Người Việt vừa được đặt tên cho một quảng trường ở Paris là ai?

Hà Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Tham gia Thế chiến I, Đỗ Hữu Vị (1883-1916) là người Việt Nam đầu tiên lái máy bay phục vụ trong quân đội Pháp hơn 100 năm trước.

Ngày 29/6, lễ đặt tên Đỗ Hữu Vị cho một quảng trường nhỏ ở trung tâm quận 16 thủ đô Paris đã diễn ra với sự hiện diện của Phó Thị trưởng thành phố Paris Laurence Patrice; Thị trưởng quận 16 Francis Szpiner, đại diện Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp cùng đông đảo người thân gia đình ông Đỗ Hữu Vị, quan chức và bà con địa phương.

Quảng trường Đỗ Hữu Vị tọa lạc trên nút giao giữa đại lộ Versailles và bến Louis Blériot ở quận 16, nhìn ra trụ sở Đài Phát thanh Pháp và cầu Grenelle.

Người Việt vừa được đặt tên cho một quảng trường ở Paris là ai?
Lễ đặt tên quảng trường Đỗ Hữu Vị. (Nguồn: TTXVN)

Người con Chợ Lớn, Sài Gòn

Đỗ Hữu Vị sinh tại Chợ Lớn, là con út của Tổng đốc Đỗ Hữu Phương, điền chủ lừng lẫy ở Nam Kỳ thời bấy giờ. Cha của ông được người Sài Gòn xưa xếp hàng thứ hai ở Sài Gòn về độ giàu có.

Theo Tràng An báo số 856 hiện lưu tại Thư viện Quốc gia Việt Nam, từ nhỏ, ông Vị theo học trường Trung học La San Taberd (Sài Gòn) rồi được cha gửi sang Pháp học tại trường Lycée Janson de Sailly (Paris).

Sau khi tốt nghiệp, ông theo học trường dự bị Lycée Louis le Grand nhưng cuối năm 1904 dự thi và trúng tuyển vào trường võ bị Saint Cyr. Năm 1906, ông tốt nghiệp với quân hàm thiếu úy.

Ra trường, ông Vị gia nhập lực lượng quân đội Pháp, phục vụ cho trung đoàn Lê dương số 1 chiến đấu tại Casablanca của Morocco (châu Phi). Giữa năm 1908, ông về Pháp, tham gia đội phi hành của Louis Charles Joseph Blériot bay qua biển Manche rồi thích nghề bay. Thời gian này, ông kết bạn với một phi công trẻ là Victor Ménard.

Giai đoạn 1908-1910, Đỗ Hữu Vị tình nguyện chiến đấu tại biên giới Morocco và Algérie. Sau đó, ông lại về Pháp để theo học phi công quân sự và được Câu lạc bộ Hàng không Pháp cấp bằng cơ phó. Cuối năm 1911, ông cùng Ménard thực hiện chuyến bay vòng quanh nước Pháp.

Tháng 12/1912, ông trở lại Morocco, tham gia phi đội trinh sát của tướng Brulard, được thăng trung úy. Cuối năm 1913, ông nghỉ phép ở Đông Dương, được Toàn quyền Pháp bấy giờ là Albert Sarraut nhờ giúp đỡ để xây dựng những cơ sở cho cơ quan hàng không thuộc địa.

Người Việt vừa được đặt tên cho một quảng trường ở Paris là ai?
Ảnh và chữ ký của phi công Đỗ Hữu Vị. (Nguồn: Wikipedia)

Ông cũng tham gia thử nghiệm một loại thuyền lướt trên mặt nước, chạy bởi động cơ cánh quạt máy bay do Charles de Lambert chế tạo trên sông Mekong và sông Hồng. Các cuộc biểu diễn máy bay của ông ở Sài Gòn và Hà Nội làm dân chúng bàn tán sôi nổi một thời.

Nổi danh ở Thế chiến I

Tháng 8/1914, ông tình nguyện trở lại Pháp để tham gia lực lượng hàng không trinh sát trong Thế chiến I. Ông lập nhiều công tích và được chính phủ Pháp tặng thưởng huân chương Bắc Đẩu Bội tinh ngũ đẳng.

Năm 1915, trên đường trở về đơn vị sau một trận đánh, máy bay gặp bão cuốn và bị rơi tại làng Laffaux (vùng Picardie, Pháp), ông bị thương nặng gãy cánh tay trái, hàm mặt và phần sọ bên dưới, hôn mê chín ngày nhưng sống sót.

Sau khi được chữa trị, Đỗ Hữu Vị tiếp tục ra trận. Vì không đủ sức điều khiển máy bay, ông giữ vị trí quan sát trên không trong đội phi hành với phi công Marc Bannin.

Năm 1916, do sức khỏe không cho phép, ông buộc phải từ bỏ sự nghiệp phi công, chuyển sang bộ binh, được thăng hàm đại úy và bổ nhiệm làm chỉ huy Đại đội 7 thuộc Trung đoàn Lê dương thứ 1, chiến đấu tại mặt trận sông Somme.

Người Việt vừa được đặt tên cho một quảng trường ở Paris là ai?
Tem Đỗ Hữu Vị được phát hành ở Đông Dương. (Wikipedia)

Ngày 9/7/1916, trong một cuộc tấn công quân Đức, ông dẫn đơn vị xung phong, bị trúng nhiều phát đạn, chết ngay trên trận tuyến. Thi hài của ông được an táng tại làng Dompierre thuộc vùng Somme. Năm 1921, người anh cả Đỗ Hữu Chấn đã cho chuyển hài cốt của ông về an táng trong phần mộ gia đình tại Việt Nam.

Trong số những phi công đầu tiên của Pháp xuất xứ từ Đông Dương được ghi nhận có Phan Tat Tao, Cao Đắc Minh, Felix Xuân Nha (Nguyen Xuan Nha) nhưng Đỗ Hữu Vị được xem là nổi tiếng nhất.

Vì vậy, chính phủ Pháp cho in hình ông trên con tem phát hành khắp Đông Dương, lấy tên ông đặt cho nhiều trường học, đường phố ở các nước thuộc địa và ngay tại Pháp.

Lưu tên trên những con đường

Hiện nay, có gần 200 đường phố và địa danh ở Pháp mang tên địa danh hoặc nhân vật người Việt. Việc lưu giữ tên tuổi của họ trong ký ức chung ở không gian công cộng nhằm cụ thể hóa nguyện vọng của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn “tăng cường sự đoàn kết và gắn bó cộng đồng các dân tộc trong sự phong phú và đa dạng của nó”.

Trước năm 1945, phố Cửa Bắc ở Hà Nội cũng có tên là phố Đỗ Hữu Vị. Ở Sài Gòn trước kia cũng có một con đường mang tên Đỗ Hữu Vị, nay được đổi tên thành đường Huỳnh Thúc Kháng (quận 1). Đà Nẵng có đường Đỗ Hữu Vị mà bây giờ là đường Hoàng Diệu.

Người Việt vừa được đặt tên cho một quảng trường ở Paris là ai?
Đường Đỗ Hữu Vĩ tại ngôi làng bên Pháp. (Ảnh: Mathilde Tuyet Tran)

Ngày nay, tại làng Laffaux vùng Picardie, Pháp, nơi ông bị rơi máy bay có con đường mang tên Do Huu Vi. Con đường nằm trong một khu vực dân cư, đường ngắn, băng qua khu đồi với địa đạo, các lô cốt cũ bên cạnh.

Do Đỗ Hữu Vị dành phần lớn thời gian sinh sống, hoạt động ở Pháp nên các tài liệu về ông chỉ được ghi lại qua báo chí thời bấy giờ.

Không chỉ được vinh danh là một trong hơn 300 người gốc hải ngoại có công với nước Pháp, ông còn là gương mặt người gốc châu Á duy nhất được đưa vào triển lãm “Chân dung nước Pháp", tổ chức hồi đầu năm nay tại Bảo tàng Con người ở thủ đô Paris.

Công tác người Việt Nam ở nước ngoài giai đoạn mới: ‘Sự nghiệp làm nên bởi chữ đồng’

Công tác người Việt Nam ở nước ngoài giai đoạn mới: ‘Sự nghiệp làm nên bởi chữ đồng’

Chiều 29/6, Hội nghị quán triệt, triển khai Kết luận số 12-KL/TW của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài ...

Công tác người Việt Nam ở nước ngoài: Triển khai toàn diện và mạnh mẽ hơn như yêu cầu của Đại hội XIII của Đảng

Công tác người Việt Nam ở nước ngoài: Triển khai toàn diện và mạnh mẽ hơn như yêu cầu của Đại hội XIII của Đảng

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài Ngô Trịnh Hà khẳng định, chưa bao giờ công tác người ...

(tổng hợp)

Đọc thêm

XSMT 8/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 2 8/8/2022. SXMT 8/8/2022

XSMT 8/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 2 8/8/2022. SXMT 8/8/2022

Baoquocte.vn. XSMT 8/8. trực tiếp xổ số miền Trung 8/8/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số hôm nay 8/8/2022. xổ số miền Trung thứ 2. KQSXMT 8/8
XSMN 8/8, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 2 ngày 8/8/2022. xổ số hôm nay 8/8

XSMN 8/8, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 2 ngày 8/8/2022. xổ số hôm nay 8/8

Baoquocte.vn. XSMN 8/8. xổ số hôm nay 8/8. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 8/8/2022. XSMN thứ 2. xổ số hôm nay ngày 8 tháng 8. SXMN 8/8/2022. xo ...
XSMB 8/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 8/8/2022. dự đoán XSMB thứ 2

XSMB 8/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 8/8/2022. dự đoán XSMB thứ 2

Baoquocte.vn. XSMB 8/8. xổ số hôm nay 8/8. trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 8/8/2022. dự đoán xổ số miền Bắc thứ 2. SXMB 8/8. KQSXMB
Trung Quốc sẽ tiến hành tập trận 'thường xuyên' gần Đài Loan

Trung Quốc sẽ tiến hành tập trận 'thường xuyên' gần Đài Loan

Baoquocte.vn. Đài CCTV đưa tin quân đội nước này từ nay sẽ tiến hành những cuộc tập trận 'thường lệ' ở khu vực phía Đông đường trung tuyến giữa 2 bờ ...
Xuất khẩu của Trung Quốc bất ngờ 'bứt tốc'

Xuất khẩu của Trung Quốc bất ngờ 'bứt tốc'

Baoquocte.vn. Trong tháng Bảy, tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc bất ngờ tăng nhanh, tạo ra sự thúc đẩy đáng khích lệ cho nền kinh tế lớn thứ hai thế ...
55 năm ASEAN cùng nhau lớn mạnh

55 năm ASEAN cùng nhau lớn mạnh

Baoquocte.vn. Là chủ đề cuộc gặp nhân dịp kỷ niệm 55 năm ngày thành lập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á và 27 năm ngày Việt Nam gia nhập ...
Thụy Điển cử chuyên viên đến Anh huấn luyện binh sĩ Ukraine

Thụy Điển cử chuyên viên đến Anh huấn luyện binh sĩ Ukraine

Baoquocte.vn. Chính phủ Thụy Điển thông báo các lực lượng vũ trang nước này sẽ cử tới 120 chuyên viên tới Anh để huấn luyện quân nhân Ukraine.
Gọi hành động của Nga là 'khủng bố hạt nhân', Ukraine kêu gọi cộng đồng quốc tế 'cứng rắn' hơn

Gọi hành động của Nga là 'khủng bố hạt nhân', Ukraine kêu gọi cộng đồng quốc tế 'cứng rắn' hơn

Baoquocte.vn. Ngày 7/8, Tổng thống Ukraine đã kêu gọi cộng đồng quốc tế phản ứng mạnh mẽ hơn với những gì mà ông mô tả là hành động 'khủng bố hạt ...
Nga tăng thêm hơn 20.000 ca mắc Covid-19 trong 24 giờ qua

Nga tăng thêm hơn 20.000 ca mắc Covid-19 trong 24 giờ qua

Baoquocte.vn. Đến nay, Nga đã ghi nhận tổng cộng hơn 18,7 triệu ca Covid-19 trên cả nước kể từ đầu đại dịch.
MV Vượt của ban nhạc rock người Việt ở Nhật Bản có gì hot?

MV Vượt của ban nhạc rock người Việt ở Nhật Bản có gì hot?

Baoquocte.vn. Chiều 7/8, tại thủ đô Tokyo, ban nhạc Rock của người Việt tại Nhật Bản - KURROCK đã chính thức ra mắt MV cho ca khúc đầu tay mang tên ...
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ thăm Nga: Toan tính của 'người hòa giải'

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ thăm Nga: Toan tính của 'người hòa giải'

Baoquocte.vn. Với chuyến thăm Nga sắp tới, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ có thêm cơ hội nâng cao vai trò trung gian hòa giải của mình trong cuộc xung đột Nga-Ukraine.
Căng thẳng địa chính trị khiến hợp tác khoa học ‘lâm bệnh’

Căng thẳng địa chính trị khiến hợp tác khoa học ‘lâm bệnh’

Baoquocte.vn. Hợp tác khoa học quan trọng trong giải quyết vấn đề toàn cầu, song chủ nghĩa dân tộc gia tăng khiến các quốc gia thiếu tin tưởng và khoa học trở thành nạn nhân.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Châu Âu có khả năng tự bảo vệ mình

Châu Âu có khả năng tự bảo vệ mình

Baoquocte.vn. ... Và Mỹ có cần mãi mãi là nhà cung cấp an ninh chính ở châu Âu không?
Dự án dầu khí Sakhalin-2: Nhật khó vượt ‘lằn ranh đỏ’ về vấn đề năng lượng với Nga

Dự án dầu khí Sakhalin-2: Nhật khó vượt ‘lằn ranh đỏ’ về vấn đề năng lượng với Nga

Baoquocte.vn. Bất chấp việc tham gia các lệnh trừng phạt của phương Tây với Nga, Nhật Bản vẫn quyết định duy trì lợi ích của mình trong dự án Sakhalin-2 với Nga.
Đức lo lắng cho mùa Đông sắp tới

Đức lo lắng cho mùa Đông sắp tới

Baoquocte.vn. Bất chấp mùa Hè nóng bức, nhiều người ở Đức đang bận tâm về mùa Đông sắp tới...
'Nút thắt cổ chai' khủng hoảng lương thực toàn cầu có được mở sau thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc Nga-Ukraine?

'Nút thắt cổ chai' khủng hoảng lương thực toàn cầu có được mở sau thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Thỏa thuận ngũ cốc Nga-Ukraine mang lại hy vọng giải quyết khủng hoảng lương thực toàn cầu nhưng sự bấp bênh của nó khiến nhiều người nghi ngờ.
Báo Pathet Lao: Hợp tác giữa tỉnh Bolikhamxay và các địa phương của Việt Nam ngày càng chặt chẽ và hiệu quả

Báo Pathet Lao: Hợp tác giữa tỉnh Bolikhamxay và các địa phương của Việt Nam ngày càng chặt chẽ và hiệu quả

Baoquocte.vn. Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Bolikhamxay Oudom Vongkaysone khẳng định quan hệ hợp tác trên mọi lĩnh vực giữa tỉnh Bolikhamxay với các địa phương của Việt Nam.
AFP: Từ chiến tranh đến hòa bình, dép cao su Việt Nam vẫn được ưa chuộng

AFP: Từ chiến tranh đến hòa bình, dép cao su Việt Nam vẫn được ưa chuộng

Baoquocte.vn. Được làm từ lốp xe tải quân sự hoặc lốp máy bay tái chế, dép cao su thủ công đã đi suốt dặm dài đất nước Việt Nam trong nhiều thập kỷ.
Tiềm năng rộng mở và xu hướng chuyển đổi xanh chủ đạo trong ASEAN

Tiềm năng rộng mở và xu hướng chuyển đổi xanh chủ đạo trong ASEAN

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng ngày càng trầm trọng, các công ty năng lượng ASEAN đặt nhiều kỳ vọng vào năng lượng mặt trời và gió.
Lo sợ Nga cắt khí đốt, Đức ‘mất ăn mất ngủ’ chuẩn bị cho mùa Đông lạnh giá

Lo sợ Nga cắt khí đốt, Đức ‘mất ăn mất ngủ’ chuẩn bị cho mùa Đông lạnh giá

Baoquocte.vn. Nga đã khởi động lại việc cung cấp khí đốt, nhưng điều này vẫn như một hồi chuông cảnh báo với người Đức.
Cuộc đua giành ảnh hưởng tại Sừng châu Phi

Cuộc đua giành ảnh hưởng tại Sừng châu Phi

Baoquocte.vn. Thời gian qua, Trung Quốc tăng cường sự hiện diện tại châu Phi thông qua một loạt chuyến thăm của các nhà ngoại giao hàng đầu nước này.
Phiên bản di động