 |
| Nhà báo, nhà văn, nhà viết tiểu sử Jean Lacouture trong phòng làm việc của mình. |
Cuốn Hồ Chí Minh của tác giả Jean Lacouture được Le Seuil xuất bản lần đầu tiên vào năm 1976, đã được dịch ra nhiều thứ tiếng và được coi là một trong những cuốn tiểu sử hấp dẫn về nhân vật lịch sử mà ông đã gặp và rất kính trọng.
Jean Lacouture sinh năm 1921, tại Bordeaux trong một gia đình trí thức có cha là một bác sĩ phẫu thuật nổi tiếng và mẹ là người say mê sử học. Sau khi tốt nghiệp Đại học, ông gia nhập lực lượng kháng chiến chống phát xít và chiến đấu trong hàng ngũ Sư đoàn thiết giáp số 2 của Tướng Leclerc, tham gia giải phóng nước Pháp khỏi tay phát xít Đức.
Tháng 10/1945, Jean rời Marseille tới Sài Gòn và phong trào đấu tranh giành độc lập của nhân dân Việt Nam đã làm thay đổi suy nghĩ của ông. Theo chủ trương của Tướng Leclerc, năm 1946, Jean Lacouture được cử ra Hà Nội để tìm hiểu về một giải pháp hòa bình và đã được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Bộ trưởng Võ Nguyên Giáp.
Cuộc gặp đã tác động mạnh mẽ đến người sỹ quan tùy viên báo chí của quân đội Pháp. Ông trở thành người ủng hộ phong trào phi thực dân hóa của các dân tộc thuộc địa. Sự lôi cuốn và khả năng thuyết phục của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gây cho ông những ấn tượng mạnh mẽ để rồi 30 năm sau, ông bắt tay vào thực hiện cuốn tiểu sử về vị lãnh tụ của nhân dân Việt Nam.
Đầu những năm 50, khi trở lại Paris, Jean bước vào nghề báo với tư cách là phóng viên tờ Combat (Chiến đấu) và sau đó là tờ Le Monde (Thế giới). Với những bài báo sắc sảo, trong những năm 60, ông được giao phụ trách mục bình luận quốc tế và là Trưởng ban Quốc tế của tờ Le Monde, đồng thời là đặc phái viên cho tạp chí Le Nouvel Observateur (Người quan sát mới). Ông đã viết rất nhiều bài báo về các chủ đề khác nhau tại nhiều châu lục. Được Đại học Harvard (Mỹ) mời sang làm nghiên cứu viên năm 1966, Jean Lacouture đã thực hiện một loạt các cuộc phỏng vấn, các bài viết chống lại cuộc chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam.
Là nhà sử học, năm 1961, ông bắt đầu thực hiện loạt sách chuyên đề “Lịch sử hiện tại” với nhà xuất bản Le Seuil. Từ thập niên 70 đến nay, ông chủ yếu dành thời gian viết sách. Ngoài tiểu sử Hồ Chí Minh, nhiều cuốn sách mà ông nghiên cứu và thực hiện có giá trị cao về lịch sử Việt Nam hiện đại. Sinh thời, Jean Lacouture từng nhận nhiều giải thưởng văn học lớn và giải lịch sử của Viện hàn lâm Pháp.
Năm 2013, Jean Lacouture được Chính phủ Pháp tặng thưởng Huân chương Bắc đẩu Bội tinh vì những đóng góp vào tiến trình phi thực dân hóa những năm sau Thế chiến II và hơn 70 tác phẩm để lại cho lịch sử.
Sự ra đi của Jean Lacouture là một mất mát lớn. Truyền thông Pháp và Việt Nam đã xuất bản nhiều tin, bài bày tỏ sự kính trọng, niềm tiếc thương trước sự ra đi của ông, một nhà báo chân chính, cây đại thụ của làng báo quốc tế.
Hạ Nhi
