Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi)

Phi Yến
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI, sáng 9/4, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi).
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi)
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì và Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung Phiên họp sáng 9/4. (Nguồn: Quốc hội)

Đẩy mạnh chuyển đổi số, bảo đảm phối hợp chặt chẽ

Trình bày Tờ trình dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, xuất phát từ yêu cầu chính trị, pháp lý và thực tiễn việc xây dựng dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) để thay thế Luật Hộ tịch năm 2014 là cần thiết nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về phân cấp, phân quyền, sắp xếp tổ chức bộ máy, đẩy mạnh chuyển đổi số, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ hệ thống pháp luật. Đồng thời, khắc phục hạn chế bất cập của Luật Hộ tịch năm 2014; đơn giản hóa thủ tục hành chính và thực hiện thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính; đăng ký hộ tịch trực tuyến toàn trình; bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, tổ chức liên quan trong việc chia sẻ, kết nối thông tin dữ liệu phục vụ đăng ký và quản lý hộ tịch.

Về phạm vi điều chỉnh, Bộ trưởng Bộ Tư pháp nêu rõ, dự thảo Luật quy định về hộ tịch, đăng ký hộ tịch bao gồm: quyền, nghĩa vụ, nguyên tắc, thẩm quyền và phương thức thực hiện cơ sở dữ liệu hộ tịch và quản lý nhà nước về hộ tịch.

Đề cập về nội dung cơ bản của dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) gồm 4 chương 30 điều (giảm 3 chương, 47 điều so với Luật Hộ tịch năm 2014) với những nội dung sửa đổi, bổ sung cơ bản như sau:

Liên quan đến thẩm quyền đăng ký hộ tịch, dự thảo Luật quy định Ủy ban nhân dân cấp xã không phụ thuộc vào nơi cư trú, không phụ thuộc vào địa giới hành chính, thực hiện đăng ký tất cả các sự kiện, thông tin hộ tịch, bổ sung thẩm quyền đăng ký giám sát việc giám hộ, chấm dứt việc giám hộ không phụ thuộc vào nơi cư trú của người được giám hộ.

Về quyền, nghĩa vụ đăng ký hộ tịch, bổ sung quy định về quyền, nghĩa vụ đăng ký hộ tịch của người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam thống nhất với Luật Căn cước; bảo đảm quyền đăng ký khai sinh của tất cả trẻ em sinh ra tại Việt Nam hoặc sinh sống ổn định trên lãnh thổ Việt Nam.

Về giải quyết yêu cầu đăng ký hộ tịch, dự thảo Luật chỉ quy định về thẩm quyền, đối tượng, phạm vi của thủ tục đăng ký hộ tịch và giao Chính phủ quy định cụ thể về hồ sơ, trình tự, thủ tục, thời hạn thực hiện. Cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm chủ động khai thác, tra cứu thông tin trong các cơ sở dữ liệu, chỉ yêu cầu người dân phải nộp, xuất trình giấy tờ nếu không khai thác được thông tin.

Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi)
Các đại biểu tham dự Phiên họp. (Nguồn: Quốc hội)

Giấy tờ hộ tịch, thông tin hộ tịch, dữ liệu hộ tịch điện tử có giá trị như giấy tờ hộ tịch bản giấy khi thực hiện thủ tục hành chính và các giao dịch khác. Người yêu cầu có quyền lựa chọn nộp hồ sơ, nhận kết quả đăng ký hộ tịch theo phương thức trực tuyến hoặc trực tiếp hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính.

Quy định sử dụng dữ liệu điện tử, sổ hộ tịch điện tử, đăng ký trực tuyến toàn trình đối với tất cả các thủ tục đăng ký hộ tịch (trừ thủ tục đăng ký kết hôn).

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cũng cho biết, dự thảo Luật quy định cơ sở dữ liệu hộ tịch là cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư được xây dựng, quản lý tập trung về Bộ Tư pháp, được bảo đảm an ninh an toàn thông tin, có khả năng mở rộng, nâng cấp, kết nối, chia sẻ với các cơ sở dữ liệu khác và lưu trữ đầy đủ thông tin hộ tịch suốt cuộc đời của cá nhân.

Về trách nhiệm quản lý nhà nước trong lĩnh vực hộ tịch, nội dung này được quy định gọn tại Điều 6 của dự thảo Luật, trong đó xác định rõ trách nhiệm của Bộ Tư pháp, Tòa án nhân dân tối cao, Bộ Ngoại giao do công tác hộ tịch cần có sự phối hợp của Tòa án nhân dân tối cao, cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan đại diện lãnh sự của Việt Nam ở nước ngoài là những chủ thể có tính đặc thù.

Ngoài ra, dự thảo Luật bổ sung quy định để khắc phục những vướng mắc như: cho phép thay đổi nội dung về quê quán trong một số trường hợp; thực hiện ghi vào sổ hộ tịch việc khai sinh đối với trẻ em có cha hoặc mẹ là công dân Việt Nam đã đăng ký khai sinh tại cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài; cho phép Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ủy quyền cho người thực hiện công tác hộ tịch ký một số giấy tờ hộ tịch…

Bổ sung quy định cụ thể thời điểm phải hoàn thành lộ trình đăng ký

Nêu quan điểm thẩm tra dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nêu rõ, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP) tán thành sự cần thiết, mục đích xây dựng Luật; cơ bản tán thành với phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự án Luật. Nội dung của dự án Luật cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, tính thống nhất của hệ thống pháp luật, tính tương thích với điều ước quốc tế có liên quan mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên. Hồ sơ các dự án Luật đã được Chính phủ chuẩn bị nghiêm túc, công phu, bảo đảm đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Bên cạnh đó, đề nghị Chính phủ chỉ đạo tiếp tục rà soát quy định của dự thảo Luật để bảo đảm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời Nghị quyết Đại hội XIV và các chủ trương, đường lối có liên quan của Đảng, quan điểm về đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật; tiếp tục rà soát về nguồn tài chính và nguồn nhân lực để bảo đảm quá trình tổ chức thực hiện khả thi, hiệu quả.

Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi)
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi). (Nguồn: Quốc hội)

Theo ông Phan Chí Hiếu, UBPLTP cơ bản tán thành với các nội dung của dự thảo Luật theo hướng:

Một là, khẳng định thông tin khai sinh là thông tin hộ tịch gốc của cá nhân. Trường hợp nội dung trong hồ sơ, giấy tờ, cơ sở dữ liệu khác không phù hợp với thông tin khai sinh thì cơ quan, tổ chức quản lý hồ sơ, giấy tờ, cơ sở dữ liệu đó phải phối hợp với cơ quan đăng ký, quản lý hộ tịch để kiểm tra, điều chỉnh.

Hai là, phân quyền toàn bộ thẩm quyền đăng ký hộ tịch cho Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã; cấp tỉnh, Trung ương chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý.

Ba là, cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực hộ tịch, bảo đảm tinh gọn, thống nhất, thực hiện đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính, tăng tỉ lệ đăng ký hộ tịch trực tuyến, trực tuyến toàn trình; khai thác, tăng cường sử dụng dữ liệu điện tử thay thế các loại giấy tờ; bảo đảm quyền lựa chọn của người dân.

Bốn là, phát triển, nâng cấp Cơ sở dữ liệu hộ tịch thành cơ sở dữ liệu quốc gia, bảo đảm dữ liệu hộ tịch “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, kết nối, chia sẻ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác.

Bên cạnh đó, đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện một số nội dung cụ thể sau đây:

Đầu tiên, về đăng ký khai sinh, khai tử chủ động, Chủ nhiệm UBPLTP Phan Chí Hiếu nhấn mạnh, đây là quy định mới của dự thảo Luật và để triển khai thực hiện quy định này, dự thảo Luật giao Chính phủ quy định lộ trình để thực hiện đăng ký khai sinh chủ động, đăng ký khai tử chủ động. UBPLTP tán thành với quy định này nhưng đề nghị rà soát, nghiên cứu bổ sung quy định cụ thể thời điểm phải hoàn thành lộ trình đăng ký khai sinh, khai tử chủ động trên cả nước để bảo đảm Luật sớm đi vào cuộc sống.

Bên cạnh đó, về đăng ký giám sát việc giám hộ, dự thảo Luật quy định UBND cấp xã không phụ thuộc vào nơi cư trú của cá nhân thực hiện đăng ký giám sát việc giám hộ liên quan đến quản lý tài sản của người được giám hộ. Đa số ý kiến trong UBPLTP cơ bản tán thành với quy định này vì việc tăng cường đăng ký hộ tịch trực tuyến toàn trình, phi địa giới hành chính là phù hợp với bối cảnh hiện nay. Một số ý kiến nhận thấy, Bộ luật Dân sự quy định trường hợp giám sát việc giám hộ liên quan đến quản lý tài sản của người được giám hộ thì phải đăng ký tại UBND cấp xã nơi cư trú của người được giám hộ (khoản 1 Điều 51). Do đó, loại ý kiến này đề nghị nghiên cứu sửa đổi, bổ sung quy định của Bộ luật Dân sự cho phù hợp.

Về Cơ sở dữ liệu hộ tịch, UBPLTP đề nghị bổ sung quy định xử lý trường hợp thông tin được thu thập từ các nguồn khác nhau có sự mâu thuẫn, thiếu thống nhất; vấn đề an toàn thông tin mạng, an ninh mạng theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử, pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân; lộ trình kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác. Đồng thời, đề nghị Chính phủ cần tiếp tục quan tâm, bố trí đủ nguồn lực cho việc hoàn thiện cơ sở hạ tầng công nghệ để bảo đảm tính khả thi của Luật…

Quốc hội phê chuẩn việc bổ nhiệm Phó Thủ tướng, Bộ trưởng, các thành viên Chính phủ

Trong phiên họp sáng 8/4, Quốc hội biểu quyết thông qua các Nghị quyết về phê chuẩn việc bổ nhiệm Phó Thủ tướng Chính phủ, ...

Bộ Chính trị điều động, phân công đồng chí Nguyễn Duy Ngọc giữ chức Trưởng ban Tổ chức Trung ương

Sáng 8/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao Quyết định số 116-QĐNS/TW của Bộ Chính trị về việc điều động, phân công ...

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung trình bày Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật CQĐD ở nước ngoài

Chiều 8/4, đồng chí Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao đã thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ ...

Quốc hội phê chuẩn bổ nhiệm đồng chí Lê Hoài Trung giữ chức Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nhiệm kỳ 2026-2031

Đồng chí Lê Hoài Trung tiếp tục được Quốc hội phê chuẩn bổ nhiệm giữ chức Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nhiệm kỳ 2026-2031.

Đọc thêm

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
Việt Nam-Azerbaijan: Bền chặt tình hữu nghị, rộng mở đường tương lai

Việt Nam-Azerbaijan: Bền chặt tình hữu nghị, rộng mở đường tương lai

Hơn sáu thập niên vun đắp tình hữu nghị đang tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam và Azerbaijan đưa quan hệ Đối tác Chiến lược đi vào chiều sâu.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chính sách công nghiệp đang 'hồi sinh' ở Đông Á và trên toàn thế giới

Chính sách công nghiệp đang 'hồi sinh' ở Đông Á và trên toàn thế giới

Liệu sự phục hồi chính sách công nghiệp ở Đông Á có mang lại tăng trưởng bền vững, thịnh vượng rộng khắp và khả năng phục hồi kinh tế tốt hơn hay không vẫn còn ...
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Phiên bản di động