Sổ tay Văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về 'Đánh du kích' (1946-1954)

Hữu Ngọc
TGVN. Sự phát triển của quân đội chính quy tiến hành song song với phong trào du kích là hình thái khác của chiến tranh nhân dân. Khi Pháp tiến công Nam Bộ (1945) thì chiến tranh du kích đã bắt đầu ở miền Nam để lan ra toàn quốc sau này. 
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về hội nhập - tác động của phương Tây tới Đông Á
nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về trí thức Việt Nam và hội nhập quốc tế
nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954
Đội du kích Ba Tơ tuyên thệ “Hy sinh vì tổ quốc!”

Cuộc kháng chiến chống Pháp bắt đầu từ 19/12/1946 và kết thúc với Hiệp định Geneva năm 1954 cùng triển vọng Tổng tuyển cử hai năm sau đó. Thời điểm ấy, thế giới biết khá lơ mơ về Việt Nam và cuộc chiến tranh Pháp-Việt.

Năm 1955, để làm sáng tỏ các vấn đề và tranh thủ dư luận thế giới, nhất là nhân dân Pháp. Nhà xuất bản Ngoại Văn Hà Nội đã cho ra cuốn sách tiếng Pháp Le Vietnam en marche (Việt Nam tiến bước) do Hữu Ngọc chấp bút. Nhà sử học Phạm Huy Thông đề tựa đã nhấn mạnh: “Tác giả không có tham vọng phát ngôn nhân danh nhân dân Việt Nam hay làm công việc sử gia. Trong những trang ngắn gọn, ông nhằm mục đích khiêm tốn là mang đến cho hàng triệu người dân thường ở các nước một cái nhìn bao quát về những cuộc đấu tranh xưa và nay vì đất nước của dân tộc chúng tôi”.

Thế giới chỉ biết đến chiến thắng Điện Biên Phủ dưới góc độ chiến tranh hiện đại. Ít ai biết đến góc độ chiến tranh du kích chuẩn bị và hậu thuẫn cho Điện Biên Phủ, xin trích dịch sau đây mấy đoạn trong cuốn Việt Nam tiến bước về vấn đề này:

Theo nhà báo Áo Fritz Jensen: “Người ta thường nói đến chiến tranh Việt-Pháp không có mặt trận. Thực ra có hai mặt trận, mặt trận quân đội chính quy và mặt trận du kích. Đạo quân viễn chinh Pháp phải đối đầu với hai mặt trận ấy”.

Sự phát triển của quân đội chính quy tiến hành song song với phong trào du kích là hình thái khác của chiến tranh nhân dân. Ngay sau khi Pháp tiến công Nam Bộ (1945) thì chiến tranh du kích đã bắt đầu ở miền Nam để lan ra toàn quốc sau này. Nhân dân là tai mắt cho quân đội chính quy, cùng chiến đấu dũng cảm phối hợp với quân đội chính quy.

Ở Hà Nội và các thành phố, nhân dân đánh giặc trong biên chế các đơn vị tự vệ, ở vùng nông thôn thì trong các đội du kích, dân quân.

Đó là sự hưởng ứng của nhân dân với lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch “Ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm...” Rừng núi, nông thôn đều thành trận địa, mồ chôn quân giặc. Chúng phải co cụm trong các thành phố, thị trấn...

Sau cuộc tấn công Việt Bắc (thành trì của kháng chiến 1947) thất bại, địch từ bỏ chiến tranh chớp nhoáng, quay sang chiến lược bình định đồng bằng Bắc Bộ và Nam Bộ bằng các chiến dịch càn quét và xây dựng chính quyền bù nhìn.

Xin trích dẫn những lời tố cáo của chính những quân nhân Pháp bị bắt làm tù binh (*).

Trung úy Levasseus thuộc trung đoàn 2/22e RIC cho biết: “Tháng 3/1946, trước khi mở chiến dịch vùng Biên Hòa, đại tá Grosjean ra lệnh cho các sĩ quan: “Các người sẽ càn quét một vùng của bọn Việt. Hãy phá hủy tất! Hãy giết tất cả những gì động đậy!”. Các sĩ quan ngạc nhiên hỏi tại sao, đại tá chỉ nhắc lại: “Hãy giết tất cả cái gì sống!”.

Tên cai Lezzar và tên đội Lorgeas thuộc đơn vị 5/7 R.T.A khai: “Ngày 26/9/1953, chúng tôi đánh làng Vân Cầu gần Kẻ Sặt. Chúng tôi được lệnh lùng khám rất kỹ. Nhiều lính của chúng tôi cướp bóc, đốt phá, giết người và súc vật. Tên đội Coudray giết một lúc hai người đàn ông độ 25-30 tuổi với lý do để dọa những thường dân bị bắt phải khai báo. Tên cai Flutiger giết một người đàn bà và một đứa trẻ độ 10 tuổi trốn trong cỏ rậm ngày 27/9/1950 ở gần Kẻ Sặt, nhiều súc vật bị giết, lúa bị đốt, nhà bị công binh dùng mìn cho nổ tung. Dân bị bắt và bị tra tấn phải khai báo. Coudray tra tấn một người, bắt nằm xuống đất sau khi phải uống mấy mũ sắt đầy nước. Lính ngụy thì hun khói và ném lựu đạn vào các hầm trú ẩn của dân”.

Theo trung úy Denelle thuộc đơn vị 1/R.A.C.M: “Trong chiến dịch, thẩm vấn bằng dí điện vào bộ phận sinh dục người bị bắt, tống giẻ ướt vào mồm họ để gây nghẹt thở tới chết. Ở đồn, ai không khai thì bị đóng cọc giữa sân, trói trần truồng trong nắng. Trong một chiến dịch, đại úy Tagger ra lệnh bắn 18 người trong số dân bị bắt, bất kể ai. Tôi hỏi, ông trả lời: “Đây là phương pháp tuyệt vời. Trong số 18 tên bị giết, thế nào cũng diệt được 4-5 đứa Việt minh”.

Dân vùng chiếm đóng căm hờn, nên du kích phát triển rất nhanh. Ở miền Nam, miền Bắc xuất hiện những đội lão du kích tuổi ngoài 60. Ở Đình Bảng có đội du kích thiếu nhi. Nhờ dân ủng hộ, các Ủy ban nhân dân vẫn bí mật hoạt động trong các thành phố. Nông thôn ban đêm hoàn toàn là của ta.

Địch mở chiến dịch Hòa Bình, quân ta đánh thọc vào trung tâm đồng bằng sông Hồng, phối hợp với du kích địa phương, phá hủy 2/3 đồn lính ngụy, dẹp 4.800 hội đồng kỳ mục ngụy, làm rung chuyển hệ thống cai trị vùng chiếm đóng của chúng. Các làng kháng chiến qua đó càng gia tăng gấp bội.n

(*) Tác giả Hữu Ngọc nguyên là Trại trưởng trại tù hàng binh Âu Phi.

nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Freud và khái niệm chết

TGVN. Freud đã có dịp thể nghiệm khái niệm cái chết của mình về mặt xã hội và bản thân. Những phân tích của ông về ...

nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Cái tóc trong văn hóa

TGVN. Tóc được coi là trang sức trời phú cho phụ nữ trong văn hóa của Việt Nam. Tóc hay gắn với cái đẹp của ...

nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chuyện cái bắt tay

TGVN. Theo nhà văn hóa Hữu Ngọc, bắt tay để chào hỏi hay tỏ ý thân thiện không phải chỉ là đặc điểm của người ...

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 5/2/2026, Lịch vạn niên ngày 5 tháng 2 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 5/2/2026, Lịch vạn niên ngày 5 tháng 2 năm 2026

Lịch âm 5/2. Lịch âm hôm nay 5/2/2026? Âm lịch hôm nay 5/2. Lịch vạn niên 5/2/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 5/2/2026: Kim Ngưu tài lộc tăng tiến

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 5/2/2026: Kim Ngưu tài lộc tăng tiến

Tử vi hôm nay 5/2/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 5/2/2026: Tuổi Hợi chi tiêu cẩn thận

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 5/2/2026: Tuổi Hợi chi tiêu cẩn thận

Xem tử vi 4/2 - tử vi 12 con giáp hôm nay 4/2/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Khởi động dự án tăng cường phòng ngừa và ứng phó bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái tại Quảng Ninh

Khởi động dự án tăng cường phòng ngừa và ứng phó bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái tại Quảng Ninh

Ngày 4/2, UNFPA, Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh và KOICA khởi động dự án 'Tăng cường hiệu quả mô hình phòng ngừa và ứng phó bạo lực đối với ...
Việt Nam vươn lên thành đối tác số hai của Nhật Bản về phần mềm

Việt Nam vươn lên thành đối tác số hai của Nhật Bản về phần mềm

Việt Nam hiện đã vươn lên thành đối tác số 2 của Nhật Bản về phần mềm, theo đại diện VINASA đưa ra tại Japan ICT Day 2026 ngày 4/2.
Giá vàng hôm nay 5/2/2026 'chớp mắt' lại vượt trên 5.000 USD, cú đảo chiều ngoạn mục, kim loại quý vẫn trên đường tiến tới đích mới?

Giá vàng hôm nay 5/2/2026 'chớp mắt' lại vượt trên 5.000 USD, cú đảo chiều ngoạn mục, kim loại quý vẫn trên đường tiến tới đích mới?

Giá vàng hôm nay 5/2/2026 'chớp mắt' lại vượt trên 5.000 USD, cú đảo chiều ngoạn mục, kim loại quý vẫn trên đường tiến tới đỉnh mới?
Nhịp cầu kết nối văn hóa, du lịch giữa Busan (Hàn Quốc) với miền Trung Việt Nam

Nhịp cầu kết nối văn hóa, du lịch giữa Busan (Hàn Quốc) với miền Trung Việt Nam

Tổng lãnh sự Đoàn Phương Lan tham dự sự kiện 'Giới thiệu du lịch Huế - Quảng Trị và xúc tiến mở đường bay Phú Bài - Gimhae' tại Busan, Hàn Quốc.
Núi Cấm - Nóc nhà miền Tây đón xuân

Núi Cấm - Nóc nhà miền Tây đón xuân

Ở An Giang, có một nơi được ví như “đóa sen xanh” nâng đỡ linh khí trời đất – đó là Núi Cấm
Hơn 200 hoạt động quảng bá du lịch Việt Nam trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026

Hơn 200 hoạt động quảng bá du lịch Việt Nam trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026

Ngày 2/2, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai chủ trì tổ chức họp báo giới thiệu về Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai ...
Gia Lai quảng bá bản sắc cao nguyên tại Thủ đô, sẵn sàng cho Năm Du lịch Quốc gia 2026

Gia Lai quảng bá bản sắc cao nguyên tại Thủ đô, sẵn sàng cho Năm Du lịch Quốc gia 2026

Ngày 1/2, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai phối hợp với Sở Du lịch Hà Nội tổ chức chương trình “Ngày Gia Lai tại Hà Nội”.
Rượu vang vùng Bắc Âu chinh phục người tiêu dùng thế giới

Rượu vang vùng Bắc Âu chinh phục người tiêu dùng thế giới

Không còn là đặc quyền của những miền nắng ấm, rượu vang châu Âu đang dịch chuyển dần về phía Bắc với những cái tên nổi bật như Estonia, Anh hay Thụy Điển.
Chiêm ngưỡng bầu trời đầy sao và cực quang rực rỡ tại vùng Đông Bắc Trung Quốc

Chiêm ngưỡng bầu trời đầy sao và cực quang rực rỡ tại vùng Đông Bắc Trung Quốc

Bầu trời đêm tại tỉnh Hắc Long Giang liên tục xuất hiện những khung cảnh ngoạn mục với bầu trời đầy sao và hiện tượng cực quang hiếm gặp.
Áo dài Fashion Week London 2026: Đưa biểu tượng văn hóa Việt vào dòng chảy thời trang thế giới

Áo dài Fashion Week London 2026: Đưa biểu tượng văn hóa Việt vào dòng chảy thời trang thế giới

Dự án Áo dài Fashion Week London 2026 chính thức ra mắt, đánh dấu một nỗ lực mới trong hành trình đưa áo dài bước vào không gian đối thoại quốc tế.
Huế giới thiệu di sản cung đình và bản sắc văn hóa tại Australia

Huế giới thiệu di sản cung đình và bản sắc văn hóa tại Australia

UBND TP. Huế tổ chức chuỗi hoạt động biểu diễn nghệ thuật và quảng bá văn hóa Huế – Việt Nam tại ba thành phố của Australia gồm Sydney, Darwin và Canberra.
Đưa di sản tư liệu đến gần hơn với công chúng

Đưa di sản tư liệu đến gần hơn với công chúng

Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu vừa chính thức ra mắt tại Hà Nội, đưa di sản tư liệu đến gần hơn với ...
Trình UNESCO hồ sơ Khu di tích khảo cổ Óc Eo – Ba Thê đề nghị công nhận Di sản thế giới

Trình UNESCO hồ sơ Khu di tích khảo cổ Óc Eo – Ba Thê đề nghị công nhận Di sản thế giới

Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính vừa chấp thuận chủ trương gửi Hồ sơ khoa học “Khu di tích khảo cổ Óc Eo – Ba Thê, tỉnh An Giang” tới UNESCO.
UNESCO hỗ trợ 740.000 USD giúp Việt Nam khắc phục hậu quả bão lũ, bảo vệ di sản văn hóa

UNESCO hỗ trợ 740.000 USD giúp Việt Nam khắc phục hậu quả bão lũ, bảo vệ di sản văn hóa

Sau loạt bão nghiêm trọng cuối năm 2025, UNESCO công bố gói hỗ trợ gần 740.000 USD nhằm bảo vệ di sản và duy trì giáo dục tại Việt Nam.
Chú Tễu kể chuyện Tết Việt bằng ngôn ngữ hoạt hình 3D

Chú Tễu kể chuyện Tết Việt bằng ngôn ngữ hoạt hình 3D

Câu chuyện về 'Bánh Tễu' được kể lại bằng ngôn ngữ phim hoạt hình 3D đã mở ra một hướng tiếp cận giàu cảm xúc và giá trị văn hóa.
Phiên bản di động