Những khởi sắc trong công tác người Việt

Một năm đầy biến động và nhiều gian khó nhưng công tác người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN) vẫn đạt nhiều kết quả và dấu ấn đáng ghi nhận. Đặc biệt, cộng đồng NVNONN tiếp tục lớn mạnh cả về lượng và chất, đồng thời, vai trò, vị thế và uy tín trong xã hội sở tại ngày càng nâng cao.

Chương trình Xuân Quê hương 2023: Niềm tin về tương lai tươi sáng của đất nước Đẩy mạnh công tác vận động người Việt Nam ở nước ngoài hướng về quê hương Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với các hội đoàn người Việt Nam ở nước ngoài

Thứ trưởng Phạm Quang Hiệu chủ trì cuộc gặp gỡ báo chí thông tin về tình hình cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, kết quả công tác về người Việt Nam ở nước ngoài 2022 và phương hướng năm 2023, ngày 28/12. (Ảnh: Hà Lê)

Ngày 28/12, trong buổi gặp gỡ báo chí thông tin về tình hình cộng đồng NVNONN, kết quả công tác năm 2022 và phương hướng năm 2023, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Quang Hiệu - Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về NVNONN vui mừng vì cộng đồng NVNONN ngày càng gắn bó và hướng về quê hương, thực sự trở thành một bộ phận không tách rời, nguồn lực quan trọng của cộng đồng dân tộc Việt Nam...

Nỗ lực vượt bậc của cộng đồng

Trong năm qua, cộng đồng NVNONN phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Đặc biệt, ảnh hưởng bởi xung đột Nga-Ukraine, bà con ở nhiều nơi đang phải đối mặt với tình hình lạm phát, thu nhập giảm sút, giá thực phẩm và năng lượng tăng cao, nhất là tại khu vực châu Âu.

Thứ trưởng Phạm Quang Hiệu cho biết, từ khi Nga tuyên bố triển khai chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine (ngày 24/2), gần 6.000 người Việt phải sơ tán từ Ukraine sang các nước lân cận, hiện cộng đồng chỉ còn khoảng 560 người. Nhiều nước đã áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga để phản đối cuộc xung đột, gây ảnh hưởng lớn, trực tiếp tới cuộc sống, công việc kinh doanh, tâm lý của cộng đồng người Việt tại Nga và Ukraine.

Bên cạnh đó, cuộc sống của một bộ phận bà con vẫn gặp khó khăn, địa vị pháp lý chưa vững chắc. Tình hình phạm tội trong cộng đồng NVNONN tiếp tục có diễn biến phức tạp, số lượng người Việt Nam cư trú, lao động bất hợp pháp ở một số địa bàn (Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc), Malaysia...) vẫn ở mức cao.

Các cá nhân, tổ chức cực đoan NVNONN tiếp tục lợi dụng khai thác những vấn đề “nóng”, nhạy cảm ở trong nước nhằm khơi gợi quá khứ hận thù, tuyên truyền xuyên tạc các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước ta; dụ dỗ, mua chuộc, lôi kéo một bộ phận thanh niên, sinh viên, lao động NVNONN tham gia các hoạt động chống phá đất nước.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Phạm Quang Hiệu cho biết, đại bộ phận NVNONN đã có địa vị pháp lý, ổn định cuộc sống, hội nhập sâu rộng vào xã hội sở tại trong tất cả các lĩnh vực từ chính trị, kinh tế, đến văn hóa, xã hội, có tiềm lực đáng kể về trình độ khoa học, kỹ thuật.

Nhiều trí thức NVNONN thành danh, đạt giải thưởng cao, ghi dấu ấn trí tuệ Việt Nam trên trường quốc tế. Con em người Việt thế hệ thứ hai, ba hiếu học, đạt nhiều thành tích học tập và có cơ hội làm việc tốt tại sở tại.

Thứ trưởng nhấn mạnh: “Đây chính là nguồn lực mềm, bền vững, tiếp tục đóng góp tích cực vào xã hội sở tại, là cầu nối quan trọng cho quan hệ Việt Nam với các nước. Đáng chú ý, lãnh đạo một số nước gửi lời chúc mừng năm mới đến cộng đồng bằng tiếng Việt, thể hiện sự coi trọng của chính quyền sở tại đối với vai trò của cộng đồng người Việt”.

Năm qua, cộng đồng NVNONN đã tổ chức nhiều hoạt động và tích cực hưởng ứng các hoạt động hướng về quê hương, đất nước như ủng hộ đóng “Xuồng chủ quyền” và quà tặng quân và dân huyện đảo Trường Sa với tổng số tiền hơn 2,8 tỷ đồng. Kể từ khi dịch bệnh bùng phát, bên cạnh hơn 80 tỷ đồng tiền mặt và nhiều vật phẩm y tế trị giá hàng chục triệu USD được ủng hộ về trong nước, bà con còn phối hợp với các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài triển khai ngoại giao vaccine, vận động các nước sở tại hỗ trợ vaccine, vật phẩm y tế cho Việt Nam.

Các hội đoàn NVNONN tiếp tục được củng cố và phát triển, góp phần tăng cường đoàn kết trong cộng đồng, phát huy và lan tỏa bản sắc văn hóa và truyền thống dân tộc, là cầu nối hữu nghị giữa Việt Nam và các nước, đồng thời đóng vai trò nòng cốt, tổ chức nhiều hoạt động hướng về quê hương.

Nhiều điểm sáng trong công tác 2022

Có thể thấy, trong năm 2022, công tác nghiên cứu, tham mưu, kiến nghị chính sách về NVNONN được nâng tầm, phù hợp với tình hình mới, đạt được những kết quả nổi bật. Bộ Ngoại giao đã ban hành Chương trình hành động của Bộ Ngoại giao về triển khai Kết luận 12-KL/TW và Nghị quyết 169-NQ/CP, tổ chức thành công Hội nghị quán triệt và triển khai Kết luận 12-KL/TW và Nghị quyết số 169/NQ-CP về công tác NVNONN trong tình hình mới.

Để giữ gìn và phát huy tiếng Việt trong cộng đồng, Bộ Ngoại giao đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Ngày tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng NVNONN giai đoạn 2023-2030 nhằm tôn vinh sự giàu đẹp của tiếng Việt, nâng cao nhận thức về ngôn ngữ và văn hóa dân tộc đối với kiều bào và bạn bè quốc tế cũng như lan tỏa phong trào dạy và học tiếng Việt.

Cùng với công tác đại đoàn kết, vận động, thu hút nguồn lực và khen thưởng kiều bào tiếp tục được chú trọng, công tác hỗ trợ cộng đồng NVNONN được triển khai tích cực và kịp thời.

Đặc biệt, việc hỗ trợ cộng đồng, bảo hộ công dân Việt Nam tại Ukraine luôn được quan tâm sâu sắc, chỉ đạo sát sao của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Tổ công tác đặc biệt của Chính phủ, sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan trong và ngoài nước, cùng sự tham gia đóng góp tích cực của các hội đoàn...

Đối với người Việt ở Ukraine, Bộ Ngoại giao vẫn theo dõi sát tình hình của bà con ở các khu vực giao tranh, vận động họ sơ tán đến vùng an toàn, phối hợp với hội đoàn, cộng đồng và sở tại giúp đỡ bà con trong việc di chuyển, kịp thời đưa ra các khuyến cáo phù hợp với diễn biến thực tế của cuộc xung đột để đảm bảo an ninh, an toàn tính mạng và tài sản của công dân Việt Nam. Với cộng đồng người gốc Việt tại Campuchia, Bộ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, địa phương triển khai công tác hỗ trợ bà con di dời, tái định cư gắn với chuyển đổi nghề nghiệp, đảm bảo sinh kế lâu dài, hòa nhập với xã hội sở tại.

Phát huy các nguồn lực trong năm 2023

Chia sẻ về những nội dung trọng tâm công tác năm 2023, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Quang Hiệu cho biết, Ủy ban Nhà nước về NVNONN tiếp tục phối hợp các cơ quan liên quan rà soát các văn bản pháp luật dành cho NVNONN liên quan đến quốc tịch, cư trú, đầu tư, sở hữu nhà đất, nhập xuất cảnh, miễn thị thực…; bổ sung, hoàn thiện, kiến nghị những chính sách, biện pháp đột phá mới nhằm tranh thủ tối đa, phát huy mạnh mẽ hơn nữa nguồn lực kiều bào vào những vấn đề phát triển cụ thể, thiết thực của đất nước…

Về hỗ trợ cộng đồng, Ủy ban sẽ tăng cường các biện pháp tổng thể, lâu dài, đặc biệt ở những địa bàn khó khăn; đồng thời, đổi mới, đa dạng hóa hình thức, linh hoạt trong biện pháp triển khai vận động kiều bào, trong đó tập trung vào thế hệ trẻ, lực lượng nòng cốt, những người có uy tín, ảnh hưởng trong cộng đồng...

Một nội dung quan trọng khác của Ủy ban là tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền đối với kiều bào; thông tin thường xuyên cho cộng đồng về tình hình trong nước, các chính sách của Đảng và Nhà nước các vấn đề bà con quan tâm; tiếp tục hỗ trợ hoạt động của một số phóng viên, cơ quan báo chí; đổi mới nội dung, đa dạng hóa phương thức chuyển tải thông tin, tăng cường hiệu quả cơ chế phối hợp, phản ứng nhanh, kịp thời phản bác hiệu quả những luận điệu sai trái, xuyên tạc của các lực lượng phản động, thù địch…

Thứ trưởng Phạm Quang Hiệu nhấn mạnh, công tác vận động và hỗ trợ doanh nhân, trí thức NVNONN đóng góp xây dựng đất nước. Theo đó, Ủy ban tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành trong nước, các tổ chức khoa học của NVNONN tổ chức các hoạt động nhằm tranh thủ ý kiến đóng góp của kiều bào đối với các vấn đề phát triển kinh tế-xã hội Việt Nam; hoàn thiện cơ chế chính sách, pháp luật liên quan đến kiều bào, chính sách về thu hút, trọng dụng, đãi ngộ đối với chuyên gia, trí thức NVNONN.

Theo thông tin từ Ủy ban Nhà nước về NVNONN, tính đến tháng 6/2022, kiều bào đã có 376 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 1,7 tỷ USD và vốn góp vào hàng nghìn doanh nghiệp tại Việt Nam.

Về kiều hối, hiện chưa có con số thống kê chính thức, nhưng theo dự báo của Ngân hàng Thế giới (WB), tổng lượng kiều hối về Việt Nam có thể tăng 4,4% trong năm 2022 và tăng 3,6-4,5% trong năm tiếp theo.