Sổ tay Văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về 'Đánh du kích' (1946-1954)

Hữu Ngọc
TGVN. Sự phát triển của quân đội chính quy tiến hành song song với phong trào du kích là hình thái khác của chiến tranh nhân dân. Khi Pháp tiến công Nam Bộ (1945) thì chiến tranh du kích đã bắt đầu ở miền Nam để lan ra toàn quốc sau này. 
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về hội nhập - tác động của phương Tây tới Đông Á
nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về trí thức Việt Nam và hội nhập quốc tế
nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954
Đội du kích Ba Tơ tuyên thệ “Hy sinh vì tổ quốc!”

Cuộc kháng chiến chống Pháp bắt đầu từ 19/12/1946 và kết thúc với Hiệp định Geneva năm 1954 cùng triển vọng Tổng tuyển cử hai năm sau đó. Thời điểm ấy, thế giới biết khá lơ mơ về Việt Nam và cuộc chiến tranh Pháp-Việt.

Năm 1955, để làm sáng tỏ các vấn đề và tranh thủ dư luận thế giới, nhất là nhân dân Pháp. Nhà xuất bản Ngoại Văn Hà Nội đã cho ra cuốn sách tiếng Pháp Le Vietnam en marche (Việt Nam tiến bước) do Hữu Ngọc chấp bút. Nhà sử học Phạm Huy Thông đề tựa đã nhấn mạnh: “Tác giả không có tham vọng phát ngôn nhân danh nhân dân Việt Nam hay làm công việc sử gia. Trong những trang ngắn gọn, ông nhằm mục đích khiêm tốn là mang đến cho hàng triệu người dân thường ở các nước một cái nhìn bao quát về những cuộc đấu tranh xưa và nay vì đất nước của dân tộc chúng tôi”.

Thế giới chỉ biết đến chiến thắng Điện Biên Phủ dưới góc độ chiến tranh hiện đại. Ít ai biết đến góc độ chiến tranh du kích chuẩn bị và hậu thuẫn cho Điện Biên Phủ, xin trích dịch sau đây mấy đoạn trong cuốn Việt Nam tiến bước về vấn đề này:

Theo nhà báo Áo Fritz Jensen: “Người ta thường nói đến chiến tranh Việt-Pháp không có mặt trận. Thực ra có hai mặt trận, mặt trận quân đội chính quy và mặt trận du kích. Đạo quân viễn chinh Pháp phải đối đầu với hai mặt trận ấy”.

Sự phát triển của quân đội chính quy tiến hành song song với phong trào du kích là hình thái khác của chiến tranh nhân dân. Ngay sau khi Pháp tiến công Nam Bộ (1945) thì chiến tranh du kích đã bắt đầu ở miền Nam để lan ra toàn quốc sau này. Nhân dân là tai mắt cho quân đội chính quy, cùng chiến đấu dũng cảm phối hợp với quân đội chính quy.

Ở Hà Nội và các thành phố, nhân dân đánh giặc trong biên chế các đơn vị tự vệ, ở vùng nông thôn thì trong các đội du kích, dân quân.

Đó là sự hưởng ứng của nhân dân với lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch “Ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm...” Rừng núi, nông thôn đều thành trận địa, mồ chôn quân giặc. Chúng phải co cụm trong các thành phố, thị trấn...

Sau cuộc tấn công Việt Bắc (thành trì của kháng chiến 1947) thất bại, địch từ bỏ chiến tranh chớp nhoáng, quay sang chiến lược bình định đồng bằng Bắc Bộ và Nam Bộ bằng các chiến dịch càn quét và xây dựng chính quyền bù nhìn.

Xin trích dẫn những lời tố cáo của chính những quân nhân Pháp bị bắt làm tù binh (*).

Trung úy Levasseus thuộc trung đoàn 2/22e RIC cho biết: “Tháng 3/1946, trước khi mở chiến dịch vùng Biên Hòa, đại tá Grosjean ra lệnh cho các sĩ quan: “Các người sẽ càn quét một vùng của bọn Việt. Hãy phá hủy tất! Hãy giết tất cả những gì động đậy!”. Các sĩ quan ngạc nhiên hỏi tại sao, đại tá chỉ nhắc lại: “Hãy giết tất cả cái gì sống!”.

Tên cai Lezzar và tên đội Lorgeas thuộc đơn vị 5/7 R.T.A khai: “Ngày 26/9/1953, chúng tôi đánh làng Vân Cầu gần Kẻ Sặt. Chúng tôi được lệnh lùng khám rất kỹ. Nhiều lính của chúng tôi cướp bóc, đốt phá, giết người và súc vật. Tên đội Coudray giết một lúc hai người đàn ông độ 25-30 tuổi với lý do để dọa những thường dân bị bắt phải khai báo. Tên cai Flutiger giết một người đàn bà và một đứa trẻ độ 10 tuổi trốn trong cỏ rậm ngày 27/9/1950 ở gần Kẻ Sặt, nhiều súc vật bị giết, lúa bị đốt, nhà bị công binh dùng mìn cho nổ tung. Dân bị bắt và bị tra tấn phải khai báo. Coudray tra tấn một người, bắt nằm xuống đất sau khi phải uống mấy mũ sắt đầy nước. Lính ngụy thì hun khói và ném lựu đạn vào các hầm trú ẩn của dân”.

Theo trung úy Denelle thuộc đơn vị 1/R.A.C.M: “Trong chiến dịch, thẩm vấn bằng dí điện vào bộ phận sinh dục người bị bắt, tống giẻ ướt vào mồm họ để gây nghẹt thở tới chết. Ở đồn, ai không khai thì bị đóng cọc giữa sân, trói trần truồng trong nắng. Trong một chiến dịch, đại úy Tagger ra lệnh bắn 18 người trong số dân bị bắt, bất kể ai. Tôi hỏi, ông trả lời: “Đây là phương pháp tuyệt vời. Trong số 18 tên bị giết, thế nào cũng diệt được 4-5 đứa Việt minh”.

Dân vùng chiếm đóng căm hờn, nên du kích phát triển rất nhanh. Ở miền Nam, miền Bắc xuất hiện những đội lão du kích tuổi ngoài 60. Ở Đình Bảng có đội du kích thiếu nhi. Nhờ dân ủng hộ, các Ủy ban nhân dân vẫn bí mật hoạt động trong các thành phố. Nông thôn ban đêm hoàn toàn là của ta.

Địch mở chiến dịch Hòa Bình, quân ta đánh thọc vào trung tâm đồng bằng sông Hồng, phối hợp với du kích địa phương, phá hủy 2/3 đồn lính ngụy, dẹp 4.800 hội đồng kỳ mục ngụy, làm rung chuyển hệ thống cai trị vùng chiếm đóng của chúng. Các làng kháng chiến qua đó càng gia tăng gấp bội.n

(*) Tác giả Hữu Ngọc nguyên là Trại trưởng trại tù hàng binh Âu Phi.

nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Freud và khái niệm chết

TGVN. Freud đã có dịp thể nghiệm khái niệm cái chết của mình về mặt xã hội và bản thân. Những phân tích của ông về ...

nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Cái tóc trong văn hóa

TGVN. Tóc được coi là trang sức trời phú cho phụ nữ trong văn hóa của Việt Nam. Tóc hay gắn với cái đẹp của ...

nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chuyện cái bắt tay

TGVN. Theo nhà văn hóa Hữu Ngọc, bắt tay để chào hỏi hay tỏ ý thân thiện không phải chỉ là đặc điểm của người ...

Đọc thêm

Kết quả bóng đá Vòng 1/32 World Cup 2026: Hà Lan gục ngã phút bù giờ rồi thua luân lưu, Morocco 'hiên ngang' vào Vòng 16 đội

Kết quả bóng đá Vòng 1/32 World Cup 2026: Hà Lan gục ngã phút bù giờ rồi thua luân lưu, Morocco 'hiên ngang' vào Vòng 16 đội

Kết quả bóng đá cho thấy, Morocco đánh bại Hà Lan 3-2 trên loạt sút luân lưu sau 120 phút hòa 1-1, qua đó xuất sắc giành quyền vào Vòng ...
Mang theo trái tim Việt Nam đến Venezuela

Mang theo trái tim Việt Nam đến Venezuela

“Không chỉ mang theo thiết bị cứu hộ và vật tư cứu trợ, đoàn công tác Việt Nam đến Venezuela còn mang theo tình đoàn kết, trách nhiệm quốc tế ...
Mitsubishi Attrage 2026 chốt lịch ra mắt tại thị trường Thái Lan

Mitsubishi Attrage 2026 chốt lịch ra mắt tại thị trường Thái Lan

Mitsubishi Attrage 2026 chính thức ấn định thời gian ra mắt tại thị trường Thái Lan vào ngày 1/7 tới, với diện mạo mới và động cơ nhiều khả năng ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 1/7/2026: Bảo Bình tài lộc khởi sắc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 1/7/2026: Bảo Bình tài lộc khởi sắc

Tử vi hôm nay 1/7/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 1/7 và sáng 2/7: Lịch thi đấu World Cup 2026 - Mỹ vs Bosnia, Anh vs Congo

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 1/7 và sáng 2/7: Lịch thi đấu World Cup 2026 - Mỹ vs Bosnia, Anh vs Congo

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 1/7 và sáng 2/7: Lịch thi đấu World Cup 2026 - Mỹ vs Bosnia, Anh vs Congo, Bỉ vs Senegal...
Bài tarot hôm nay 1/7: Chân dung người đàn ông sẽ theo đuổi bạn trong tương lai?

Bài tarot hôm nay 1/7: Chân dung người đàn ông sẽ theo đuổi bạn trong tương lai?

Hãy chọn một lá bài tarot ở bài viết dưới, bạn sẽ biết được thông điệp chân dung người đàn ông sẽ theo đuổi bạn trong tương lai là người ...
Koh Samui được vinh danh là đảo đẹp nhất châu Á - Thái Bình Dương năm 2026

Koh Samui được vinh danh là đảo đẹp nhất châu Á - Thái Bình Dương năm 2026

Koh Samui dẫn đầu hạng mục Đảo đẹp nhất tại Travel + Leisure Luxury Awards 2026, khẳng định vị thế Thái Lan, điểm đến du lịch hàng đầu thế giới.
Nhiều hoạt động trải nghiệm sống động sẽ diễn ra tại Triển lãm Webtoon Hàn Quốc K-COMICS Origin Vietnam

Nhiều hoạt động trải nghiệm sống động sẽ diễn ra tại Triển lãm Webtoon Hàn Quốc K-COMICS Origin Vietnam

Trung tâm văn hóa Hàn Quốc tại Việt Nam phối hợp tổ chức Triển lãm Webtoon Hàn Quốc (K-COMICS Origin Vietnam) từ ngày 30/6-28/8.
Miss Brand Vienam 2026 đồng hành cùng Năm Du lịch quốc gia Gia Lai 2026

Miss Brand Vienam 2026 đồng hành cùng Năm Du lịch quốc gia Gia Lai 2026

Việc đăng cai Miss Brand Vietnam 2026 - Hoa hậu Thương hiệu Việt Nam 2026 được kỳ vọng sẽ góp phần quảng bá văn hóa, du lịch địa phương.
Việt Nam tăng tốc trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn nhất Đông Nam Á

Việt Nam tăng tốc trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn nhất Đông Nam Á

Tạp chí Fortune (Mỹ) nhận định Việt Nam đang nổi lên như một trong những điểm đến du lịch hấp dẫn nhất Đông Nam Á nhờ tốc độ tăng trưởng khách quốc tế ấn tượng.
Du lịch Hàn Quốc: Những địa điểm đằng sau các khoảnh khắc kinh điển trong K-drama

Du lịch Hàn Quốc: Những địa điểm đằng sau các khoảnh khắc kinh điển trong K-drama

Hàn Quốc tái định hình văn hóa đại chúng toàn cầu thông qua điện ảnh và phim truyền hình, trong đó nhiều tác phẩm được quay ở các địa điểm của Seoul.
Doanh thu du lịch tăng trưởng mạnh, Thái Nguyên đẩy mạnh quảng bá trên nền tảng số

Doanh thu du lịch tăng trưởng mạnh, Thái Nguyên đẩy mạnh quảng bá trên nền tảng số

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Thái Nguyên đón trên 5,25 triệu lượt khách, trong đó có hơn 178 nghìn lượt khách quốc, doanh thu từ đạt 7.352 tỷ đồng.
Mở rộng kết nối sáng tạo giữa Vương quốc Anh và Việt Nam

Mở rộng kết nối sáng tạo giữa Vương quốc Anh và Việt Nam

Hội đồng Anh mở chương trình tài trợ CTC 2026, hỗ trợ nghệ sĩ Việt Nam hợp tác với đối tác Vương quốc Anh trong nhiều lĩnh vực sáng tạo.
Thanh Hóa khai quật ngôi đền được ví như 'Thành Nhà Hồ thứ hai'

Thanh Hóa khai quật ngôi đền được ví như 'Thành Nhà Hồ thứ hai'

UBND tỉnh Thanh Hóa vừa phê duyệt dự án khai quật khảo cổ tổng thể di tích lịch sử - văn hóa, kiến trúc nghệ thuật đền thờ Nguyễn Văn Nghi.
Tò he Việt Nam: Nặn hình di sản, gửi gắm bản sắc Việt ra thế giới

Tò he Việt Nam: Nặn hình di sản, gửi gắm bản sắc Việt ra thế giới

Giữa guồng quay của công nghệ và đồ chơi hiện đại, tò he, món quà quê mộc mạc làm từ bột nếp, vẫn âm thầm giữ một vị trí đặc biệt trong lòng di sản ...
Hợp tác bảo tàng Pháp - Việt bước sang giai đoạn mới tại Điện Biên Phủ

Hợp tác bảo tàng Pháp - Việt bước sang giai đoạn mới tại Điện Biên Phủ

Từ ngày 15-18/6, đoàn công tác của Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen (Mémorial de Caen, Pháp) đã có chuyến làm việc tại Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ.
Lan tỏa văn hóa Việt tại miền Tây Bắc nước Pháp

Lan tỏa văn hóa Việt tại miền Tây Bắc nước Pháp

chính quyền thành phố cảng Lorient thuộc vùng Bretagne miền Tây Bắc nước Pháp đã phối hợp với các Hiệp hội tổ chức sự kiện Festival Vietnam lần thứ 4.
Nghệ nhân ở Huế bền bỉ giữ nghề truyền thống

Nghệ nhân ở Huế bền bỉ giữ nghề truyền thống

Nghề truyền thống ở Huế, nơi lưu giữ ký ức và bản sắc văn hóa qua nhiều thế hệ đang đứng trước những đổi thay của đời sống hiện đại.
Phiên bản di động