Nghi vấn và giả thuyết quanh cái chết của nhà khoa học Iran

Phan Quân
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Cái chết bất ngờ của ‘cha đẻ’ chương trình hạt nhân Iran, nhà khoa học Mohsen Fakhrizadeh để lại nhiều nghi vấn và giả thuyết cần lời giải đáp. Bình luận của Thế giới & Việt Nam.

Ngày 27/11, truyền thông Iran đưa tin nhà khoa học Mohsen Fakhrizadeh, 59 tuổi, người được coi là “cha đẻ” của chương trình hạt nhân Iran, đã thiệt mạng trong một vụ tấn công phục kích chưa rõ nghi phạm. Có ba nghi vấn đáng chú ý quanh việc này.

Thời điểm nhạy cảm

Cái chết của ông Fakhrizadeh diễn ra vào thời điểm nhạy cảm với khu vực Trung Đông, đặc biệt là trong câu chuyện Iran.

Đối đầu Israel-Iran tiếp tục nóng: Tel Aviv liên tục tấn công lực lượng được Tehran bảo trợ tại Syria. Đáng chú ý, quan tâm chung về Iran có thể khiến Israel và Saudi Arabia xích lại gần nhau, với cuộc gặp chưa được xác thực giữa Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Thái tử Mohammed Bin Salman.

(11.30) Hiện trường còn lại sau vụ tấn công ông Fakhrizadeh, được Iran cho là do Israel thực hiện. (Nguồn: AP)
Hiện trường còn lại sau vụ tấn công ông Fakhrizadeh, được Iran cho là do Israel thực hiện. (Nguồn: AP)

Quan hệ Mỹ-Iran vẫn chấp chới từ đầu nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Thậm chí, hai tuần trước cái chết của ông Mohsen Fakhrizadeh, ông chủ Nhà Trắng từng cân nhắc phương án tấn công cơ sở hạt nhân với các quan chức cấp cao, song cuối cùng đã không thực hiện.

Cuối cùng, Trung Đông đang dõi theo kết quả cuối cùng của cuộc bầu cử Mỹ và theo đó, chính sách tương lai của xứ cờ hoa tại đây. Ngày 18/11, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif khẳng định Iran sẽ thực hiện đầy đủ cam kết trong Kế hoạch Hành động chung Toàn diện (JCPOA) nếu Mỹ hành động tương tự.

Mập mờ diễn biến

Ngoài ra, diễn biến xung quanh vụ tấn công còn nhiều điều chưa sáng tỏ. Hiện có nhiều thông tin khác nhau quanh vụ việc. Theo truyền thông địa phương, đoàn xe chở ông Fakhrizadekh đã phải dừng lại gần thị trấn Absard, vùng Damavand, gần Tehran khi gặp một vụ tai nạn, trước khi chiếc xe tải gần đó ‘tình cờ’ phát nổ, sau đó là 5-6 tay súng bất ngờ xuất hiện và xả đạn từ ven đường.

Trong khi đó, New York Post ngày 29/11 lại cho rằng ông Fakhrizadeh đã bị phục kích bởi nhóm 12 người, với sự trợ giúp của 50 kẻ khác, trên một đường cao tốc gần Tehran. Những kẻ tấn công đã theo dõi nạn nhân từ lâu và nắm được lịch trình rằng nhà khoa học Iran sẽ tự lái xe từ Tehran tới biệt thự tại Absard tối 27/11. Họ đã cắt điện tại khu vực, kích nổ xe tải khi đoàn xe tới gần và nã đạn, thậm chí còn kéo ông Fakhrizadeh ra khỏi xe để tận tay kết liễu mạng sống của nhân vật này.

Tuy nhiên, điểm chung của hai câu chuyện này là cái chết của ông Fakhrizadeh đã được sắp đặt. Trong bối cảnh quan hệ Israel-Iran đang căng thẳng, xét khả năng thâm nhập và tấn công của đặc nhiệm Do Thái, Tehran có lý do nghi ngờ Tel Aviv đứng sau vụ này.

Đặc biệt, theo Al Arabiya, các quan chức và chuyên gia phương Tây tin rằng ông Fakhrizadeh có vai trò quan trọng trong việc giúp Iran tìm ra phương tiện lắp ráp đầu đạn hạt nhân, đằng sau “vỏ bọc” của chương trình làm giàu uranium dân sự. Song đây vẫn chỉ là suy đoán và thực hư câu chuyện ra sao vẫn là ẩn số.

Nhà khoa học xấu số người Iran Mohsen Fakhrizadeh. (Nguồn: Tasnim)
Nhà khoa học xấu số người Iran Mohsen Fakhrizadeh. (Nguồn: Tasnim)

Phản ứng “lạ”

Cuối cùng, phản ứng của Israel, Mỹ và Saudi Arabia xung quanh sự kiện này có điều “lạ”.

Không khó đoán khi Iran đã lên án mạnh mẽ vụ việc này. Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei tuyên bố nước này sẽ đáp trả và công trình nghiên cứu của ông Fakhrizadeh sẽ được tiếp tục. Tổng thống Hassan Rouhani khẳng định sẽ trả đũa vụ ám sát vào thời gian “thích hợp”. Ngày 29/11, ông Rouhani cũng tăng cường an ninh, ngăn chặn hành động tấn công vào các nhà khoa học nước này.

Trong thư gửi Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres, Đại sứ Iran tại LHQ Majid Takht Ravanchi cho rằng có “dấu hiệu thực sự về trách nhiệm của Israel” trong vụ ám sát nhà khoa học hạt nhân Mohsen Fakhrizadeh và Tehran bảo lưu quyền tự vệ.

Qatar, Iraq, UAE, Syria, Thổ Nhĩ Kỳ, Đức và Venezuela đều lên án mạnh mẽ hành động tấn công này. LHQ và EU kêu gọi Iran “hành động kiềm chế”, tránh làm gia tăng căng thẳng trong khu vực.

Trong thư gửi Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres, Đại sứ Iran tại LHQ Majid Takht Ravanchi cho rằng có “dấu hiệu thực sự về trách nhiệm của Israel” trong vụ ám sát nhà khoa học hạt nhân Mohsen Fakhrizadeh và Tehran bảo lưu quyền tự vệ.

Đáng chú ý, thay vì “ăn miếng trả miếng” với Iran như mọi lần, phía Israel lại im ắng lạ thường. Trong phát biểu hiếm hoi ngày 28/11, đồng minh thân cận của Thủ tướng Benjamin Netanyahu, Bộ trưởng Israel Tzachi Hanegbi cho biết “không có manh mối” về kẻ ám sát nhà khoa học Iran.

Tuy nhiên, cùng ngày, các đại sứ quán của nước này trên toàn thế giới đã được đặt trong tình trạng cảnh giác cao độ. Song khi được hỏi, một người phát ngôn Bộ Ngoại giao nước này khẳng định không bình luận về các vấn đề an ninh liên quan đến các đại diện ở nước ngoài.

Trong khi đó, Nhà Trắng và Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã từ chối bình luận về tiết lộ của New York Times cho rằng có quan chức Mỹ khẳng định Israel đứng sau vụ tấn công tại Iran.

Tương tự, Saudi Arabia, người chơi đặc biệt quan trọng trong những ván bài về lợi ích tại khu vực Trung Đông, cũng “im hơi lặng tiếng” trước sự kiện chấn động này.

Vai trò của Israel

Những nghi vấn trên đã khiến New York Times đặt câu hỏi về sự liên quan của Israel tới cái chết của ông Fakhrizadeh. Tờ này dẫn lời một quan chức tình báo Mỹ cho rằng Cơ quan tình báo Mossad của Israel đã “lên kế hoạch chính xác” và sự im lặng của Israel là minh chứng.

Theo họ, lâu nay Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu coi Tehran là mối đe dọa hiện hữu, gọi nhà khoa học Iran là kẻ thù số 1, có khả năng chế tạo vũ khí đe dọa đất nước 8 triệu dân chỉ bằng một vụ nổ.

Tuy nhiên, tờ này cho rằng ông Netanyahu còn có ý khác. Sau khi kết quả bầu cử Mỹ ngày càng có lợi cho ông Biden, ông đã tuyên bố: “Không thể quay lại thỏa thuận hạt nhân trước kia”.

Viết trên Twitter ngày 27/11, ông Mark Fitzpatric, cựu quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân tin rằng: “Lý do ám sát nhà khoa học Fakhrizadeh không chỉ nhằm cản trở khả năng chiến tranh của Iran, mà còn nhằm cản trở tiến trình ngoại giao”.

Như vậy, không loại trừ khả năng ông Netanyahu muốn tạo sự đã rồi, chấm dứt hy vọng đưa Mỹ trở lại JCPOA của người kế nhiệm ông Trump và buộc Mỹ sát cánh trong hành trình chống Iran.

Tuy nhiên, đây vẫn chỉ là những suy đoán và cho đến khi có thêm thông tin, cái chết của “cha đẻ” chương trình hạt nhân của Iran vẫn là câu chuyện đầy bí ẩn.

Tin thế giới 30/11: Ông Trump nhắn nhủ 'thân tình' tới ông Biden; Trung Quốc đã 'ra tay' với Mỹ; 62 sát thủ tham gia vụ ám sát ở Iran?

Tin thế giới 30/11: Ông Trump nhắn nhủ 'thân tình' tới ông Biden; Trung Quốc đã 'ra tay' với Mỹ; 62 sát thủ tham gia vụ ám sát ở Iran?

TGVN. Bầu cử Mỹ 2020, vụ ám sát nhà khoa học hạt nhân hàng đầu Iran, Mỹ-Trung Quốc trả đũa nhau, quan hệ Trung Quốc ...

Vụ ám sát nhà khoa học Iran: Press TV tiết lộ nguồn gốc hung khí, Ngoại trưởng Anh quan ngại

Vụ ám sát nhà khoa học Iran: Press TV tiết lộ nguồn gốc hung khí, Ngoại trưởng Anh quan ngại

TGVN. Ngày 30/11, Press TV đưa tin, vũ khí được sử dụng trong vụ sát hại nhà khoa học hạt nhân Iran Mohsen Fakhrizadeh tuần ...

Vụ ám sát nhà khoa học Iran: Nga xem là khủng bố; Chính sách của ông Biden với Tehran liệu có bị ảnh hưởng?

Vụ ám sát nhà khoa học Iran: Nga xem là khủng bố; Chính sách của ông Biden với Tehran liệu có bị ảnh hưởng?

TGVN. Ngày 29/11, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Duma quốc gia (Hạ viện) Nga Leonid Slutsky cho biết, Nga lên án vụ giết hại ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

XSKG 24/1 - SXKG 24/1 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay - XSKG chủ Nhật - dự đoán XSKG 24/1

XSKG 24/1 - SXKG 24/1 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay - XSKG chủ Nhật - dự đoán XSKG 24/1

XSKG 24/1 . KQXSKG chủ Nhật. Trực tiếp kết quả xổ số Kiên Giang nhanh nhất hôm nay ngày 24 tháng 1 năm 2020. KQSXKG. SXKG 24/1.
Người Việt tại Indonesia: Đại hội Đảng lần thứ XIII nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế

Người Việt tại Indonesia: Đại hội Đảng lần thứ XIII nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế

Đảng viên, cộng đồng người Việt tại Indonesia đặt trọn niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, mong muốn đóng góp cho sự phát triển của ...
Đức khẳng định cần tiếp tục xây dựng đường ống dẫn khí trong dự án Dòng chảy phương Bắc 2

Đức khẳng định cần tiếp tục xây dựng đường ống dẫn khí trong dự án Dòng chảy phương Bắc 2

Bộ trưởng Bộ Bảo vệ Môi trường và An toàn Hạt nhân Đức Svenja Schulze ủng hộ việc tiếp tục dự án xây dựng đường ống dẫn khí Dòng chảy ...
Hội nghị Thượng đỉnh về Thích ứng với Biến đổi khí hậu năm 2021

Hội nghị Thượng đỉnh về Thích ứng với Biến đổi khí hậu năm 2021

Hội nghị Thượng đỉnh về Thích ứng với biến đổi khí hậu năm 2021 được được Hà Lan đăng cai tổ chức liên tục trong vòng hơn 24 giờ, theo ...
Tổng thống Mỹ Joe Biden cam kết tăng cường quan hệ với Anh và đồng minh NATO

Tổng thống Mỹ Joe Biden cam kết tăng cường quan hệ với Anh và đồng minh NATO

Tổng thống Mỹ Joe Biden cam kết tăng cường mối quan hệ giữa Mỹ và Anh, cũng như với các đồng minh trong NATO.
Đại hội Đảng lần thứ XIII: Báo chí Iran đặt kỳ vọng cao về tầm nhìn trung và dài hạn của Việt Nam

Đại hội Đảng lần thứ XIII: Báo chí Iran đặt kỳ vọng cao về tầm nhìn trung và dài hạn của Việt Nam

Tờ asianews.ir nhấn mạnh những thành tựu Việt Nam đã đạt được trong nhiệm kỳ Đại hội Đảng XII và đặt kỳ vọng cao về Đại hội Đảng XIII.
Đại hội XIII của Đảng: Viện nghiên cứu Đức đánh giá cao thành tựu chống dịch Covid-19, phát triển kinh tế của Việt Nam

Đại hội XIII của Đảng: Viện nghiên cứu Đức đánh giá cao thành tựu chống dịch Covid-19, phát triển kinh tế của Việt Nam

Các viện, quỹ nghiên cứu lớn của Đức đã có các bài báo cáo đánh giá cao thành quả chống dịch Covid-19 và phát triển kinh tế của Việt Nam.
Ấn Độ coi an ninh thông tin là thách thức lớn nhất của an ninh quốc gia

Ấn Độ coi an ninh thông tin là thách thức lớn nhất của an ninh quốc gia

Tư lệnh Lục quân Ấn Độ, Tướng Manoj Mukund Naravane nói rằng, an ninh thông tin là thách thức lớn nhất với an ninh quốc gia trong tình hình hiện ...
‘Chợ đen’ vaccine Covid-19 tại Philippines

‘Chợ đen’ vaccine Covid-19 tại Philippines

Hiện tại, chính phủ Philippines vẫn chưa thông qua việc sử dụng đại trà bất cứ loại vaccine Covid-19 nào.
Gia hạn New START: Tin tốt hay sự lãng phí ưu thế của Mỹ?

Gia hạn New START: Tin tốt hay sự lãng phí ưu thế của Mỹ?

Đề xuất gia hạn New START với Nga thêm 5 năm của Tổng thống Biden là 1 trong những quyết sách chính trị quan trọng đầu tiên của chính quyền ...
Đức khẳng định cần tiếp tục xây dựng đường ống dẫn khí trong dự án Dòng chảy phương Bắc 2

Đức khẳng định cần tiếp tục xây dựng đường ống dẫn khí trong dự án Dòng chảy phương Bắc 2

Bộ trưởng Bộ Bảo vệ Môi trường và An toàn Hạt nhân Đức Svenja Schulze ủng hộ việc tiếp tục dự án xây dựng đường ống dẫn khí Dòng chảy phương Bắc 2.
Tổng thống Mỹ Joe Biden cam kết tăng cường quan hệ với Anh và đồng minh NATO

Tổng thống Mỹ Joe Biden cam kết tăng cường quan hệ với Anh và đồng minh NATO

Tổng thống Mỹ Joe Biden cam kết tăng cường mối quan hệ giữa Mỹ và Anh, cũng như với các đồng minh trong NATO.
Ấn Độ coi an ninh thông tin là thách thức lớn nhất của an ninh quốc gia

Ấn Độ coi an ninh thông tin là thách thức lớn nhất của an ninh quốc gia

Tư lệnh Lục quân Ấn Độ, Tướng Manoj Mukund Naravane nói rằng, an ninh thông tin là thách thức lớn nhất với an ninh quốc gia trong tình hình hiện nay.
‘Chợ đen’ vaccine Covid-19 tại Philippines

‘Chợ đen’ vaccine Covid-19 tại Philippines

Hiện tại, chính phủ Philippines vẫn chưa thông qua việc sử dụng đại trà bất cứ loại vaccine Covid-19 nào.
Nhật Bản và Mỹ tăng cường liên minh để đối phó với sự quyết đoán trên biển của Trung Quốc

Nhật Bản và Mỹ tăng cường liên minh để đối phó với sự quyết đoán trên biển của Trung Quốc

Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản và Mỹ đã nhất trí tăng cường liên minh giữa hai nước.
Thủ tướng Anh Boris Johnson kỳ vọng về sự hợp tác với tân Tổng thống Mỹ Joe Biden nhằm thúc đẩy ưu tiên chung

Thủ tướng Anh Boris Johnson kỳ vọng về sự hợp tác với tân Tổng thống Mỹ Joe Biden nhằm thúc đẩy ưu tiên chung

Thủ tướng Anh Boris Johnson mong đợi được hợp tác với tân Tổng thống Mỹ Joe Biden để đạt được những mục tiêu chung.
Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới (Kỳ cuối)

Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới (Kỳ cuối)

Để gìn giữ hòa bình, bảo vệ Tổ quốc, phải tiếp tục xây dựng quân đội tinh, gọn, mạnh cả về tổ chức lực lượng, nguồn nhân lực, vũ khí trang bị,...
Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới (Kỳ I)

Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới (Kỳ I)

Sức mạnh quân sự không chỉ là con số, mà phụ thuộc nhiều vào sự chuyển hóa tiềm năng thành sức mạnh thực chất, khả năng thực chiến, yếu tố tinh thần...
Muôn màu ngày nhậm chức Tổng thống Mỹ

Muôn màu ngày nhậm chức Tổng thống Mỹ

Ngày 20/1, ứng viên đảng Dân chủ Joe Biden chính thức đọc lời tuyên thệ để trở thành Tổng thống Mỹ thứ 46
Tương lai vũ khí hạt nhân Mỹ dưới thời ông Joe Biden

Tương lai vũ khí hạt nhân Mỹ dưới thời ông Joe Biden

Tương lai của vũ khí hạt nhân, thứ được coi là vũ khí chiến lược, “bảo vật” của xứ cờ hoa, sẽ đi về đâu dưới thời Tổng thống Mỹ đắc cử Joe Biden?
Qatar 'mạnh tay' chi hàng tỷ USD hiện đại hóa quân đội

Qatar 'mạnh tay' chi hàng tỷ USD hiện đại hóa quân đội

Qatar đang triển khai một trong những chiến lược trang bị vũ khí tham vọng nhất tại khu vực Trung Đông trị giá hàng tỷ USD để tăng cường an ninh quốc gia
Không riêng Việt Nam, Uruguay cũng vững vàng vượt qua thách thức Covid-19

Không riêng Việt Nam, Uruguay cũng vững vàng vượt qua thách thức Covid-19

Bất chấp thách thức từ đại dịch Covid-19, Uruguay là một trong số ít quốc gia chứng tỏ được 'sức bền' trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và nền kinh tế.
Đại hội Đảng lần thứ XIII: Báo chí Iran đặt kỳ vọng cao về tầm nhìn trung và dài hạn của Việt Nam

Đại hội Đảng lần thứ XIII: Báo chí Iran đặt kỳ vọng cao về tầm nhìn trung và dài hạn của Việt Nam

Tờ asianews.ir nhấn mạnh những thành tựu Việt Nam đã đạt được trong nhiệm kỳ Đại hội Đảng XII và đặt kỳ vọng cao về Đại hội Đảng XIII.
Gia hạn New START: Tin tốt hay sự lãng phí ưu thế của Mỹ?

Gia hạn New START: Tin tốt hay sự lãng phí ưu thế của Mỹ?

Đề xuất gia hạn New START với Nga thêm 5 năm của Tổng thống Biden là 1 trong những quyết sách chính trị quan trọng đầu tiên của chính quyền mới.
Đại hội XIII của Đảng: Báo chí Ai Cập đánh giá cao thành tựu nổi bật của Việt Nam

Đại hội XIII của Đảng: Báo chí Ai Cập đánh giá cao thành tựu nổi bật của Việt Nam

Báo chí Ai Cập đăng nhiều bài viết về Việt Nam, trong đó ca ngợi những thành tựu nổi bật của Việt Nam những năm gần đây.
Báo Hàn Quốc: Việt Nam tập trung chuẩn bị Đại hội XIII của Đảng sau thành công trong chống dịch Covid-19

Báo Hàn Quốc: Việt Nam tập trung chuẩn bị Đại hội XIII của Đảng sau thành công trong chống dịch Covid-19

Trang focus1.kr của Hàn Quốc có bài viết nhận định về tầm quan trọng cũng như quá trình chuẩn bị cho Đại hội lần thứ XIII của Đảng.
Global Times: Chính quyền tân Tổng thống Mỹ Biden cần đủ sáng suốt để không rơi vào bẫy của cựu Ngoại trưởng Pompeo

Global Times: Chính quyền tân Tổng thống Mỹ Biden cần đủ sáng suốt để không rơi vào bẫy của cựu Ngoại trưởng Pompeo

Tuyên bố trừng phạt của Bắc Kinh có nghĩa hăm dọa và bắt đầu đặt ra những quy định cho Chính quyền mới của tân Tổng thống Mỹ Biden.
Báo Nga: Đại hội Đảng lần thứ XIII là cột mốc lịch sử trong đời sống chính trị-xã hội Việt Nam

Báo Nga: Đại hội Đảng lần thứ XIII là cột mốc lịch sử trong đời sống chính trị-xã hội Việt Nam

Tạp chí 'Thế giới đa cực' của Nga đăng bài viết tập trung phân tích bối cảnh, ý nghĩa của Đại hội Đảng lần thứ XIII đối với Việt Nam.
Phiên bản di động