Sổ tay Văn hoá Đông - Tây

Nhà Văn hóa Hữu Ngọc: Bác sĩ Nguyễn Khắc Viện vẫn hiện đại

HỮU NGỌC
TGVN. Bác sĩ Nguyễn Khắc Viện cố gắng sử dụng những từ và khái niệm thuộc văn hóa truyền thống của ta để lồng vào những khái niệm tâm lý học phương Tây. Như vậy, người Việt Nam không bỡ ngỡ, hiểu nhanh và sâu.
TIN LIÊN QUAN
nha van hoa huu ngoc bac si nguyen khac vien van hien dai Nhà Văn hóa Hữu Ngọc: Đôi điều về ẩm thực Pháp
nha van hoa huu ngoc bac si nguyen khac vien van hien dai Học giả Hoàng Xuân Hãn: Nỗi niềm một trí thức lớn
nha van hoa huu ngoc bac si nguyen khac vien van hien dai
Bác sĩ Nguyễn Khắc Viện

Từ Paris, ông Nguyễn Tấn Lộc, giáo sư tâm lý trị liệu cho biết: sau cuộc hội thảo Pháp – Việt về tâm lý trị liệu lần thứ nhất ở TP. Hồ Chí Minh (tháng 7/2006), cuộc hội thảo lần thứ hai sẽ được tổ chức tại Hà Nội đúng một năm sau, vào tháng 7/2007, đề tài thảo luận là Văn hóa đối mặt với toàn cầu hóa: mất linh hồn hay có sức tái sinh? Ông Nguyễn đặt câu hỏi "Làm thế nào có thể áp dụng tâm lý trị liệu vào một nước Việt Nam đã từng bị những vết thương trên lãnh thổ và những đau xót trong tâm hồn cộng đồng?... Làm thế nào để sự chăm sóc tâm hồn vốn gắn với cá thể có thể nhập vào khuôn khổ một nền văn hóa thấm nhuần Khổng học, đặt ưu tiên vào gia đình và trật tự xã hội?". Ông Nguyễn tự trả lời: "Trên thực tế, nếu phải vượt qua điều kiện hóa nền văn hóa, cũng có thể dựa vào tâm hồn cộng đồng của văn hóa và thiên nhiên để bồi dưỡng cho tâm hồn cá thể của mình".

Tôi cũng vừa nhận được từ Paris gửi đến một bài luận văn của bà Marie Eve Hoffet – Gachelin, nhà tâm bệnh học, cũng nêu những vấn đề ấy, nhưng hướng về trẻ em Việt Nam: “Từ vài năm nay, những vấn đề tâm lý trẻ em đã thực sự là mối quan tâm ở Việt Nam. Có những bệnh trước đây chưa có đã xuất hiện: tự khép mình, hoạt động thái quá, rối loạn ăn uống... Nhưng cũng có cả những vấn đề của thiếu niên: nghiện hút, muốn tự sát, lên cơn động kinh... Đến mức nhiều hiệp hội của Pháp (hoặc nước khác) được mời đến đào tạo chữa bệnh tâm thần trẻ em. Vấn đề được đặt ra là có thể nào đưa thẳng vào Việt Nam những phương thức Pháp hay Tây phương, hay không cần tính đến sự khác biệt về văn hóa, tức là sự gặp nhau của văn hóa truyền thống với toàn cầu hóa các mối giao lưu, công nghệ hiện đại, sự phát triển của các phương tiện thông tin, cái có thể mệnh danh là văn hóa hiện đại”.

Như vậy là những ý tưởng của M.E.Hoffet - Gachelin và Nguyễn Tấn Lộc đã gặp nhau trong cùng một hệ thống vấn đề.

Tên bài của M.E.Hoffet - Gachelin là "Tính chất hiện đại của bác sĩ Nguyễn Khắc Viện". Theo tác giả, muốn giải quyết trong tâm lý trị liệu các vấn đề tiếp biến văn hóa, mối quan hệ truyền thống và hiện đại, không gì bằng tham khảo những công trình có tính chất khai phá của Nguyễn Khắc Viện (1913-1997), bác sĩ nhi khoa, nhà tâm lý học, nhà văn được giải thưởng lớn Pháp ngữ của Viện hàn lâm Pháp, người sáng lập tổ chức N.T. nghiên cứu về tâm lý trẻ em Việt Nam.

Nguyễn Khắc Viện biết là nói chung, người Việt Nam chưa có ý thức về sự cần thiết của tâm lý học và môn tâm lý trị liệu, cho đó là một sự “xa hoa” đối với trẻ em. Quả thực, đất nước ta chưa ra khỏi tình trạng chậm tiến, còn phải đối phó với những vấn đề cấp bách hơn nhiều: trẻ em suy dinh dưỡng, những bệnh truyền nhiễm, thiếu bệnh viện, bệnh viện trẻ em thì chật cứng, thiếu bác sĩ nhi khoa. Nhưng ông cho là khoa nghiên cứu tâm lý trị liệu là một sự xa hoa cần thiết. Nguyễn Khắc Viện nhận xét: “Không một xã hội nào có thể tiến bộ nếu không có vài hoạt động xa hoa thúc đẩy tư duy và những cố gắng”. Mà đây lại là xa hoa cần thiết: bệnh và rối loạn tâm thần trẻ em có thể phá hoại giống nòi không kém gì bệnh thể xác. Nếu giờ ta bí quá, chưa chữa được đại trà như ở các nước phát triển thì cũng phải chuẩn bị ngay con người, phương tiện, bộ máy cho khoa học tâm lý trị liệu trẻ em có thể hoạt động trong vài thập kỷ nữa khi đất nước khấm khá lên. Và Nguyễn Khắc Viện đã thành lập Trung tâm Nghiên cứu Tâm lý trẻ em N.T, bước đầu là gây ý thức về tâm lý trị liệu trẻ em cho các bác sĩ, y tá, nhà báo, cán bộ chính trị, nêu vấn đề, tạo công cụ (soạn tài liệu, từ điển, dịch sách chuyên môn nước ngoài), lập một số điểm khám chữa bệnh về rối loạn tâm lý trẻ em. Nguyễn Khắc Viện chủ trì việc biên soạn cuốn Từ điển tâm lý đầu tiên bằng tiếng Việt, một công trình điển hình cho phương pháp Nguyễn Khắc Viện-tiếp biến văn hóa Đông Tây. Ông cố gắng sử dụng những từ và khái niệm thuộc văn hóa truyền thống của ta (dân gian, Phật, Khổng, Lão học) để lồng vào những khái niệm tâm lý học phương Tây. Như vậy, người Việt Nam không bỡ ngỡ, hiểu nhanh và sâu.

Tôi nghĩ đến cách làm của cụ Hồ Chí Minh, sử dụng những từ Khổng học như trung, hiếu, cần, kiệm, liêm, chính nhưng đưa vào nội dung cách mạng và hiện đại.

Làm thế nào thực hành được tâm lý trị liệu ở một nước Việt Nam đang biến chuyển nhanh và mạnh sau Cách mạng 1945 và 30 năm chiến tranh, với di sản văn hóa truyền thống phải đối đầu với toàn cầu hóa?

Bà M.E Hoffet - Gachelin cho là phải trở lại với Nguyễn Khắc Viện, với những công trình và thực hành của ông: “Ông đã đi sâu phân tích xã hội Việt Nam, đề ra một chương trình nghiên cứu để thấu hiểu thực tế thể nghiệm của gia đình, đã đưa ra những biện pháp ta cần phát triển thêm, và vạch ra lộ trình theo ý chúng tôi hiện nay, hoàn toàn có giá trị!”.

nha van hoa huu ngoc bac si nguyen khac vien van hien dai

 

Đôi điều về nghệ thuật ý niệm

TGVN.Nghệ thuật ý niệm là gì? Định nghĩa đơn giản, đó là nghệ thuật mà mục đích của nghệ sĩ là nêu rõ một ý ...

nha van hoa huu ngoc bac si nguyen khac vien van hien dai

 

Phim hoạt hình Nhật Bản đang tràn ngập hành tinh

TGVN.Phim hoạt hình Nhật Bản phát triển nhanh trong bối cảnh điện ảnh thế giới phát triển, các trò chơi điện tử và vô tuyến, ...

nha van hoa huu ngoc bac si nguyen khac vien van hien dai

 

Một vở kịch Nô (Nhật Bản) hiện đại

TGVN. Mishima là nhà văn Nhật hiện đại nổi tiếng nhất ở phương Tây. Ông đã gửi gắm nhiều tâm sự về ý nghĩa cuộc đời, ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

vaccine covid 19 gia thanh cao chuyen gia nga phan tran

Vaccine Covid-19 giá thành cao, chuyên gia Nga phân trần

Vaccine Covid-19 Areplivir do Nga sản xuất có giá thành cao được giới chuyên gia Nga giải thích là do nhu cầu lớn và tình hình dịch tễ trên toàn ...
dai su viet nam trinh thu uy nhiem len tong thong honduras

Đại sứ Việt Nam trình Thư Ủy nhiệm lên Tổng thống Honduras

Sáng 18/9, Đại sứ Việt Nam tại Mexico kiêm nhiệm Cộng hoà Honduras Nguyễn Hoài Dương đã trình Thư Ủỷ nhiệm lên Tổng thống Cộng hoà Honduras Juan Orlando Hernandez ...
du bao thoi tiet dem nay va ngay mai 19 209 mua lon dien rong o bac bo trung bo mua dong loc set o tay nguyen nam bo

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (19-20/9): Mưa lớn diện rộng ở Bắc Bộ, Trung Bộ; mưa dông, lốc sét ở Tây Nguyên, Nam Bộ

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai, ở khu vực phía Đông Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và Hòa Bình có mưa vừa, mưa to và dông, có ...
ho tro chien luoc an do duong thai binh duong my tang cuong dau tu vao indonesia

Hỗ trợ chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Mỹ tăng cường đầu tư vào Indonesia

Bộ Tài chính Mỹ và Indonesia ngày 18/9 cho biết hai nước đã ký thỏa thuận nhằm tăng cường tài trợ xây dựng cơ sở hạ tầng thông qua đầu ...
nha thiet ke tran hung dau an viet tai san dien anh quoc

Nhà thiết kế Trần Hùng: Dấu ấn Việt tại sàn diễn Anh quốc

Trước lựa chọn 'yêu thời trang hay yêu Trái đất?', Trần Hùng - vừa trở thành thành viên của Hiệp hội Thời trang Anh quốc nói rằng: 'Tôi chọn cả ...
tong thong my to nga danh cap cong nghe ten lua sieu thanh

Tổng thống Mỹ tố Nga ‘đánh cắp’ công nghệ tên lửa siêu thanh

Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ có một tên lửa siêu thanh ‘thượng hạng’, nhanh hơn nhiều tên lửa Nga đã ‘cố tình đánh cắp thông tin’ thời ông ...
tiktok phan don de don khieu nai chinh quyen my ve lenh cam

TikTok phản đòn, đệ đơn khiếu nại chính quyền Mỹ về lệnh cấm

Bloomberg ngày 19/9 cho biết TikTok đã đề nghị một thẩm phán Mỹ chặn lệnh cấm của chính quyền Tổng thống Donald Trump với ứng dụng này của Trung Quốc.
ngoai truong tu giac an ninh som gap tai tokyo

Ngoại trưởng ‘tứ giác an ninh’ sớm gặp tại Tokyo

Nguồn tin từ Chính phủ Nhật Bản ngày 19/9 cho biết ngoại trưởng ‘tứ giác an ninh’, gồm Nhật Bản, Mỹ, Australia và Ấn Độ, có thể sớm họp tại ...
cuoc dua vi tri lanh dao wto ai se chiem linh

Cuộc đua vị trí lãnh đạo WTO - Ai sẽ chiếm lĩnh?

WTO đang trong quá trình lựa chọn nhà lãnh đạo mới, người sẽ chịu trách nhiệm điều hành tổ chức vượt qua thời điểm vô cùng khó khăn.
iphone 12 pro max lo cau hinh chi tiet va diem hieu nang dang that vong

iPhone 12 Pro Max lộ cấu hình chi tiết và điểm hiệu năng đáng thất vọng

Cấu hình chi tiết và kết quả chấm điểm hiệu suất xử lý của iPhone 12 Pro Max vừa bị rò rỉ cho thấy sản phẩm có thể không đạt ...
han quoc mo lai duong mon du lich trong khu phi quan su dmz

Hàn Quốc mở lại đường mòn du lịch trong Khu phi quân sự DMZ

Con đường mòn đi bộ ở biên giới phía Tây ngăn cách hai miền Triều Tiên sẽ được mở cửa trở lại cho dân chúng vào ngày 22/9 tới.
mua vang hoang su phi

Mùa vàng Hoàng Su Phì

Dưới nắng Thu nhè nhẹ, mùa vàng Hoàng Su Phì hiện ra trước mắt như một bức tranh thiên nhiên kì thú, khiến du khách đắm say.
phuc hoi du lich hue hau covid 19 phai bien nguy thanh co

Phục hồi du lịch Huế hậu Covid-19: Phải biến 'nguy' thành 'cơ'

Muốn phục hồi thị trường hậu Covid-19, du lịch Huế phải biết biến 'nguy' thành 'cơ' và chứng minh thông điệp: 'Huế, điểm đến an toàn, thân thiện'.
dac san nghe an banh muot mon an gay thuong nho nhung it duoc goi ten

Đặc sản Nghệ An: Bánh mướt - Món ăn gây thương nhớ nhưng ít được gọi tên

Nói đến đặc sản Nghệ An, người ta nghĩ ngay đến súp lươn hay xáo lòng, nhưng với người con xứ Nghệ, bánh mướt, món ăn kèm lại là món ăn gây thương nhớ.
Phiên bản di động