Sổ tay Văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về 'Đánh du kích' (1946-1954)

Hữu Ngọc
TGVN. Sự phát triển của quân đội chính quy tiến hành song song với phong trào du kích là hình thái khác của chiến tranh nhân dân. Khi Pháp tiến công Nam Bộ (1945) thì chiến tranh du kích đã bắt đầu ở miền Nam để lan ra toàn quốc sau này. 
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về hội nhập - tác động của phương Tây tới Đông Á
nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về trí thức Việt Nam và hội nhập quốc tế
nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954
Đội du kích Ba Tơ tuyên thệ “Hy sinh vì tổ quốc!”

Cuộc kháng chiến chống Pháp bắt đầu từ 19/12/1946 và kết thúc với Hiệp định Geneva năm 1954 cùng triển vọng Tổng tuyển cử hai năm sau đó. Thời điểm ấy, thế giới biết khá lơ mơ về Việt Nam và cuộc chiến tranh Pháp-Việt.

Năm 1955, để làm sáng tỏ các vấn đề và tranh thủ dư luận thế giới, nhất là nhân dân Pháp. Nhà xuất bản Ngoại Văn Hà Nội đã cho ra cuốn sách tiếng Pháp Le Vietnam en marche (Việt Nam tiến bước) do Hữu Ngọc chấp bút. Nhà sử học Phạm Huy Thông đề tựa đã nhấn mạnh: “Tác giả không có tham vọng phát ngôn nhân danh nhân dân Việt Nam hay làm công việc sử gia. Trong những trang ngắn gọn, ông nhằm mục đích khiêm tốn là mang đến cho hàng triệu người dân thường ở các nước một cái nhìn bao quát về những cuộc đấu tranh xưa và nay vì đất nước của dân tộc chúng tôi”.

Thế giới chỉ biết đến chiến thắng Điện Biên Phủ dưới góc độ chiến tranh hiện đại. Ít ai biết đến góc độ chiến tranh du kích chuẩn bị và hậu thuẫn cho Điện Biên Phủ, xin trích dịch sau đây mấy đoạn trong cuốn Việt Nam tiến bước về vấn đề này:

Theo nhà báo Áo Fritz Jensen: “Người ta thường nói đến chiến tranh Việt-Pháp không có mặt trận. Thực ra có hai mặt trận, mặt trận quân đội chính quy và mặt trận du kích. Đạo quân viễn chinh Pháp phải đối đầu với hai mặt trận ấy”.

Sự phát triển của quân đội chính quy tiến hành song song với phong trào du kích là hình thái khác của chiến tranh nhân dân. Ngay sau khi Pháp tiến công Nam Bộ (1945) thì chiến tranh du kích đã bắt đầu ở miền Nam để lan ra toàn quốc sau này. Nhân dân là tai mắt cho quân đội chính quy, cùng chiến đấu dũng cảm phối hợp với quân đội chính quy.

Ở Hà Nội và các thành phố, nhân dân đánh giặc trong biên chế các đơn vị tự vệ, ở vùng nông thôn thì trong các đội du kích, dân quân.

Đó là sự hưởng ứng của nhân dân với lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch “Ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm...” Rừng núi, nông thôn đều thành trận địa, mồ chôn quân giặc. Chúng phải co cụm trong các thành phố, thị trấn...

Sau cuộc tấn công Việt Bắc (thành trì của kháng chiến 1947) thất bại, địch từ bỏ chiến tranh chớp nhoáng, quay sang chiến lược bình định đồng bằng Bắc Bộ và Nam Bộ bằng các chiến dịch càn quét và xây dựng chính quyền bù nhìn.

Xin trích dẫn những lời tố cáo của chính những quân nhân Pháp bị bắt làm tù binh (*).

Trung úy Levasseus thuộc trung đoàn 2/22e RIC cho biết: “Tháng 3/1946, trước khi mở chiến dịch vùng Biên Hòa, đại tá Grosjean ra lệnh cho các sĩ quan: “Các người sẽ càn quét một vùng của bọn Việt. Hãy phá hủy tất! Hãy giết tất cả những gì động đậy!”. Các sĩ quan ngạc nhiên hỏi tại sao, đại tá chỉ nhắc lại: “Hãy giết tất cả cái gì sống!”.

Tên cai Lezzar và tên đội Lorgeas thuộc đơn vị 5/7 R.T.A khai: “Ngày 26/9/1953, chúng tôi đánh làng Vân Cầu gần Kẻ Sặt. Chúng tôi được lệnh lùng khám rất kỹ. Nhiều lính của chúng tôi cướp bóc, đốt phá, giết người và súc vật. Tên đội Coudray giết một lúc hai người đàn ông độ 25-30 tuổi với lý do để dọa những thường dân bị bắt phải khai báo. Tên cai Flutiger giết một người đàn bà và một đứa trẻ độ 10 tuổi trốn trong cỏ rậm ngày 27/9/1950 ở gần Kẻ Sặt, nhiều súc vật bị giết, lúa bị đốt, nhà bị công binh dùng mìn cho nổ tung. Dân bị bắt và bị tra tấn phải khai báo. Coudray tra tấn một người, bắt nằm xuống đất sau khi phải uống mấy mũ sắt đầy nước. Lính ngụy thì hun khói và ném lựu đạn vào các hầm trú ẩn của dân”.

Theo trung úy Denelle thuộc đơn vị 1/R.A.C.M: “Trong chiến dịch, thẩm vấn bằng dí điện vào bộ phận sinh dục người bị bắt, tống giẻ ướt vào mồm họ để gây nghẹt thở tới chết. Ở đồn, ai không khai thì bị đóng cọc giữa sân, trói trần truồng trong nắng. Trong một chiến dịch, đại úy Tagger ra lệnh bắn 18 người trong số dân bị bắt, bất kể ai. Tôi hỏi, ông trả lời: “Đây là phương pháp tuyệt vời. Trong số 18 tên bị giết, thế nào cũng diệt được 4-5 đứa Việt minh”.

Dân vùng chiếm đóng căm hờn, nên du kích phát triển rất nhanh. Ở miền Nam, miền Bắc xuất hiện những đội lão du kích tuổi ngoài 60. Ở Đình Bảng có đội du kích thiếu nhi. Nhờ dân ủng hộ, các Ủy ban nhân dân vẫn bí mật hoạt động trong các thành phố. Nông thôn ban đêm hoàn toàn là của ta.

Địch mở chiến dịch Hòa Bình, quân ta đánh thọc vào trung tâm đồng bằng sông Hồng, phối hợp với du kích địa phương, phá hủy 2/3 đồn lính ngụy, dẹp 4.800 hội đồng kỳ mục ngụy, làm rung chuyển hệ thống cai trị vùng chiếm đóng của chúng. Các làng kháng chiến qua đó càng gia tăng gấp bội.n

(*) Tác giả Hữu Ngọc nguyên là Trại trưởng trại tù hàng binh Âu Phi.

nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Freud và khái niệm chết

TGVN. Freud đã có dịp thể nghiệm khái niệm cái chết của mình về mặt xã hội và bản thân. Những phân tích của ông về ...

nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Cái tóc trong văn hóa

TGVN. Tóc được coi là trang sức trời phú cho phụ nữ trong văn hóa của Việt Nam. Tóc hay gắn với cái đẹp của ...

nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chuyện cái bắt tay

TGVN. Theo nhà văn hóa Hữu Ngọc, bắt tay để chào hỏi hay tỏ ý thân thiện không phải chỉ là đặc điểm của người ...

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 16/1/2026: Tuổi Sửu hợp tác tốt đẹp

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 16/1/2026: Tuổi Sửu hợp tác tốt đẹp

Xem tử vi 16/1 - tử vi 12 con giáp hôm nay 16/1/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 16/1/2026: Bọ Cạp có một ngày thuận lợi

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 16/1/2026: Bọ Cạp có một ngày thuận lợi

Tử vi hôm nay 16/1/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 16/1/2026, Lịch vạn niên ngày 16 tháng 1 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 16/1/2026, Lịch vạn niên ngày 16 tháng 1 năm 2026

Lịch âm 16/1. Lịch âm hôm nay 16/1/2026? Âm lịch hôm nay 16/1. Lịch vạn niên 16/1/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Nguyên Đại sứ Pakistan tại Việt Nam nêu bật kỳ vọng về Đại hội XIV của Đảng

Nguyên Đại sứ Pakistan tại Việt Nam nêu bật kỳ vọng về Đại hội XIV của Đảng

Ông Tariq Osman Hyder, nguyên Đại sứ Pakistan tại Việt Nam đã trả lời phỏng vấn Báo Thế giới và Việt Nam về ý nghĩa và kỳ vọng về Đại ...
Giá vàng hôm nay 16/1/2026 quay đầu giảm, động lực của thị trường đang thay đổi, thời điểm giá có thể tụt dốc trong năm 2026?

Giá vàng hôm nay 16/1/2026 quay đầu giảm, động lực của thị trường đang thay đổi, thời điểm giá có thể tụt dốc trong năm 2026?

Giá vàng hôm nay 16/1/2026 quay đầu giảm, động lực của thị trường đang thay đổi, thời điểm giá có thể tụt dốc trong năm 2026?
Khuyến cáo công dân Việt Nam về tình hình an ninh, trật tự ở Iran

Khuyến cáo công dân Việt Nam về tình hình an ninh, trật tự ở Iran

Trong những ngày qua, tình hình an ninh, trật tự ở Iran diễn biến phức tạp, Cục Lãnh sự Bộ Ngoại giao đưa ra khuyến cáo công dân.
Khám phá Tây Ban Nha tuyệt sắc vào mùa Xuân

Khám phá Tây Ban Nha tuyệt sắc vào mùa Xuân

Mùa Xuân là một trong những thời điểm tuyệt vời nhất để khám phá Tây Ban Nha.
Thung lũng Pankisi - Viên ngọc phủ bụi định kiến

Thung lũng Pankisi - Viên ngọc phủ bụi định kiến

Hành trình đến thung lũng Pankisi thường bắt đầu bằng những lời nhắc nhở đầy lo lắng.
The New York Times đưa Việt Nam vào danh sách điểm đến hàng đầu thế giới năm 2026

The New York Times đưa Việt Nam vào danh sách điểm đến hàng đầu thế giới năm 2026

Tờ báo danh tiếng của Mỹ The New York Times đã gọi tên Việt Nam ở vị trí thứ 34 trong danh sách 52 điểm đến hàng đầu thế giới năm 2026.
Những hộ chiếu quyền lực nhất thế giới năm 2026

Những hộ chiếu quyền lực nhất thế giới năm 2026

Ba hộ chiếu đứng đầu thế giới năm 2026 đều thuộc về các quốc gia châu Á: Singapore xếp hạng 1, còn Nhật Bản và Hàn Quốc đồng hạng 2.
Du lịch 2026: Trải nghiệm cá nhân lên ngôi, AI âm thầm dẫn lối

Du lịch 2026: Trải nghiệm cá nhân lên ngôi, AI âm thầm dẫn lối

Xu hướng của du lịch năm 2026 phản ánh sự thay đổi căn bản trong cách lựa chọn và cảm nhận hành trình, khi trải nghiệm cá nhân, trạng thái tinh thần và mức độ ...
Chinh phục Ban giám khảo bởi phần ứng xử song ngữ xuất sắc, cô gái Hà Nội đăng quang Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2026

Chinh phục Ban giám khảo bởi phần ứng xử song ngữ xuất sắc, cô gái Hà Nội đăng quang Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2026

Tối 10/1, tại Sa Pa (Lào Cai), đêm Chung kết Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2026 với chủ đề 'Việt Nam bừng sáng' đã diễn ra trang trọng và đầy cảm xúc.
'Tết bản làng' rộn ràng tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam

'Tết bản làng' rộn ràng tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Chuỗi hoạt động văn hoá với chủ đề “Tết bản làng” tái hiện sinh động không gian đón Tết cổ truyền của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
Quần thể Tam Chúc và Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long hướng đến di sản thế giới

Quần thể Tam Chúc và Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long hướng đến di sản thế giới

Ngày 14/1, tại Di tích quốc gia đặc biệt Quần thể Tam Chúc, UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế về xác lập ranh giới khu vực đề cử.
Bổ sung gần 1.000 tác phẩm độc bản cho kho di sản mỹ thuật quốc gia

Bổ sung gần 1.000 tác phẩm độc bản cho kho di sản mỹ thuật quốc gia

Ngày 12/1, tại Hà Nội, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tổ chức Lễ tiếp nhận gần 1.000 tác phẩm mỹ thuật do Hội Mỹ thuật Việt Nam chuyển giao.
Lan tỏa bản sắc văn hóa Việt qua lăng kính họa sĩ trẻ

Lan tỏa bản sắc văn hóa Việt qua lăng kính họa sĩ trẻ

Triển lãm tranh “Chất Địa Phương” sẽ giới thiệu tới công chúng những góc nhìn sáng tạo, đương đại về bản sắc văn hóa Việt Nam qua lăng kính của các họa sĩ trẻ.
'Phở' và 'Múa rối nước' hướng đến Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO

'Phở' và 'Múa rối nước' hướng đến Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO

Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính đồng ý chủ trương lập hồ sơ khoa học Di sản văn hóa phi vật thể “Phở” và “Múa rối nước” ghi danh vào danh sách của ...
Bức tranh thêu 'cửu long' thời Nguyễn hiếm hoi được bảo tồn gần như nguyên vẹn

Bức tranh thêu 'cửu long' thời Nguyễn hiếm hoi được bảo tồn gần như nguyên vẹn

Đây là một trong những bức tranh thêu ngự dụng kích thước lớn được bảo quản gần như nguyên vẹn còn tồn tại bởi chất liệu lụa và chỉ thêu khó bền với thời gian.
Phiên bản di động