Nước Mỹ hậu Covid-19: Chính sách đối ngoại 'quá tải', có thể đạt đến 'điểm cháy'

TGVN. Chính sách đối ngoại của Mỹ đang bị "quá tải" trước rất nhiều nguy cơ trải rộng khắp thế giới, không chỉ là Covid-19. Câu hỏi hiện nay đặt ra với Mỹ không phải là "liệu vị Tổng thống tiếp theo có phải đối mặt với một tình thế khó khăn chiến lược hay không?", mà là "cách cuối cùng vị Tổng thống đó chọn để giải quyết nó như thế nào?". 
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nuoc my hau covid 19 chinh sach doi ngoai qua tai co the dat den diem chay Hy vọng lật ngược tình thế, ông Trump đặt cược 'tương lai chính trị' vào triển vọng kinh tế 2021
nuoc my hau covid 19 chinh sach doi ngoai qua tai co the dat den diem chay Mỹ sắp công bố tài liệu giải mật cuối cùng về nghi vấn Nga can thiệp bầu cử
nuoc my hau covid 19 chinh sach doi ngoai qua tai co the dat den diem chay
Cho dù ai nhậm chức Tổng thống Mỹ vào ngày 20/1/2021 thì các đối thủ của Mỹ có lẽ cũng sẽ không thay đổi, nhưng các đồng minh của Mỹ có thể thay đổi. (Nguồn: the Times)

Mặc dù vẫn còn gần 6 tháng nữa mới tới ngày bầu cử, song cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2020 đang trong giai đoạn rầm rộ nhất với nhiều cam kết tranh cử truyền thống được đưa ra về một tương lai mới tốt hơn cho quốc gia này.

Thế nhưng, vẫn có một sự thật đi ngược lại với tất cả những lời hứa vận động tranh cử. Thậm chí, ngay cả trước dịch Covid-19, nước Mỹ đã phải đối mặt với tình thế khó khăn mang tính chiến lược, đó là các thách thức ngày càng tăng và các cam kết quốc tế ngày càng khó có thể thực hiện được. Khi đại dịch Covid-19 bùng phát, những thách thức này càng tăng gấp bội.

Đầu tiên, các động lực địa chính trị khiến thế giới ngày càng bất ổn, dù cho ai trở thành Tổng thống Mỹ đi nữa.

Trong nhiệm kỳ của mình, Tổng thống Trump cho thấy ông là một nhân vật gây tranh cãi. Trong các cuộc khảo sát do Pew Research thực hiện ở 32 nước trên toàn cầu, 64% người được hỏi cho rằng họ không tin Tổng thống Trump sẽ “làm điều đúng đắn” trong các vấn đề của thế giới và điều này khiến ông Trump ngày càng không được ưa thích trên toàn cầu so với các nhà lãnh đạo khác như Thủ tướng Đức Angela Merkel, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hay Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Các tuyên bố của ông Trump như đe dọa rút Mỹ khỏi NATO hoặc yêu cầu các thành viên của khối này chia sẻ gánh nặng chi phí quân sự lớn hơn trong việc duy trì sự hiện diện của quân đội Mỹ ở nước ngoài đã khiến các đồng minh và đối tác của Washington lo lắng.

Bên cạnh đó, việc nhiều nước cạnh tranh trực tiếp đang tiến hành các chiến dịch viện trợ thời Covid-19, trong khi Mỹ hầu như không hành động gì, có khả năng làm tăng thêm quan điểm toàn cầu chống Mỹ.

Tuy nhiên, ngay cả khi ứng cử viên của đảng Dân chủ Joe Biden giành chiến thắng, các thách thức quốc tế của Mỹ cũng sẽ vẫn tồn tại. Những mối đe dọa đối với trật tự quốc tế xem ra đã tồn tại từ trước khi chính quyền Tổng thống Trump "ra đời".

Hơn thế nữa, có nhiều yếu tố làm xáo trộn các liên minh toàn cầu của Mỹ, đó là chủ nghĩa dân túy làm đảo lộn châu Âu, sự hỗn loạn đang diễn ra và bạo lực giáo phái ở Trung Đông hay việc Trung Quốc đang trỗi dậy ở châu Á.

Cho dù ai nhậm chức Tổng thống Mỹ vào ngày 20/1/2021 thì các đối thủ của Mỹ có lẽ cũng sẽ không thay đổi, nhưng các đồng minh của nước này có thể thay đổi.

Thứ hai, trong thời gian cuối Chiến tranh Lạnh, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ và các đồng minh châu Âu và châu Á chiếm hơn 3/4 tổng GDP toàn cầu.

Thế nhưng, ngay cả trước khi dịch Covid-19 bùng phát, con số trên đã giảm xuống dưới 60% và được dự đoán sẽ giảm xuống dưới 50% vào năm 2030. Trong khi đó, GDP của các đối thủ của Mỹ lại tăng lên 30%, trong đó, phần của Trung Quốc tăng lên nhiều nhất, phần của châu Âu và Nhật Bản giảm nhiều nhất, gây ảnh hưởng tới cán cân kinh tế của Mỹ và các đồng minh. Đại dịch Covid-19 có thể đẩy nhanh các xu hướng này.

nuoc my hau covid 19 chinh sach doi ngoai qua tai co the dat den diem chay
Với nước Mỹ, nhiều khó khăn thậm chí còn tồn tại trước khi chính quyền Tổng thống Trump "ra đời". (Nguồn: AFP)

Tháng 4 vừa qua, Quỹ Tiền tệ Quốc tế dự báo GDP của khu vực châu Âu, Nhật Bản và Mỹ sẽ chịu sự sụt giảm mạnh, trong khi Trung Quốc sẽ có sự tăng trưởng chậm, nhưng vẫn tích cực vào năm 2020. Nói cách khác, lợi thế kinh tế vượt trội của Mỹ và các đồng minh, từng giúp họ phát huy sức mạnh quân sự sẽ bị suy giảm. Ngay cả khi nền kinh tế Mỹ tăng trưởng trở lại thì cũng không thể đảo ngược được hoàn toàn xu hướng này.

Thứ ba, những thách thức an ninh mà Mỹ đang phải đối mặt hiện khá đa dạng. Nhiều tài liệu chiến lược của Mỹ cho thấy rõ rằng Mỹ một lần nữa lại đang ở trong kỷ nguyên cạnh tranh quyền lực lớn.

Hơn nữa, mối đe dọa từ các đối thủ của Mỹ như Trung Quốc, Nga, Iran và Triều Tiên khá khác nhau, đòi hỏi khả năng giải quyết khác nhau. Đối với các chiến lược gia Mỹ, thách thức không phải là làm thế nào để cạnh tranh với cường quốc này hay cường quốc kia, hoặc tham gia hoạt động chống khủng bố, mà là làm thế nào để thực hiện được tất cả những điều trên.

Cuối cùng, một loạt yếu tố bên ngoài cũng đang nổi lên. Cùng lúc với đại dịch Covid-19, tác động của sự thay đổi khí hậu như mực nước biển dâng cao hay thiên tai thường xuyên xảy ra sẽ gây ảnh hưởng đến hàng triệu người và làm tăng áp lực trong nước, đặc biệt là ở các quốc gia phát triển, trong đó nhiều nước đang phải chịu sự bất ổn và khủng bố.

Cùng với đó là việc chia sẻ thông tin ngày càng dễ dàng hơn, dù đúng hay không, cộng với vai trò quan trọng của dư luận trong việc định hình chính sách có thể cản trở các hành động liên kết dân chủ của Mỹ.

Tất cả các mối nguy cơ có thể tạo ra một thế giới dễ kích động hơn và có thể đặt ra những thách thức lớn hơn cho sự lãnh đạo của Mỹ. Quân đội Mỹ có thể phải dàn mỏng lực lượng chưa từng thấy trên khắp các khu vực để đối phó với vô số mối đe dọa. Ngân sách quốc phòng của nước này khó có thể trang trải cho thập kỷ tới.

Vì vậy, câu hỏi hiện nay đặt ra với Mỹ không phải là "liệu vị Tổng thống tiếp theo có phải đối mặt với một tình thế khó khăn chiến lược hay không?", mà là "cách cuối cùng vị Tổng thống đó chọn để giải quyết nó như thế nào?".

Khi người Mỹ tham gia các cuộc thăm dò trong vài tháng tới, họ nên cùng nhau tìm ra giải pháp cho tình thế khó khăn chiến lược của đất nước. Ngay cả trước khi dịch Covid-19 diễn ra, các nền móng trong chính sách đối ngoại của Washington đã bị quá tải. Sau đại dịch, chính sách đối ngoại của nước này có thể đạt đến "điểm cháy".

Do đó, dù bất kể ai giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2020, có thể sẽ có những thay đổi lớn trong chính sách đối ngoại của Washington.

nuoc my hau covid 19 chinh sach doi ngoai qua tai co the dat den diem chay Góc nhìn từ Trung Quốc: Xung khắc Mỹ-Trung Quốc có phải là định mệnh?

TGVN. Lưỡng hội Trung Quốc thảo luận về quan hệ Mỹ-Trung Quốc. Các chuyên gia bên trong Trung Quốc đánh giá thế nào về triển ...

nuoc my hau covid 19 chinh sach doi ngoai qua tai co the dat den diem chay Mỹ-Trung Quốc với châu Âu: Hoán đổi vị thế?

TGVN. Đại dịch Covid-19 cùng những hệ luỵ kinh tế - chính trị của nó có làm thay đổi vị thế của Mỹ và Trung ...

nuoc my hau covid 19 chinh sach doi ngoai qua tai co the dat den diem chay Tạp chí Foreign Policy: 5 trận chiến Mỹ-Trung Quốc

TGVN. Đại dịch Covid-19 đã và đang đẩy nhanh tốc độ cạnh tranh giữa Mỹ-Trung Quốc. Tạp chí Mỹ Foreign Policy phân tích sự chuyển ...

Thu Hiền (theo The Hill)

Đọc thêm

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
GTA 6 hé lộ dàn diễn viên: Dylan Rourke và Manni L. Perez đứng sau Jason, Lucia

GTA 6 hé lộ dàn diễn viên: Dylan Rourke và Manni L. Perez đứng sau Jason, Lucia

Rockstar Games công bố danh sách diễn viên của Grand Theft Auto VI (GTA 6), xác nhận Dylan Rourke đảm nhận vai Jason Duval và Manni L. Perez thể hiện ...
Mexico bắt giữ trùm ma túy nằm trong danh sách truy nã của FBI

Mexico bắt giữ trùm ma túy nằm trong danh sách truy nã của FBI

Quân đội Mexico đã bắt giữ Fausto Isidro Meza-Flores, thủ lĩnh băng đảng Los Mazatlecos và nằm trong danh sách 10 đối tượng bị FBI truy nã.
Tổng thống Mỹ gọi ông Putin là 'bạn tôi', Đặc phái viên Nga lên tiếng, hé lộ nhiều trao đổi quan trọng

Tổng thống Mỹ gọi ông Putin là 'bạn tôi', Đặc phái viên Nga lên tiếng, hé lộ nhiều trao đổi quan trọng

Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục khẳng định mối quan hệ cá nhân tốt đẹp với người đồng cấp Nga Vladimir Putin, gọi nhà lãnh đạo Nga là “bạn tôi”.
Mỹ - Iran đồng loạt phát tín hiệu muốn đạt thỏa thuận, giữa lằn ranh đỏ vẫn có 'giải pháp công bằng'

Mỹ - Iran đồng loạt phát tín hiệu muốn đạt thỏa thuận, giữa lằn ranh đỏ vẫn có 'giải pháp công bằng'

Mỹ và Iran cùng phát đi tín hiệu sẵn sàng hướng tới một thỏa thuận chấm dứt xung đột kéo dài gần 9 tháng qua, dù vẫn còn những bất đồng về các điều kiện ...
Đất hiếm ở một châu lục có tiềm năng thay thế nguồn cung từ Trung Quốc

Đất hiếm ở một châu lục có tiềm năng thay thế nguồn cung từ Trung Quốc

Châu Phi được đánh giá có tiềm năng trở thành một nguồn cung thay thế đáng kể nếu đẩy nhanh khai thác, chế biến và tinh luyện đất hiếm.
Tình hình Mỹ-Iran: Washington trừng phạt các thực thể liên quan đến kinh doanh dầu mỏ, ông Trump chịu một sức ép

Tình hình Mỹ-Iran: Washington trừng phạt các thực thể liên quan đến kinh doanh dầu mỏ, ông Trump chịu một sức ép

Cập nhật những diễn biến mới nhất trong quan hệ Mỹ-Iran ngày hôm nay.
Mỹ nói châu Âu né tránh đối thoại với Tổng thống Putin

Mỹ nói châu Âu né tránh đối thoại với Tổng thống Putin

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhận định các quốc gia châu Âu đang muốn ‘thu mình lại’ hòng né tránh việc đối thoại với Tổng thống Nga.
Ukraine 'nóng lòng' muốn phương Tây làm rõ một việc, không phải bằng lời nói mà phải cam kết trên giấy

Ukraine 'nóng lòng' muốn phương Tây làm rõ một việc, không phải bằng lời nói mà phải cam kết trên giấy

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Kiev vẫn chưa nhận được các cam kết bằng văn bản, làm rõ cách thức bảo đảm an ninh theo mô hình Điều 5 NATO.
Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga và những vấn đề đặt ra với thế giới

Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga và những vấn đề đặt ra với thế giới

Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga bên lề Hội nghị cấp cao APEC tại Thâm Quyến (Trung Quốc) ngày 19/11 khép lại với tuyên bố chung về những vấn đề chiến lược.
Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy mạnh vai trò trung gian hòa giải nhờ khả năng tiếp xúc với các bên xung đột tại khu vực.
Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Mong muốn hội nhập trở lại với châu lục đang chi phối bầu không khí London trước Hội nghị thượng đỉnh EU - Anh vào cuối tuần này.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động