Phá vỡ 'lời nguyền' doanh thu cho dòng phim nghệ thuật

TS. Bùi Quốc Liêm
Giảng viên Truyền thông chuyên nghiệp, Đại học RMIT Việt Nam
Các phim nghệ thuật Việt như Song Lang, Quán Kỳ Nam được đánh giá cao về sáng tạo, ngôn ngữ điện ảnh, bối cảnh và giá trị văn hóa, nhưng lại không thành công về doanh thu phòng vé. Thêm vào đó, hệ thống rạp thương mại ưu tiên bom tấn, khiến suất chiếu của phim nghệ thuật bị thu hẹp, thời gian trụ rạp ngắn, không đủ để tạo hiệu ứng truyền miệng.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Khảo sát tại các rạp chiếu cho thấy nhóm dưới 30 tuổi chiếm tỷ lệ áp đảo trong lượng người đi xem phim tại Việt Nam, đặc biệt là nhóm 20-29 tuổi. Tỷ lệ nam - nữ khá cân bằng, nhưng nữ giới thường đi theo nhóm bạn bè, trong khi nam giới chuộng thể loại hành động hoặc hài. Đáng chú ý, 77% khán giả đi xem phim cùng bạn bè, cho thấy yếu tố cộng đồng là động lực chính.

Phá vỡ 'lời nguyền' doanh thu cho dòng phim nghệ thuật
Cảnh trong bộ phim "Quán Kỳ Nam" của đạo diễn Leon Lê. (Nguồn: NSX)

Với phim nghệ thuật, nhà sản xuất cần xây dựng tệp khách hàng riêng gồm những người yêu điện ảnh, trân trọng giá trị văn hóa.

Tệp này phải được nuôi dưỡng từ giai đoạn tiền kỳ qua gây quỹ cộng đồng, nội dung hậu trường và chiến dịch kể chuyện thương hiệu. Khi cộng đồng này hình thành, họ sẽ trở thành lực lượng truyền thông mạnh mẽ, giúp phim nghệ thuật tồn tại và đạt hiệu quả thương mại bền vững.

Muốn phá vỡ “lời nguyền” doanh thu, phim nghệ thuật cần một chiến lược toàn diện bắt đầu từ việc tái định nghĩa thước đo thành công.

Thay vì chỉ nhìn vào doanh thu tuần đầu, nhà sản xuất phải tính đến tác động văn hóa, danh tiếng thương hiệu và lòng trung thành của khán giả. Khi khán giả tin vào thương hiệu đạo diễn hoặc hãng sản xuất, họ sẽ đến rạp vì niềm tin vào chất lượng.

Bên cạnh đó, việc kiểm soát chi phí sản xuất để giữ điểm hòa vốn thấp là yếu tố sống còn. Các hãng độc lập quốc tế như A24 đã chứng minh hiệu quả của việc tối ưu ngân sách và trao quyền sáng tạo để thu hút tài năng chấp nhận mức phí hợp lý, từ đó duy trì lợi nhuận dài hạn.

A24 đã chứng minh rằng thành công không những được định nghĩa bằng lợi nhuận tài chính tức thời mà còn bằng các kết quả phi tài chính như sự công nhận của giới phê bình, lòng trung thành của khán giả, danh tiếng thương hiệu và tác động văn hóa.

Việc gây quỹ và xây dựng cộng đồng khán giả sớm là chìa khóa để tạo lực đẩy truyền thông tự nhiên. Gây quỹ cộng đồng không chỉ bổ sung tài chính mà còn hình thành tệp khán giả trung thành, những người sẵn sàng trở thành “đại sứ thương hiệu” kéo bạn bè đến rạp.

Chiến lược marketing cần chuyển đổi từ việc nhấn vào đề tài chuyên biệt sang kể câu chuyện phổ quát về cảm xúc và giá trị văn hóa, tận dụng video ngắn, hậu trường và các chiến dịch lan truyền sáng tạo để biến khán giả thành kênh truyền thông.

Cuối cùng, phân phối đa kênh là bước bắt buộc: Sau giai đoạn chiếu rạp tạo tiếng vang, nhanh chóng triển khai VOD, streaming và các sự kiện chiếu đặc biệt để tối ưu vòng đời tác phẩm.

Tại Mỹ, các hãng phim độc lập như A24 chứng minh sức mạnh của việc xây dựng thương hiệu quản lý nội dung. Khán giả đến rạp không chỉ vì một tựa phim cụ thể mà vì tin vào “phim của A24”, nơi chất lượng nghệ thuật được bảo đảm.

Mô hình chiến lược dựa trên tác phẩm đột phá mà A24 áp dụng chấp nhận rằng phần lớn phim doanh thu thấp, nhưng một vài cú nổ phòng vé sẽ đủ để tài trợ cho toàn bộ danh mục phim, tạo sự cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận.

Trong khi đó, Hàn Quốc cho thấy sức mạnh của giải thưởng quốc tế như một công cụ tiếp thị toàn cầu. Thành công của Ký sinh trùng (Parasite) biến một tác phẩm nghệ thuật thành hiện tượng thương mại nhờ hiệu ứng từ Liên hoan phim Cannes và Giải Oscar.

Thêm nữa, chiến lược kết hợp thể loại với ngôn ngữ nghệ thuật giúp phim vừa giữ chiều sâu vừa mở rộng thị trường.

Phim nghệ thuật Việt Nam sẽ không thất bại về doanh thu nếu có chiến lược đúng: Định vị lại thông điệp, xây dựng thương hiệu đạo diễn, kiểm soát chi phí, gây quỹ cộng đồng, marketing lan truyền, phân phối đa kênh và đặt mục tiêu giải thưởng quốc tế.

Khi những yếu tố này được tích hợp, phim nghệ thuật Việt hoàn toàn có thể cân bằng giữa đam mê sáng tạo và hiệu suất thương mại, mở ra tương lai bền vững cho dòng phim nghệ thuật.

Chợ phiên vùng cao hội tụ sắc màu văn hóa các dân tộc Việt Nam

Từ ngày 1- 4/1 các hoạt động dịp Tết Dương lịch với chủ đề “Chợ phiên vùng cao - Chào năm mới 2026” được tổ ...

Những gam màu văn hóa tươi sáng

Năm 2025 khép lại với dấu ấn đặc biệt về văn hóa Việt Nam. Đây là năm hội tụ những chuyển động mang tính nền ...

Việt Nam là điểm đến hấp dẫn hàng đầu của châu Á năm 2026

Trong bài viết mới đây của tạp chí quốc tế nổi tiếng Vogue (Pháp), Việt Nam được đánh giá là điểm đến hấp dẫn hàng ...

Lần đầu tiên các hội đoàn người Việt khắp Nhật Bản cùng hội tụ trong sự kiện Xuân Quê hương 2026 tại Osaka

Ngày 4/1, sự kiện Xuân Quê hương 2026 được tổ chức tại thành phố Osaka, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong hoạt động ...

'Phở' và 'Múa rối nước' hướng đến Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO

Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính đồng ý chủ trương lập hồ sơ khoa học Di sản văn hóa phi vật thể “Phở” ...

Đọc thêm

Không có Trung Quốc, Ấn Độ và châu Âu có đủ sức tự chủ năng lượng mặt trời?

Không có Trung Quốc, Ấn Độ và châu Âu có đủ sức tự chủ năng lượng mặt trời?

Ấn Độ và châu Âu đang đẩy mạnh các giải pháp nhằm thúc đẩy ngành công nghiệp năng lượng mặt trời, giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc.
Công bố chương trình Vietnamese Culture Day 2026 – Sắc màu quê hương tại Tây Australia

Công bố chương trình Vietnamese Culture Day 2026 – Sắc màu quê hương tại Tây Australia

Chương trình Vietnamese Culture Day 2026 – Sắc màu quê hương dự kiến diễn ra ngày 7/11 tại quảng trường Forrest Place, trung tâm thành phố Perth.
1.000 ngày xung đột ở Dải Gaza: Vì sao hòa bình vẫn ngoài tầm với?

1.000 ngày xung đột ở Dải Gaza: Vì sao hòa bình vẫn ngoài tầm với?

1.000 ngày sau khi xung đột Dải Gaza bùng phát, lệnh ngừng bắn giúp giảm đáng kể quy mô giao tranh nhưng chưa thể mở đường cho hòa bình bền ...
Tìm thấy nhẫn vàng 2.000 năm tuổi của một thương nhân Ấn Độ tại Thái Lan

Tìm thấy nhẫn vàng 2.000 năm tuổi của một thương nhân Ấn Độ tại Thái Lan

Các nhà khảo cổ học Thái Lan mới phát hiện hai chiếc nhẫn vàng có niên đại khoảng 2.000 năm trong quá trình khai quật một di chỉ khảo cổ ...
Italy là điểm đến du lịch số một châu Âu mùa Hè này

Italy là điểm đến du lịch số một châu Âu mùa Hè này

Italy dẫn đầu du lịch châu Âu năm 2026 với lượng khách quốc tế tăng mạnh, tỷ lệ lấp đầy cơ sở lưu trú vượt Tây Ban Nha và Pháp.
Thấy gì từ vai trò của phát triển kinh tế biển trong tư duy chiến lược của Mỹ?

Thấy gì từ vai trò của phát triển kinh tế biển trong tư duy chiến lược của Mỹ?

Không gian biển của Mỹ mang ý nghĩa sinh thái, địa chiến lược, cũng là trụ cột quan trọng của kinh tế, năng lực cạnh tranh quốc gia và an ...
Italy là điểm đến du lịch số một châu Âu mùa Hè này

Italy là điểm đến du lịch số một châu Âu mùa Hè này

Italy dẫn đầu du lịch châu Âu năm 2026 với lượng khách quốc tế tăng mạnh, tỷ lệ lấp đầy cơ sở lưu trú vượt Tây Ban Nha và Pháp.
Việt Nam là điểm đến hội tụ nhiều trải nghiệm khác biệt

Việt Nam là điểm đến hội tụ nhiều trải nghiệm khác biệt

Tạp chí Paris Match số ra đầu tháng 7 dành bài viết dài giới thiệu Việt Nam như một điểm đến hội tụ nhiều trải nghiệm khác biệt.
Phát triển Gia Lai trở thành điểm đến trọng tâm, thu hút du khách trong và ngoài nước

Phát triển Gia Lai trở thành điểm đến trọng tâm, thu hút du khách trong và ngoài nước

Năm nay, Gia Lai đang trở thành tâm điểm chú ý khi khi được chọn đăng cai Năm Du lịch Quốc gia.
Du lịch Việt Nam đứng trước cơ hội vượt mục tiêu 25 triệu khách quốc tế

Du lịch Việt Nam đứng trước cơ hội vượt mục tiêu 25 triệu khách quốc tế

Việt Nam đón gần 12,3 triệu lượt khách quốc tế trong 6 tháng đầu năm 2026, tăng 14,9% so với cùng kỳ năm trước và hoàn thành gần một nửa mục tiêu cả năm.
Câu chuyện sáng tạo nghề dệt ở Lô Lô Chải

Câu chuyện sáng tạo nghề dệt ở Lô Lô Chải

Từ những đường kim mũi chỉ được truyền qua nhiều thế hệ phụ nữ Lô Lô, một sáng kiến mới đang mở ra hướng đi cho du lịch cộng đồng tại làng Lô Lô Chải.
Tôn vinh giá trị, lan tỏa thương hiệu và thúc đẩy phát triển du lịch Việt Nam

Tôn vinh giá trị, lan tỏa thương hiệu và thúc đẩy phát triển du lịch Việt Nam

Hiệp hội Du lịch Việt Nam sẽ tổ chức Lễ công bố và trao Giải thưởng VITA Awards 2026 vào ngày 9/7 tại Ninh Bình.
Lộ diện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn giữa sa mạc Ai Cập

Lộ diện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn giữa sa mạc Ai Cập

Các nhà khảo cổ phát hiện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn tại Ai Cập, hé lộ nhiều dấu tích quý giá về đời sống cách đây 1.600 năm.
Đà Nẵng tăng nguồn lực bảo tồn và phát huy nghệ thuật Bài Chòi

Đà Nẵng tăng nguồn lực bảo tồn và phát huy nghệ thuật Bài Chòi

HĐND TP. Đà Nẵng vừa thông qua nghị quyết hỗ trợ bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể nghệ thuật Bài Chòi giai đoạn 2026-2030.
Mở rộng kết nối sáng tạo giữa Vương quốc Anh và Việt Nam

Mở rộng kết nối sáng tạo giữa Vương quốc Anh và Việt Nam

Hội đồng Anh mở chương trình tài trợ CTC 2026, hỗ trợ nghệ sĩ Việt Nam hợp tác với đối tác Vương quốc Anh trong nhiều lĩnh vực sáng tạo.
Thanh Hóa khai quật ngôi đền được ví như 'Thành Nhà Hồ thứ hai'

Thanh Hóa khai quật ngôi đền được ví như 'Thành Nhà Hồ thứ hai'

UBND tỉnh Thanh Hóa vừa phê duyệt dự án khai quật khảo cổ tổng thể di tích lịch sử - văn hóa, kiến trúc nghệ thuật đền thờ Nguyễn Văn Nghi.
Tò he Việt Nam: Nặn hình di sản, gửi gắm bản sắc Việt ra thế giới

Tò he Việt Nam: Nặn hình di sản, gửi gắm bản sắc Việt ra thế giới

Giữa guồng quay của công nghệ và đồ chơi hiện đại, tò he, món quà quê mộc mạc làm từ bột nếp, vẫn âm thầm giữ một vị trí đặc biệt trong lòng di sản ...
Hợp tác bảo tàng Pháp - Việt bước sang giai đoạn mới tại Điện Biên Phủ

Hợp tác bảo tàng Pháp - Việt bước sang giai đoạn mới tại Điện Biên Phủ

Từ ngày 15-18/6, đoàn công tác của Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen (Mémorial de Caen, Pháp) đã có chuyến làm việc tại Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ.
Phiên bản di động