Những điều cần biết về lễ cúng ông Công, ông Táo

Hằng năm, cứ đến ngày 23 tháng Chạp, người dân Việt Nam lại chuẩn bị mâm cơm cúng tiễn ông Táo về trời. Đây là một nét văn hóa đặc sắc, một phong tục đẹp của dân tộc Việt Nam đã được lưu truyền và gìn giữ từ bao đời nay.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nhung dieu can biet ve le cung ong cong ong tao Nhận dạng khuôn mặt để chọn món thay khách hàng
nhung dieu can biet ve le cung ong cong ong tao Số 214: Hội chứng đám đông

Sự tích ông Công ông Táo

Thần Táo Quân trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam là sự tích "2 ông 1 bà" - vị thần Đất, vị thần Nhà, vị thần Bếp núc. Và người dân vẫn quen gọi chung là Táo Quân hoặc ông Táo. Sự tích kể rằng Thị Nhi có chồng là Trọng Cao. Tuy ăn ở mặn nồng tha thiết với nhau nhưng mãi không có con. Vì vậy, dần dà Trọng Cao hay kiếm chuyện xô xát dằn vặt vợ. Một hôm, chỉ vì một chuyện nhỏ, Trọng Cao gây thành chuyện lớn, đánh Thị Nhi và đuổi đi.

nhung dieu can biet ve le cung ong cong ong tao
Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo sẽ gồm có ba bộ mã, hai bộ đàn ông tượng trưng cho hai Táo ông và một bộ đàn bà tượng trưng cho Táo bà. (Nguồn: TTXVN)

Thị Nhi bỏ nhà, lang thang đến một xứ khác và sau đó gặp Phạm Lang. Phải lòng nhau, hai người kết thành vợ chồng. Phần Trọng Cao, sau khi nguôi giận thì quá ân hận, nhưng vợ đã bỏ đi xa rồi. Day dứt và nhớ quay quắt, Trọng Cao lên đường tìm kiếm vợ. Ngày này qua tháng nọ, tìm mãi, hết gạo hết tiền, Cao phải làm kẻ ăn xin dọc đường. Một hôm, Trọng Cao tình cờ tìm xin ăn đúng nhà của Thị Nhi, trong lúc Phạm Lang đi vắng. 

Nhi sớm nhận ra người hành khất đúng là người chồng cũ. Nàng mời vào nhà, nấu cơm mời chồng cũ. Đúng lúc đó, Phạm Lang trở về. Nhi sợ chồng nghi oan nên giấu Cao dưới đống rạ sau vườn. Chẳng may, đêm ấy, Phạm Lang nổi lửa đốt đống rạ để lấy tro bón ruộng. Thấy lửa cháy, Nhi lao mình vào cứu Cao ra. Thấy Nhi nhảy vào đống lửa, Phạm Lang thương vợ cũng nhảy theo. Cả ba đều chết trong đám lửa.

Thượng đế thương tình thấy 3 người sống có nghĩa có tình nên phong cho làm vua bếp hay còn gọi là Định phúc Táo Quân và giao cho người chồng mới là Thổ Công trông coi việc trong bếp, người chồng cũ là Thổ Địa trông coi việc trong nhà, còn người vợ là Thổ Kỳ trông coi việc chợ búa. Không những định đoạt may, rủi, phúc họa của gia chủ, các vị Táo còn ngăn cản sự xâm phạm của ma quỷ vào thổ cư, giữ bình yên cho mọi người trong nhà.

Hằng năm, 23 tháng Chạp là ngày Táo Quân lên chầu trời báo cáo tất cả việc làm của con người trong một năm để Thiên đình định đoạt công tội, thưởng phạt phân minh cho tất cả loài người.

Phong tục thờ cúng ngày Tết ông Công ông Táo

Theo truyền thuyết, hằng năm, Táo Quân được ông Trời phái xuống trần gian theo dõi và ghi chép những việc làm thiện - ác của loài người. Sau đó, cứ vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm, Táo Quân lại cưỡi cá chép hóa rồng lên Thiên đình báo cáo tất cả việc làm tốt và chưa tốt của con người trong một năm để Thiên đình định đoạt công tội, thưởng phạt phân minh cho tất cả loài người.

Do đó, trong quan niệm của người Việt, ba vị Thần Táo (hay vua Bếp) định đoạt cát hung, phước đức cho gia đình, phước đức này do việc làm đúng đạo lý của gia chủ và những người trong nhà. Với mong muốn Thần Bếp sẽ “phù hộ” cho gia đình mình được nhiều may mắn nên hằng năm cứ đến ngày 23 tháng Chạp, người ta lại làm lễ tiễn đưa Táo Quân chầu trời một cách long trọng.

nhung dieu can biet ve le cung ong cong ong tao
Cá chép đỏ Thủy Trầm. (Nguồn: TTXVN)

Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo sẽ gồm có ba bộ mã, hai bộ đàn ông tượng trưng cho hai Táo ông và một bộ đàn bà tượng trưng cho Táo bà. Ngoài ra, còn có vàng mã khác, hương, hoa, oản, quả, cau, trầu. Một mâm cỗ được chuẩn bị cẩn thận, đầy đủ. Những đồ "vàng mã" sẽ được đốt đi sau lễ cúng.

Lễ cúng ông Táo thường được tiến hành trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp Âm lịch (có thể cúng vào trưa, tối ngày 22 tháng Chạp hoặc sáng 23 tháng Chạp) bởi dân gian quan niệm sau 12 giờ trưa là ông Táo lên chầu trời nên sẽ không nhận được đồ cúng.

Theo truyền thuyết, cá chép là phương tiện duy nhất có thể đưa Táo Quân về trời. Bởi thế, vào ngày này, các gia đình đều cúng cá chép. Các gia đình thường mua 3 con cá chép thả vào chậu nước đặt cạnh mâm cỗ, sau khi làm lễ xong đem ra sông thả, ngụ ý cá sẽ hóa rồng, vượt vũ môn, làm phương tiện cho Táo Quân cưỡi về trời. Ngoài ra, trong tâm thức người Việt, “cá vượt Vũ môn” hay “cá chép hóa rồng” còn mang ý nghĩa của sự thăng hoa, biểu tượng của tinh thần vượt khó, sự kiên trì, bền chí chinh phục tri thức để đi tới thành công, biểu trưng cho nhân cách thanh cao tiềm ẩn hoặc hướng đến một kết quả tốt đẹp.

nhung dieu can biet ve le cung ong cong ong tao Tưng bừng lễ hội Ok Om Bok của đồng bào Khmer Nam bộ

Lễ hội Ok Om Bok (hay còn gọi là lễ cúng trăng) của đồng bào Khmer Nam bộ, được tổ chức định kỳ đúng vào ...

nhung dieu can biet ve le cung ong cong ong tao Nước uống Giảo Cổ Lam

Công ty Cổ Phần Thương Mại Dược Phẩm Nhật Lệ cùng các nhà nghiên cứu vừa chế biến thành công Nước uống đóng chai Giảo ...

nhung dieu can biet ve le cung ong cong ong tao Festival Huế 2008: Lễ tế Nam Giao hoành tráng và thiêng liêng

Ngày 4/6, Lễ tế Nam Giao, một đại lễ cung đình xưa đã được tái dựng gần với nguyên bản. Các nhà tổ chức khẳng ...

PV (theo Vietnamplus.vn)

Đọc thêm

Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Điểm nóng chờ 'giờ G'

Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Điểm nóng chờ 'giờ G'

Cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11 là phép thử đối với chương trình nghị sự của Tổng thống Donald Trump.
Thông cáo báo chí chung về chuyến thăm chính thức Liên minh châu Âu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Thông cáo báo chí chung về chuyến thăm chính thức Liên minh châu Âu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Trân trọng giới thiệu Thông cáo báo chí chung về chuyến thăm chính thức Liên minh châu Âu (EU) của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Giá vàng hôm nay 23/10/2026 giảm nhanh, tiếp tục hướng về đáy, lý do 10 tháng liên tiếp Nga bán vàng dự trữ?

Giá vàng hôm nay 23/10/2026 giảm nhanh, tiếp tục hướng về đáy, lý do 10 tháng liên tiếp Nga bán vàng dự trữ?

Giá vàng hôm nay 23/10/2026 giảm nhanh, tiếp tục hướng về đáy, lý do 10 tháng liên tiếp Nga bán vàng dự trữ?
Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng tiếp Đại sứ Saudi Arabia tại Việt Nam

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng tiếp Đại sứ Saudi Arabia tại Việt Nam

Ngày 22/10, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng đã tiếp Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Vương quốc Saudi Arabia tại Việt Nam Thamer Mohammed A. Algosaibi.
Phát động cuộc thi viết 'Người mở đường số nơi bản làng' năm 2026

Phát động cuộc thi viết 'Người mở đường số nơi bản làng' năm 2026

Cuộc thi 'Người mở đường số nơi bản làng' năm 2026 tập trung phản ánh những nhân vật cụ thể, việc làm có thật.
Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung gặp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Bỉ

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung gặp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Bỉ

Ngày 22/10/2026, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã có cuộc gặp với Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Bỉ Maxime Prévot.
Du lịch thế giới hướng tới tăng trưởng bền vững và khả năng phục hồi

Du lịch thế giới hướng tới tăng trưởng bền vững và khả năng phục hồi

Năm 2027 được Liên hợp quốc lựa chọn là Năm quốc tế về Du lịch bền vững và khả năng phục hồi, nhấn mạnh yêu cầu tăng trưởng gắn với năng lực thích ứng.
Bắc Ninh đưa văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng, gắn trách nhiệm bảo tồn di sản

Bắc Ninh đưa văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng, gắn trách nhiệm bảo tồn di sản

Thành phố Bắc Ninh yêu cầu tiếp tục rà soát tiến độ thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Văn Miếu – Quốc Tử Giám đẩy mạnh chuyển đổi số du lịch

Văn Miếu – Quốc Tử Giám đẩy mạnh chuyển đổi số du lịch

Chương trình tham quan, trải nghiệm mô hình chuyển đổi số du lịch được tổ chức tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội),
Giữ sắc chàm giữa mùa vàng Lao Chải (Lào Cai)

Giữ sắc chàm giữa mùa vàng Lao Chải (Lào Cai)

Sắc chàm trên trang phục truyền thống và những công đoạn làm vải lanh được thực hành bởi người dân địa phương tạo nên sức hấp dẫn cho Lễ hội Sắc chàm Lao Chải.
Khách tham quan thích thú trải nghiệm công nghệ đa giác quan tại Triển lãm ‘Điều quý giá’

Khách tham quan thích thú trải nghiệm công nghệ đa giác quan tại Triển lãm ‘Điều quý giá’

Triển lãm đa giác quan ‘Điều quý giá’ qua sự kết hợp nghệ thuật với công nghệ tương tác vừa diễn ra trong 2 ngày 17-18/10 tại Hà Nội.
Đến Ekaterinburg, chạm vào hai châu lục

Đến Ekaterinburg, chạm vào hai châu lục

Có những khoảnh khắc mà chỉ một bước chân thôi, ta đã chạm tới hai châu lục; chỉ một cái xoay người, ta đã cảm nhận được hai nền văn minh.
Mang âm hưởng Tây Bắc đến hòa nhạc hữu nghị Việt Nam - Đan Mạch

Mang âm hưởng Tây Bắc đến hòa nhạc hữu nghị Việt Nam - Đan Mạch

Tại Chương trình Hòa nhạc hữu nghị tối 20/10, tác phẩm ‘Sương bản’ do chính anh sáng tác đã mang âm hưởng núi rừng Tây Bắc đến với khán giả quốc tế.
‘Đồng cam cộng hưởng’ mở lối cho nghệ thuật biểu diễn hòa nhập

‘Đồng cam cộng hưởng’ mở lối cho nghệ thuật biểu diễn hòa nhập

Liên hoan sân khấu và nghệ thuật biểu diễn hòa nhập “Every Body in Motion”quy tụ các nghệ sĩ khuyết tật và không khuyết tật trong nhiều loại hình biểu diễn.
Tái hiện hành trình huyền thoại trên biển qua sách ảnh

Tái hiện hành trình huyền thoại trên biển qua sách ảnh

Nhà xuất bản Thông tấn ra mắt cuốn sách ảnh song ngữ Việt – Anh “Huyền thoại Đường Hồ Chí Minh trên biển”, tập hợp hàng trăm hình ảnh, tư liệu lịch sử.
Khám phá ba biểu tượng trong văn hóa ẩm thực Bỉ

Khám phá ba biểu tượng trong văn hóa ẩm thực Bỉ

Bia, khoai tây chiên và chocolate là ba biểu tượng ẩm thực làm nên sức hút riêng của nước Bỉ. Mỗi món đều mang một câu chuyện và bí quyết chế biến đặc trưng.
Giới thiệu tinh hoa mỹ thuật hiện đại Việt Nam ra thế giới

Giới thiệu tinh hoa mỹ thuật hiện đại Việt Nam ra thế giới

Triển lãm “Vọng Đông Kinh: Nghệ thuật Hiện đại Việt Nam” tại Hong Kong (Trung Quốc) giới thiệu 16 tác phẩm có niên đại từ khoảng năm 1905 đến 1960.
Festival không phải là cuộc hẹn mùa vụ

Festival không phải là cuộc hẹn mùa vụ

Một festival cần vượt ra ngoài khuôn khổ của sự kiện, giúp công chúng hiểu hơn về một vùng đất, tạo nên sức sống lâu dài cho các giá trị văn hóa bản địa.
Hát đối của cư dân vùng biển Quảng Ninh cần được trao truyền

Hát đối của cư dân vùng biển Quảng Ninh cần được trao truyền

Hát đối là loại hình diễn xướng dân gian của cư dân vùng biển Quảng Ninh đã được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2025.
Lần đầu tiên thử nghiệm công cụ ứng phó khí hậu tại một di sản văn hóa thế giới

Lần đầu tiên thử nghiệm công cụ ứng phó khí hậu tại một di sản văn hóa thế giới

Khu di sản lịch sử Santo Domingo ở Cộng hòa Dominica được UNESCO lựa chọn thí điểm công cụ ứng phó biến đổi khí hậu.
Khánh Hoà nỗ lực bảo vệ di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm

Khánh Hoà nỗ lực bảo vệ di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm

UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu các sở, ngành, địa phương tiếp tục triển khai Chương trình hành động quốc gia về Nghệ thuật làm gốm của người Chăm.
Ca Huế hướng tới danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Ca Huế hướng tới danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Là loại hình âm nhạc truyền thống đặc sắc, kết tinh giá trị văn hóa và nghệ thuật của vùng đất cố đô, ca Huế đang xây dựng hồ sơ trình UNESCO ghi danh.
Khám phá di sản Hà Nội qua nền tảng số mới

Khám phá di sản Hà Nội qua nền tảng số mới

Nền tảng ‘Hành trình du lịch di sản Hà Nội’ giúp người dân và du khách tiếp cận các di tích tiêu biểu của Thủ đô qua điện thoại thông minh.
Mở hướng bảo tồn tổng thể Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre

Mở hướng bảo tồn tổng thể Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre

Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre có phạm vi nghiên cứu 9.000ha, định hướng bảo tồn các địa điểm lịch sử.
Phiên bản di động