Những bài hát cách mạng Mexico được yêu thích tại Serbia

TIN LIÊN QUAN
	Mexico: Nổ chợ pháo hoa, hơn 80 người thương vong
	Chuyện học đường nơi biên giới Mỹ - Mexico

Nữ ca sĩ người Mexico Marina de Ita từng mơ ước đi du lịch châu Âu. Cô bắt đầu yêu thích âm nhạc của nhạc sĩ người Serbia Goran Bregovic từ những năm cuối thập niên 1990.

Ban nhạc của cô, có tên gọi Polka Madre, cũng chịu ảnh hưởng lớn của dân ca vùng Balkan. Theo Ita giải thích, khi đó người Mexico đã cảm thấy mệt mỏi với nhạc rock của Mỹ và các nước phương Tây nên họ tìm đến thứ âm nhạc trữ tình, nhẹ nhàng hơn.

Âm nhạc mang đậm phong cách Mexico được nhiều người Nam Tư (cũ) ưa chuộng. (Nguồn: Roads & Kingdoms)

Năm 2015, ban nhạc Polka Madre được mời biểu diễn tại Lễ hội xiếc quốc tế tại thành phố Mardin (Thổ Nhĩ Kỳ) và Ita đã nắm bắt cơ hội này để đến nơi mà cô hằng mơ ước.

Ngay sau đó, họ đến lưu diễn ở Belgrade (thủ đô của Serbia và là thành phố lớn nhất Liên bang Nam Tư trước đây). Ban nhạc của Ita trình diễn ở một số địa điểm công cộng. Đầu tiên họ chơi một số bản nhạc Phần Lan và nhạc vùng Balkan nhưng khán giả không mấy hưởng ứng. Sau đó họ chuyển sang chơi bài Besame Mucho - một bản nhạc bolero Mexico kinh điển, đã ra đời hơn 70 năm. Đám đông xúm vào xem, thậm chí một ông lão còn cảm động đến rơi nước mắt. Marina de Ita rút ra kết luận là khán giả yêu thích nhạc Mexico hơn.

Người dân Serbia rất ưa chuộng nhạc Mexico và phim Bollywood (Ấn Độ). Hiện nay, tại các nhà sách ở thành phố Belgrade, người ta vẫn có thể tìm thấy rất nhiều đĩa nhạc Mexico do các ca sĩ địa phương trình bày, từng được phát thường xuyên trên sóng phát thanh trước kia.

Ca sĩ Rade Teodosiljević cho biết, ban nhạc Trio Paloma của anh từng biểu diễn nhạc Mexico hết buổi này đến buổi khác, và thu âm cho các chương trình phát thanh. Nhiều bản nhạc của ban nhạc này đã vượt ra ngoài ranh giới quốc gia.  

Những đĩa nhạc Mexico có thể được tìm thấy ở thủ đô Belgrade. (Nguồn: Roads & Kingdoms)

Nguyên nhân lịch sử

Theo các nhà ngoại giao Mỹ tại Belgrade, Liên bang Nam Tư (cũ) sau Chiến tranh thế giới thứ Hai là “nước vững chắc nhất trong tất cả các nước vệ tinh của Liên bang Xô Viết". Từ năm 1945 đến năm 1949, tổng cộng 557 bộ phim của Liên Xô được trình chiếu, đánh bật các bộ phim của Anh, Pháp và Mỹ. Chủ tịch Đảng Cộng sản Nam Tư Milovan Dilas từng tuyên bố Mỹ là kẻ thù không đội trời chung và nhạc jazz cũng chung số phận bị ghét bỏ.

Tuy nhiên, sau đó xuất hiện mâu thuẫn giữa nhà lãnh đạo Liên Xô Josef Stalin và nhà lãnh đạo Nam Tư Josip Broz Tito. Ông Tito tìm cách xây dựng một Liên minh Balkan giữa Nam Tư với các nước láng giềng Albani và Bungari. Ngày 28/6/1948, cơ quan Thông tin Cộng sản của Liên Xô tuyên bố chính thức khai trừ Nam Tư ra khỏi hàng ngũ đồng minh.

Trong vòng 1 năm sau đó, tất cả các bộ phim liên quan đến Liên Xô bị cấm chiếu ở Nam Tư. Do thiếu nguồn nhập khẩu văn hóa phẩm từ Liên Xô và nguồn từ phương Tây cũng khan hiếm nên ở Nam Tư khi đó đã xuất hiện tình trạng "đói" văn hóa phẩm.

Khi Cơ quan Thông tin và Tuyên truyền của Nam Tư nhóm họp để thảo luận cách giải quyết vấn đề này, Phó Tổng thống Moša Pijade đã nghĩ đến Mexico, mà như ông nói là “một đất nước công nông theo chế độ một đảng và có truyền thống cách mạng hào hùng”. Khi đó, nền điện ảnh Mexico đang ở thời kỳ hoàng kim.

Người dân Nam Tư khi đó rất thích xem các bộ phim nhập khẩu từ Mexico, tiêu biểu là bộ phim Un Día de Vida của đạo diễn Mexico Emilio Fernández. Bộ phim này đã được trình chiếu khoảng 200 lần tại thành phố Zagreb và 4 lần/ngày trong hai thập kỷ tại Belgrade.

Bộ phim này rất nổi tiếng vì nó "chạm" được vào trái tim người Nam Tư khi họ hồi tưởng về quãng thời gian trong Thế chiến thứ Hai. Bộ phim kể về bi kịch của đại tá Reyes, đang chờ đến giờ bị xử bắn do tham gia cuộc cách mạng 10 năm đẫm máu ở Mexico. Người bắt giam ông lại chính là người bạn thân nhất khi còn bé của ông, tướng Gómez. Khi còn trẻ, Gómez đã từng hát bài dân ca cho mẹ của Reyes nghe hàng năm vào ngày sinh nhật của bà. Kết thúc phim, Gómez xuất hiện trước mặt bà cùng với một ban nhạc mariachi, và hát khúc nhạc chiều cho bà mẹ của người bạn mình lần cuối cùng.

Bài hát được đặt tên lại là Mama Juanita và được dịch sang tiếng Serbia, sau đó đã nhanh chóng trở thành bài hát được yêu thích tại Serbia, đặc biệt hay được hát trong các buổi tiệc sinh nhật. Bảy năm sau khi bộ phim được phát hành, khi Marina de Ita đến vùng Balkan, cô vẫn thường nghe thấy bài hát này.

Không khó để nhận ra sức hấp dẫn của bộ phim Un Día de Vida. Bộ phim này giống các bộ phim Nam Tư nổi tiếng về đề tài chiến tranh du kích, được sản xuất sau Chiến tranh Thế giới thứ Hai. Du kích Nam Tư là một trong các lực lượng quân sự đã giải phóng đất nước họ khỏi quân phát xít Đức. Những phim về du kích này có nội dung khá giống với phim chiến tranh của Hollywood và Anh khi đó.

Giao thoa văn hóa

Hiện nay ở Serbia, các bài hát cách mạng Mexico được coi là một “món đồ cổ lạc giữa dòng thời gian", vẫn tốn tại nhờ các diễn đàn người hâm mộ trực tuyến. Nhiều người muốn lưu giữ những bài hát gắn liền với những năm tháng quá khứ của họ. Hơn 18 năm qua, ban nhạc Mariachi Los Caballeros của Serbia đã đi lưu diễn khắp thế giới và biểu diễn cùng với các ca sĩ tên tuổi khác. Trong các tiết mục của họ có bản nhạc nổi tiếng Las Mañanitas. Nhạc công kèn Franjo Vinković của ban nhạc thậm chí còn cho rằng các bài hát cách mạng của Mexico đã hồi sinh.

Một đồng nghiệp và đồng hương của ca sĩ Marina de Ita, nhạc công người Mexico là Bruno Bartra cũng gắn bó mật thiết với các thể loại âm nhạc vùng Balkan tại quê hương Mexico của mình.

Những bài hát cách mạng Mexico được coi là một "món đồ cổ" vẫn có nhiều người hâm mộ. (Nguồn: Roads & Kingdoms)

Âm thanh đặc trưng của những chiếc trống Balkan đã ra đời từ cách đây nửa thiên niên kỷ với sự điêu luyện của các ban nhạc quân đội người Serbia từng ra trận chống quân đội của đế chế Ottoman. Cùng thời đó, một số người từ Ấn Độ di cư sang châu Âu mang theo các giai điệu và nhạc cụ của họ đã dừng chân tại bán đảo Balkan. Sự kết hợp thú vị này cuối cùng đã được người Tây Ban Nha mang sang Mexico, sau đó được tổng hợp lại thành thể loại âm nhạc mariachi ở Mexico ngày nay.

Nhạc công Carlos Toledo của ban nhạc Polka Madre kể rằng, một người bạn Mexico đến thăm Serbia đã biểu diễn giao lưu cho người địa phương nghe vài bản nhạc với kèn và sáo và bảo rằng đó là âm nhạc Mexico. Nhưng những người Serbia cho rằng đó là nhạc của dân tộc họ. Rõ ràng, âm nhạc đã có sự hòa trộn và trở nên khó phân biệt rõ nguồn gốc.

Tương tự, khi ban nhạc Polka Madre biểu diễn tại Serbia, một số khán giả địa phương bảo ông: “Những giai điệu này giống âm nhạc của chúng tôi, nhưng đã được biến tấu cho phù hợp tai nghe của từng địa phương”.

Mexico truy nã Thống đốc bang tiếp tay cho tội phạm Ngày 20/10, giới chức Mexico đã ra lệnh truy nã Thống đốc bang Veracruz Javier Duarte với cáo buộc "bắt tay" với tội phạm có ...

Ấn tượng nét đẹp văn hóa Việt Nam tại Mexico Từ ngày 14-15/10, Đại sứ quán Việt Nam tại Mexico đã tham gia Lễ hội khinh khí cầu quốc gia tại Vườn Mexico, thuộc bang ...

Mexico: Chống tắc đường bằng cáp treo giao thông Ngày 4/10, hệ thống cáp treo công cộng đầu tiên tại Mexico - Mexicable đã chính thức được đưa vào hoạt động tại thành phố ...