Người bảo tồn âm nhạc dân tộc Mông giữa núi rừng Phiêng Đén

Ông Chảo Phái Lừ, nghệ nhân không bằng cấp, giữ gìn và truyền dạy âm nhạc dân tộc Mông tại Phiêng Đén.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Ông Chảo Phái Lừ biểu diễn nhạc cụ dân tộc Mông.
Ông Chảo Phái Lừ biểu diễn nhạc cụ dân tộc Mông. (Nguồn: Báo Thái Nguyên)

Người nghệ nhân của núi rừng

Giữa lưng chừng núi thuộc thôn Phiêng Đén, xã Quảng Bạch, tiếng khèn Mông vang lên trầm bổng như kể lại câu chuyện mùa xuân, bao phiên chợ tình, những mối duyên dang dở. Người thổi khèn là ông Chảo Phái Lừ - một “nghệ nhân không bằng cấp”, nhưng có thể chơi nhiều loại nhạc cụ dân tộc và đặc biệt, ông còn tự tay chế tác khèn, sáo, đàn môi… từ tre, nứa, gỗ rừng.

Theo chân Bí thư Đoàn xã Quảng Bạch, chúng tôi ghé thăm ông Chảo Phái Lừ, người được bà con dân bản gọi với cái tên trìu mến “Ông Lừ nhạc cụ”. Từ xa chúng tôi đã nghe thấy tiếng réo rắt, du dương, khi ngọt ngào, đằm thắm, lúc man mác thiết tha. Bên trong gian bếp lửa bập bùng, ông Lừ đang nhẹ nhàng lướt những ngón tay điêu luyện trên chiếc sáo do chính ông chế tác.

Ngôi nhà gỗ truyền thống của gia đình được ông treo nhiều loại nhạc cụ như: Khèn, nhị, sáo... chiếc nào cũng được trau chuốt bóng bảy.

Ông Lừ kể, ngay từ nhỏ đã yêu thích nhạc cụ của dân tộc mình, dù là đi chăn trâu, bò hay lên nương, xuống ruộng, vào rừng, ông đều mang bên mình cây đàn môi; khèn hoặc cây sáo trúc.

Loại nhạc cụ đầu tiên ông học và sử dụng được đó là chiếc sáo Mông. Sau này vì đam mê ông học thêm bạn bè, những nghệ nhân trong bản và sử dụng thành thạo thêm một số loại nhạc cụ khác, như: Đàn nhị, đàn Tính, khèn Mông, khèn lá, pí lè…

Cũng theo ông Lừ, nhạc cụ dân tộc Mông có nhiều loại rất khó làm, muốn thổi cho hay, sử dụng điêu luyện thì ngoài năng khiếu còn mất khá nhiều thời gian. Riêng ông, vì say mê nên tự mày mò, học hỏi dần dần thổi hồn vào các nhạc cụ, để mỗi khi tiếng sáo, tiếng khèn cất lên mới thuyết phục, thu hút người nghe.

Khi chúng tôi ngỏ ý muốn được nghe ông kéo nhị hoặc thổi khèn, ông Lừ vui vẻ kéo nhị, biểu diễn bài hát bằng tiếng Mông “Tình yêu trong sáng” với những giai điệu mượt mà, trầm bổng: “Hỡi em ơi! Bao năm trời gửi gắm tình thương/Yêu em nhiều nhưng chưa dám nói/Đến chợ tình đi cùng với anh”...

"Giữ hồn núi", dạy trẻ tình yêu nhạc cụ dân tộc

Để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Mông, ông Lừ đã truyền dạy một số nhạc cụ cho con trai là Chảo Mý Giàng.

Em Chảo Mý Giàng, chia sẻ: Bố là người rất giỏi thổi khèn, thổi sáo nên từ nhỏ em đã được nghe rất nhiều nhạc cụ và thích nhất là tiếng sáo Mông. Từ năm học lớp 6, em đã học thổi sáo. Ban đầu rất khó nhưng tập luyện nhiều nên hiện giờ em đã khá thuần thục, thổi được nhiều bài bằng sáo Mông. Em sẽ học thêm một số nhạc cụ dân tộc khác như khèn Mông, đàn Tính...

Ông Chảo Phái Lừ tự mày mò học, sử dụng được 8 loại nhạc cụ dân tộc như: Sáo Mông, đàn nhị, đàn Tính, khèn Mông, khèn lá, pí lè…
Ông Chảo Phái Lừ tự học và sử dụng được nhiều loại nhạc cụ khác nhau. (Nguồn: Báo Thái Nguyên)

Ông Lừ còn dạy miễn phí cho trẻ em trong bản. Mỗi mùa hè, căn nhà nhỏ của ông lại vang tiếng trẻ tập thổi sáo, tiếng thanh niên tập múa khèn...

“Có đứa sau khi học chơi được sáo, lại xin học luôn cả đàn môi. Thế là mình vui”- ông Chảo Phái Lừ chia sẻ.

Những năm qua, ông Chảo Phái Lừ tích cực tham gia phong trào văn nghệ quần chúng, nhiều lần ông được mời tham gia các chương trình biểu diễn văn nghệ của địa phương và tham gia các cuộc thi...

Con trai ông là Chảo Mý Giàng cũng thường xuyên tham gia các chương trình văn nghệ ở trường và địa phương. Tại Liên hoan nghệ thuật Măng non năm 2024, em Giàng đã biểu diễn tiết mục độc tấu sáo Mông “Xuân về trên bản Mông” và đạt giải nhạc cụ hay nhất.

Chị Liêu Thị Nhật Lệ, Bí thư Đoàn xã Quảng Bạch, chia sẻ: Thời gian qua, địa phương cũng tuyên truyền, vận động ông Chảo Phái Lừ và gia đình tiếp tục giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mông, đồng thời truyền dạy cho thế hệ trẻ biết và sử dụng những nhạc cụ của dân tộc mình, để duy trì bản sắc văn hóa của các dân tộc trên địa bàn.

Không cầu danh hiệu hay giấy chứng nhận, người đàn ông dân tộc Mông ấy vẫn “giữ hồn của núi” thực thụ - Bằng đôi tay chai sần, bằng trái tim yêu văn hóa dân tộc của mình. Trên cung đường trở về, lời ca của người “nghệ sĩ” đa tài ấy vẫn văng vẳng bên tai chúng tôi: “Dáng em xinh như đóa hoa tươi, miệng em cười mịn màng như hoa ở trên đồi… hớ… hớ…!”.

Việt Nam tham dự Lễ hội ẩm thực do chính quyền thành phố Piraeus tổ chức

Không chỉ là dịp để quảng bá văn hóa, ẩm thực, việc tham dự Lễ hội còn góp phần củng cố sự hiểu biết và ...

Ca trù Hà Nội trong hành trình bảo tồn và lan tỏa

Liên hoan Ca trù Hà Nội 2025 vừa khép lại, để lại nhiều dư âm trong lòng khán giả Thủ đô. Đây không chỉ là ...

Việt Nam đề xuất sáng kiến triển khai Thập kỷ văn hóa vì sự phát triển bền vững

Trong khuôn khổ Hội nghị thế giới về chính sách văn hóa và phát triển bền vững (MONDIACULT 2025) do UNESCO phối hợp với chính ...

Xây dựng du lịch xanh từ môi trường khách sạn không thuốc lá

Báo Văn Hoá (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) vừa phối hợp với Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y ...

Thái Nguyên tăng sức hút nhờ du lịch cộng đồng

Thái Nguyên, với cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, di sản văn hóa phong phú và sự ấm áp của cộng đồng dân cư đang ...

(theo Báo Thái Nguyên)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Từ Thủ đô Hà Nội bên hồ thơ mộng đến những bãi biển ngập nắng của Phú Quốc, Việt Nam là vùng đất hội tụ những sắc thái tương phản đầy cuốn hút, nơi những ...
Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Chiều 17/11, Báo VnExpress và Công ty CP Dịch vụ trực tuyến FPT (FPT Online) chính thức công bố Giải thưởng Du lịch - Travel Awards 2026.
Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn cũng cần những mô hình nhỏ đủ sức giữ chân du khách bằng bản sắc riêng để níu chân du khách.
Cần Thơ sôi động chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch những tháng cuối năm

Cần Thơ sôi động chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch những tháng cuối năm

TP. Cần Thơ đang chuẩn bị chuỗi hoạt động quy mô lớn trong những tháng cuối năm 2026.
Lý do Đà Nẵng là điểm đến hấp dẫn dịp Giáng sinh và năm mới

Lý do Đà Nẵng là điểm đến hấp dẫn dịp Giáng sinh và năm mới

Tạp chí du lịch quốc tế Lonely Planet xếp Đà Nẵng ở vị trí thứ 4 trong danh sách 10 điểm đến đáng trải nghiệm nhất từ Giáng sinh đến đêm giao thừa.
Algeria có nhiều triển vọng trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách Việt Nam

Algeria có nhiều triển vọng trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách Việt Nam

Algeria đang dần trở thành lựa chọn đáng chú ý đối với những du khách Việt Nam yêu thích trải nghiệm khác biệt.
HANIFF VIII quy tụ 11 thành viên Ban Giám khảo trong nước và quốc tế

HANIFF VIII quy tụ 11 thành viên Ban Giám khảo trong nước và quốc tế

Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII (HANIFF VIII) quy tụ 11 chuyên gia, nhà làm phim và nghệ sĩ điện ảnh Việt Nam, quốc tế tham gia các Ban Giám khảo.
Trải nghiệm văn hoá Việt Nam tại Cairo

Trải nghiệm văn hoá Việt Nam tại Cairo

Đại sứ quán Việt Nam tại Ai Cập đã trang trọng tổ chức "Ngày văn hóa Việt Nam tại Cairo", hướng tới kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11/2026).
Đưa văn hóa Việt đến với người dân Perth

Đưa văn hóa Việt đến với người dân Perth

Gần 4.000 lượt người đã đến quảng trường Forrest Place, trung tâm thành phố Perth để tham dự Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 – “Sắc màu quê hương”.
Chuyên gia Israel bật mí cách xây dựng sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên số

Chuyên gia Israel bật mí cách xây dựng sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên số

Israel từ một quốc gia nhỏ đã xây dựng vị thế hàng đầu về an ninh mạng nhờ sự kết nối giữa chính sách, doanh nghiệp, giáo dục và đổi mới sáng tạo.
Miền đất hứa của điện ảnh Việt

Miền đất hứa của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là một vùng trung gian giống như miền đất hứa chưa được khai thác đầy đủ...
Cơ hội đưa tranh của tài năng trẻ Việt Nam đến triển lãm tại Paris, Pháp

Cơ hội đưa tranh của tài năng trẻ Việt Nam đến triển lãm tại Paris, Pháp

Cuộc thi Vẽ tranh quốc tế Triển lãm Bảo tàng Louvre Pháp IAP lần thứ 4 mở ra cơ hội cho các tài năng hội họa trẻ Việt Nam vươn ra quốc tế.
Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Sáng 13/11, chương trình giao lưu hợp xướng dân ca Trung Quốc tại Hà Nội mang đến những tiết mục đặc sắc, góp phần kết nối văn hóa Việt-Trung.
Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Ma nhai trên núi Non Nước (Ninh Bình) và Văn bia Phố Hiến (Hưng Yên) được ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Nhà văn hóa Lê Hồng Dương đã có nhiều đóng góp nổi bật trong xây dựng nền tảng văn hóa địa phương, đặc biệt là xứ Kinh Bắc.
Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc triển lãm ảnh.
Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 khép lại ngày 8/11, thu hút hàng vạn vận động viên trong nước và quốc tế.
Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Giải chạy Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 6-8/11, dự kiến thu hút hàng chục nghìn vận động viên trong nước và quốc tế.
Phiên bản di động