Quà tặng ngoại giao: Việt Nam tặng quà gì cho thế giới?

Vinh Hà
TGVN. Khi quan hệ quốc tế ngày càng quan trọng trong đường lối chính trị của mỗi quốc gia, quà tặng không chỉ là cách thể hiện thái độ, biểu lộ tình cảm mà còn là thông điệp ngoại giao và văn hóa...
TIN LIÊN QUAN
qua tang ngoai giao viet nam tang qua gi cho the gioi Bộ Ngoại giao tổ chức Hội thảo “Quà tặng phục vụ công tác đối ngoại của Việt Nam”
qua tang ngoai giao viet nam tang qua gi cho the gioi Vì sao Hà Nội tặng trống đồng gốm cho phóng viên Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều?
qua tang ngoai giao viet nam tang qua gi cho the gioi
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo. (Ảnh: Trung Hiếu)

Gần 20 tham luận và phát biểu trong hơn ba tiếng đồng hồ cho thấy sự quan tâm của các đại biểu đối với chủ đề “quà tặng đối ngoại” của Hội thảo “Quà tặng phục vụ công tác đối ngoại của Việt Nam” do Cục Lễ tân Nhà nước, Bộ Ngoại giao tổ chức ngày 2/12.

Hơn 100 đại biểu là các nhà quản lý, nhà nghiên cứu, cựu Đại sứ Việt Nam ở nước ngoài, Đại sứ và đại diện Đại sứ quán nước ngoài tại Việt Nam, đại diện các Sở Ngoại vụ, Hiệp hội làng nghề, doanh nghiệp sản xuất quà tặng... đều chung một mong muốn xây dựng một quy trình, quy chuẩn về tặng phẩm đối ngoại, phát huy tối đa tính chuyên nghiệp, hiệu quả của công tác này.

Đơn giản bởi, “món quà mang đầy đủ ý nghĩa, truyền tải đúng thông điệp sẽ tạo hiệu quả đối ngoại cao nhất”, như khẳng định của ông Mai Phước Dũng, Cục trưởng Cục Lễ tân Nhà nước, Bộ Ngoại giao.

Thông điệp đằng sau một món quà

Quà tặng là một phần không thể thiếu trong quan hệ bang giao. Từ xa xưa, các quốc gia đã xem quà tặng như một phương tiện để thực hiện kế sách ngoại giao và hơn thế, trong nhiều trường hợp, còn coi đó là “độc chiêu” để đạt được những mục tiêu mà các phương thức khác không thể thực hiện được.

Quà tặng ngoại giao thậm chí được nâng lên thành văn hóa, trở thành một đặc trưng của nền ngoại giao. Đơn cử như Trung Quốc thường chọn gấu trúc làm quà tặng ngoại giao trong hơn 1.000 năm qua. Ngoại giao gấu trúc nổi tiếng nhất diễn ra năm 1972 khi Tổng thống Mỹ Richard Nixon được tặng hai con gấu trúc để đánh dấu chuyến thăm lịch sử của ông tới Trung Quốc.

Trong chuyến thăm Nga tháng 6 vừa qua, Chủ tịch Tập Cận Bình đã tặng hai con gấu trúc Như Ý và Đình Đình cho sở thú Moscow. Động thái này được Tổng thống Putin hoan nghênh là tín hiệu thắt chặt niềm tin và tôn trọng lẫn nhau giữa hai cường quốc.

Điều nhận thấy rõ là trong thời đại ngày nay, khi quan hệ quốc tế ngày càng có vị trí đặc biệt quan trọng trong đường lối chính trị của mỗi quốc gia, quà tặng không chỉ là cách thể hiện thái độ, biểu lộ tình cảm mà còn là thông điệp ngoại giao và văn hóa.

qua tang ngoai giao viet nam tang qua gi cho the gioi
Bức bình phong "Dấu ấn thời gian" – món quà của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tặng Tổng thống Pháp Francois Hollande, tháng 9/2016.

Đối với Việt Nam, như Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng nhấn mạnh, vấn đề “tặng gì cho thế giới” đang trở nên cấp thiết, khi mà vai trò và vị thế đối ngoại của Việt Nam ngày càng được nâng cao, quan hệ với các nước được mở rộng trên nhiều lĩnh vực.

Hẳn chúng ta còn nhớ, trong buổi tiếp đón Tổng thống Mỹ Obama hồi tháng 5/2015, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã tặng ông một chiếc hộp cách điệu hình trống đồng, bên trong là những hạt lúa giống. Theo GS.TSKH Vũ Minh Giang, món quà gợi nhớ về sự kiện cố Tổng thống Thomas Jefferson, người soạn thảo bản Tuyên ngôn độc lập năm 1776, mong muốn có một số hạt lúa Việt Nam đem về trồng tại trại của ông ở Virginia nhưng chưa thực hiện được…

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng từng trao tặng Tổng thống Pháp Francois Hollande bức bình phong bốn cánh mang tên "Dấu ấn thời gian" trong cuộc hội kiến vào tháng 9/2016. Món quà làm từ chất liệu gỗ sơn mài, khắc họa chân dung bốn trí thức Pháp có nhiều cống hiến cho dân tộc Việt Nam cùng các công trình kiến trúc Pháp cổ trên đất Việt...

Gần đây hơn, Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh đã tặng Công chúa kế vị Vương Quốc Thụy Điển Victoria Ingrid Alice Desiree chiếc khăn lụa tơ tằm, nhân chuyến thăm Việt Nam hồi tháng Năm. Chiếc khăn dài 2m, rộng 90cm là món quà đặc biệt bởi trên mặt khăn là bức tranh thiên nhiên Thụy Điển qua nét vẽ tài hoa của nữ họa sĩ Văn Dương Thành, người từng có thời gian gắn bó và am hiểu về vương quốc Bắc Âu.

qua tang ngoai giao viet nam tang qua gi cho the gioi
Họa sĩ Văn Dương Thành đang thực hiện bức tranh lụa tặng Công chúa kế vị Vương quốc Thụy Điển.

Phát huy văn hóa “mời trầu” hiệu quả

Trong bối cảnh quà tặng đóng vai trò “miếng trầu là đầu câu chuyện” ngày càng quan trọng trong hoạt động đối ngoại, các cơ quan nhà nước Việt Nam nói chung và Cục Lễ tân Nhà nước nói riêng đã nỗ lực tìm tòi, đổi mới hình thức, cải thiện nội dung và ý nghĩa quà tặng, nhất là quà tặng của lãnh đạo cấp cao.

Theo Cục trưởng Mai Phước Dũng, “quà tặng đối ngoại của Việt Nam ngày càng đa dạng về mẫu mã, chủng loại, mang giá trị văn hóa, tinh thần của người Việt và góp phần truyền tải được các thông điệp giới thiệu về văn hóa, lịch sử đất nước, con người Việt Nam với bạn bè thế giới”.

Tuy nhiên, điều bất cập là đến nay, Việt Nam vẫn chưa có công trình nghiên cứu khoa học chuyên sâu nào liên quan đến vấn đề quà tặng phục vụ công tác đối ngoại. Một công trình có thể giải đáp ít nhất các vấn đề như triết lý quà tặng đối ngoại của Việt Nam, đặc trưng văn hóa Việt Nam thể hiện ở quà tặng đối ngoại, giá trị văn hóa, lịch sử, nhân văn trong mỗi món quà hay những điều cần tránh khi tặng quà…

Chúng ta chưa có “bộ nhận diện” hay “bộ tiêu chí” để chuẩn hóa quà tặng đối ngoại hay hệ thống cơ sở dữ liệu để quản lý quà tặng. Mẫu mã, bao bì của quà tặng đối ngoại cũng chưa được chú trọng.

Cho nên mới có tình trạng, đoàn công tác cấp cao hay cấp sở, ban, ngành đi nước ngoài chuẩn bị quà tặng trong tình trạng “mạnh ai nấy lo”. Có những món quà mà Lãnh đạo cấp cao hay cấp thấp hơn, thậm chí là doanh nghiệp đều sử dụng để tặng đối tác. Có quốc gia thường xuyên đón các đoàn Việt Nam thì cũng thường xuyên nhận quà tặng na ná nhau, như tranh thêu, hộp cà phê, trà xanh…

Đặc biệt là việc tìm hiểu văn hóa của nước được tặng rất quan trọng, nếu không kỹ sẽ dẫn đến những câu chuyện dở mếu dở cười. Đại sứ Nguyễn Xuân Lưu kể lại câu chuyện khi công tác tại Cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam tại Liên Xô (cũ). Đại sứ quán ta thường tặng rượu cho lãnh đạo cấp Cục, Vụ các cơ quan có quan hệ công việc, hầu hết bạn cám ơn và nhận, tuy nhiên có trường hợp bạn xin lỗi, kiên quyết không nhận và nêu lý do “rượu là thuốc độc” không nên tặng cho đồng chí, anh em. "Do đó , việc tặng quà cần hiểu rõ đối tượng sẽ tặng và tặng quà gì cho phù hợp", vị cựu Đại sứ tại Slovakia và Pakistan nhấn mạnh.

Chia sẻ tại Hội thảo, Đại sứ Palestine tại Việt Nam Saadi Salama cho rằng cần phải quan tâm ít nhất năm điểm trong việc tặng quà, đó là chức vụ, giới tính, tôn giáo của người được tặng quà, quy định nước sở tại về việc sở hữu quà tặng và cả vấn đề thời tiết. Nhà ngoại giao kỳ cựu với 10 năm làm Đại sứ tại Việt Nam đã “bật mí” một số lưu ý khi tặng quà cho các nước Hồi giáo, như tránh quà tặng có màu đen, tranh sơn mài không nên có hình người hay một số động vật không phù hợp với văn hóa Hồi giáo…

qua tang ngoai giao viet nam tang qua gi cho the gioi
Toàn cảnh Hội thảo "Quà tặng phục vụ công tác đối ngoại của Việt Nam". (Ảnh: Trung Hiếu)

Hội thảo cũng ghi nhận một số kinh nghiệm của các nước trong việc tặng quà. Đại sứ Saadi Salama cho biết, Palestine thường tặng nông sản đặc trưng như chà là, dầu ô liu. Trong khi đó, theo đại diện Đại sứ quán Peru, tặng phẩm của lãnh đạo Peru thường là hàng thủ công mỹ nghệ và được chia thành nhiều mức, tùy theo đối tác nhận quà. Còn Singapore thường làm quà tặng theo sự kiện, quan tâm đến sản phẩm của nhóm người yếm thế trong xã hội, chú trọng bộ nhận diện và thông điệp thường là sự sáng tạo, sức sống của giới trẻ. Quà tặng ở Nga được phân cấp rõ ràng và đối với một số cấp thì quà tặng phải trả lại cho cơ quan, nếu thích sử dụng làm của riêng thì phải trả tiền…

***

Quà của Việt Nam cho thế giới, có thể là món quà tinh thần từ hai chữ “Việt Nam” với lịch sử 4.000 năm hào hùng như đánh giá của Đại sứ Palestine Saadi Salama, hay sản vật quen thuộc như cà phê, thanh long, vải… hay tặng phẩm chuyên biệt như hộp đựng hạt lúa giống, bức bình phong, tranh lụa... Người viết bài nhớ mãi câu nói của một Đại sứ Việt Nam khi tặng quà cho đối tác ở nước ngoài, “quà tặng không quan trọng bằng cách tặng”. Với sự am hiểu và khéo léo, việc tặng quà cũng đồng nghĩa với việc nhận lại niềm vui từ nụ cười và sự cảm kích của người nhận quà. Vì vậy, giá trị của món quà không quan trọng bằng tấm lòng và sự quan tâm mà người tặng dành cho đối tác.

Tặng quà đối ngoại của Việt Nam phải chuyển tải được ba mục đích chính: thể hiện thiện chí của Việt Nam muốn làm bạn với tất cả các nước, tăng thiện cảm của phía được nhận quà; phản ánh được bản sắc của văn hóa Việt Nam, giúp người nhận hiểu sâu thêm về văn hóa Việt Nam; và chuyển tới một hay một số thông điệp mà không tiện nêu trên các văn kiện chính thức...

(GS.TSKH Vũ Minh Giang, Đại học Quốc gia Hà Nội)

qua tang ngoai giao viet nam tang qua gi cho the gioi

Tìm hiểu về người làm rạng danh phụ nữ Việt Nam

Nổi danh từ thế kỷ 15 khi đưa Gốm Chu đậu rạng danh khắp nơi trên thế giới, bà Bùi Thị Hý, bà Tổ nghề ...

qua tang ngoai giao viet nam tang qua gi cho the gioi

Triển lãm "Tinh hoa Gốm Chu Đậu" chào mừng Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều

Ngày 27/2, Công ty CP Gốm Chu Đậu, thành viên thuộc Tập đoàn BRG, đã mở khu trưng bày những tinh hoa của dòng gốm ...

qua tang ngoai giao viet nam tang qua gi cho the gioi

Hành trình tiếp nối tinh hoa văn hóa Việt cùng gốm Chu Đậu

Gốm Chu Đậu giữ vị trí quan trọng trong lịch sử thủ công mỹ nghệ của Việt Nam và là nghề truyền thống được truyền ...

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

75 năm Ngoại giao Việt Nam

Đọc thêm

Chính quyền Trump bị nhiều 'ông lớn' kiện vì áp thuế Trung Quốc

Chính quyền Trump bị nhiều 'ông lớn' kiện vì áp thuế Trung Quốc

Khoảng 3.500 công ty Mỹ trong đó có nhiều 'ông lớn' đã kiện chính quyền Trump vì áp thuế với hàng hóa sản xuất tại Trung Quốc.
Dịch Covid-19: Vắng khách quốc tế, gia sản trăm tỷ trên phố cổ Hà Nội 'đóng cửa, phủ bụi'

Dịch Covid-19: Vắng khách quốc tế, gia sản trăm tỷ trên phố cổ Hà Nội 'đóng cửa, phủ bụi'

Dịch Covid-19 khiến ngành kinh doanh khách sạn trên phố cổ Hà Nội lao đao, nhiều cơ sở phải đóng cửa vĩnh viễn vì không có khách.
S&P dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam đứng thứ 2 châu Á-Thái Bình Dương

S&P dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam đứng thứ 2 châu Á-Thái Bình Dương

Việt Nam có khả năng sẽ là quốc gia phục hồi kinh tế tốt thứ hai ở châu Á - Thái Bình Dương.
Thủ tướng và Chính phủ Togo bất ngờ từ chức

Thủ tướng và Chính phủ Togo bất ngờ từ chức

Tối 25/9, Phủ Tổng thống Togo thông báo, Thủ tướng Komi Selom Klassou và chính phủ của quốc gia Tây Phi này đã đệ đơn từ chức.
Barbados với Khối Thịnh vượng chung và giấc mơ tự chủ

Barbados với Khối Thịnh vượng chung và giấc mơ tự chủ

Barbados sẽ trở thành nước cộng hòa vào ngày 30/11/2021, đồng nghĩa từ bỏ thể chế quân chủ lập hiến trong Khối Thịnh vượng chung hiện tại.
EVFTA - Cơ hội mới về đầu tư và kinh doanh của doanh nghiệp EU vào Việt Nam

EVFTA - Cơ hội mới về đầu tư và kinh doanh của doanh nghiệp EU vào Việt Nam

Nhiều doanh nghiệp EU đã thể hiện sự quan tâm ngày càng tăng đối với thị trường Việt Nam, đặc biệt là sau khi EVFTA có hiệu lực.
Khác biệt trong báo cáo, Seoul yêu cầu Bình Nhưỡng điều tra thêm về vụ sát hại quan chức Hàn Quốc

Khác biệt trong báo cáo, Seoul yêu cầu Bình Nhưỡng điều tra thêm về vụ sát hại quan chức Hàn Quốc

Seoul sẽ yêu cầu Bình Nhưỡng tiến hành một cuộc điều tra khác về vụ sát hại quan chức Bộ Đại dương và Thủy sản Hàn Quốc.
Nga khẳng định không có cơ sở để đưa vụ Navalny ra thảo luận tại HĐBA LHQ

Nga khẳng định không có cơ sở để đưa vụ Navalny ra thảo luận tại HĐBA LHQ

Đại diện thường trực của Nga tại LHQ ngày 25/9 khẳng định không có cơ sở nào để đưa vụ Navalny ra thảo luận tại HĐBA.
Citigroup: Kinh tế Mỹ 'bốc hơi' 16.000 tỷ USD trong 2 thập kỷ do phân biệt chủng tộc

Citigroup: Kinh tế Mỹ 'bốc hơi' 16.000 tỷ USD trong 2 thập kỷ do phân biệt chủng tộc

Phân biệt chủng tộc khiến nền kinh tế Mỹ thiệt hại tới 16.000 tỷ USD trong 20 năm qua.
Khai mạc Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lần thứ XV

Khai mạc Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lần thứ XV

Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh đã tổ chức khai mạc trọng thể Đại hội Đại biểu Quảng Ninh lần thứ XV, nhiệm kỳ 2020-2025.
Thông qua nghị quyết về Colombia và thảo luận tình hình Sudan, Việt Nam hoan nghênh những tiến triển

Thông qua nghị quyết về Colombia và thảo luận tình hình Sudan, Việt Nam hoan nghênh những tiến triển

Ngày 25/9, HĐBA LHQ đã biểu quyết nhất trí thông qua Nghị quyết 2544 về gia hạn nhiệm vụ của Phái bộ giám sát thuộc LHQ tại Colombia.
Kỷ niệm 75 năm Quốc khánh Việt Nam tại Hungary

Kỷ niệm 75 năm Quốc khánh Việt Nam tại Hungary

Đại sứ quán Việt Nam tại Hungary đã tổ chức chiêu đãi kỷ niệm 75 năm Quốc khánh Việt Nam.
Hội nghị giao thương trực tuyến sản phẩm hoa quả Việt Nam-Trung Quốc

Hội nghị giao thương trực tuyến sản phẩm hoa quả Việt Nam-Trung Quốc

Hội nghị giao thương có sự tham gia của 21 doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu hoa quả Việt Nam, gần 20 nhà nhập khẩu khu vực Hoa Đông, Trung Quốc.
Đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài nhiệm kỳ 2020-2023 thăm, làm việc tại Tập đoàn Sovico

Đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài nhiệm kỳ 2020-2023 thăm, làm việc tại Tập đoàn Sovico

Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Minh Khôi dẫn đầu đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đến thăm và làm việc tại Tập đoàn Sovico.
Dịch Covid-19: Đưa 340 công dân Việt Nam từ Israel về nước an toàn

Dịch Covid-19: Đưa 340 công dân Việt Nam từ Israel về nước an toàn 1

340 công dân Việt Nam từ Israel gồm tu nghiệp sinh kết thúc khóa học, lao động hết hợp đồng, các trường hợp đặc biệt khó khăn... về nước an toàn.
Dịch Covid-19: Thêm hơn 340 công dân Việt Nam từ châu Âu, châu Phi và Nam Mỹ về nước an toàn

Dịch Covid-19: Thêm hơn 340 công dân Việt Nam từ châu Âu, châu Phi và Nam Mỹ về nước an toàn

Hơn 340 công dân Việt Nam từ hơn 30 quốc gia tại Châu Âu, Châu Phi và Nam Mỹ được các cơ quan đại diện Việt Nam phối hợp đưa về nước an toàn.
Dịch Covid-19: Đưa gần 270 công dân Việt Nam từ Australia và New Zealand về nước an toàn

Dịch Covid-19: Đưa gần 270 công dân Việt Nam từ Australia và New Zealand về nước an toàn

Các cơ quan đại diện Việt Nam đã cử cán bộ tới các sân bay để hỗ trợ trực tiếp quá trình xuất, nhập cảnh của công dân Việt Nam được nhanh chóng và an ...
Thêm chuyến bay đưa hơn 220 công dân Việt Nam từ Nhật Bản về nước an toàn

Thêm chuyến bay đưa hơn 220 công dân Việt Nam từ Nhật Bản về nước an toàn

Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản đã cử cán bộ trực tiếp hỗ trợ công dân Việt Nam tại sân bay.
Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Frankfurt: Mười năm 'Villa Hà Nội' giữa trời Âu

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Frankfurt: Mười năm 'Villa Hà Nội' giữa trời Âu

Trụ sở mới của Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Frankfurt hoàn thành đúng dịp kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long Hà Nội và tôi đặt tên ngôi nhà là Villa Hanoi.…
Đại sứ Nguyễn Phương Nga: Công tác phát ngôn không chỉ là đứng trên bục họp báo...

Đại sứ Nguyễn Phương Nga: Công tác phát ngôn không chỉ là đứng trên bục họp báo...

Đại sứ Nguyễn Phương Nga trả lời phỏng vấn TG&VN về 'tảng băng chìm' trong sứ mệnh của Người phát ngôn Bộ Ngoại giao.
12 bức chân dung Bộ trưởng Ngoại giao: Chuyện kể sau những cành cọ

12 bức chân dung Bộ trưởng Ngoại giao: Chuyện kể sau những cành cọ

Mỗi bức chân dung của Bộ trưởng có ngôn ngữ riêng và các họa sỹ có câu chuyện thú vị trong việc sáng tác các tác phẩm đặc biệt này.
Nền ngoại giao toàn diện Việt Nam trong hội nhập quốc tế

Nền ngoại giao toàn diện Việt Nam trong hội nhập quốc tế

Sự phát triển đồng bộ của ba trụ cột ngoại giao đã tạo ra tiền đề vững chắc cho ngoại giao Việt Nam tiến vào hội nhập quốc tế.
Phiên bản di động