Phá vỡ 'lời nguyền' doanh thu cho dòng phim nghệ thuật

TS. Bùi Quốc Liêm
Giảng viên Truyền thông chuyên nghiệp, Đại học RMIT Việt Nam
Các phim nghệ thuật Việt như Song Lang, Quán Kỳ Nam được đánh giá cao về sáng tạo, ngôn ngữ điện ảnh, bối cảnh và giá trị văn hóa, nhưng lại không thành công về doanh thu phòng vé. Thêm vào đó, hệ thống rạp thương mại ưu tiên bom tấn, khiến suất chiếu của phim nghệ thuật bị thu hẹp, thời gian trụ rạp ngắn, không đủ để tạo hiệu ứng truyền miệng.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Khảo sát tại các rạp chiếu cho thấy nhóm dưới 30 tuổi chiếm tỷ lệ áp đảo trong lượng người đi xem phim tại Việt Nam, đặc biệt là nhóm 20-29 tuổi. Tỷ lệ nam - nữ khá cân bằng, nhưng nữ giới thường đi theo nhóm bạn bè, trong khi nam giới chuộng thể loại hành động hoặc hài. Đáng chú ý, 77% khán giả đi xem phim cùng bạn bè, cho thấy yếu tố cộng đồng là động lực chính.

Phá vỡ 'lời nguyền' doanh thu cho dòng phim nghệ thuật
Cảnh trong bộ phim "Quán Kỳ Nam" của đạo diễn Leon Lê. (Nguồn: NSX)

Với phim nghệ thuật, nhà sản xuất cần xây dựng tệp khách hàng riêng gồm những người yêu điện ảnh, trân trọng giá trị văn hóa.

Tệp này phải được nuôi dưỡng từ giai đoạn tiền kỳ qua gây quỹ cộng đồng, nội dung hậu trường và chiến dịch kể chuyện thương hiệu. Khi cộng đồng này hình thành, họ sẽ trở thành lực lượng truyền thông mạnh mẽ, giúp phim nghệ thuật tồn tại và đạt hiệu quả thương mại bền vững.

Muốn phá vỡ “lời nguyền” doanh thu, phim nghệ thuật cần một chiến lược toàn diện bắt đầu từ việc tái định nghĩa thước đo thành công.

Thay vì chỉ nhìn vào doanh thu tuần đầu, nhà sản xuất phải tính đến tác động văn hóa, danh tiếng thương hiệu và lòng trung thành của khán giả. Khi khán giả tin vào thương hiệu đạo diễn hoặc hãng sản xuất, họ sẽ đến rạp vì niềm tin vào chất lượng.

Bên cạnh đó, việc kiểm soát chi phí sản xuất để giữ điểm hòa vốn thấp là yếu tố sống còn. Các hãng độc lập quốc tế như A24 đã chứng minh hiệu quả của việc tối ưu ngân sách và trao quyền sáng tạo để thu hút tài năng chấp nhận mức phí hợp lý, từ đó duy trì lợi nhuận dài hạn.

A24 đã chứng minh rằng thành công không những được định nghĩa bằng lợi nhuận tài chính tức thời mà còn bằng các kết quả phi tài chính như sự công nhận của giới phê bình, lòng trung thành của khán giả, danh tiếng thương hiệu và tác động văn hóa.

Việc gây quỹ và xây dựng cộng đồng khán giả sớm là chìa khóa để tạo lực đẩy truyền thông tự nhiên. Gây quỹ cộng đồng không chỉ bổ sung tài chính mà còn hình thành tệp khán giả trung thành, những người sẵn sàng trở thành “đại sứ thương hiệu” kéo bạn bè đến rạp.

Chiến lược marketing cần chuyển đổi từ việc nhấn vào đề tài chuyên biệt sang kể câu chuyện phổ quát về cảm xúc và giá trị văn hóa, tận dụng video ngắn, hậu trường và các chiến dịch lan truyền sáng tạo để biến khán giả thành kênh truyền thông.

Cuối cùng, phân phối đa kênh là bước bắt buộc: Sau giai đoạn chiếu rạp tạo tiếng vang, nhanh chóng triển khai VOD, streaming và các sự kiện chiếu đặc biệt để tối ưu vòng đời tác phẩm.

Tại Mỹ, các hãng phim độc lập như A24 chứng minh sức mạnh của việc xây dựng thương hiệu quản lý nội dung. Khán giả đến rạp không chỉ vì một tựa phim cụ thể mà vì tin vào “phim của A24”, nơi chất lượng nghệ thuật được bảo đảm.

Mô hình chiến lược dựa trên tác phẩm đột phá mà A24 áp dụng chấp nhận rằng phần lớn phim doanh thu thấp, nhưng một vài cú nổ phòng vé sẽ đủ để tài trợ cho toàn bộ danh mục phim, tạo sự cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận.

Trong khi đó, Hàn Quốc cho thấy sức mạnh của giải thưởng quốc tế như một công cụ tiếp thị toàn cầu. Thành công của Ký sinh trùng (Parasite) biến một tác phẩm nghệ thuật thành hiện tượng thương mại nhờ hiệu ứng từ Liên hoan phim Cannes và Giải Oscar.

Thêm nữa, chiến lược kết hợp thể loại với ngôn ngữ nghệ thuật giúp phim vừa giữ chiều sâu vừa mở rộng thị trường.

Phim nghệ thuật Việt Nam sẽ không thất bại về doanh thu nếu có chiến lược đúng: Định vị lại thông điệp, xây dựng thương hiệu đạo diễn, kiểm soát chi phí, gây quỹ cộng đồng, marketing lan truyền, phân phối đa kênh và đặt mục tiêu giải thưởng quốc tế.

Khi những yếu tố này được tích hợp, phim nghệ thuật Việt hoàn toàn có thể cân bằng giữa đam mê sáng tạo và hiệu suất thương mại, mở ra tương lai bền vững cho dòng phim nghệ thuật.

Chợ phiên vùng cao hội tụ sắc màu văn hóa các dân tộc Việt Nam

Từ ngày 1- 4/1 các hoạt động dịp Tết Dương lịch với chủ đề “Chợ phiên vùng cao - Chào năm mới 2026” được tổ ...

Những gam màu văn hóa tươi sáng

Năm 2025 khép lại với dấu ấn đặc biệt về văn hóa Việt Nam. Đây là năm hội tụ những chuyển động mang tính nền ...

Việt Nam là điểm đến hấp dẫn hàng đầu của châu Á năm 2026

Trong bài viết mới đây của tạp chí quốc tế nổi tiếng Vogue (Pháp), Việt Nam được đánh giá là điểm đến hấp dẫn hàng ...

Lần đầu tiên các hội đoàn người Việt khắp Nhật Bản cùng hội tụ trong sự kiện Xuân Quê hương 2026 tại Osaka

Ngày 4/1, sự kiện Xuân Quê hương 2026 được tổ chức tại thành phố Osaka, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong hoạt động ...

'Phở' và 'Múa rối nước' hướng đến Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO

Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính đồng ý chủ trương lập hồ sơ khoa học Di sản văn hóa phi vật thể “Phở” ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 1/2/2026 đi tàu lượn cao tốc, nhà đầu tư bán tháo, 'bến đỗ' mới của kim loại quý ở đâu?

Giá vàng hôm nay 1/2/2026 đi tàu lượn cao tốc, nhà đầu tư bán tháo, 'bến đỗ' mới của kim loại quý ở đâu?

Giá vàng hôm nay 1/2/2026 đi tàu lượn cao tốc, nhà đầu tư bán tháo, 'bến đỗ' mới của kim loại quý ở đâu?
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Xem xét cả 3 phương thức công tư với Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Xem xét cả 3 phương thức công tư với Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam

Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt chủ trì phiên họp thứ 6 ...
Đưa di sản tư liệu đến gần hơn với công chúng

Đưa di sản tư liệu đến gần hơn với công chúng

Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu vừa chính thức ra mắt tại Hà Nội, đưa di sản tư ...
Cuba tuyên bố bảo vệ chủ quyền trước các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ

Cuba tuyên bố bảo vệ chủ quyền trước các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ

La Habana khẳng định sẽ không nhượng bộ sau khi Mỹ ban hành các quyết định áp thuế và tuyên bố tình trạng khẩn cấp liên quan đến Cuba.
Khai mạc Chương trình 'Tết Nhân ái' Xuân Bính Ngọ năm 2026 cấp Trung ương tại Ninh Bình

Khai mạc Chương trình 'Tết Nhân ái' Xuân Bính Ngọ năm 2026 cấp Trung ương tại Ninh Bình

Sáng 31/1, Chương trình 'Tết Nhân ái' Xuân Bính Ngọ năm 2026 cấp Trung ương đã khai mạc tại tỉnh Ninh Bình.
Borussia Dortmund bắt tay với CLB cũ của Đặng Văn Lâm nhằm tìm kiếm tài năng trẻ

Borussia Dortmund bắt tay với CLB cũ của Đặng Văn Lâm nhằm tìm kiếm tài năng trẻ

Ngày 31/1 năm 2026, câu lạc bộ Borussia Dortmund (BVB) và Cerezo Osaka chính thức công bố việc ký kết quan hệ đối tác câu lạc bộ.
Quy Nhơn lần thứ ba nhận danh hiệu 'Đô thị du lịch sạch ASEAN'

Quy Nhơn lần thứ ba nhận danh hiệu 'Đô thị du lịch sạch ASEAN'

Tại Diễn đàn Du lịch ASEAN lần thứ 45, Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai) tiếp tục được vinh danh là “Đô thị du lịch sạch ASEAN 2026”.
Trung Quốc ước tính 9,5 tỷ lượt du khách trong dịp Tết Nguyên đán

Trung Quốc ước tính 9,5 tỷ lượt du khách trong dịp Tết Nguyên đán

Trung Quốc ước tính ghi nhận 9,5 tỷ lượt du khách trong dịp cao điểm Tết Nguyên đán kéo dài 40 ngày, vượt mức 9,02 tỷ lượt đi lại trong năm 2025.
Diễn đàn Du lịch ASEAN 2026 mở ra lộ trình mới cho hợp tác du lịch khu vực

Diễn đàn Du lịch ASEAN 2026 mở ra lộ trình mới cho hợp tác du lịch khu vực

Diễn đàn Du lịch ASEAN (ASEAN Tourism Forum – ATF) 2026 đã chính thức khai mạc với chủ đề “Chung tay định hình tương lai ngành Du lịch”.
Xứ sở vạn đảo Indonesia mời gọi du khách Việt

Xứ sở vạn đảo Indonesia mời gọi du khách Việt

Indonesia đang ngày càng thu hút sự quan tâm của du khách Việt Nam, những người yêu thích khám phá và tìm kiếm sự mới mẻ trong từng hành trình.
Việt Nam được dự báo lọt top 3 điểm đến được du khách Trung Quốc ưa chuộng nhất trong năm 2026

Việt Nam được dự báo lọt top 3 điểm đến được du khách Trung Quốc ưa chuộng nhất trong năm 2026

Khách Trung Quốc đại lục dự kiến sẽ thực hiện từ 165 đến 175 triệu chuyến đi quốc tế trong năm 2026, tăng so với mức ước tính 155 triệu chuyến của năm trước.
Việt Nam trước cơ hội định vị 'vùng đất chữa lành'

Việt Nam trước cơ hội định vị 'vùng đất chữa lành'

Du lịch chữa lành không chỉ là một phân khúc kinh tế tiềm năng mà còn là công cụ quan trọng để Việt Nam định vị hình ảnh quốc gia và gia tăng quyền lực ...
Đưa di sản tư liệu đến gần hơn với công chúng

Đưa di sản tư liệu đến gần hơn với công chúng

Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu vừa chính thức ra mắt tại Hà Nội, đưa di sản tư liệu đến gần hơn với ...
Trình UNESCO hồ sơ Khu di tích khảo cổ Óc Eo – Ba Thê đề nghị công nhận Di sản thế giới

Trình UNESCO hồ sơ Khu di tích khảo cổ Óc Eo – Ba Thê đề nghị công nhận Di sản thế giới

Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính vừa chấp thuận chủ trương gửi Hồ sơ khoa học “Khu di tích khảo cổ Óc Eo – Ba Thê, tỉnh An Giang” tới UNESCO.
UNESCO hỗ trợ 740.000 USD giúp Việt Nam khắc phục hậu quả bão lũ, bảo vệ di sản văn hóa

UNESCO hỗ trợ 740.000 USD giúp Việt Nam khắc phục hậu quả bão lũ, bảo vệ di sản văn hóa

Sau loạt bão nghiêm trọng cuối năm 2025, UNESCO công bố gói hỗ trợ gần 740.000 USD nhằm bảo vệ di sản và duy trì giáo dục tại Việt Nam.
Chú Tễu kể chuyện Tết Việt bằng ngôn ngữ hoạt hình 3D

Chú Tễu kể chuyện Tết Việt bằng ngôn ngữ hoạt hình 3D

Câu chuyện về 'Bánh Tễu' được kể lại bằng ngôn ngữ phim hoạt hình 3D đã mở ra một hướng tiếp cận giàu cảm xúc và giá trị văn hóa.
China Daily bầu chọn 10 sự kiện văn hóa tiêu biểu năm 2025 của Trung Quốc

China Daily bầu chọn 10 sự kiện văn hóa tiêu biểu năm 2025 của Trung Quốc

Năm 2025, văn hóa Trung Quốc "bừng nở" tại giao điểm giữa truyền thống và đổi mới.
Nhà hát Lớn Hà Nội lọt danh sách kiến trúc ngoạn mục châu Á

Nhà hát Lớn Hà Nội lọt danh sách kiến trúc ngoạn mục châu Á

Trong danh sách những công trình kiến trúc ngoạn mục nhất châu Á vừa được tạp chí Time Out (Anh) công bố, Việt Nam có một đại diện là Nhà hát Lớn Hà Nội.
Phiên bản di động