Nghệ thuật ngoại giao Hồ Chí Minh: ‘Giành thắng từng bước’ tiến tới thắng lợi hoàn toàn

PGS.TS.Trần Minh Trưởng
Theo dõi TGVN trên
Nguyên Viện trưởng Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng
Baoquocte.vn. Đàm phán, thương lượng là nghệ thuật đấu tranh ngoại giao trực diện, là quá trình chuyển hóa sức mạnh chính trị, quân sự, thành lợi thế trên bàn đàm phán, nhằm mục tiêu giành thắng lợi cuối cùng.
Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ hai tại Trụ sở Bộ Ngoại giao - số 1 Tôn Thất Đàm, năm 1962. (Ảnh tư liệu)
Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ hai tại Trụ sở Bộ Ngoại giao - số 1 Tôn Thất Đàm, năm 1962. (Ảnh tư liệu)

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đấu tranh ngoại giao Việt Nam đã đạt tới đỉnh cao nghệ thuật, trên cả phương diện chiến lược và sách lược, vận dụng một cách nhuần nhuyễn kinh nghiệm ngoại giao truyền thống, kết hợp với sử dụng nghệ thuật ngoại giao “giành thắng lợi từng bước” để giành thắng lợi cuối cùng.

Trong cuộc đối đầu giữa dân tộc Việt Nam với các đế quốc đối thủ có sức mạnh vượt trội về mọi mặt, đặc biệt là về vũ khí và phương tiện chiến tranh hiện đại, bộ máy quân sự, ngoại giao chuyên nghiệp, bài bản, vấn đề phải giải quyết là so sánh lực lượng, thực lực trong đàm phán để đạt được mục tiêu chiến lược.

Do đó, Hồ Chí Minh đưa ra quan điểm chỉ đạo: “vừa đánh, vừa đàm”, “giành thắng lợi từng bước”, nhằm chuyển hóa lực lượng, tạo thế và lực mới. Trong cuộc đấu tranh này, không được nóng vội chủ quan, xa rời mục tiêu chiến lược.

Người quán triệt: “Ngoại giao chỉ thắng lợi khi cách mạng ta thắng lợi”; “Chúng ta cần nêu cao tinh thần tự lực cánh sinh, chống tư tưởng sợ Mỹ, tư tưởng đàm phán khi chưa có điều kiện có lợi, muốn kết thúc chiến tranh với bất cứ giá nào, tư tưởng ỷ lại vào sự giúp đỡ của nước ngoài, không tin tưởng vào sức mình”. Người phân tích, ta phải biết thắng từng bước, phải: “Kiên trì phương châm ra sức hạn chế cuộc chiến tranh xâm lược của địch và thắng địch trong cuộc chiến tranh hạn chế đó”.

Trong quá trình đấu tranh trên bàn hội nghị: “miền Bắc cứ đàm, miền Nam cứ đánh”. Theo phương châm chỉ đạo của Người, chính trị, quân sự và ngoại giao được xác định là ba mặt trận, phối hợp tấn công nhịp nhàng. Hồ Chí Minh quán triệt, phải coi trọng mối quan hệ chặt chẽ, biện chứng giữa mặt trận ngoại giao với mặt trận quân sự, mặt trận chính trị; kết hợp giữa “đánh và đàm” đưa đến hiệu quả cao nhất.

Người chỉ rõ, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước hiện nay, đấu tranh quân sự và đấu tranh chính trị ở miền Nam là nhân tố chủ yếu quyết định thắng lợi trên chiến trường, làm cơ sở thắng lợi trên mặt trận ngoại giao. Chúng ta chỉ có thể giành trên bàn hội nghị cái mà chúng ta đã giành được trên chiến trường.

Tuy nhiên, đấu tranh ngoại giao không chỉ đơn thuần phản ánh cuộc đấu tranh trên chiến trường, mà phải căn cứ vào tình hình quốc tế và tính chất cuộc chiến tranh giữa ta và địch, đấu tranh ngoại giao giữ một vai trò quan trọng, tích cực và chủ động. Nói chuyện với đoàn đại biểu Chính phủ ta sắp lên đường đàm phán với Mỹ tại Hội nghị Paris (5/1968), Người căn dặn: “Các chú đi Pháp, ở nhà người ta đánh cho các chú phát huy, nghĩa là phải biết tận dụng thắng lợi trên chiến trường để làm “vốn” đàm phán. Phải phối hợp quân sự với ngoại giao, vừa đánh, vừa đàm mới có hiệu quả cao nhất”.

Dưới sự chỉ đạo của Hồ Chí Minh, trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, quân và dân ta đã phối hợp đấu tranh hiệu quả cả trên ba mặt trận: quân sự , chính trị và ngoại giao; huy động được sức mạnh của ngoại giao Nhà nước, ngoại giao nhân dân với vận động quốc tế và hoạt động đối ngoại của Đảng; từng bước làm phá sản mưu đồ “quốc tế hóa cuộc chiến tranh Việt Nam” của đế quốc Mỹ; làm thất bại âm mưu giải quyết cuộc chiến tranh Việt Nam giống như cuộc chiến tranh Triều Tiên.

Kiên quyết đấu tranh cho mục tiêu độc lập và thống nhất Tổ quốc, nhưng Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định, “ngoại giao phải biết thắng từng bước”; “ngoại giao phải dĩ bất biến, ứng vạn biến”; ngoại giao có khi phải “nhân nhượng” (đúng nguyên tắc); trong khi đàm phán, thương lượng, phải có đầu óc thực tế, biết tìm ra mẫu số chung cho mỗi cuộc đối thoại.

Việc dự tính sự cần thiết phải tìm cho Mỹ một lối thoát danh dự, cho thấy tư tưởng hòa bình, thiện chí của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời chứng tỏ sự phán đoán tài tình của Người về kết cục tất yếu của cuộc chiến mà Mỹ đang tiến hành ở Việt Nam.

Để tạo thế thuận lợi cho việc triển khai chủ trương “vừa đánh vừa đàm”; “giành thắng lợi từng bước”, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ đạo thực hiện nhiều hình thức đấu tranh, phối hợp hoạt động quân sự trên chiến trường với vận động quốc tế, nêu cao thiện chí hòa bình trước dư luận tiến bộ trên thế giới; kêu gọi các phong trào đấu tranh chính trị ủng hộ Việt Nam.

Do đó, cuộc đấu tranh chính nghĩa của Việt Nam đã được đông đảo nhân dân tiến bộ trên thế giới đồng tình, trong đó có cả các tầng lớp nhân dân, thanh niên, sinh viên Mỹ, tạo nên những làn sóng đấu tranh mạnh mẽ và liên tục, phản đối việc đưa binh lính Mỹ đến chiến trường Việt Nam; đòi nhà cầm quyền Mỹ phải chấm dứt cuộc chiến tranh phi nghĩa ở Việt Nam...

Đó là điều kiện thuận lợi cho mặt trận ngoại giao chuyển sang giai đoạn tấn công, buộc chính quyền Tổng thống Mỹ L. Johnson phải xuống thang chiến tranh, ngừng ném bom miền Bắc và ngồi vào bàn đàm phán.

Tháng 5/1968, Việt Nam và Mỹ tiến hành đàm phán tại Hội nghị Paris, mở đầu cho một thời kỳ đấu tranh ngoại giao sôi động, đạt tới đỉnh cao trong việc sử dụng nghệ thuật “vừa đánh vừa đàm”. Hội nghị Paris kéo dài hơn ba năm, trong các phiên họp chính thức, cũng như trong các cuộc đàm phán “bí mật” và các cuộc đấu trí “hành lang”... các nhà ngoại giao Việt Nam đã khiến cho kẻ địch phải kính nể về tính kiên trì, kiên quyết, khôn khéo, để cuối cùng đạt được mục tiêu chiến lược: Mỹ phải rút hết quân đội về nước, mở ra cục diện mới trên chiến trường miền Nam.

Có thể nói, cùng với sự chỉ đạo trên mặt trận chính trị, quân sự, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có những cống hiến to lớn trên mặt trận ngoại giao, góp phần đánh bại mọi thủ đoạn chiến lược chiến tranh của Mỹ. Ngoại giao trở thành một trong ba mặt trận liên hoàn, tấn công trực diện vào kẻ thù.

Nghệ thuật đấu tranh ngoại giao “vừa đánh vừa đàm”; “giành thắng lợi từng bước” dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã tạo ra thế và lực mới, tác động trở lại trên chiến trường, góp phần làm nên thắng lợi cuối cùng. Nghệ thuật ngoại giao “giành thắng lợi từng bước” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, thể hiện sự linh hoạt sáng tạo, mềm dẻo nhưng kiên định, sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa thực lực và dư luận; thể hiện khôn khéo về sách lược và chiến lược, góp phần quy tụ được sức mạnh của dân tộc với sức mạnh thời đại, buộc Mỹ phải ký Hiệp định Paris (1/1973), rút hết quân đội ra khỏi miền Nam Việt Nam.

Nắm bắt thời cơ thuận lợi, mùa Xuân 1975, quân và dân ta đã tiến hành cuộc Tổng tiến công và nổi dậy, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc. 47 năm sau, quan hệ Việt - Mỹ đã có những bước phát triển tích cực, trở thành đối tác toàn diện và hướng tới những tầm cao mới. Tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh đang tiếp tục được vận dụng nhuần nhuyễn, thích hợp trong hoàn cảnh mới.

Ngoại giao khoa học - Môn nghệ thuật tinh tế

Ngoại giao khoa học - Môn nghệ thuật tinh tế

Thụy Sỹ và Anh đóng vai trò quan trọng trong các dự án khoa học mang tính gắn kết các quốc gia, điển hình là ...

Để bảo vệ đất nước từ xa tốt nhất

Để bảo vệ đất nước từ xa tốt nhất

Dành cả sự nghiệp của mình phụng sự ngành ngoại giao của đất nước, ngoại giao, nói một cách nào đó, chính là cuộc đời ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Baoquocte.vn. Các bài viết tập trung nhấn mạnh kết quả hợp tác tích cực đạt được giữa Việt Nam với các nước châu Âu, nhất là về thương mại và đầu ...
Sắp lên sóng bộ phim truyền hình về Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ

Sắp lên sóng bộ phim truyền hình về Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ

Baoquocte.vn. Nhân kỷ niệm 110 năm ngày sinh Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh ra mắt bộ phim 'Bình minh ...
Tác phẩm 'Hồ Chí Minh toàn tập' được giảng dạy và học tập tại Lào

Tác phẩm 'Hồ Chí Minh toàn tập' được giảng dạy và học tập tại Lào

Baoquocte.vn. Học viện Chính trị và Hành chính Quốc gia Lào đã công bố và hướng dẫn nghiên cứu tác phẩm ‘Hồ Chí Minh toàn tập’ trong công tác giảng dạy ...
Lý do khiến cuộc hôn nhân thứ tư của tỷ phú truyền thông Rupert Murdoch kết thúc

Lý do khiến cuộc hôn nhân thứ tư của tỷ phú truyền thông Rupert Murdoch kết thúc

Baoquocte.vn. Đồng loạt nhiều tờ tin tức phương Tây đưa tin về lý do khiến cuộc hôn nhân thứ tư của tỷ phú truyền thông người Mỹ đi đến kết thúc.
Nga phá hủy nhiều căn cứ quân sự ở Donbass, tranh cãi với Ukraine tại ICJ; Phương Tây sớm mệt mỏi vì cuộc chiến?

Nga phá hủy nhiều căn cứ quân sự ở Donbass, tranh cãi với Ukraine tại ICJ; Phương Tây sớm mệt mỏi vì cuộc chiến?

Baoquocte.vn. Theo Politico, người dân Phương Tây có thể sớm cảm thấy mệt mỏi với cuộc chiến ở Ukraine và chuyển trọng tâm sang những vấn đề trong nước.
XSMN 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. xổ số hôm nay

XSMN 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 3/7. xổ số hôm nay 3/7. kết quả xổ số miền Nam 3/7/2022. kết quả xổ số hôm nay ngày 3 tháng 7. xổ số miền Nam chủ nhật. ...
XSMT 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. SXMT 3/7/2022

XSMT 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. SXMT 3/7/2022

Baoquocte.vn. XSMT 3/7. trực tiếp xổ số miền Trung 3/7/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung chủ nhật. xổ số hôm nay 3/7/2022. SXMT 3/7
XSMB 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. dự đoán XSMB

XSMB 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 3/7. kết quả xổ số miền Bắc 3/7/2022. kết quả xổ số hôm nay ngày 3 tháng 7. xổ số hôm nay 3/7. dự đoán XSMB 3/7. SXMB 3/7
Nhật Bản lần đầu tiết lộ hải trình tàu quân sự Nga trong khu vực

Nhật Bản lần đầu tiết lộ hải trình tàu quân sự Nga trong khu vực

Baoquocte.vn. Theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, 3 tàu khu trục, khinh hạm và tiếp liệu của Nga đã đi qua vùng biển giữa 2 đảo gần Đài Loan và tiến ...
Covid-19 ngày 2/7: Tiếp tục không có F0 tử vong, cả nước đã tiêm hơn 233 triệu liều vaccine

Covid-19 ngày 2/7: Tiếp tục không có F0 tử vong, cả nước đã tiêm hơn 233 triệu liều vaccine

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 2/7 cho biết có 730 ca Covid-19, giảm gần 200 ca so với ngày hôm qua.
Việt Nam tham dự triển lãm quốc tế công nghiệp an ninh quốc phòng 2022 tại Thổ Nhĩ Kỳ

Việt Nam tham dự triển lãm quốc tế công nghiệp an ninh quốc phòng 2022 tại Thổ Nhĩ Kỳ

Baoquocte.vn. Sự có mặt của hai đoàn Việt Nam tham dự SEDEC 2022 tại Thổ Nhĩ Kỳ là những bước khởi động quan trọng, thúc đẩy hợp tác Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ.
Việt Nam đồng chủ trì Đối thoại ASEAN-Hàn Quốc lần thứ 26

Việt Nam đồng chủ trì Đối thoại ASEAN-Hàn Quốc lần thứ 26

Baoquocte.vn. Hội nghị nhất trí Đối thoại ASEAN-Hàn Quốc lần thứ 27 sẽ được tổ chức trực tiếp tại Việt Nam trong năm 2023.
Viện Biển Đông kỷ niệm 10 năm thành lập

Viện Biển Đông kỷ niệm 10 năm thành lập

Baoquocte.vn. Ngày 1/7/2022, tại Học viện Ngoại giao, Viện Biển Đông đã kỷ niệm 10 năm ngày thành lập và đón nhận bằng khen của Bộ trưởng Ngoại giao.
Thông tin về 2 công dân Việt Nam bị bắt giữ tại Tây Ban Nha

Thông tin về 2 công dân Việt Nam bị bắt giữ tại Tây Ban Nha

Baoquocte.vn. Theo Đại sứ quán Việt Nam tại Tây Ban Nha, ngày 25/6, cảnh sát đảo Mallorca thông báo đã bắt giữ 2 công dân Việt Nam. Hiện 2 công dân được tại ngoại.
Việt Nam có thể đóng góp hiệu quả cho đối thoại và hợp tác trong Hội đồng Nhân quyền

Việt Nam có thể đóng góp hiệu quả cho đối thoại và hợp tác trong Hội đồng Nhân quyền

Baoquocte.vn. Đánh giá về tham gia của Việt Nam tại Khóa họp 50 của HĐNQ LHQ, các nước, các tổ chức quốc tế ghi nhận thông điệp, thành tựu, cam kết của Việt Nam.
Việt Nam-Thái Lan: Thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực năng lượng

Việt Nam-Thái Lan: Thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực năng lượng

Baoquocte.vn. Phó Thủ tướng Supattanapong Punmeechaow khẳng định ủng hộ các doanh nghiệp Thái Lan đầu tư nhiều hơn nữa vào thị trường năng lượng Việt Nam.
Đại sứ quán Việt Nam khẩn trương hỗ trợ nạn nhân người Việt trong vụ rò rỉ khí độc tại cảng Aqaba của Jordan

Đại sứ quán Việt Nam khẩn trương hỗ trợ nạn nhân người Việt trong vụ rò rỉ khí độc tại cảng Aqaba của Jordan

Baoquocte.vn. Đại sứ quán sẽ tiếp tục làm việc với các cơ quan chức năng của Jordan và hỗ trợ tối đa cho đại diện công ty lao động Việt Nam để xử lý vụ việc.
Việt Nam đề nghị Jordan hỗ trợ bảo hộ công dân trong vụ nổ khí độc tại cảng Aqaba

Việt Nam đề nghị Jordan hỗ trợ bảo hộ công dân trong vụ nổ khí độc tại cảng Aqaba

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đề nghị phía Jordan hỗ trợ Đại sứ quán Việt Nam tại Saudi Arabia kiêm nhiệm Jordan trong công tác bảo hộ công dân.
Đại sứ Nguyễn Hồng Thạch làm việc với Cơ quan di trú Ukraine

Đại sứ Nguyễn Hồng Thạch làm việc với Cơ quan di trú Ukraine

Baoquocte.vn. Đại sứ Nguyễn Hồng Thạch đề nghị các cơ quan hữu quan Ukraine có biện pháp hỗ trợ linh hoạt, kịp thời đối với nguyện vọng của cộng đồng người Việt.
Bộ Ngoại giao tích cực bảo hộ người Việt bị sát hại tại Osaka, Nhật Bản

Bộ Ngoại giao tích cực bảo hộ người Việt bị sát hại tại Osaka, Nhật Bản

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao theo dõi sát quá trình điều tra, triển khai biện pháp bảo hộ người Việt cần thiết và hỗ trợ thu xếp hậu sự theo nguyện vọng của gia đình.
Đại sứ quán Việt Nam thông tin về trường hợp nam công dân Việt Nam mất tích tại Israel

Đại sứ quán Việt Nam thông tin về trường hợp nam công dân Việt Nam mất tích tại Israel

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Việt Nam tại Israel đã làm việc với Bộ Ngoại giao Israel và cảnh sát sở tại để phối hợp xử lý và triển khai công tác bảo hộ công dân.
Việc sơ tán người Việt Nam tại Ukraine đã cơ bản hoàn tất

Việc sơ tán người Việt Nam tại Ukraine đã cơ bản hoàn tất

Baoquocte.vn. Đến nay, việc sơ tán người Việt Nam tại Ukraine đã cơ bản hoàn tất, đáp ứng hầu hết nguyện vọng về nước của người dân.
Việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam được quy định ra sao? (Phần 2)

Việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam được quy định ra sao? (Phần 2)

Baoquocte.vn. Điều 27 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam.
Việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam được quy định ra sao? (Phần 1)

Việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam được quy định ra sao? (Phần 1)

Baoquocte.vn. Điều 27 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam.
Quy định về xe mô-tô hộ tống, xe cảnh sát dẫn đường đoàn khách cấp cao nước ngoài

Quy định về xe mô-tô hộ tống, xe cảnh sát dẫn đường đoàn khách cấp cao nước ngoài

Baoquocte.vn. Điều 26 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định về xe mô-tô hộ tống, xe cảnh sát dẫn đường khách cấp cao nước ngoài thăm Việt Nam
Thu xếp phòng khách danh dự đón, tiễn khách cấp cao nước ngoài tại sân bay

Thu xếp phòng khách danh dự đón, tiễn khách cấp cao nước ngoài tại sân bay

Baoquocte.vn. Điều 25 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc thu xếp phòng khách danh dự đón, tiễn khách cấp cao nước ngoài tại sân bay
Treo Quốc kỳ khi đón khách cấp cao nước ngoài (Phần 2)

Treo Quốc kỳ khi đón khách cấp cao nước ngoài (Phần 2)

Baoquocte.vn. Điều 24 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc treo Quốc kỳ khi đón tiếp khách cấp cao nước ngoài thăm.
Treo Quốc kỳ khi đón khách cấp cao nước ngoài (Phần 1)

Treo Quốc kỳ khi đón khách cấp cao nước ngoài (Phần 1)

Baoquocte.vn. Điều 24 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc treo Quốc kỳ khi đón tiếp khách cấp cao nước ngoài thăm.
Phiên bản di động