Kỷ niệm 200 năm ngày mất đại thi hào Nguyễn Du (1820-2020)

Nguyễn Du và tầm cao mới sau hai thế kỷ

Bảo Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Trải qua bao biến động lịch sử, Truyện Kiều in sâu vào tâm thức người Việt như một áng văn chương giàu tính nhân bản, nuôi dưỡng những nỗi niềm nhân thế...
TIN LIÊN QUAN
Dancesport cùng nàng Kiều, tại sao không?
Minh họa Truyện Kiều dưới cách nhìn minh triết Việt
nguyen du va tam cao moi sau hai the ky
Kiệt tác Truyện Kiều của Nguyễn Du thể hiện giá trị hiện thực sâu sắc, giá trị nhân đạo cao cả, là kết tinh nhiều giá trị nghệ thuật đặc sắc.

Nguyễn Du (1765-1820) là nhà thơ lớn của dân tộc Việt Nam, là tác giả của nhiều tác phẩm bất hủ được viết bằng cả chữ Hán và chữ Nôm. Đặc biệt Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) được xem là di sản vĩ đại, kiệt tác của nền văn học dân tộc. Năm 1965 tại thành phố Berlin (Đức), Hội đồng hòa bình thế giới ra quyết nghị tổ chức kỷ niệm 200 năm ngày sinh Nguyễn Du. Năm 2013, UNESCO đã chính thức ban hành quyết định vinh danh Nguyễn Du là Danh nhân văn hóa thế giới.

Kiệt tác Truyện Kiều của Nguyễn Du thể hiện giá trị hiện thực sâu sắc, giá trị nhân đạo cao cả, là kết tinh nhiều giá trị nghệ thuật đặc sắc. Sức sống của Truyện Kiều trong tâm thức người Việt nói chung, trong dòng chảy văn hóa văn học dân tộc nói riêng vô cùng mãnh liệt. Đầu thế kỷ XX, nhà văn hóa Phạm Quỳnh từng có phát biểu nổi tiếng khẳng định: “Truyện Kiều còn, tiếng ta còn. Tiếng ta còn, nước ta còn”.

Trải qua bao biến động lịch sử, Truyện Kiều in sâu vào tâm thức người Việt như một áng văn chương giàu tính nhân bản, nuôi dưỡng những nỗi niềm nhân thế. Không thể thống kê một cách chính xác đã có bao nhiêu hội thảo, bao nhiêu bài viết nghiên cứu về Truyện Kiều của Nguyễn Du. Chỉ biết rằng, người Việt không bao giờ hết ngâm Kiều, vịnh Kiều, viết về Truyện Kiều, kiếm tìm những vỉa tầng ý nghĩa đằng sau kiệt tác bất hủ ấy.

Từ những sự đồng cảm vượt thời gian

Truyện Kiều của Nguyễn Du kể về cuộc đời và thân phận nàng Kiều ở thời vua Minh Thế Tông (1521-1567) ở Trung Quốc dựa trên cốt truyện Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân.

Bắt đầu với cuộc du xuân của ba chị em Thúy Kiều, Thúy Vân và Vương Quan, nàng Kiều đã nhỏ lệ đồng cảm với cuộc đời của người phụ nữ tài hoa nhưng bạc mệnh Đạm Tiên. Qua Kim Vân Kiều truyện, Thanh Tâm Tài Nhân đã rơi những giọt lệ đồng cảm cho nàng Kiều về số phận nghiệt ngã của người phụ nữ tài hoa nhưng bất hạnh ngày xưa.

Rồi 200 năm sau, Nguyễn Du đã chuyển thể Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân thành kiệt tác Truyện Kiều mà chúng ta có ngày hôm nay. Theo đó, một cái vòng hệ lụy, một sự liên tình ấy là một sự đồng cảm vượt thời gian của Nguyễn Du mà không phải ai cũng có được.

Nguyễn Du không chỉ thể hiện sự đồng cảm này trong Truyện Kiều, mà còn ở những tác phẩm khác của ông. Trong bài Độc Tiểu Thanh ký (Được rút từ Thanh Hiên thi tập), ông cũng đã nhỏ lệ đồng cảm với nàng Tiểu Thanh tài sắc vẹn toàn nhưng có số phận nhiều cay đắng.

Và rồi, Nguyễn Du cũng đã khóc than cho chính mình:

Chẳng biết ba trăm năm lẻ nữa,

Người đời ai khóc Tố Như chăng?

Phải chăng, Nguyễn Du quá đa sầu, đa cảm, quá sâu sắc khi sợ rằng, sau ba trăm năm nữa, thiên hạ không có ai hiểu được tiếng lòng Nguyễn Du như ông đã hiểu được nàng Tiểu Thanh, một sự thần giao kì lạ của trái tim.

Năm 1965, trong một chuyến công tác qua huyện Nghi Xuân (quê hương Nguyễn Du), nhà thơ Tố Hữu cũng đã có những chia sẻ, đồng cảm với cụ Nguyễn qua bài Kính gửi cụ Nguyễn Du:

Tiếng đàn xưa đứt ngang dây

Hai trăm năm lại càng say lòng người

Trải bao gió dập sóng dồi

Tấm lòng thơ vẫn tình đời thiết tha…

Đến văn hóa ngoại giao Truyện Kiều

Truyện Kiều hiện nay đã được dịch ra gần 30 thứ tiếng trên thế giới với khoảng 50 bản dịch khác nhau. Đã có nhiều đề tài luận văn, luận án nghiên cứu về Truyện Kiều và Nguyễn Du ở các trường đại học trên thế giới.

Theo bà Katherine Muller Marin, nguyên Trưởng Văn phòng đại diện UNESCO tại Việt Nam, Truyện Kiều của Nguyễn Du có 5 giá trị phổ quát được UNESCO vinh danh, đó là giá trị khát vọng hòa bình, giá trị nhân văn cao cả, giá trị về truyền thống gia đình, giá trị về truyền thống văn hóa và giá trị về bình đẳng giới.

Trong 20 năm qua, các tổng thống, phó tổng thống Mỹ khi thăm và làm việc với Việt Nam đều viện dẫn Truyện Kiều trong các bài phát biểu:

Tháng 11/2000, trong chuyến thăm đầu tiên đến Việt Nam với vai trò Tổng thống Mỹ, tại bữa tiệc chiêu đãi quốc khách ở Phủ Chủ tịch, Tổng thống Bill Clinton đã lẩy hai câu thơ trong Truyện Kiều của Nguyễn Du: “Sen tàn cúc lại nở hoa/Sầu dài ngày ngắn, đông đà sang xuân”.

Tháng 7/2015, khi tiếp Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng ở thủ đô Washington D.C, Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đọc hai câu Kiều rất rất ý nghĩa: “Trời còn để có hôm nay/Tan sương đầu ngỏ, vén mây giữa trời”.

Tháng 5/2016, khi kết thúc bài phát biểu của mình trong chuyến thăm chính thức Việt Nam tại Hà Nội, Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng đã trích dẫn hai câu Kiều khi nhấn mạnh về niềm tin chiến lược hai nước dành cho nhau: “Rằng: trăm năm cũng từ đây/Của tin gọi một chút này làm ghi”

Hai thế kỷ sau khi cụ Nguyễn ra đi, Truyện Kiều của người không những còn vang mãi mà còn được nâng lên tầm cao mới, phong cách văn hóa mới: Phong cách ngoại giao Kiều của các nguyên thủ quốc gia. Với những bậc đại nhân, đại trí, đại dũng như Nguyễn Du, thật đúng là: “Thác là thể phách, còn là tinh anh”.

Nhạc kịch Kim Vân Kiều: Tấm lòng của những nghệ sĩ Pháp

Nhạc kịch Kim Vân Kiều: Tấm lòng của những nghệ sĩ Pháp

TGVN. Đạo diễn Christophe Thiry - Giám đốc Nghệ thuật của Nhà hát L’Attrape (Paris - Pháp) cho biết ông đã không nhầm khi đặt ...

Vị Tổng thống giỏi làm ngoại giao văn hóa

Vị Tổng thống giỏi làm ngoại giao văn hóa

Là một ngôi sao sáng trong nền chính trị nước Mỹ, Tổng thống Bill Clinton đã có nhiều đóng góp để củng cố hoà khí ...

Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du tiếp nhận tư liệu quý

Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du tiếp nhận tư liệu quý

Ban Quản lý Di tích quốc gia đặc biệt Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du vừa tiếp nhận cuốn Truyện Kiều bằng tiếng ...

Rằng trăm năm cũng từ đây…

Rằng trăm năm cũng từ đây…

“Truyện Kiều còn, tiếng ta còn. Tiếng ta còn, nước ta còn”

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Ca bệnh Covid-19 ở Hà Nội và Hải Dương đều mang biến thể Anh và Ấn Độ

Ca bệnh Covid-19 ở Hà Nội và Hải Dương đều mang biến thể Anh và Ấn Độ

Baoquocte.vn. Theo thông báo của Bộ Y tế, mẫu bệnh phẩm của bệnh nhân Covid-19 ở Hà Nội và Hải Dương đều mang biến thể Anh và Ấn Độ.
Nga phát hiện bằng chứng khoa học về trạng thái thiền định sau khi chết

Nga phát hiện bằng chứng khoa học về trạng thái thiền định sau khi chết

Baoquocte.vn. Các nhà khoa học Nga đã phát hiện được bằng chứng khoa học đầu tiên xác nhận trạng thái thiền định sau khi chết còn được gọi là 'Thukdam' ở ...
Ngoại trưởng Mỹ bình luận 'lời đồn' chiến tranh lạnh với Trung Quốc

Ngoại trưởng Mỹ bình luận 'lời đồn' chiến tranh lạnh với Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Mỹ phản đối việc 'gắn danh hiệu cho hầu hết các mối quan hệ', bao gồm cả mối quan hệ Mỹ-Trung Quốc, vì 'nó rất phức tạp'.
Tin chuyển nhượng cầu thủ: Jose Mourinho muốn có Nathan Ake; Barca mời Sergio Aguero, mua lại Neymar; Chelsea đàm phán gia hạn Kante

Tin chuyển nhượng cầu thủ: Jose Mourinho muốn có Nathan Ake; Barca mời Sergio Aguero, mua lại Neymar; Chelsea đàm phán gia hạn Kante

Baoquocte.vn. AS Roma muốn có Nathan Ake; Barca mời Sergio Aguero, mua lại Neymar với giá 100 triệu Euro, Chelsea gia hạn Kante là tin chuyển nhượng cầu thủ.
Điện Biên xuất hiện ca mắc Covid-19; 7 trường hợp F1 tại Thường Tín đều dương tính với SARS-CoV-2

Điện Biên xuất hiện ca mắc Covid-19; 7 trường hợp F1 tại Thường Tín đều dương tính với SARS-CoV-2

Baoquocte.vn. Ngày 7/5, Điện Biên ghi nhận 1 ca mắc Covid-19, 7 trường hợp là F1 của 2 ca bệnh ở Thường Tín cũng đã có kết quả xét nghiệm dương ...
Thị trường chứng khoán ngày 7/5: Cổ phiếu ngành thép dậy sóng bất chấp VN-Index giảm điểm

Thị trường chứng khoán ngày 7/5: Cổ phiếu ngành thép dậy sóng bất chấp VN-Index giảm điểm

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch ...
108 bức tranh hoa sen dành tặng, tri ân người yêu mến Phật giáo

108 bức tranh hoa sen dành tặng, tri ân người yêu mến Phật giáo

Baoquocte.vn. 108 bức tranh hoa sen được thực hiện bởi các hoạ sỹ tên tuổi Việt Nam như: Hoàng Đặng, họa sỹ Chu Anh Phương, Hồ Đình Nam Kha, Trần Lâm ...
XSHCM 8/5 - Kết quả TP.HCM hôm nay 8/5/2021 - SXHCM 8/5 - KQXSHCM thứ 7

XSHCM 8/5 - Kết quả TP.HCM hôm nay 8/5/2021 - SXHCM 8/5 - KQXSHCM thứ 7

Baoquocte.vn. XSHCM 8/5. KQXSHCM 8/5. Xổ số TP.Hồ Chí Minh hôm nay ngày 8 tháng 5 năm 2021. Xo so TP Ho Chi Minh. KQXSHCM.
Ông chủ vườn lan Hữu Xướng chia sẻ bí quyết thành công với loài hoa vương giả

Ông chủ vườn lan Hữu Xướng chia sẻ bí quyết thành công với loài hoa vương giả

Baoquocte.vn. Hữu Xướng là chủ một vườn lan được nhiều người biết đến ở Kon Tum.
Loại chuối siêu đắt đỏ, hơn 200.000 đồng/quả, vỏ xào được như rau

Loại chuối siêu đắt đỏ, hơn 200.000 đồng/quả, vỏ xào được như rau

Baoquocte.vn. Chuối 946 đến từ Hokkaido, Nhật Bản có mức giá siêu đắt đỏ, phần vỏ mỏng và bổ dưỡng, có thể làm sinh tố hoặc xào riêng phần vỏ.
'Sợ" dịch Covid-19, phố cổ Hội An vắng khách tham quan

'Sợ" dịch Covid-19, phố cổ Hội An vắng khách tham quan

Baoquocte.vn. Sau khi kết thúc kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5 và thông tin có ca mắc Covid-19 sống trên địa bàn, phố cổ Hội An (Quảng Nam) vắng lặng như tờ.
Đến rừng U Minh Hạ săn tổ ong siêu to

Đến rừng U Minh Hạ săn tổ ong siêu to

Baoquocte.vn. Rừng U Minh Hạ nổi tiếng với mật ong rừng và trải nghiệm ăn ong, thưởng thức vị ngọt thơm là hành trình thú vị vừa hào hứng, vừa thót tim.
Nhật ký hành trình chinh phục mốc 79, cột mốc biên giới cao nhất Việt Nam

Nhật ký hành trình chinh phục mốc 79, cột mốc biên giới cao nhất Việt Nam

Baoquocte.vn. Để chinh phục được cột mốc 79, bạn phải băng qua khu rừng hoang sơ và bí ẩn thuộc vùng núi hiểm trở bậc nhất Tây Bắc.
Covid-19 ở Quảng Ninh: Tạm dừng hoạt động tham quan, du lịch; tập trung xử lý các trường hợp liên quan ổ dịch Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương

Covid-19 ở Quảng Ninh: Tạm dừng hoạt động tham quan, du lịch; tập trung xử lý các trường hợp liên quan ổ dịch Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương

Baoquocte.vn. Kể từ 12 giờ ngày 6/5, tỉnh Quảng Ninh sẽ tạm dừng hoạt động tham quan, du lịch tại các khu du lịch, điểm du lịch, các di tích, danh thắng…
'Bữa sáng ở chợ phiên' của nhiếp ảnh gia Việt đoạt giải ảnh quốc tế

'Bữa sáng ở chợ phiên' của nhiếp ảnh gia Việt đoạt giải ảnh quốc tế

Baoquocte.vn. Những bức hình ghi lại những khoảnh khắc bình dị về cuộc sống, con người ở Việt Nam đã đoạt giải ảnh quốc tế uy tín.
Kỳ quan đèo Hải Vân hùng vĩ giữa biển trời, điểm check-in nhiều nhất Việt Nam

Kỳ quan đèo Hải Vân hùng vĩ giữa biển trời, điểm check-in nhiều nhất Việt Nam

Baoquocte.vn. Đèo Hải Vân hùng vĩ với nhiều danh thắng, một bên là biển, một bên là núi, là một trong những điểm đến được check-in nhiều nhất Việt Nam.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 10)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 10)

Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm một vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng thế giới.
Papyrus - cầu nối giữa Ai Cập cổ đại và thế giới hiện đại

Papyrus - cầu nối giữa Ai Cập cổ đại và thế giới hiện đại

Baoquocte.vn. Dấu tích lịch sử, kho tàng kiến thức của nền văn minh Ai Cập cổ đại được khắc ghi trên trang giấy papyrus, đơn sơ nhưng lại chẳng sợ vết thời gian.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 9)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 9)

Baoquocte.vn. Văn học Italy thời kỳ này có một số tên tuổi như nhà viết tiểu thuyết Guareschi Giovanni, nhà thơ Leopardi Giacomo, nhà văn Levi Carlo...
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 8)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 8)

Baoquocte.vn. Văn học Italy thời kỳ này có một số tên tuổi như nhà viết tiểu thuyết Fogazzaro Aantonio, nhà thơ Goldoni Carlo, nhà viết luận văn Gadda Carlo.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 6)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 6)

Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm một vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng như: Dante Alighieri, Deledda Grazia.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 5)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 5)

Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng như: Croce Benedetto, D’annunzio Gabriela
Lắng nghe bộ não của chúng ta

Lắng nghe bộ não của chúng ta

Baoquocte.vn. Đây là thông điệp mà bác sĩ thần kinh học người Mỹ David Perlmutter gửi gắm trong hai cuốn sách nổi tiếng về bộ não của ông, vừa được phát hành tại Việt Nam.
Quyền tách khỏi đám đông - Sách hay về xu hướng giới trẻ dũng cảm sống khác

Quyền tách khỏi đám đông - Sách hay về xu hướng giới trẻ dũng cảm sống khác

Baoquocte.vn. Quyền tách khỏi đám đông là cuốn sách hay, cổ vũ một xu hướng, một lối sống khác biệt số đông, tác giả gọi là: Quyền không làm gì.
Sách mới: Những câu chuyện thú vị về lịch sử đồng tiền Việt Nam

Sách mới: Những câu chuyện thú vị về lịch sử đồng tiền Việt Nam

Baoquocte.vn. Lịch sử của 1.200 mẫu tiền Việt Nam vừa được giới thiệu trong cuốn sách 'Lịch sử đồng tiền Việt Nam' được Ngân hàng Nhà nước ra mắt.
Ra mắt cuốn sách 'Trái tim người lính Phương Nam'

Ra mắt cuốn sách 'Trái tim người lính Phương Nam'

Baoquocte.vn. CLB Trái tim người lính Việt Nam đã phối hợp với các đơn vị tổ chức Lễ ra mắt CLB Trái tim người lính Phương Nam và cuốn sách cùng tên.
Ra mắt sách về sự chuyển biến và sáng tạo của giáo dục phổ thông ở Việt Nam

Ra mắt sách về sự chuyển biến và sáng tạo của giáo dục phổ thông ở Việt Nam

Baoquocte.vn. Cuốn sách là nguồn cảm hứng cho những người đang trực tiếp tham gia thay đổi tích cực hệ thống giáo dục phổ thông ở Việt Nam.
Sách hay về Hiệp định thương mại song phương Việt Nam-Hoa Kỳ

Sách hay về Hiệp định thương mại song phương Việt Nam-Hoa Kỳ

Baoquocte.vn. Cuốn sách giúp độc giả hiểu thêm về Hiệp định Thương mại song phương Việt Nam-Hoa Kỳ và là tài liệu tham khảo quan trọng về kinh tế thị trường.
Phiên bản di động