Những trải nghiệm khó quên của một người đa văn hóa

Phương Thảo
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Toàn cầu hóa đã tạo ra một thế hệ những người đa văn hóa (third-culture kid). Và nhân vật phỏng vấn của TG&VN là chị Trần Yên Ly - là một trong số những 'third-culture kid' ở Việt Nam.

Đang sinh sống và làm việc tại Hà Nội và mặc dù chảy trong mình dòng máu thuần Việt, nhưng chị Yên Ly đã được nuôi dạy và học tập ở 5 quốc gia trên 3 châu lục rộng lớn: Thụy Điển, Nhật Bản, Anh Quốc, Bỉ và Mỹ.

Là một chuyên gia nghi thức quốc tế, đồng thời cũng là một người rất am hiểu về văn hóa của nhiều quốc gia khác nhau trên thế giới, chị trải lòng về những kỷ niệm mang đậm màu sắc văn hóa ở 5 quốc gia khác nhau mà chị đã từng sinh sống.

Những trải nghiệm khó quên của người đa văn hóa
Chị Trần Yên Ly là một chuyên gia nghi thức quốc tế. (Ảnh: NVCC)

Đâu là những trải nghiệm đa văn hóa ở từng quốc gia mà chị đã có thời gian sinh sống, học tập và làm việc?

Khi mới được 20 tháng tuổi, tôi đã được bố mẹ đưa sang Thụy Điển nên tôi và đất nước này không có nhiều ký ức. Song, Thụy Điển vẫn luôn khiến tôi nhớ tới bởi những chi tiết rất đời thường. Lúc chập chững vào mầm non, lớp học của tôi rất hay làm bánh mì cuộn hương quế (cinnamon rolls), điều đó khiến mỗi khi thấy bánh quế, ngay lập tức tôi sẽ nhớ đến Thụy Điển. Bên cạnh đó, cứ mỗi tối mùa hè ở Thụy Điển là người ta sẽ được chiêm ngưỡng rất nhiều khinh khí cầu bay lên trời.

Nước tiếp theo tôi có cơ hội được sinh sống và trải nghiệm là Nhật Bản. Thời gian ở Nhật có lẽ là những mẩu ký ức hạnh phúc và đẹp nhất trong tuổi thơ. Tôi yêu mọi thứ ở Nhật Bản, từ văn hóa, đồ ăn, thời trang, truyện tranh và cả những hoạt động dành cho trẻ em nữa. Ở đây, tôi cảm thấy rất an toàn, nên lúc lên 6 tuổi tôi đã “mạo hiểm” tự đi đến trường một mình. Giờ học kết thúc, tôi cũng tự chơi với các bạn đến 6-7h tối mới về nhà. Đây là những nếp sống hết sức thường nhật ở Nhật Bản.

Anh Quốc là nơi tôi dành thời gian gắn bó lâu nhất, lên đến 10 năm. Nước Anh chính là nơi đã hình thành nên văn hóa giáo dục của tôi. Tôi bắt đầu đam mê đọc sách, thích đi bảo tàng, hứng thú với việc xem kịch, học kịch, thậm chí là đóng kịch. Có thể nói Anh chính là đất nước có ảnh hưởng lớn lên nét tính cách tò mò, thích khám và nền tảng văn hóa của tôi nhiều nhất.

Bỉ là trạm dừng chân tiếp theo - một đất nước rất bình yên, đơn giản. Ký ức của tôi với Bỉ gắn liền với một vài thanh chocolate hay khu rừng trong thành phố mà tôi rất thích đi.

Mỹ - quốc gia đa chủng tộc đã khiến tôi bạo dạn hơn rất nhiều. Hồi đó, tôi ở thành phố San Francisco, gần Thung lũng công nghệ silicon đình đám, nên tinh thần khởi nghiệp lúc nào cũng hừng hực. Chính vì lẽ đó mà sau này tôi mới có động lực để thành lập một học viện về nghi thức và văn hóa của riêng mình.

Chị đánh giá như thế nào về tầm quan trọng của việc tìm hiểu văn hóa của các nước trong bối cảnh toàn cầu hóa như hiện nay?

Với sự phát triển như vũ bão của mạng xã hội, theo tôi, việc hiểu biết về văn hóa các quốc gia trên thế giới là vô cùng quan trọng. Nếu hiện tại chúng ta ở Việt Nam và đang ngồi xem một bộ phim Hàn Quốc, người Hàn Quốc có thể cũng đang xem một bộ phim tương tự trên kênh truyền hình của họ.

Điều này có nghĩa là, khi chúng ta, những cá thể với những văn hóa, bản sắc quốc gia khác nhau, cùng thảo luận về một vấn đề, mỗi người nên tìm hiểu và nhận thức về những điểm nhạy cảm của từng nét văn hóa trong buổi thảo luận đó để tránh những hiểu lầm, khúc mắc, thậm chí là hiềm khích giữa hai bên.

Chị hãy chia sẻ về những lợi ích mà một người đa văn hóa như chị sở hữu?

Việc sinh sống và học tập ở 5 quốc gia trên 3 châu lục khác nhau đã khiến tôi trở thành một người rất hòa đồng với mọi người xung quanh. Bởi lẽ hễ gặp chuyện gì, trong tình huống nào, tôi cũng sẵn sàng mở lòng lắng nghe và chia sẻ với mọi người. Khả năng thích nghi, hòa nhập vào một môi trường mới, cộng đồng mới của tôi cũng khá tốt, phần nhiều do đã được tiếp xúc và gặp gỡ được rất nhiều kiểu người đa dạng với nhiều nền văn hóa khác nhau.

Có những tình huống hiểu lầm nào nảy sinh giữa các nền văn hóa mà chị đã từng trải nghiệm trực tiếp hoặc chứng kiến?

Khá thú vị là sau bao nhiêu quốc gia đã sinh sống như vậy, những tình huống “va chạm” văn hóa ở Việt Nam lại là những tình huống khiến tôi bị hiểu lầm nhiều nhất. Tôi là người Việt Nam, nhưng vì thời gian sinh sống ở Việt Nam khá ít ỏi, nên mỗi lần sử dụng tiếng Việt tại chính đất nước của mình thì mọi người mới nhận ra là tôi không “Việt Nam” đến thế.

Ví như có lần đang ngồi xe taxi tại Việt Nam, tôi nghĩ mãi không nhớ ra được cụm từ “rẽ tay phải” bằng tiếng Việt để chỉ cho bác tài xế. Thế là tôi ú ớ nói tiếng Anh, trong khi chất giọng tiếng Việt vẫn rất thuần Việt. Kết quả là một tình huống khó xử giữa anh tài xế và tôi nảy sinh.

Những trải nghiệm khó quên của người đa văn hóa
Thời gian ở Nhật có lẽ là những mẩu ký ức hạnh phúc và đẹp nhất trong tuổi thơ của Yên Ly. (Ảnh: NVCC)

Theo chị, khó khăn lớn nhất khi trở thành một người đa văn hóa là gì?

Tuổi thơ của tôi tuy được trải nghiệm nhiều nền văn hóa khác nhau, nhưng đặc ân này dường như khiến tôi thiếu cảm giác ổn định. Sau khi có con, tôi chợt hiểu ra một môi trường ổn định rất quan trọng cho sự phát triển của một đứa trẻ.

Chị có thông điệp gì muốn nhắn nhủ với các bạn trẻ trong bối cảnh giao thoa và hội nhập văn hóa đa dạng như hiện nay không?

Giữa bối cảnh toàn cầu hóa như hiện nay, kết hợp cùng với thời đại số, những thông tin xuất hiện rất nhiều, rất đa dạng và rất tiện để tìm kiếm trực tuyến.

Vậy, để dễ dàng hội nhập văn hóa, mỗi người trẻ cần luyện tập cho mình khả năng quan sát để hiểu các nền văn hóa thông qua một cách ứng xử riêng. Đồng thời, hãy duy trì tính tò mò và kĩ năng tự tìm hiểu, nghiên cứu, học hỏi những nền văn hóa đó.

Xin cảm ơn chị!

Lần đầu được đề cập bởi nhà xã hội học người Mỹ Ruth Useem vào những năm 1950, cụm từ “third-culture kid” (tạm dịch: đứa trẻ thuộc nền văn hóa thứ ba) đã và đang được phổ biến ngày càng rộng rãi trong bối cảnh hội nhập và giao thoa văn hóa không ngừng như hiện nay.

Third-culture kid” ám chỉ những đứa trẻ lớn lên trong những môi trường văn hóa khác với quê hương gốc của bố mẹ mình. Những đứa trẻ này có thể tạo ra sự liên kết với nhiều nền văn hóa khác nhau, nhưng chúng không thực sự thuộc về một nền văn hóa nhất định nào cả.

Thông thường, những “third-culture kid” có bố mẹ là những nhà ngoại giao, những người giữ chức vị trong quân đội hoặc những cá nhân làm việc cho các tổ chức quốc tế khác. Những bậc phụ huynh này sẽ phải di chuyển thường xuyên do tính chất công việc của mình, nên việc thay đổi môi trường sống của con cái là điều không thể tránh khỏi.

Jimmy Phạm: Mong tìm người đủ 'tâm' và 'tầm' để kế nhiệm công việc giúp đỡ trẻ em đường phố

Jimmy Phạm: Mong tìm người đủ 'tâm' và 'tầm' để kế nhiệm công việc giúp đỡ trẻ em đường phố

Trò chuyện với TG&VN, Jimmy Phạm cho biết khoảng thời gian ở Việt Nam cùng những trẻ em đường phố đã mang lại cho ông ...

Công dân toàn cầu phải biết yêu quê hương

Công dân toàn cầu phải biết yêu quê hương

Theo anh Chu Đình Tới - Nghiên cứu sinh sau Tiến sĩ Marie Curie của Liên minh châu Âu về Y học tại Khoa Y ...

Đọc thêm

Fado Group, DC Media và Theanh28 ký kết hợp tác tại 'TikTok Blue Ocean - Vạn đơn không khó'

Fado Group, DC Media và Theanh28 ký kết hợp tác tại 'TikTok Blue Ocean - Vạn đơn không khó'

Baoquocte.vn. Theo đó, Fado Group, DC Media và Theanh28 sẽ tăng cường hợp tác toàn diện trên nhiều lĩnh vực như truyền thông, thương mại điện tử, khai thác doanh thu ...
Hãng nội y Victoria's Secret đền bù hơn 8 triệu USD cho công nhân bị thôi việc

Hãng nội y Victoria's Secret đền bù hơn 8 triệu USD cho công nhân bị thôi việc

Baoquocte.vn. Ngày 28/5, hơn 1.000 công nhân may mặc Thái Lan bị sa thải được hãng nội y lớn nhất nước Mỹ Victoria's Secret đền bù 8,3 triệu USD.
Gen Z Trung Quốc - thế hệ lười kết hôn, ngại sinh con, sẵn sàng theo đuổi đam mê cá nhân

Gen Z Trung Quốc - thế hệ lười kết hôn, ngại sinh con, sẵn sàng theo đuổi đam mê cá nhân

Baoquocte.vn. Gen Z Trung Quốc đang ngày càng lười kết hôn và ngại sinh con. Họ muốn tập trung cho công việc, sự nghiệp hoặc theo đuổi những sở thích, đam ...
Nhóm nghị sĩ Đức kêu gọi chính phủ từ bỏ trừng phạt Nga, thêm nước nhận được 'vàng đen' của Moscow

Nhóm nghị sĩ Đức kêu gọi chính phủ từ bỏ trừng phạt Nga, thêm nước nhận được 'vàng đen' của Moscow

Baoquocte.vn. Nhóm nghị sĩ Đức kêu gọi chính phủ từ bỏ trừng phạt Nga do lo ngại hậu quả. Sri Lanka đã nhận được dầu thô từ Nga giữa lúc khủng ...
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội ký Biên bản ghi nhớ hợp tác với các trường đại học tại Hy Lạp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội ký Biên bản ghi nhớ hợp tác với các trường đại học tại Hy Lạp

Baoquocte.vn. Ngày 24-25/5, Đại học Nội vụ Hà Nội đã có buổi làm việc và ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với hai trường đại học của Hy Lạp.
Chuyên gia: Thế giới không nên lặp lại sai lầm ban đầu trong đại dịch Covid-19 với bệnh đậu mùa khỉ

Chuyên gia: Thế giới không nên lặp lại sai lầm ban đầu trong đại dịch Covid-19 với bệnh đậu mùa khỉ

Baoquocte.vn. Các chuyên gia nổi tiếng về bệnh truyền nhiễm kêu gọi hệ thống y tế thế giới hành động sớm để ngăn chặn bệnh đậu mùa khỉ, rút kinh nghiệm ...
Thủ tướng Fiji: Biến đổi khí hậu là mối quan tâm lớn nhất

Thủ tướng Fiji: Biến đổi khí hậu là mối quan tâm lớn nhất

Baoquocte.vn. Fiji không phải là sân sau của bất kỳ nước nào, mà là một phần của gia đình Thái Bình Dương.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật 29/5/2022: Cự Giải xích mích với đồng nghiệp

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật 29/5/2022: Cự Giải xích mích với đồng nghiệp

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 29/5/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Link xem trực tiếp Liverpool vs Real Madrid (02h00 ngày 29/5) chung kết Cúp C1

Link xem trực tiếp Liverpool vs Real Madrid (02h00 ngày 29/5) chung kết Cúp C1

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp Liverpool vs Real Madrid chung kết cúp C1 châu Âu 02h00 ngày 29/5 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, website...
Tổng thống Belarus: Sẽ làm mọi việc để giữ nguyên vẹn biên giới với Ukraine

Tổng thống Belarus: Sẽ làm mọi việc để giữ nguyên vẹn biên giới với Ukraine

Baoquocte.vn. Ngày 28/5, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko cho hay căng thẳng chính trị-quân sự đang gia tăng ở biên giới với Ukraine.
Tổng thống Mỹ Joe Biden công du Đông Bắc Á: Chuyến đi đa mục tiêu

Tổng thống Mỹ Joe Biden công du Đông Bắc Á: Chuyến đi đa mục tiêu

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraine chưa có hồi kết, Tổng thống Mỹ Joe Biden thực hiện chuyến công du ba ngày đến Đông Bắc Á thăm Nhật Bản và Hàn Quốc.
Hàng loạt vụ đánh bom tại Afghanistan: Lạc lối giữa Kabul

Hàng loạt vụ đánh bom tại Afghanistan: Lạc lối giữa Kabul

Baoquocte.vn. Hàng loạt vụ đánh bom đã xảy ra tại Afghanistan, hàng trăm dân thường thiệt mạng. Nhà nước Hồi giáo Khorasan đã nhận trách nhiệm trong một số vụ việc.
Vì sao đàm phán hòa bình Nga-Ukraine bị bế tắc?

Vì sao đàm phán hòa bình Nga-Ukraine bị bế tắc?

Baoquocte.vn. Những khác biệt lớn không chỉ giữa Nga và Ukraine mà còn giữa nội bộ mỗi bên khiến cho hy vọng đàm phán hòa bình trở nên mong manh...
Nam Thái Bình Dương nổi sóng

Nam Thái Bình Dương nổi sóng

Baoquocte.vn. Việc quần đảo Solomon ký hiệp ước an ninh với Trung Quốc đang làm khu vực Nam Thái Bình Dương nổi sóng.
Xung đột Nga-Ukraine và hệ quả với an ninh châu Âu

Xung đột Nga-Ukraine và hệ quả với an ninh châu Âu

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine rồi cũng sẽ đi đến hồi kết. Như mọi xung đột khác, giao tranh càng kéo dài thì hệ quả an ninh càng lớn và khốc liệt.
Ẩn khuất sau cuộc chiến ở Ukraine

Ẩn khuất sau cuộc chiến ở Ukraine

Baoquocte.vn. Chiến sự ở Ukraine mới chỉ vài ngày, nhưng đã động chạm đến những vấn đề lớn, quan điểm trái ngược và nhiều hệ lụy, không chỉ với Ukraine, Nga...
'Vỗ về' đảo quốc Thái Bình Dương, Australia 'ngầm' đối đầu với Trung Quốc

'Vỗ về' đảo quốc Thái Bình Dương, Australia 'ngầm' đối đầu với Trung Quốc

Baoquocte.vn. Tân Ngoại trưởng Australia Penny Wong tuyên bố về một chính phủ Australia khác biệt trong hành động trách nhiệm về biến đối khí hậu.
Mỹ 'bắt bài' Trung Quốc, nêu bật phương châm 3 'từ khóa'

Mỹ 'bắt bài' Trung Quốc, nêu bật phương châm 3 'từ khóa'

Baoquocte.vn. Bài phát biểu dài 45 phút của Ngoại trưởng Mỹ đã cho thấy đầy đủ cách tiếp cận mới của chính quyền Tổng thống Biden với Trung Quốc.
Hợp tác ba bên Mỹ-Nhật-Hàn: 'Hãy đập mạnh thanh sắt khi còn nóng'

Hợp tác ba bên Mỹ-Nhật-Hàn: 'Hãy đập mạnh thanh sắt khi còn nóng'

Baoquocte.vn. Chuyến công du củaTổng thống Mỹ Joe Biden tới Hàn Quốc và Nhật Bản là cơ hội để kết nối Seoul-Tokyo lại gần nhau hơn.
Tổng thống Joe Biden gửi thông điệp 4 chữ, Triều Tiên đáp lại bằng 3 tên lửa đạn đạo

Tổng thống Joe Biden gửi thông điệp 4 chữ, Triều Tiên đáp lại bằng 3 tên lửa đạn đạo

Baoquocte.vn. Vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ kết thúc chuyến công du châu Á, Triều Tiên đã phóng 3 tên lửa đạn đạo ra vùng biển phía Đông vào rạng sáng 25/5.
Mỹ chẳng còn vội vã trong việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran, vì sao?

Mỹ chẳng còn vội vã trong việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran, vì sao?

Baoquocte.vn. Dường như đã có một sự thay đổi của Mỹ rằng việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran 2015 sẽ tốt hơn những lựa chọn thay thế khác.
Thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trật tự quốc tế là luật pháp quốc tế, tranh chấp phải được giải quyết hòa bình

Thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trật tự quốc tế là luật pháp quốc tế, tranh chấp phải được giải quyết hòa bình

Baoquocte.vn. Các nước thành viên nhóm Bộ tứ đã thể hiện được tiếng nói chung trong nhiều vấn đề khu vực và quốc tế.