Quan hệ kinh tế EU-Belarus xấu đi, Nga vừa là bạn tốt vừa đắc lợi bất ngờ?

Minh Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Mỗi năm, Nga cung cấp cho Belarus khoảng 2-3 tỷ USD, nhưng đổi lại, liệu mục đích của họ có chỉ đơn giản là tiếp quản một phần các doanh nghiệp nhà nước lớn nhất của Belarus hay không?
EU- Belarus: Nga để mắt đến các công ty Belarus bị trừng phạt. (Nguồn: Vestnikkavkaza)
Khi quan hệ kinh tế EU-Belarus gặp vấn đề với các lệnh trừng phạt, Nga chứng tỏ là bạn tốt. Trong ảnh, Tổng thống Nga Putin và người đồng cấp Belarus Lukashenko, năm 2015. (Nguồn: Vestnikkavkaza)

Khoản “đầu tư” lâu dài của Điện Kremlin

Vị Tổng thống đã có “thâm niên” 27 năm của Belarus, ông Aleksander Lukashenko, đang được Nga “tài trợ” khoảng 2-3 tỷ USD/năm, theo thông tin từ Tadeusz Giczan - Tổng Biên tập Nexta, một kênh Telegram đối lập của Belarus.

Ông này lưu ý rằng, Điện Kremlin cho đến nay vẫn sẵn sàng chi cho “khoản đầu tư chính trị này”. Nhưng nếu chi phí đó tăng lên 10 tỷ USD - một tác dụng phụ có thể xảy ra sau khi phương Tây gia tăng các lệnh trừng phạt lên Belarus - tình hình có thể được xem xét lại?

Đưa ra luận điểm trong cuốn sách gần đây, với tiêu đề “Chủ nghĩa tư bản thân hữu của Nga: Con đường từ nền kinh tế thị trường đến chế độ tập quyền”, Anders Åslund, thành viên cấp cao tại Hội đồng Đại Tây Dương ở Washington bình luận, việc tạo sự ảnh hưởng mạnh mẽ đối với một quốc gia khác không phải là điều quá mới lạ đối với Điện Kremlin, nhưng thời điểm này có thể tạo thành một cái bẫy phát triển cho Belarus.

Năm 2011, các công ty lớn của Nga đã triển khai những nỗ lực đầu tiên để mua lại các công ty chủ chốt của Belarus, giống như họ đã dần lấn lướt trong nền kinh tế Armenia, nhưng không hoàn toàn thành công.

Gazprom đã mua lại công ty khí đốt Belarus và một nửa đường ống dẫn khí đốt chính mà công ty này chưa sở hữu, dù nó chưa hoàn thành. Slavneft, do công ty nhà nước Rosneft của Nga kiểm soát đã nắm giữ 42,5% cổ phần của nhà máy lọc dầu Mozyr.

Hiện nay ông Lukashenko có ít lựa chọn hơn, không có sự hỗ trợ của EU và các “xúc tu” của bạch tuộc Nga sẽ siết chặt hơn xung quanh Minsk.

Chẳng hạn, nhà tài phiệt Nga Mikhail Gutseriev có thể gọi là một “người chơi lớn” trong ngành lọc dầu Belarus, trong khi ba ngân hàng quốc doanh của Nga là Sberbank, VTB và Gazprombank đều đóng vai trò quan trọng khác nhau trong hệ thống ngân hàng Belarus.

Nhà sản xuất hóa chất Nga Uralkhem, thuộc sở hữu của công dân Nga gốc Belarus Dmitri Mazepin, được cho là đang cố gắng mua lại công ty phân bón và hóa chất Belarus Hrodna Azot - công ty được xếp hạng là nhà xuất khẩu lớn thứ tư của Belarus.

Trong khi đó, “người khổng lồ kali” của Nga Uralkali đang để mắt tới Belaruskali thuộc sở hữu của Belarus - nhà sản xuất kali lớn nhất trên thế giới. Uralkali là đối thủ lớn của Belaruskali, luôn sẵn sàng lấn sân của nhà sản xuất Belarus, nếu sản phẩm xuất khẩu chính của họ bị trúng lệnh trừng phạt.

Uralkali được cho là đã muốn có được Belaruskali từ lâu. Vào năm 2012, Tổng thống Belarus Lukashenko được cho là đã từng nói rằng, ông ấy có thể nhận được khoản hoa hồng 5 tỷ USD từ các nhà tài phiệt Moscow (chưa rõ danh tính), nếu đồng ý bán công ty nhà nước này với giá 10 tỷ USD.

Cùng với các nhà máy lọc dầu Mozyr và Naftan, Belaruskali và Hrodno Azot hiện chiếm 2/3 xuất khẩu của Belarus sang phương Tây.

Tình thế tiến thoái lưỡng nan đối với EU

Sau vụ Belarus ép máy bay thương mại của Hàng không Ryanair (Ireland) hạ cánh khẩn cấp và bắt một nhà báo đối lập trên máy bay. Trong một tuyên bố chung, EU đã thông báo áp lệnh cấm đi lại, đóng băng tài sản với nhiều quan chức và tổ chức Belarus, trong đó bao gồm bộ trưởng quốc phòng, bộ trưởng giao thông vận tải và chỉ huy không quân của Belarus, cũng như nhiều thẩm phán và nghị sĩ.

Tháng trước, các nước EU đã ủng hộ các biện pháp trừng phạt trên phạm vi rộng nhằm vào các nguồn thu chính của Belarus là xuất khẩu phân bón, thuốc lá, dầu mỏ, hóa dầu và lĩnh vực tài chính, cũng như đánh vào các ngành công nghiệp tài trợ cho chế độ Belarus như nhập khẩu vũ khí và công nghệ giám sát. Theo quan điểm của các quan chức EU, các biện pháp trừng phạt là một trong những lệnh trừng phạt khó khăn nhất mà họ từng áp đặt.

Giới quan sát cho rằng, không ai có thể cảm nhận rõ sức ép của các lệnh trừng phạt từ Brussels bằng ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Belarus - phân kali.

Bình luận về lệnh trừng phạt này, Bộ trưởng Ngoại giao Luxembourg - Jean Asselborn, cho biết, “từ khóa quan trọng” ở đây là kali. “Chúng tôi biết, Belarus là nước có thế mạnh và tiềm năng lớn trong sản xuất kali - đây cũng là một trong những nhà cung cấp lớn nhất trên toàn cầu - và tôi nghĩ rằng, điều đó sẽ khiến ông Lukashenko chịu nhiều tổn thất, nếu bị chúng tôi nắm được một điểm quan trọng nào đó.”

Tuy nhiên, trên thực tế, các công ty EU vẫn cần kali của Belarus và một khi việc xuất khẩu kali của Belarus gánh chịu trừng phạt thì lợi ích sẽ được chuyển tới các công ty của Nga. Thậm chí, cảng Klaipeda của quốc gia thành viên EU Lithuania cũng có thể bị ảnh hưởng.

Ông Anders Åslund tin rằng, các biện pháp trừng phạt đối với riêng Belarus sẽ không hiệu quả. Bởi việc trừng phạt các công ty lớn do nhà nước Belarus kiểm soát, mà không đồng thời nhắm vào những đối tác Nga của họ, tức là có nguy cơ đẩy họ vào vòng tay của các công ty vốn có mối quan hệ chặt chẽ với Điện Kremlin.

Một sơ hở trọng yếu?

Tình trạng tiến thoái lưỡng nan thể hiện ở kẽ hở của các biện pháp trừng phạt. Nhiều công ty châu Âu đã ký hợp đồng nhập khẩu kali của Belarus trước ngày 25/6 - ngày mà lệnh trừng phạt được thống nhất.

Lãnh đạo phe đối lập Belarus Svetlana Tikhanovskaya sớm nhận ra sơ hở này và lên tiếng kêu gọi EU sớm "đóng các lỗ hổng" đó. Tuy nhiên, dù muốn hay không, EU vẫn chiếm khoảng 8% doanh số bán hàng của Belaruskali vào năm 2020.

Công ty Belarus Potash, chi nhánh tiếp thị của Belaruskali mới đây cho biết, các lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu có thể "gây ra sự sụp đổ toàn cầu" đối với thị trường phân bón, nông nghiệp và thậm chí có thể có tác động rộng rãi đến cả an ninh lương thực toàn cầu. Bởi Belarus là một trong những quốc gia sản xuất kali lớn nhất thế giới, chỉ đứng sau Canada, sản xuất khoảng 12 triệu tấn phân bón giàu kali mỗi năm – chiếm khoảng 20% nguồn cung toàn cầu.

Theo Interfax, xuất khẩu kali của Belarus giảm 16% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn 2,2 tỷ USD trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 11/2020. Tuy nhiên, kali chủ yếu được xuất khẩu từ cảng Klaipeda cảng biển duy nhất của Litva nằm cạnh biển Baltic - nơi xử lý 97% lượng kali xuất khẩu của Belarus. Cảng Litva kiếm được 14 triệu Euro mỗi năm từ hợp đồng vận tải với Belarus, có thời hạn đến năm 2023.

Belarus dự kiến sẽ định tuyến lại đường vận chuyển kali cho các khách hàng bên ngoài EU, thông qua các cảng của Nga và Ukraine, dù điều này sẽ làm tăng thêm chi phí vận tải.

Người di cư đổ vào Lithuania, EU nghi ngờ Belarus 'nhúng tay', tuyên bố: Chúng tôi không ngây thơ

Người di cư đổ vào Lithuania, EU nghi ngờ Belarus 'nhúng tay', tuyên bố: Chúng tôi không ngây thơ

Ngày 6/7, Chủ tịch Hội đồng châu Âu (EC) Charles Michel cho biết, các nước thành viên nghi ngờ chính quyền Belarus "nhúng tay" vào ...

'Vận đen' đeo đuổi Belarus, sau EU, Mỹ chuẩn bị 'ra tay' với Minsk

'Vận đen' đeo đuổi Belarus, sau EU, Mỹ chuẩn bị 'ra tay' với Minsk

Hãng tin Bloomberg dẫn 2 nguồn thạo tin cho biết, Bộ Giao thông vận tải Mỹ dự kiến đưa ra các biện pháp hạn chế ...

Mỹ, Anh, EU tổng lực giáng đòn trừng phạt Belarus

Mỹ, Anh, EU tổng lực giáng đòn trừng phạt Belarus

Ngày 21/6, Mỹ đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 16 cá nhân và 5 thực thể liên quan tới Belarus, qua ...

Đọc thêm

Lịch âm 29/7- Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 29/7/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 29/7/2021

Lịch âm 29/7- Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 29/7/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 29/7/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 29/7. Âm lịch hôm nay 29/7. Xem âm lịch hôm nay ngày 29/7/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 29 tháng 7 năm 2021 hôm nay.
XSMN 29/7 - xổ số miền Nam hôm nay 29/7/2021 có quay không, XSMN khi nào mở lại?

XSMN 29/7 - xổ số miền Nam hôm nay 29/7/2021 có quay không, XSMN khi nào mở lại?

Baoquocte.vn. XSMN 29/7 - xổ số miền Nam tiếp tục tạm ngưng phát hành loại hình xổ số các tỉnh phía Nam kể từ ngày 9/7/2021.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 29/7/2021: Xử Nữ đào hoa, Sư Tử khó khăn trong công việc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 29/7/2021: Xử Nữ đào hoa, Sư Tử khó khăn trong công việc

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 29/7 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMT 29/7 - Xổ số miền Trung hôm nay thứ 5 29/7/2021 - xổ số hôm nay - SXMT 29/7 - KQXSMT

XSMT 29/7 - Xổ số miền Trung hôm nay thứ 5 29/7/2021 - xổ số hôm nay - SXMT 29/7 - KQXSMT

Baoquocte.vn. XSMT 29/7 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 29/7/2021 - xổ số hôm nay - XSMT thứ 5 - KQSXMT - xo so mien trung
XSMB 29/7 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 29/7/2021 - xổ số hôm nay 29/7 - dự đoán XSMB

XSMB 29/7 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 29/7/2021 - xổ số hôm nay 29/7 - dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 29/7 - xổ số hôm nay 29/7 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 29/7/2021 - xổ số hôm nay - XSMB thứ 5 - KQSXMB - ...
Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 29/7/2021: Tuổi Dần nên bình tĩnh, tuổi Ngọ phát tài nhanh chóng

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 29/7/2021: Tuổi Dần nên bình tĩnh, tuổi Ngọ phát tài nhanh chóng

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 29/7/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi.
Thiên tai, dịch bệnh đe dọa 'chặt đứt' chuỗi cung ứng toàn cầu

Thiên tai, dịch bệnh đe dọa 'chặt đứt' chuỗi cung ứng toàn cầu

Baoquocte.vn. Covid-19 toàn thế giới, thiên tai ở Trung Quốc và Đức, tấn công mạng vào cảng quan trọng của Nam Phi, đang đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu tới điểm ...
Dấu ấn Việt Nam sau 26 năm gia nhập ASEAN

Dấu ấn Việt Nam sau 26 năm gia nhập ASEAN

Baoquocte.vn. Cột mốc lịch sử ấy đã mở ra một thời kỳ phát triển mới của Việt Nam, hướng tới trở thành một thành viên chủ động, tích cực, có trách ...
Đồng chí Bùi Thanh Sơn được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nhiệm kỳ 2021-2025

Đồng chí Bùi Thanh Sơn được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nhiệm kỳ 2021-2025

Baoquocte.vn. Đồng chí Bùi Thanh Sơn, Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII được Quốc hội khóa XV bầu làm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao.
Olympic Tokyo 2021: Cập nhật kết quả, bảng xếp hạng sau lượt trận cuối vòng bảng bóng đá nam

Olympic Tokyo 2021: Cập nhật kết quả, bảng xếp hạng sau lượt trận cuối vòng bảng bóng đá nam

Baoquocte.vn. Ở nội dung bóng đá nam Olympic Tokyo 2021, với tính chất quyết định cho tấm vé đi tiếp, các đội ra sân với tinh thần mạnh mẽ nhất.
Bộ Công Thương đề xuất nới lỏng danh mục 'hàng hóa thiết yếu'

Bộ Công Thương đề xuất nới lỏng danh mục 'hàng hóa thiết yếu'

Baoquocte.vn. Bộ Công Thương vừa có văn bản đề xuất bỏ danh mục 'hàng hóa thiết yếu', chỉ còn 'cấm lưu thông'.
16,7 tỷ USD vốn FDI 'chảy' vào Việt Nam trong 7 tháng

16,7 tỷ USD vốn FDI 'chảy' vào Việt Nam trong 7 tháng

Baoquocte.vn. Tổng vốn đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài (FDI) đạt 16,7 tỷ USD.
7 tháng đầu năm, Việt Nam tăng mạnh đầu tư ra nước ngoài

7 tháng đầu năm, Việt Nam tăng mạnh đầu tư ra nước ngoài

Baoquocte.vn. Trong 7 tháng đầu năm 2021, tổng vốn đầu tư Việt Nam ra nước ngoài cấp mới và tăng thêm đạt 570,1 triệu USD, tăng gần 2,3 lần so với cùng kỳ.
Giá cao su hôm nay 28/7: hàng Trung Quốc bất ngờ giảm giá, doanh thu thuần của một doanh nghiệp cao su Việt tăng 72%

Giá cao su hôm nay 28/7: hàng Trung Quốc bất ngờ giảm giá, doanh thu thuần của một doanh nghiệp cao su Việt tăng 72%

Baoquocte.vn. Giá cao su hôm nay (28/7) ghi nhận sàn giao dịch Nhật Bản vẫn giữ được đà tăng nhẹ trong khi đó tại Trung Quốc, giá đã quay đầu giảm.
Giá cà phê hôm nay 28/7: Tăng/giảm cực đoan, cà phê còn lên xuống thất thường

Giá cà phê hôm nay 28/7: Tăng/giảm cực đoan, cà phê còn lên xuống thất thường

Baoquocte.vn. Giới chuyên gia đã có cảnh báo, giá cà phê sẽ có những phiên lên xuống thất thường, thị trường cà phê sẽ có những đợt tăng/giảm cực đoan.
Giá tiêu hôm nay 28/7: Nối dài đà giảm, thấp nhất 71.000đ/kg; tiêu Việt xuất khẩu sang Mỹ sẽ gặp khó

Giá tiêu hôm nay 28/7: Nối dài đà giảm, thấp nhất 71.000đ/kg; tiêu Việt xuất khẩu sang Mỹ sẽ gặp khó

Baoquocte.vn. Tính đến 0h15 ngày 28/7, giá tiêu giao ngay tại sàn Kochi - Ấn Độ ở mức 41.700 Rupee/tạ (cao nhất), 41.140 Rupee/tạ (thấp nhất).
Bất động sản mới nhất: Địa ốc cho thuê điêu đứng, khách sạn đại hạ giá vẫn ế ẩm; Hà Nội tổng kiểm định chung cư cũ

Bất động sản mới nhất: Địa ốc cho thuê điêu đứng, khách sạn đại hạ giá vẫn ế ẩm; Hà Nội tổng kiểm định chung cư cũ

Baoquocte.vn. Địa ốc cho thuê dù giảm giá vẫn khó chồng khó; ồ ạt rao bán khách sạn nhưng vẫn không có giao dịch,… là những tin bất động sản mới nhất.
Tòa nhà xanh - xu hướng chọn lựa mới của doanh nghiệp

Tòa nhà xanh - xu hướng chọn lựa mới của doanh nghiệp

Baoquocte.vn. Mặc dù phần lớn các doanh nghiệp đang ở trong tòa nhà xanh phải trả mức phí cao hơn 7-10%, điều đó không làm giảm nhu cầu của doanh nghiệp.
Bất động sản mới nhất: Giá biệt thự tại Hà Nội gây sốc; mặt bằng bán lẻ TP. Hồ Chí Minh ế ẩm, điều cần biết về tiền đền bù thu hồi đất

Bất động sản mới nhất: Giá biệt thự tại Hà Nội gây sốc; mặt bằng bán lẻ TP. Hồ Chí Minh ế ẩm, điều cần biết về tiền đền bù thu hồi đất

Baoquocte.vn. Giá biệt thự Hà Nội gây sốc; mặt bằng bán lẻ TPHCM ế ẩmdo Covid-19, điều cần biết về tiền đền bù thu hồi đất… là tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Đất nền lặng sóng, giá tăng vọt; nơi 'sốt' đất nhất Hà Nội; nhiều công trường TPHCM dang dở vì Covid-19

Bất động sản mới nhất: Đất nền lặng sóng, giá tăng vọt; nơi 'sốt' đất nhất Hà Nội; nhiều công trường TPHCM dang dở vì Covid-19

Baoquocte.vn. Đất nền TP. Hồ Chí Minh giá vẫn tăng vọt; nơi 'sốt' đất nhất Hà Nội; địa ốc gần KCN Vĩnh Phúc hút khách… là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản TP. HCM: Không 'đột biến' trong hai quý cuối năm 2021

Bất động sản TP. HCM: Không 'đột biến' trong hai quý cuối năm 2021

Baoquocte.vn. Toàn thị trường bất động sản ở khu vực TP. HCM và các khu vực lân cận sẽ vẫn giữ mức ổn định về cả giá bán và số lượng tiêu thụ trong hai quý ...
Bất động sản mới nhất: Covid-19 vùi dập giá thuê nhà phố Hà Nội; Quảng Ninh thu hồi chủ trương nghiên cứu 2 dự án; kịch bản thị trường 2021

Bất động sản mới nhất: Covid-19 vùi dập giá thuê nhà phố Hà Nội; Quảng Ninh thu hồi chủ trương nghiên cứu 2 dự án; kịch bản thị trường 2021

Baoquocte.vn. Giá thuê nhà phố Hà Nội lao dốc; Quảng Ninh thu hồi chủ trương nghiên cứu 2 dự án; chung cư tăng giá… là những tin bất động sản mới nhất.
Thị trường chứng khoán ngày 28/7 - Tiếp tục giằng co, thanh khoản sụt giảm

Thị trường chứng khoán ngày 28/7 - Tiếp tục giằng co, thanh khoản sụt giảm

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Rủi ro từ việc lấy cổ phiếu đảm bảo cho trái phiếu

Rủi ro từ việc lấy cổ phiếu đảm bảo cho trái phiếu

Baoquocte.vn. Việc đảm bảo nghĩa vụ thanh toán nợ gốc lãi trái phiếu bằng cổ phiếu không có nhiều ý nghĩa khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 28/7- Kỳ vọng tiếp tục tích lũy quanh 1.250-1.300 điểm

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 28/7- Kỳ vọng tiếp tục tích lũy quanh 1.250-1.300 điểm

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Thị trường chứng khoán ngày 27/7 - Rung lắc

Thị trường chứng khoán ngày 27/7 - Rung lắc

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Tổng tài sản và tiền gửi sụt giảm ở nhiều ngân hàng

Tổng tài sản và tiền gửi sụt giảm ở nhiều ngân hàng

Baoquocte.vn. Trong khi, lợi nhuận tăng 'khủng' thì tổng tài sản và tiền gửi khách hàng tại nhiều ngân hàng lại có xu hướng giảm mạnh trong 6 tháng đầu năm nay.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 27/7-Bất động sản còn dẫn sóng ?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 27/7-Bất động sản còn dẫn sóng ?

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Phiên bản di động