Quản trị giá trong nền kinh tế

TS. Đoàn Duy Khương
Chiến lược định giá có thể mang lại cả lợi thế và bất lợi trong cạnh tranh, quyết định sự thành công hay thất bại của một doanh nghiệp.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Chiến lược giá thành sản phẩm đóng vai trò then chốt bảo đảm xây dựng và phát triển thể chế và cấu trúc đồng bộ cho thị trường tài chính. (Nguồn: Shutterstock)
Chiến lược giá thành sản phẩm đóng vai trò then chốt bảo đảm xây dựng và phát triển thể chế và cấu trúc đồng bộ cho thị trường tài chính. (Nguồn: Shutterstock)

Quản trị tài chính là yếu tố tiên quyết để doanh nghiệp tồn tại, duy trì và phát triển do lợi nhuận hay kinh tế nói chung là mục tiêu cốt lõi mà hầu như các doanh nghiệp đều nỗ lực hướng tới. Trong quá trình đó, giá sản phẩm là động lực cơ bản để thúc đẩy sản xuất kinh doanh và phát triển thương mại. Vì vậy, doanh nghiệp luôn ưu tiên xây dựng, phát triển chiến lược xác định mức giá cho sản phẩm của mình.

Tầm quan trọng của chiến lược giá

Giá có thể được thiết lập để tối đa hóa lợi nhuận và được sử dụng để bảo vệ thị trường hiện tại khỏi những người mới tham gia. Chiến lược định giá có thể mang lại cả lợi thế và bất lợi cạnh tranh cho công ty và thường quyết định sự thành công hay thất bại của một doanh nghiệp.

Chi phí sản xuất cận biên và doanh thu cận biên là các biện pháp kinh tế được sử dụng để xác định lượng sản phẩm và giá trên mỗi đơn vị sản phẩm sẽ tối đa hóa lợi nhuận. Trong chiến lược giá, doanh nghiệp phải tìm cách thu được nhiều lợi nhuận nhất có thể thông qua phân tích doanh thu và chi phí sản xuất cận biên.

Nhà kinh tế học Adam Smith khẳng định “bàn tay vô hình” của thị trường dựa vào sự biến động của giá cả để chuyển nguồn lực đến nơi cần thiết. Trong đó, giá hàng hóa đóng vai trò quan trọng xác định sự phân phối hiệu quả các nguồn lực trong hệ thống thị trường.

Giá đóng vai trò là tín hiệu về sự thiếu hụt và thặng dư, giúp doanh nghiệp và người tiêu dùng phản ứng với những điều kiện thị trường thay đổi. Hiệu quả phân bổ được cho là xảy ra khi lợi ích cận biên từ một hàng hóa bằng chi phí biên. Hiệu quả phân bổ này sẽ đạt được ở mức sản lượng khi mà giá thị trường = chi phí biên. Hay nói một cách khác là khi đường cung gặp đường cầu.

Nếu hàng hóa khan hiếm - giá có xu hướng tăng làm giảm nhu cầu và khuyến khích các công ty cố gắng tăng nguồn cung và ngược lại, hàng hóa dư thừa - giá sẽ có xu hướng giảm, khuyến khích mua và khiến các công ty cố gắng cắt giảm nguồn cung. Ngoài ra, giá cả cũng giúp tái phân phối nguồn lực từ hàng hóa có ít nhu cầu sang hàng hóa được người dân đánh giá cao hơn.

Thực tế ngành nông nghiệp cho thấy khi mất mùa làm cho sản lượng nông sản giảm (đường cung hàng hóa dịch chuyển xuống thấp dẫn đến giá hàng hóa sẽ tăng (được giá). Trong ngắn hạn, nguồn cầu không co giãn theo giá nên cầu chỉ giảm nhẹ không đáng kể. Bức tranh sẽ diễn biến theo chiều ngược lại khi được mùa dẫn đến nguồn cung hàng nông sản tăng làm cho giá sản phẩm sẽ bị giảm xuống (mất giá) nếu như doanh nghiệp không có các giải pháp đa dạng hóa và phát triển thêm thị phần.

Tuy nhiên, về dài hạn, thị trường không đứng yên. Nếu giá tăng, lợi nhuận của việc sản xuất hàng nông sản tăng và khi đó các doanh nghiệp có thể kiếm được siêu lợi nhuận vì doanh thu cận biên lớn hơn chi phí cận biên.

Mức giá cao này đóng vai trò như một động lực để các doanh nghiệp cố gắng tăng sản lượng. Do đó, theo thời gian, giá cao hơn khiến đầu tư vào ngành nhiều hơn và nguồn cung có thể tăng trở lại mức cung mới trong dài hạn với mức giá phù hợp hơn cho người tiêu dùng.

Hành vi người tiêu dùng

Người tiêu dùng đóng vai trò là một trong ba chủ thể của nền kinh tế thị trường và tác động mạnh đến giá thành sản phẩm. Ngược lại, giá cả cũng ảnh hưởng đến hành vi của người tiêu dùng. Có thể minh họa sự tác động qua lại giữa người tiêu dùng và giá dầu tăng cao hiện nay do chuỗi cung ứng bị khủng khoảng làm cho sản lượng giảm. Trong ngắn hạn, đường cầu rất kém co giãn theo giá.

Tuy nhiên, cùng với sự khủng hoảng kéo dài của nền kinh tế và sự cạn dần của vốn tài nguyên trên thế giới, giá dầu thô Brent ngày càng tăng chắc chắn ảnh hưởng đến hành vi của người tiêu dùng. Họ sẽ tìm động cơ tiết kiệm nhiên liệu hơn như mua xe máy, ô tô có hiệu suất sử dụng nhiên liệu tốt hơn hoặc dùng phương tiện thay thế như xe đạp, xe công cộng… dẫn đến nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch giảm dần về dài hạn.

Đây có thể là cơ hội tốt của ngành năng lượng xanh, cũng là thời điểm để các nước đang phát triển tận dụng công nghệ cao thúc đẩy chiến lược lợi thế cạnh tranh về quy mô kinh tế trong việc cơ cấu mạnh mẽ lại hạ tầng giao thông vận tải nhằm hướng tới các phương tiện giao thông công cộng như xe bus, tàu điện và đường sắt cao tốc. Trong dài hạn, cùng với tăng cường đầu tư năng lượng thay thế và nhu cầu nhiên liệu hóa thạch với sản lượng tiếp tục giảm, dẫn đến giá xăng dầu giảm theo quy luật thị trường.

Lưu ý trong hoạch định chiến lược

Về mặt lý thuyết, có thể thấy giá hàng hóa tăng giúp nền kinh tế thoát khỏi sự phụ thuộc vào hàng hóa truyền thống vì giá cả sẽ tạo ra tín hiệu cho các doanh nghiệp và người tiêu dùng tìm kiếm các lựa chọn thay thế, thúc đẩy đổi mới, sáng tạo. Tuy nhiên, để phát huy tích cực hơn nữa vai trò và chức năng của giá thành trong quản trị nguồn lực tài chính, việc hoạch định chiến lược giá cho sản phẩm và dịch vụ cũng cần lưu ý nghiên cứu sâu thêm ba lĩnh vực sau:

Một là, với sự hiện diện của các yếu tố quốc tế, giá hàng hóa có thể không phản ánh chi phí xã hội cũng như lợi ích xã hội thực sự, nhất là đối với hàng hóa dịch vụ thiết yếu. Việc xác định chi phí tác động môi trường và tiền lương nhân công dẫn đến tạo ra môi trường kinh doanh đầu tư hấp dẫn ngắn hạn, nhưng lại chứa đựng nhiều tiềm ẩn rủi ro lâu dài cho sự bền vững về nguồn nhân lực và môi trường sống của đất nước. Vì vậy, điều này có thể gây ra tình trạng tiêu dùng dưới mức hoặc quá mức dẫn đến bất cập trong vận hành kinh tế thị trường và công tác xuất nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ với các nước có nền kinh tế thị trường phát triển cao hơn.

Hai là bất bình đẳng. Giá giúp nguồn lực tài nguyên chuyển sang các khu vực có nhu cầu lớn nhất, nhưng có thể dẫn đến sự phân bổ không công bằng, làm cạn kiệt tài nguyên và bất bình đẳng trong lĩnh vực môi trường và xã hội. Đặc biệt, trong nền kinh tế có đặc thù là tài nguyên đất đai thuộc sở hữu toàn dân, việc xác định giá trong kinh doanh quyền sử dụng đất phụ thuộc rất nhiều vào công tác quy hoạch và các quy định pháp luật liên quan mục đích sử dụng đất.

Hơn nữa, cần lưu ý rằng, các thị trường bất động sản và tài chính có mối liên quan cộng sinh mật thiết trong nền kinh tế thị trường, nên cần quản lý tốt giá cả trong hai lĩnh vực này để tránh khủng khoảng. Ngoài ra, trong thời điểm thiên tai, xung đột vũ trang, dịch bệnh… làm khan hiếm các hàng hóa, dịch vụ thiết yếu của thị trường dẫn đến giá cả tăng cao, gây ảnh hưởng đến nhu cầu của người dân. Trong kịch bản này, cần có chương trình kế hoạch mang tính phân phối công bằng hơn là phân phối chạy theo lợi nhuận và giá cả leo thang của thị trường.

Ba là độc quyền và lợi ích nhóm. Trong tình trạng độc quyền và lợi ích nhóm cũng như môi trường cạnh tranh không minh bạch ở các lĩnh vực bất động sản, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, đầu tư công, đấu thầu, thuế quan, thị trường chứng khoán, sở hữu chéo ngân hàng và tiền tệ… giá cao hoặc thấp hơn có thể không phản ánh sự thiếu hụt hoặc dư thừa hàng hóa mà phản ánh sức mạnh độc quyền, nội gián và bị chi phối. Điều này dẫn đến sự phân bổ kém hiệu quả do các động cơ đầu cơ trục lợi, tham nhũng… làm méo mó sự vận hành của thị trường và nền kinh tế bị trì trệ.

Có thể nói chiến lược giá thành sản phẩm đóng vai trò then chốt bảo đảm xây dựng và phát triển thể chế và cấu trúc đồng bộ cho thị trường tài chính. Quản trị nguồn vốn tài chính trước hết phải định giá khách quan và chính xác để tạo tính thanh khoản nhằm khai thác và thúc đẩy hiệu quả tối ưu cho tất cả các nguồn lực khác như vốn sản xuất, con người, xã hội và tài nguyên. Việc này giúp phát huy sự đổi mới và sáng tạo tích cực của con người cũng như huy động tổng lực mọi nguồn vốn vào việc phát triển bền vững kinh tế - xã hội.

TS. Nguyễn Sĩ Dũng: Giá vàng cao ảnh hưởng đến nền kinh tế theo nhiều cách

TS. Nguyễn Sĩ Dũng: Giá vàng cao ảnh hưởng đến nền kinh tế theo nhiều cách

Việc áp dụng các chính sách tiền tệ và quản lý thị trường hiệu quả rất quan trọng để tận dụng lợi ích cũng như ...

'Trái ngọt' từ FTA vẫn chờ những doanh nghiệp có đủ năng lực

'Trái ngọt' từ FTA vẫn chờ những doanh nghiệp có đủ năng lực

Các FTA là bệ phóng tốt nhưng “trái ngọt” từ các cơ hội này vẫn chờ những doanh nghiệp có đủ năng lực, sự chủ ...

Thêm cơ hội sắp xếp lại không gian phát triển của Việt Nam

Thêm cơ hội sắp xếp lại không gian phát triển của Việt Nam

Vụ trưởng Vụ Tổng hợp kinh tế Quốc dân (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) Nguyễn Đức Tâm thông tin, Thủ tướng Chính phủ đã ...

Chuyên gia 'mách kế' khai thác tiềm năng hợp tác kinh tế Việt Nam-Nga

Chuyên gia 'mách kế' khai thác tiềm năng hợp tác kinh tế Việt Nam-Nga

Theo giới chuyên gia, hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Nga dù ở mức cao nhất song kinh tế thương mại vẫn ở ...

VEPR: Xu hướng chuyển dịch năng lượng tái tạo trên thế giới mang lại cho Việt Nam nhiều cơ hội

VEPR: Xu hướng chuyển dịch năng lượng tái tạo trên thế giới mang lại cho Việt Nam nhiều cơ hội

Sáng 20/6, hội thảo Công bố Báo cáo Kinh tế thường niên Việt Nam 2024 với chủ đề "Chuyển dịch năng lượng hướng tới nền ...

Đọc thêm

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Đừng quên chúng con!' không chỉ là thông điệp mà còn là lời kêu cứu đầy ám ảnh của những đứa trẻ Palestine tại Dải Gaza tới cộng đồng quốc ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11 ghi nhận đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt khác.
Peru ban bố tình trạng khẩn cấp về nguồn cung nhiên liệu trước nguy cơ từ El Niño

Peru ban bố tình trạng khẩn cấp về nguồn cung nhiên liệu trước nguy cơ từ El Niño

Ngày 18/11, Peru ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc đối với chuỗi cung ứng nhiên liệu nhằm chủ động ứng phó nguy cơ do hiện tượng El Niño.
Khủng hoảng năng lượng tại châu Âu: Không đơn thuần là bảo đảm đủ khí đốt, Nga khó trở lại 'đường đua'

Khủng hoảng năng lượng tại châu Âu: Không đơn thuần là bảo đảm đủ khí đốt, Nga khó trở lại 'đường đua'

Trong bối cảnh cạnh tranh nguồn cung gay gắt với châu Á, nguy cơ thiếu hụt khí đốt và chi phí năng lượng leo thang là nỗi lo với châu Âu.
Bảng cập nhật giá vàng hôm nay 20/11 'bốc hơi' không ngừng, vùng đáy bền vững đang được xác lập, đã đến lúc mua vào?

Bảng cập nhật giá vàng hôm nay 20/11 'bốc hơi' không ngừng, vùng đáy bền vững đang được xác lập, đã đến lúc mua vào?

Giá vàng hôm nay 20/11/2026 giảm không ngừng, vùng đáy bền vững đang được xác lập, Fed kiên định với định hướng tăng lãi suất
Tại sao người phụ nữ giàu nhất nước Nga trở thành mục tiêu bị Ukraine và châu Âu nhắm tới?

Tại sao người phụ nữ giàu nhất nước Nga trở thành mục tiêu bị Ukraine và châu Âu nhắm tới?

Trừng phạt Nga: Tại sao người phụ nữ này trở thành mục tiêu bị Ukraine và châu Âu nhắm tới?
Kinh tế Đức tăng trưởng trở lại nhưng vẫn chưa đủ

Kinh tế Đức tăng trưởng trở lại nhưng vẫn chưa đủ

Sau nhiều năm đối mặt với khó khăn, kinh tế Đức đã phát đi những tín hiệu phục hồi tích cực hơn dự kiến.
Cập nhật bảng giá vàng hôm nay 19/11 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Cập nhật bảng giá vàng hôm nay 19/11 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11 ghi nhận đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt khác.
MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

Với giá trị thương hiệu tăng trưởng 152% trong giai đoạn 2023-2026, MB là đại diện duy nhất ngành Ngân hàng Việt Nam và đứng thứ 8 trong danh sách 10 thương hiệu tăng trưởng ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11 cho thấy đồng USD đã chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
Phiên bản di động