Nội dung trình Quốc hội phải 'chín' về chính trị, vững về pháp lý, kỹ lưỡng về hồ sơ và khả thi về thực tiễn

Quang cảnh Phiên họp thứ 7 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. (Ảnh: Vũ Hiếu)

Phát biểu khai mạc Phiên họp thứ 7 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng các nội dung trình Quốc hội, đặc biệt đối với các dự án luật lớn, có tác động sâu rộng; trên tinh thần “Càng ít thời gian, càng phải làm việc sớm, chủ động; càng nhiều nội dung, càng phải chuẩn bị kỹ lưỡng”.

Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI, dự kiến Quốc hội sẽ xem xét, thông qua 38 luật cùng nhiều nghị quyết quan trọng, trong đó có khoảng 7 nghị quyết quy phạm pháp luật.

Phiên họp thứ 7 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội được tổ chức thành hai đợt. Đợt 1 diễn ra chiều 1/10 và ngày 2/10; đợt 2 diễn ra sau Hội nghị Trung ương.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ cho ý kiến về 5 dự án luật, 1 nghị quyết quy phạm pháp luật, 2 nội dung về vấn đề quan trọng trình Quốc hội; các báo cáo của Chính phủ về kinh tế - xã hội, ngân sách Nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương; các báo cáo về công tác dân nguyện và rà soát lần cuối công tác chuẩn bị Kỳ họp thứ 2.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng dự phòng thời gian xem xét các nội dung khác đề xuất đưa vào Chương trình Kỳ họp nếu các cơ quan kịp chuẩn bị hồ sơ và bảo đảm chất lượng.

Chủ tịch Quốc hội cho biết Kỳ họp thứ 2 khai mạc sớm hơn thông lệ, trong khi khối lượng công tác lập pháp rất lớn. Vì vậy, Phiên họp tháng 10 được tổ chức sớm nhằm tạo thêm thời gian để các cơ quan hoàn thiện hồ sơ trước khi trình Quốc hội.

Đổi mới tư duy, cách làm, nâng cao chất lượng nội dung

Đầu tiên, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, cách làm, nâng cao chất lượng từng nội dung trình Quốc hội.

Các dự án được đưa ra thảo luận tại phiên họp có phạm vi điều chỉnh rộng, liên quan chặt chẽ đến môi trường đầu tư, kinh doanh, quản lý và sử dụng nguồn lực của đất nước. Trong đó, 4/5 dự án luật đã được Quốc hội cho ý kiến về định hướng tại Kỳ họp trước. Chủ tịch Quốc hội lưu ý, dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật là những đạo luật có ý nghĩa nền tảng đối với nền kinh tế và công tác xây dựng pháp luật. Vì vậy, các cơ quan cần tập trung làm rõ những vấn đề cốt yếu, “đặt chất lượng, tính khả thi và yêu cầu phát triển lên hàng đầu”.

Đặc biệt đề cập dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Chủ tịch Quốc hội cho rằng đây là dự án luật đang được người dân, doanh nghiệp và lãnh đạo các cấp đặc biệt quan tâm; Chính phủ cũng đã nhiều lần tổ chức làm việc để hoàn thiện dự án luật.

“Luật Đất đai phải làm thật chặt chẽ, thật kỹ”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh. Theo Chủ tịch Quốc hội, thực tế quá trình sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 phải trải qua nhiều kỳ họp mới có thể thông qua.

Theo Chủ tịch Quốc hội, việc hoàn thiện để thông qua Luật Đất đai tại Kỳ họp tới là một trong những nhiệm vụ hết sức trọng tâm. Trong số 38 luật dự kiến được thông qua, luật nào cũng quan trọng, nhưng Luật Đất đai có phạm vi tác động đặc biệt rộng lớn, liên quan toàn bộ nền kinh tế và trực tiếp đến đời sống người dân.

Từ yêu cầu khắc phục tình trạng thực thi pháp luật còn là khâu yếu, Chủ tịch Quốc hội đề nghị ngay từ khâu xây dựng pháp luật phải tính kỹ: quy định có khả thi hay không, ai thực hiện, thực hiện như thế nào và trách nhiệm đến đâu; đồng thời phải theo đuổi đến cùng việc tổ chức thực hiện.

Cơ quan thẩm tra phải thể hiện rõ chính kiến, rõ lập luận, rõ phương án xử lý; phân định rõ dự án nào đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, thông qua và dự án nào chưa đủ điều kiện, cần tiếp tục hoàn thiện.

Trong bối cảnh thời gian chuẩn bị Kỳ họp rất gấp, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải chủ động, linh hoạt hơn trong tổ chức thẩm tra. Hồ sơ gửi đến đâu phải khẩn trương nghiên cứu, thẩm tra đến đó.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ chủ động bố trí thời gian, sẵn sàng tổ chức họp khi có tài liệu, kể cả ngoài giờ, thứ Bảy, Chủ nhật, với yêu cầu không để chậm một khâu làm ảnh hưởng đến tiến độ chung. Nội dung trình Quốc hội phải thật sự “chín” về chính trị, vững về pháp lý, kỹ lưỡng về hồ sơ và khả thi về thực tiễn.

Phát huy cao tinh thần trách nhiệm

Thứ hai, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh là phải chủ động xử lý ngay những vấn đề cần thiết trước Kỳ họp, không để dồn việc vào những ngày cuối.

Theo Chủ tịch Quốc hội, Kỳ họp thứ 2 dự kiến diễn ra trong khoảng một tháng, với khối lượng công việc rất lớn. Vì vậy, các cơ quan phải tận dụng tối đa thời gian, chủ động chuẩn bị từ sớm. Sau Hội nghị Trung ương 4, các cơ quan cần khẩn trương rà soát những chủ trương, định hướng mới cần thể chế hóa để đề xuất nhiệm vụ lập pháp và chủ động nghiên cứu, chuẩn bị, không để tình trạng gần cuối Kỳ họp mới gửi hồ sơ sang Quốc hội.

Đối với những nội dung liên quan đến nhiều cơ quan, nhiều lĩnh vực, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải thống nhất thông tin, cách tiếp cận và phương án xử lý trước khi trình Quốc hội. Những vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau phải được nhận diện, dự liệu sớm, chuẩn bị đầy đủ căn cứ, thông tin và phương án giải trình thuyết phục.

Các đại biểu tham dự Phiên họp. (Ảnh: Vũ Hiếu)

Các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, lãnh đạo các cơ quan cũng được yêu cầu không chỉ theo dõi phần việc của cơ quan mình mà phải chủ động nắm những nội dung khác liên quan đến lĩnh vực phụ trách, kịp thời phối hợp xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình tổ chức Kỳ họp.

Về kỷ luật thực hiện chương trình, Chủ tịch Quốc hội khẳng định Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẵn sàng chia sẻ áp lực tiến độ, đồng hành cùng Chính phủ và các cơ quan; sẵn sàng bố trí thời gian, kể cả ngoài giờ, để tháo gỡ khó khăn, hoàn thành công việc đúng tiến độ.

Tuy nhiên, theo Chủ tịch Quốc hội, sự chủ động, linh hoạt của Ủy ban Thường vụ Quốc hội phải đi cùng với kỷ luật và trách nhiệm của các cơ quan. Các cơ quan trình và các cơ quan của Quốc hội phải bám sát chương trình, kế hoạch đã được xác định, chuẩn bị từ sớm, phối hợp từ trước; không để đến sát thời điểm mới báo cáo chưa kịp tiến độ, chưa hoàn thiện hồ sơ hoặc liên tục đề nghị lùi, rút, điều chỉnh.

Nhấn mạnh chỉ còn 16 ngày nữa là khai mạc Kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội phát huy cao tinh thần trách nhiệm, bảo đảm mọi nội dung trình Quốc hội phải thật sự “chín” về chính trị, vững về pháp lý, kỹ lưỡng về hồ sơ và khả thi về thực tiễn.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Chính phủ rà soát những dự án luật còn ý kiến khác nhau. Với những vấn đề cần xin ý kiến lãnh đạo Quốc hội, Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các Phó Chủ tịch Quốc hội, Phó Thủ tướng và các cơ quan liên quan chủ động bố trí làm việc, kể cả ngoài giờ, để sớm thống nhất phương án, tăng cường phối hợp, xử lý dứt điểm những vấn đề còn ý kiến khác nhau trước khi trình Quốc hội.