Quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ lại căng thẳng: Chuyện mới, nợ cũ

PHAN QUÂN
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Căng thẳng EU-Thổ Nhĩ Kỳ không lạ, nhưng diễn biến mới có thể khiến quan hệ song phương chạm đáy, gây phức tạp tình hình tại khu vực vốn đã rối ren. Bình luận của báo Thế giới & Việt Nam.
Mối quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ chưa có dấu hiệu ấm lên. (Nguồn: Hội đồng châu Âu)
Mối quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ chưa có dấu hiệu ấm lên. (Nguồn: Hội đồng châu Âu)

BÌNH LUẬN CỦA THẾ GIỚI & VIỆT NAM

Kết quả Bầu cử Mỹ 2020: Đọc giữa dòng

Kết quả Bầu cử Mỹ 2020: Đọc giữa dòng

Mọi chuyện bắt đầu khi ngày 15/11, trong chuyến thăm khu vực ly khai phía Bắc đảo Cyprus, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tuyên bố ủng hộ tách vĩnh viễn đảo Cyprus thành hai quốc gia. Theo đó, Thổ Nhĩ Kỳ và Bắc Cyprus sẽ không còn dung thứ với “trò chơi ngoại giao” trong tranh chấp quốc tế về chủ quyền với nguồn tài nguyên ngoài khơi ở Đông Địa Trung Hải.

Rắc rối mới

Ngay lập tức, động thái này đã gặp sự phản đối gay gắt của Liên minh châu Âu (EU): Trong họp báo ngày 19/11, Đại diện cấp cao về chính sách an ninh và đối ngoại EU Joseph Borrell cho rằng những tuyên bố mới đây của Thổ Nhĩ Kỳ về Cộng hòa Cyprus đang làm trầm trọng thêm quan hệ căng thẳng với EU. Đồng thời, Brussels sẽ cân nhắc việc áp đặt trừng phạt Ankara do có hành vi thăm dò tài nguyên trái phép trên biển khi lãnh đạo các nước thành viên gặp nhau vào tháng 12.

Đáp lại, Tổng thống Erdogan khẳng định: “Chúng tôi hy vọng EU sẽ giữ lời hứa của mình, không phân biệt đối xử với chúng tôi hoặc ít nhất là không trở thành công cụ để mở ra những thù địch nhắm vào đất nước chúng tôi”. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ “không nhìn thấy chính mình ở nơi khác mà ở châu Âu”, đồng thời muốn xây dựng một tương lai với châu Âu.

Tuy nhiên, ít lâu sau, căng thẳng được đẩy lên cao trào khi ngày 23/11, Berlin cho biết Ankara đã ngăn cản các binh sỹ Đức trên tàu khu trục hạng nhẹ Hamburg, vốn đang tham gia sứ mệnh quân sự của EU, khám xét tàu chở hàng Rosalina-A của Thổ Nhĩ Kỳ vì nghi ngờ chuyển vũ khí tới Libya. Tuy nhiên, quá trình khám xét cho thấy không có vũ khí của Thổ Nhĩ Kỳ trên tàu.

Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định tàu Rosalina-A chứa nhiều loại hàng hóa như thực phẩm, sơn… và chỉ trích lực lượng kiểm tra đã vi phạm luật pháp quốc tế khi không cho phép. Ankara cho rằng Brussels có “tiêu chuẩn kép” khi ngăn chặn vũ khí chuyển đến cho Chính phủ Đoàn kết Dân tộc Libya (GNA), nhưng lại phớt lờ hoạt động trung chuyển vũ khí cho Quân đội Quốc gia Libya (LNA). Đáp lại, EU cảnh báo sẽ thực hiện biện pháp chống lại bất kỳ bên nào khiến hòa bình ở Libya gặp rủi ro.

Câu chuyện cũ

Tuy nhiên, căng thẳng này đâu phải là chuyện ngày một ngày hai. Không khó để thấy ba vấn đề nóng, chưa được giải quyết đang cản trở quan hệ song phương phát triển theo hướng tích cực.

Đầu tiên và sâu xa hơn cả, đó là câu chuyện về tư cách thành viên EU của Thổ Nhĩ Kỳ. Từ lâu, Ankara đã nhiều lần đề cập vấn đề này, song đều không nhận được câu trả lời thỏa đáng. Điều này được biểu lộ rõ qua tuyên bố trên của ông Erdogan, mong muốn được đối xử công bằng, thậm chí trở thành một phần của khối và cùng xây dựng tương lai.

Tuy nhiên, đây không phải chuyện “cầu được ước thấy”, khi song phương có quá nhiều khác biệt để làm người một nhà, đơn cử như khi EU chỉ trích gay gắt luật chống khủng bố của Thổ Nhĩ Kỳ.

Thứ hai, đó là bất đồng về người nhập cư. Sau thỏa thuận với EU, hiện Thổ Nhĩ Kỳ là điểm dừng chân lớn nhất của người tị nạn tại châu Âu, với 4,1 triệu người, phần lớn đến từ Syria. Điều này đặt kinh tế quốc gia này trước sức ép nhất định: “Đền bù” của EU chẳng thấm tháp so với 40 tỷ USD nước này khẳng định chi cho người tị nạn, trong khi hứa hẹn về tư cách thành viên EU cũng bị bỏ qua.

Tất nhiên, Tổng thống Erdogan không ngồi yên khi từng đơn phương tuyên bố mở cửa biên giới cho người tị nạn vào EU hồi tháng Ba, trong bối cảnh châu Âu đang trên đỉnh dịch Covid-19. Động thái này đã chọc giận châu Âu, khiến quan hệ Brussels-Ankara tiếp tục chìm sâu trong căng thẳng.

Thứ ba và mới nhất là đối lập quan điểm xung quanh tranh chấp tại Đông Địa Trung Hải. Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định có quyền thăm dò và khai thác dầu khí tại phía Đông Địa Trung Hải. Đổi lại, EU lên tiếng bảo vệ hai nước thành viên, cho rằng Hy Lạp và Cyprus có chủ quyền với khu vực này theo Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) năm 1982. Căng thẳng lên đến đỉnh điểm khi đầu tháng 10, Thổ Nhĩ Kỳ điều tàu thăm dò dầu khí Oruc Reis tới vùng biển này, khiến Hy Lạp triển khai và đặt quân đội trong tình trạng báo động.

Những tưởng mọi chuyện đã lắng xuống sau khi cả Athens và Ankara hứa hẹn về một cuộc đàm phán. Tuy nhiên, phát ngôn gây tranh cãi của Thổ Nhĩ Kỳ về Bắc Cyprus và hành động quyết liệt của EU đã khiến quan hệ song phương một lần nữa gay gắt trở lại.

Song liệu lần này, mọi chuyện có khác? Quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ sẽ cải thiện, hay vẫn tiếp tục chạm đáy, đặt Đông Địa Trung Hải nói riêng và châu Âu nói chung trước nguy cơ bất ổn kéo dài? Câu trả lời còn ở phía trước.

Căng thẳng mới: Tàu chở hàng bị quân đội Đức khám xét, Thổ Nhĩ Kỳ lập tức triệu phái viên của EU, Italy và Đức

Căng thẳng mới: Tàu chở hàng bị quân đội Đức khám xét, Thổ Nhĩ Kỳ lập tức triệu phái viên của EU, Italy và Đức

TGVN. Ngày 23/11, quân đội Đức cho biết, Ankara đã có hành động ngăn cản các binh sĩ nước này - đang tham gia một ...

EU lên tiếng, dọa trừng phạt về hành xử của Thổ Nhĩ Kỳ

EU lên tiếng, dọa trừng phạt về hành xử của Thổ Nhĩ Kỳ

TGVN. Ngày 19/11, Đại diện cấp cao về chính sách an ninh và đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Josep Borrell cho rằng, ...

Căng thẳng Đông Địa Trung Hải chưa 'nguội', Mỹ lựa chọn Hy Lạp thay vì Thổ Nhĩ Kỳ trong thương vụ F-35

Căng thẳng Đông Địa Trung Hải chưa 'nguội', Mỹ lựa chọn Hy Lạp thay vì Thổ Nhĩ Kỳ trong thương vụ F-35

TGVN. Theo thông tin được đăng trên trang Greek City Times, Mỹ đã quyết định bán 20 máy bay chiến đấu F-35 cho Hy Lạp, ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Đức khẳng định cần tiếp tục xây dựng đường ống dẫn khí trong dự án Dòng chảy phương Bắc 2

Đức khẳng định cần tiếp tục xây dựng đường ống dẫn khí trong dự án Dòng chảy phương Bắc 2

Bộ trưởng Bộ Bảo vệ Môi trường và An toàn Hạt nhân Đức Svenja Schulze ủng hộ việc tiếp tục dự án xây dựng đường ống dẫn khí Dòng chảy ...
Hội nghị Thượng đỉnh về Thích ứng với Biến đổi khí hậu năm 2021

Hội nghị Thượng đỉnh về Thích ứng với Biến đổi khí hậu năm 2021

Hội nghị Thượng đỉnh về Thích ứng với biến đổi khí hậu năm 2021 được được Hà Lan đăng cai tổ chức liên tục trong vòng hơn 24 giờ, theo ...
Tổng thống Mỹ Joe Biden cam kết tăng cường quan hệ với Anh và đồng minh NATO

Tổng thống Mỹ Joe Biden cam kết tăng cường quan hệ với Anh và đồng minh NATO

Tổng thống Mỹ Joe Biden cam kết tăng cường mối quan hệ giữa Mỹ và Anh, cũng như với các đồng minh trong NATO.
Đại hội Đảng lần thứ XIII: Báo chí Iran đặt kỳ vọng cao về tầm nhìn trung và dài hạn của Việt Nam

Đại hội Đảng lần thứ XIII: Báo chí Iran đặt kỳ vọng cao về tầm nhìn trung và dài hạn của Việt Nam

Tờ asianews.ir nhấn mạnh những thành tựu Việt Nam đã đạt được trong nhiệm kỳ Đại hội Đảng XII và đặt kỳ vọng cao về Đại hội Đảng XIII.
Đại hội XIII của Đảng: Viện nghiên cứu Đức đánh giá cao thành tựu chống dịch Covid-19, phát triển kinh tế của Việt Nam

Đại hội XIII của Đảng: Viện nghiên cứu Đức đánh giá cao thành tựu chống dịch Covid-19, phát triển kinh tế của Việt Nam

Các viện, quỹ nghiên cứu lớn của Đức đã có các bài báo cáo đánh giá cao thành quả chống dịch Covid-19 và phát triển kinh tế của Việt Nam.
Ấn Độ coi an ninh thông tin là thách thức lớn nhất của an ninh quốc gia

Ấn Độ coi an ninh thông tin là thách thức lớn nhất của an ninh quốc gia

Tư lệnh Lục quân Ấn Độ, Tướng Manoj Mukund Naravane nói rằng, an ninh thông tin là thách thức lớn nhất với an ninh quốc gia trong tình hình hiện ...
‘Chợ đen’ vaccine Covid-19 tại Philippines

‘Chợ đen’ vaccine Covid-19 tại Philippines

Hiện tại, chính phủ Philippines vẫn chưa thông qua việc sử dụng đại trà bất cứ loại vaccine Covid-19 nào.
Gia hạn New START: Tin tốt hay sự lãng phí ưu thế của Mỹ?

Gia hạn New START: Tin tốt hay sự lãng phí ưu thế của Mỹ?

Đề xuất gia hạn New START với Nga thêm 5 năm của Tổng thống Biden là 1 trong những quyết sách chính trị quan trọng đầu tiên của chính quyền ...
Nhật Bản và Mỹ tăng cường liên minh để đối phó với sự quyết đoán trên biển của Trung Quốc

Nhật Bản và Mỹ tăng cường liên minh để đối phó với sự quyết đoán trên biển của Trung Quốc

Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản và Mỹ đã nhất trí tăng cường liên minh giữa hai nước.
Chất lượng không khí Hà Nội vẫn 'ngưng đọng', có nơi 'tím lịm'

Chất lượng không khí Hà Nội vẫn 'ngưng đọng', có nơi 'tím lịm'

Chất lượng không khí Hà Nội hôm nay vẫn nằm ở ngưỡng màu đỏ, có nơi chuyển sang màu tím với chỉ số AQI lên đến 215.
Đức khẳng định cần tiếp tục xây dựng đường ống dẫn khí trong dự án Dòng chảy phương Bắc 2

Đức khẳng định cần tiếp tục xây dựng đường ống dẫn khí trong dự án Dòng chảy phương Bắc 2

Bộ trưởng Bộ Bảo vệ Môi trường và An toàn Hạt nhân Đức Svenja Schulze ủng hộ việc tiếp tục dự án xây dựng đường ống dẫn khí Dòng chảy phương Bắc 2.
Tổng thống Mỹ Joe Biden cam kết tăng cường quan hệ với Anh và đồng minh NATO

Tổng thống Mỹ Joe Biden cam kết tăng cường quan hệ với Anh và đồng minh NATO

Tổng thống Mỹ Joe Biden cam kết tăng cường mối quan hệ giữa Mỹ và Anh, cũng như với các đồng minh trong NATO.
Ấn Độ coi an ninh thông tin là thách thức lớn nhất của an ninh quốc gia

Ấn Độ coi an ninh thông tin là thách thức lớn nhất của an ninh quốc gia

Tư lệnh Lục quân Ấn Độ, Tướng Manoj Mukund Naravane nói rằng, an ninh thông tin là thách thức lớn nhất với an ninh quốc gia trong tình hình hiện nay.
‘Chợ đen’ vaccine Covid-19 tại Philippines

‘Chợ đen’ vaccine Covid-19 tại Philippines

Hiện tại, chính phủ Philippines vẫn chưa thông qua việc sử dụng đại trà bất cứ loại vaccine Covid-19 nào.
Nhật Bản và Mỹ tăng cường liên minh để đối phó với sự quyết đoán trên biển của Trung Quốc

Nhật Bản và Mỹ tăng cường liên minh để đối phó với sự quyết đoán trên biển của Trung Quốc

Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản và Mỹ đã nhất trí tăng cường liên minh giữa hai nước.
Thủ tướng Anh Boris Johnson kỳ vọng về sự hợp tác với tân Tổng thống Mỹ Joe Biden nhằm thúc đẩy ưu tiên chung

Thủ tướng Anh Boris Johnson kỳ vọng về sự hợp tác với tân Tổng thống Mỹ Joe Biden nhằm thúc đẩy ưu tiên chung

Thủ tướng Anh Boris Johnson mong đợi được hợp tác với tân Tổng thống Mỹ Joe Biden để đạt được những mục tiêu chung.
Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới (Kỳ cuối)

Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới (Kỳ cuối)

Để gìn giữ hòa bình, bảo vệ Tổ quốc, phải tiếp tục xây dựng quân đội tinh, gọn, mạnh cả về tổ chức lực lượng, nguồn nhân lực, vũ khí trang bị,...
Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới (Kỳ I)

Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới (Kỳ I)

Sức mạnh quân sự không chỉ là con số, mà phụ thuộc nhiều vào sự chuyển hóa tiềm năng thành sức mạnh thực chất, khả năng thực chiến, yếu tố tinh thần...
Muôn màu ngày nhậm chức Tổng thống Mỹ

Muôn màu ngày nhậm chức Tổng thống Mỹ

Ngày 20/1, ứng viên đảng Dân chủ Joe Biden chính thức đọc lời tuyên thệ để trở thành Tổng thống Mỹ thứ 46
Tương lai vũ khí hạt nhân Mỹ dưới thời ông Joe Biden

Tương lai vũ khí hạt nhân Mỹ dưới thời ông Joe Biden

Tương lai của vũ khí hạt nhân, thứ được coi là vũ khí chiến lược, “bảo vật” của xứ cờ hoa, sẽ đi về đâu dưới thời Tổng thống Mỹ đắc cử Joe Biden?
Qatar 'mạnh tay' chi hàng tỷ USD hiện đại hóa quân đội

Qatar 'mạnh tay' chi hàng tỷ USD hiện đại hóa quân đội

Qatar đang triển khai một trong những chiến lược trang bị vũ khí tham vọng nhất tại khu vực Trung Đông trị giá hàng tỷ USD để tăng cường an ninh quốc gia
Không riêng Việt Nam, Uruguay cũng vững vàng vượt qua thách thức Covid-19

Không riêng Việt Nam, Uruguay cũng vững vàng vượt qua thách thức Covid-19

Bất chấp thách thức từ đại dịch Covid-19, Uruguay là một trong số ít quốc gia chứng tỏ được 'sức bền' trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và nền kinh tế.
Đại hội Đảng lần thứ XIII: Báo chí Iran đặt kỳ vọng cao về tầm nhìn trung và dài hạn của Việt Nam

Đại hội Đảng lần thứ XIII: Báo chí Iran đặt kỳ vọng cao về tầm nhìn trung và dài hạn của Việt Nam

Tờ asianews.ir nhấn mạnh những thành tựu Việt Nam đã đạt được trong nhiệm kỳ Đại hội Đảng XII và đặt kỳ vọng cao về Đại hội Đảng XIII.
Gia hạn New START: Tin tốt hay sự lãng phí ưu thế của Mỹ?

Gia hạn New START: Tin tốt hay sự lãng phí ưu thế của Mỹ?

Đề xuất gia hạn New START với Nga thêm 5 năm của Tổng thống Biden là 1 trong những quyết sách chính trị quan trọng đầu tiên của chính quyền mới.
Đại hội XIII của Đảng: Báo chí Ai Cập đánh giá cao thành tựu nổi bật của Việt Nam

Đại hội XIII của Đảng: Báo chí Ai Cập đánh giá cao thành tựu nổi bật của Việt Nam

Báo chí Ai Cập đăng nhiều bài viết về Việt Nam, trong đó ca ngợi những thành tựu nổi bật của Việt Nam những năm gần đây.
Báo Hàn Quốc: Việt Nam tập trung chuẩn bị Đại hội XIII của Đảng sau thành công trong chống dịch Covid-19

Báo Hàn Quốc: Việt Nam tập trung chuẩn bị Đại hội XIII của Đảng sau thành công trong chống dịch Covid-19

Trang focus1.kr của Hàn Quốc có bài viết nhận định về tầm quan trọng cũng như quá trình chuẩn bị cho Đại hội lần thứ XIII của Đảng.
Global Times: Chính quyền tân Tổng thống Mỹ Biden cần đủ sáng suốt để không rơi vào bẫy của cựu Ngoại trưởng Pompeo

Global Times: Chính quyền tân Tổng thống Mỹ Biden cần đủ sáng suốt để không rơi vào bẫy của cựu Ngoại trưởng Pompeo

Tuyên bố trừng phạt của Bắc Kinh có nghĩa hăm dọa và bắt đầu đặt ra những quy định cho Chính quyền mới của tân Tổng thống Mỹ Biden.
Báo Nga: Đại hội Đảng lần thứ XIII là cột mốc lịch sử trong đời sống chính trị-xã hội Việt Nam

Báo Nga: Đại hội Đảng lần thứ XIII là cột mốc lịch sử trong đời sống chính trị-xã hội Việt Nam

Tạp chí 'Thế giới đa cực' của Nga đăng bài viết tập trung phân tích bối cảnh, ý nghĩa của Đại hội Đảng lần thứ XIII đối với Việt Nam.
Phiên bản di động