB 3/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - XSMB thứ 5 - SXMB 3/12 - dự đoán XSMB 4/12

XSMB 3/12. KQXSMB thứ 5. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc nhanh nhất hôm nay ngày 3 tháng 12 năm 2020. KQSXMB. SXMB 3/12.
XSMT 3/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay - XSMT thứ 5 - SXMT 3/12 - dự đoán XSMT 4/12

XSMT 3/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay - XSMT thứ 5 - SXMT 3/12 - dự đoán XSMT 4/12

XSMT 3/12. KQXSMT thứ 5. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung nhanh nhất hôm nay ngày 3 tháng 12 năm 2020. KQSXMT. SXMT 3/12.
XSMN 3/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay - XSMN thứ 5 - SXMN 3/12 - dự đoán XSMN 4/12

XSMN 3/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay - XSMN thứ 5 - SXMN 3/12 - dự đoán XSMN 4/12

XSMN 3/12. KQXSMN thứ 5. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam nhanh nhất hôm nay ngày 3 tháng 12 năm 2020. KQSXMN. SXMN 3/12.
XSMN 2/12 - XSMN thứ 4 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay - SXMN 2/12 - dự đoán XSMN 3/12

XSMN 2/12 - XSMN thứ 4 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay - SXMN 2/12 - dự đoán XSMN 3/12

XSMN 2/12. KQXSMN thứ 4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam nhanh nhất hôm nay ngày 2 tháng 12 năm 2020. KQSXMN. SXMN 2/12.
XSMB 2/12 - XSMB thứ 4 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - SXMB 2/12 - dự đoán XSMB 3/12

XSMB 2/12 - XSMB thứ 4 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - SXMB 2/12 - dự đoán XSMB 3/12

XSMB 2/12. KQXSMB thứ 4. Trực tiếp kết quả xổ số kiến thiết miền Bắc hôm nay ngày 2 tháng 12 năm 2020. KQSXMB. SXMB 2/12.
XSMT 2/12 - XSMT thứ 4 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay - SXMT 2/12 - dự đoán XSMT 3/12

XSMT 2/12 - XSMT thứ 4 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay - SXMT 2/12 - dự đoán XSMT 3/12

XSMT 2/12. KQXSMT thứ 4. Trực tiếp kết quả xổ số kiến thiết miền Trung nhanh nhất hôm nay ngày 2 tháng 12 năm 2020. KQSXMT. SXMT 2/12.
Phiên bản di động