 |
| Phụ nữ ngày nay không chỉ là người giữ lửa trong gia đình mà còn có vai trò quan trọng trong lao động và phát triển xã hội. (Ảnh: Phương Quyên) |
Trong hành trình phát triển bền vững của nhân loại, gia đình luôn là điểm tựa đầu tiên và bền vững nhất của mỗi con người. Giữa nhịp sống hiện đại nhiều đổi thay, những giá trị truyền thống của gia đình Việt Nam vẫn âm thầm nuôi dưỡng nhân cách, lòng nhân ái và tinh thần gắn kết cộng đồng. Ngày quốc tế Gia đình (15/5) không chỉ là dịp để tôn vinh mái ấm, mà còn nhắc mỗi người về trách nhiệm gìn giữ những giá trị tốt đẹp đã làm nên bản sắc văn hóa dân tộc qua nhiều thế hệ.
Nền tảng của hạnh phúc và phát triển bền vững
Mỗi năm, Ngày quốc tế Gia đình (15/5) lại trở thành dịp để con người trên khắp thế giới nhìn lại vai trò của gia đình trong đời sống xã hội. Trong bối cảnh thế giới đang hướng tới các mục tiêu của Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững như xóa đói giảm nghèo, nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo vệ môi trường và thúc đẩy bình đẳng xã hội, gia đình vẫn được xem là hạt nhân quan trọng nhất để hiện thực hóa những mục tiêu ấy.
Không phải ngẫu nhiên mà mọi quốc gia đều coi gia đình là nền tảng của xã hội. Một xã hội phát triển bền vững không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế, mà còn bằng chất lượng đời sống con người, bằng sự bình yên trong mỗi mái nhà, bằng cách con người yêu thương và chăm sóc nhau trong những điều giản dị nhất ở trong mỗi bữa ăn.
Trong gia đình, trẻ em được nuôi dưỡng bằng tình yêu thương và những bài học đầu đời về nhân cách. Người già có nơi nương tựa, được quan tâm và phụng dưỡng. Những người trưởng thành, sau những áp lực của cuộc sống vẫn luôn có một chốn để trở về. Gia đình vì thế không chỉ là nơi sinh sống, mà còn là nơi chữa lành, sẻ chia.
Ở nước ta, gia đình còn mang một ý nghĩa sâu sắc hơn thế. Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, gia đình Việt Nam được hình thành trên nền tảng của đạo lý, tình nghĩa và sự gắn bó. Từ lời ru của mẹ, câu chuyện của bà, đến những lời dạy giản dị như “kính trên nhường dưới”, “chị ngã em nâng”, “bầu ơi thương lấy bí cùng”... mỗi người Việt đều lớn lên trong dòng chảy của yêu thương và trách nhiệm.
Có lẽ vì vậy mà dù cuộc sống hiện đại đang làm thay đổi nhiều giá trị và lối sống, gia đình Việt vẫn luôn giữ được sợi dây kết nối thiêng liêng giữa các thế hệ. Trong nhiều gia đình, bữa cơm tối vẫn là khoảng thời gian quý giá để mọi người quây quần bên nhau. Những dịp lễ Tết vẫn là lúc con cháu trở về đoàn tụ. Những điều tưởng chừng nhỏ bé ấy lại chính là nơi lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến vai trò của gia đình. Bởi theo Người, nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, gia đình tốt thì xã hội mới tốt, xã hội tốt thì gia đình càng tốt hơn, hạt nhân của xã hội là gia đình. Câu nói ấy đến hôm nay vẫn còn nguyên giá trị. Một xã hội nhân văn phải bắt đầu từ những gia đình biết yêu thương, tôn trọng và trách nhiệm với nhau.
Trong hành trình phát triển đất nước, Đảng và Nhà nước ta luôn coi trọng vai trò của gia đình và văn hóa gia đình. Việc xây dựng gia đình văn hóa, xây dựng mối quan hệ gắn kết giữa gia đình – nhà trường – xã hội không chỉ nhằm giữ gìn truyền thống mà còn để tạo nền tảng cho sự phát triển con người Việt Nam trong thời đại mới.
Ngày 6/5/2026, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký ban hành Chỉ thị số 17/CT-TTg ngày 6/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân. Cùng ngày, Bộ Y tế ban hành Quyết định số 1272/QĐ-BYT - Phê duyệt Kế hoạch triển khai nhiệm vụ khám sức khoẻ định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho người dân, nhằm tổ chức thực hiện trên phạm vi toàn quốc.
 |
| Ngày quốc tế Gia đình là lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng sâu sắc, giữa những đổi thay của thời đại, gia đình vẫn là điều quý giá nhất cần được gìn giữ. ( Ảnh minh họa: Internet) |
Ngày nay, cùng với sự phát triển của công nghệ và nhịp sống hiện đại, gia đình Việt Nam đang đứng trước nhiều thay đổi. Cuộc sống bận rộn khiến thời gian dành cho nhau ít hơn. Không ít người trẻ mải mê với công việc, mạng xã hội hay những áp lực cá nhân mà vô tình quên đi sự quan tâm dành cho gia đình. Khoảng cách thế hệ đôi khi trở thành rào cản trong việc chia sẻ và thấu hiểu.
Thế nhưng, trong xã hội hiện đại, con người lại càng nhận ra giá trị của một mái ấm bình yên. Sau những biến động của cuộc sống, điều khiến người ta cảm thấy được an ủi nhiều nhất vẫn là ánh đèn chờ ở mỗi mái nhà, là bữa cơm có người hỏi han, là sự hiện diện của những người thân yêu.
Trong một chia sẻ với Báo Thế giới và Việt Nam, ĐBQH. Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh: "Văn hóa gia đình trong thời đại ngày nay đang đối mặt với nhiều vấn đề phức tạp do sự thay đổi nhanh chóng của xã hội và sự phát triển của công nghệ. Có một số vấn đề tồn tại trong văn hóa gia đình như sự phụ thuộc vào thiết bị điện tử và mạng xã hội khiến các thành viên gia đình ít giao tiếp trực tiếp hơn. Công việc bận rộn và lịch trình học tập dày đặc làm giảm thời gian dành cho gia đình".
Theo ông Bùi Hoài Sơn, sự khác biệt giữa thế hệ trẻ và người lớn tuổi trong quan điểm sống, cách nhìn nhận về công nghiệm các giá trị truyền thống, dẫn đến việc thế hệ trẻ đôi khi không hiểu và tôn trọng đầy đủ những giá trị mà thế hệ trước coi trọng và ngược lại. Một vấn đề nữa là lối sống thực dụng, ở đó, nhiều thành viên trong gia đình chạy theo các giá trị vật chất, thành công cá nhân có thể làm phai nhạt giá trị tình cảm và sự gắn kết gia đình. Họ ưu tiên công việc và thành công cá nhân có thể dẫn đến sự bỏ bê vai trò và trách nhiệm của mình.
Ngoài ra, những vấn đề đến từ áp lực từ thành công trong học tập, công việc khiến các thành viên gia đình cảm thấy căng thẳng, mệt mỏi, hay việc sử dụng công nghệ quá mức có thể gây nghiện, làm giảm sự kết nối gia đình.
Như vậy, giữ gìn nét đẹp gia đình Việt Nam hôm nay không có nghĩa là giữ nguyên mọi nếp cũ, mà là biết tiếp nối những giá trị tốt đẹp trong một tinh thần phù hợp với thời đại. Đó là sự hiếu kính với ông bà cha mẹ, là cách cha mẹ lắng nghe con cái thay vì áp đặt, là việc mỗi thành viên biết chia sẻ trách nhiệm và yêu thương bằng hành động cụ thể.
Một gia đình hạnh phúc không cần phải quá giàu có hay hoàn hảo. Điều quan trọng là các thành viên biết quan tâm, thấu hiểu và đồng hành cùng nhau. Trong thời đại số, đôi khi chỉ cần dành một chút thời gian để trò chuyện với người thân, cùng ăn một bữa cơm trọn vẹn hay hỏi thăm nhau sau một ngày dài cũng đủ để giữ lửa gia đình.
Bên cạnh đó, việc xây dựng gia đình tiến bộ, bình đẳng và văn minh cũng là yêu cầu của xã hội hiện đại. Phụ nữ ngày nay không chỉ là người giữ lửa mà còn có vai trò quan trọng trong lao động và phát triển xã hội. Đàn ông cũng cần chia sẻ trách nhiệm chăm sóc gia đình và nuôi dạy con cái. Khi mọi thành viên được tôn trọng và có cơ hội phát triển, gia đình sẽ trở thành nơi nuôi dưỡng hạnh phúc bền vững.
Điều đáng quý của gia đình Việt Nam là dù ở bất cứ hoàn cảnh nào, tinh thần đoàn kết và yêu thương vẫn luôn hiện hữu. Trong thiên tai, dịch bệnh hay khó khăn, người Việt luôn hướng về gia đình như một nguồn sức mạnh tinh thần lớn lao. Từ những bữa cơm sẻ chia mùa dịch đến những người con xa quê mong ngày trở về đoàn tụ, tất cả đều cho thấy gia đình vẫn là nơi neo giữ tâm hồn của mỗi người Việt.
Đưa ra giải pháp, ĐBQH. Bùi Hoài Sơn cho rằng, cần tăng cường giao tiếp và kết nối trong gia đình bằng cách quy định thời gian cụ thể dành cho các hoạt động chung như bữa ăn, dã ngoại, hoặc các hoạt động giải trí gia đình; tạo môi trường mở để các thành viên có thể chia sẻ cảm xúc, suy nghĩ và lắng nghe nhau một cách chân thành. Đồng thời, cha mẹ nên chia sẻ với con cái về những giá trị truyền thống, lịch sử gia đình để con cái hiểu và trân trọng. Khuyến khích các thế hệ học hỏi lẫn nhau, tôn trọng quan điểm và giá trị của nhau.
Nên quản lý thời gian sử dụng công nghệ, thông qua việc đặt ra các quy định rõ ràng về thời gian sử dụng điện thoại, máy tính bảng, đặc biệt là trong thời gian sinh hoạt gia đình, cũng như tổ chức các hoạt động không liên quan đến công nghệ như đọc sách, chơi thể thao, tham gia các hoạt động xã hội. Giảm áp lực và tạo môi trường gia đình lành mạnh, bảo đảm mọi thành viên đều cảm thấy được hỗ trợ và yêu thương trong gia đình, đặc biệt trong những thời điểm khó khăn, tạo ra một môi trường gia đình nơi mọi người có thể thư giãn, vui vẻ và giải tỏa căng thẳng.
Cuối cùng, phát triển kỹ năng mềm bằng cách rèn luyện kỹ năng giao tiếp, lắng nghe và giải quyết xung đột mang tính xây dựng, đồng thời dạy con cái về trách nhiệm đối với gia đình, xã hội và những giá trị đạo đức cơ bản.
Có thể nói, Ngày quốc tế Gia đình còn là lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng sâu sắc, giữa những đổi thay của thời đại, gia đình vẫn là điều quý giá nhất cần được gìn giữ. Một đất nước muốn phát triển bền vững cần bắt đầu từ những gia đình hạnh phúc, một xã hội muốn nhân văn cần được xây dựng từ sự yêu thương trong mỗi mái nhà.
Khi mỗi gia đình đều biết nuôi dưỡng lòng nhân ái, sự sẻ chia và tinh thần trách nhiệm, đó cũng chính là lúc những giá trị tốt đẹp của dân tộc được tiếp nối bền vững qua nhiều thế hệ. Để mỗi người đều hiểu rằng, điều ý nghĩa không phải là những lời chúc hoa mỹ trên điện thoại, mạng xã hội mà ở việc mỗi người dành thời gian nhiều hơn cho gia đình mình. Bởi sau tất cả, gia đình vẫn luôn là nơi bình yên nhất để trở về, là cội nguồn của yêu thương và điểm tựa vững bền cho mỗi con người.
| ĐBQH. Bùi Hoài Sơn: Gia đình đang bị 'đe dọa' bởi những thách thức mới Dưới góc nhìn của mình, ĐBQH. Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội nhận định, trong ... |
| Giáo dục gia đình cần thích nghi với thời đại Nhiều chuyên gia cảnh báo, việc lệ thuộc vào công nghệ quá mức có thể khiến sự gắn kết của gia đình bị lung lay, ... |
| GS. Huỳnh Văn Sơn: Dành thời gian chất lượng cho gia đình là khoản đầu tư không bao giờ lỗ Gia đình không tránh khỏi những “cơn bão nhỏ”, nhưng nếu mỗi thành viên đều nắm tay nhau đi qua, “ngôi nhà” sẽ thêm bền ... |
| Gia đình thích ứng trong thời đại mới Để gia đình thực sự là tổ ấm, là nền tảng hình thành nhân cách và giá trị sống, mỗi thành viên cần có trách ... |
| Văn hóa ngoại giao Hồ Chí Minh – nền tảng cho bản lĩnh và vị thế Việt Nam Văn hóa ngoại giao Hồ Chí Minh không chỉ là di sản tư tưởng quý báu mà còn là nền tảng giúp Việt Nam giữ ... |
