Quy chế nào để quản lý tác phẩm nghệ thuật?

Những lùm xùm chưa có hồi kết xung quanh triển lãm “Những bức tranh trở về từ châu Âu” của nhà sưu tập Vũ Xuân Chung đang đặt ra câu hỏi lớn về công tác quản lý các tác phẩm nghệ thuật và vấn đề tác quyền.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
quy che nao de quan ly tac pham nghe thuat Biến gỗ thành… món ăn ngon
quy che nao de quan ly tac pham nghe thuat Phiên đấu giá nghệ thuật đầu tiên: 6,05 tỷ đồng cho đôi chóe Bát Tràng

Triển lãm “Những bức tranh trở về từ châu Âu” trưng bày 17 bức tranh của các danh họa gạo cội Việt Nam từ Nguyễn Tư Nghiêm, Dương Bích Liên, Bùi Xuân Phái, Nguyễn Sáng cho đến Nguyễn Tiến Chung, Sỹ Ngọc, Tạ Tỵ...

Tuy nhiên, ngay sau khi khai mạc, nó đã trở thành cuộc triển lãm đầy tai tiếng khiến các thế hệ cầm cọ Việt Nam đặt ra nghi vấn tranh giả khi nhiều bức được sao chép kém cỏi đến mức khó tin. Thậm chí, tên của họa sỹ Thành Chương cũng được cho là đã bị tẩy xóa để thay vào đó một chữ ký Tạ Tỵ hết sức nguệch ngoạc.

Ngay sau khi sự vụ xảy ra, Bảo tàng Mỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh cũng đưa ra văn bản đề nghị tạm giữ tất cả 17 bức tranh thuộc bộ sưu tập của ông Vũ Xuân Chung để phục vụ công tác điều tra. Tuy nhiên, sáng 22/7, tất cả 17 bức tranh trên đã được nhà sưu tầm mang về sau khi kết thúc thời gian 10 ngày triển lãm. Lá đơn tố cáo của họa sỹ Nguyễn Thành Chương gửi Hội Mỹ thuật Việt Nam về hành vi có dấu hiệu phạm tội làm hàng giả, xâm phạm bản quyền tác giả đối với bức “Chân dung cô Kim Anh” của ông chưa biết sẽ đi về đâu?

Vấn nạn về nghệ thuật

Về vấn đề này, họa sĩ Trần Khánh Chương - Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam cho biết: “Đây không phải là scandal đầu tiên liên quan đến nghi vấn tranh thật, tranh giả, chép tranh và nhái tranh… mà nó đã trở thành một vấn nạn của xã hội. Các cơ quan chức năng cần có những biện pháp nghiêm khắc xử lý, tìm ra và triệt phá những nơi làm tranh giả. Đây cũng là lời cảnh báo cho những nhà sưu tập tranh, đặc biệt là sưu tầm tranh có giá trị cao, cần hết sức cẩn trọng khi quyết định mua một tác phẩm nghệ thuật”.

quy che nao de quan ly tac pham nghe thuat

Giới chuyên môn nhận định, những lùm xùm tranh giả không phải là vấn đề mới phát sinh hay mới phát hiện mà nó đã hiện hữu từ rất lâu. Scandal  của triển lãm “Những bức tranh trở về từ châu Âu” chỉ là giọt nước cuối cùng “tràn ly” bức xúc của những người cầm cọ chân chính. Nhưng, điều nguy hiểm mà vấn nạn này có thể gây ra không chỉ là làm thui chột cảm hứng sáng tác của người nghệ sỹ lương thiện, mà quan trọng hơn, nó khiến niềm tin của công chúng yêu nghệ thuật bị lung lay tận gốc, thay vào đó là sự ngờ vực, tư tưởng đánh đồng bản gốc và bản sao chép.

Mặc dù sao chép tranh có mặt tích cực nhằm phục vụ đông đảo người yêu nghệ thuật nhưng mặt trái là nếu không quản lý được tất sẽ dẫn đến những sự cố ngoài ý muốn, gây tổn hại cho cả nền mỹ thuật. Chẳng hạn có những bức tranh đã bán, đã mất, nhưng các bảo tàng vẫn cho chép đi chép lại nhiều lần cho đến mãi gần đây mới chấm dứt theo quy chế của Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch.

Bài học từ các nước

Ở một số nước phát triển hoặc có bề dày lịch sử kinh doanh các tác phẩm văn hóa thì nhà sưu tầm ít mua phải tranh giả bởi đa số tranh được mua từ các cuộc đấu giá. Ở các nước này, các đơn vị đấu giá thường có bộ phận chuyên trách giám định các tác phẩm nghệ thuật. Tuy nhiên, chế tài và giải pháp xử lý tranh giả khi phát hiện được lại chưa rõ ràng.

Đơn cử như ở Mỹ, có rất nhiều cách xử lý tranh giả mà cơ quan chức năng thu được. Tuy nhiên, ngay cả Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) nhiều khi cũng lúng túng trong việc xử lý. Cơ quan chức năng thường căn cứ từng trường hợp cụ thể, thường phụ thuộc việc chủ sở hữu biết tác phẩm là giả hay không, dù điều này là rất khó xác định.

Ở Việt Nam, sự cố tại triển lãm “Những bức tranh trở về từ châu Âu” xảy ra lần đầu tiên và theo họa sĩ Trần Khánh Chương, các cơ quan hữu quan cũng sẽ không thể tránh khỏi những lúng túng. Theo ông, khi xử lý những vụ việc như thế này cần phải dựa trên những văn bản luật như Luật sở hữu trí tuệ, Luật bản quyền tác giả và Nghị định Về hoạt động Mỹ thuật 113 của Chính phủ ngày 2/10/2013.

Ông cho biết thêm, với nền khoa học hình sự như hiện nay, việc giám định bằng các phương pháp lý, hóa, cơ học trên các bức tranh giả không còn là điều khó khăn nữa. Tuy nhiên, rào cản duy nhất có lẽ chính là những quy chế đặc thù cho riêng mỹ thuật. Chính vì chưa có quy chế này mà ngay cả khi tranh giả “xâm chiếm” các bảo tàng uy tín như vụ việc vừa qua thì các cơ quan quản lý dường như vẫn đang bất lực.

quy che nao de quan ly tac pham nghe thuat Ấn tượng tranh vẽ từ ... cát

Tim Bengel (24 tuổi) đến từ Stuttgart, Đức đã tạo nên những tác phẩm nghệ thuật vô cùng ấn tượng từ cát đen và cát ...

quy che nao de quan ly tac pham nghe thuat Lần đầu tiên đấu giá 5 tác phẩm nghệ thuật tại Việt Nam

Hoạt động này hứa hẹn sẽ mở ra một kênh mới trong mua - bán, trao đổi tác phẩm nghệ thuật, khuyến khích sự sáng ...

quy che nao de quan ly tac pham nghe thuat Nữ họa sĩ đam mê chu du

Sinh sống ở Hà Nội, nhưng những tác phẩm nghệ thuật của Vũ Kim Thư lại mang màu sắc mọi thành phố nơi chị từng ...

M.H

Đọc thêm

Khi đám cưới trở thành 'sân chơi' tài trợ thương hiệu

Khi đám cưới trở thành 'sân chơi' tài trợ thương hiệu

Chi phí cưới hỏi ngày càng nặng nề, trong khi các nghi thức truyền thống và áp lực chuẩn bị khiến nhiều cặp đôi trẻ mệt mỏi. Tại Trung Quốc, ...
Ngày hội bóng đá gắn kết cộng đồng người Việt tại Nhật Bản

Ngày hội bóng đá gắn kết cộng đồng người Việt tại Nhật Bản

Hơn 3.000 cầu thủ tham gia hệ thống giải đấu khu vực, 24 đội bóng xuất sắc tranh tài tại vòng chung kết toàn quốc FAVIJA CHAMPIONS CUP 2026.
Giá vàng hôm nay 23/11/2026 có thể giảm thêm 300 USD/ounce, nhà đầu tư chưa nên vội mua vào

Giá vàng hôm nay 23/11/2026 có thể giảm thêm 300 USD/ounce, nhà đầu tư chưa nên vội mua vào

Giá vàng hôm nay 23/11/2026 lao dốc về ngưỡng 3.500 USD/ounce, khiến nhà đầu tư giữ tâm lý bi quan.
Đường đến APEC 2027 - Tự hào, trách nhiệm và thời cơ

Đường đến APEC 2027 - Tự hào, trách nhiệm và thời cơ

Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị cao điểm cho Năm APEC 2027, với sự chỉ đạo xuyên suốt từ Trung ương và sự vào cuộc quyết liệt ...
Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI gia tăng và 111 trường ...
Khởi động ý tưởng không gian văn hóa Góc Baku và Khu ẩm thực Azerbaijan tại Hà Nội

Khởi động ý tưởng không gian văn hóa Góc Baku và Khu ẩm thực Azerbaijan tại Hà Nội

Ngày 21/11, bà Leyla Aliyeva, con gái Tổng thống Azerbaijan cùng đoàn đại biểu đã đến thăm Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội (HCCT).
Mở rộng không gian hợp tác Việt Nam-Pháp từ nền tảng giáo dục ngôn ngữ

Mở rộng không gian hợp tác Việt Nam-Pháp từ nền tảng giáo dục ngôn ngữ

Giáo dục là lĩnh vực hợp tác quan trọng giữa Việt Nam và Pháp, góp phần củng cố quan hệ hữu nghị, thúc đẩy hợp tác và kết nối thế hệ trẻ hai nước.
Nước Mỹ thời Trump 2.0 qua lăng kính hai thế hệ giảng viên – sinh viên

Nước Mỹ thời Trump 2.0 qua lăng kính hai thế hệ giảng viên – sinh viên

Cuốn sách “Nước Mỹ trong nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump: Góc nhìn lịch sử và văn hóa” mang đến góc nhìn chuyên sâu về nước Mỹ đương đại.
PGS.TS. Chu Cẩm Thơ: Giá trị người thầy không chỉ nằm ở tri thức

PGS.TS. Chu Cẩm Thơ: Giá trị người thầy không chỉ nằm ở tri thức

Giữa những thay đổi không ngừng của giáo dục, khi tri thức ngày càng dễ tiếp cận nhờ Internet và trí tuệ nhân tạo (AI), vai trò của người thầy cũng đang đứng trước những ...
Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Indonesia: Các vụ cháy đã thiêu rụi khoảng 2,88 triệu ha rừng và đất đai, thiệt hại kinh tế tương đương 2,69% GDP

Indonesia: Các vụ cháy đã thiêu rụi khoảng 2,88 triệu ha rừng và đất đai, thiệt hại kinh tế tương đương 2,69% GDP

Các vụ cháy rừng và cháy đất than bùn tại Indonesia trong năm 2026 có thể gây thiệt hại kinh tế hơn 30 tỷ USD.
Cẩn trọng với trầm cảm mùa lạnh

Cẩn trọng với trầm cảm mùa lạnh

Trầm cảm mùa lạnh, hay rối loạn cảm xúc theo mùa, là một vấn đề sức khỏe tinh thần nghiêm trọng cần được nhận biết và điều trị kịp thời.
Tuyên Quang: Chạy đua với thời gian đưa các liệt sĩ trở về từ chiến trường Vị Xuyên xưa

Tuyên Quang: Chạy đua với thời gian đưa các liệt sĩ trở về từ chiến trường Vị Xuyên xưa

Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ' tại Tuyên Quang đã đi qua nửa chặng đường.
WHO hoan nghênh những nỗ lực kiểm soát thuốc lá của Việt Nam

WHO hoan nghênh những nỗ lực kiểm soát thuốc lá của Việt Nam

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đánh giá cao bước tiến của Việt Nam trong kiểm soát thuốc lá.
Cơm độn khoai lang: Món ngon bổ dưỡng nhưng người bệnh thận cần thận trọng

Cơm độn khoai lang: Món ngon bổ dưỡng nhưng người bệnh thận cần thận trọng

Thêm khoai lang vào nấu cùng gạo giúp món cơm có vị ngọt tự nhiên, bổ sung chất xơ, kali và beta-carotene nhưng người mắc bệnh thận nên lưu tâm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trồng cây lưu niệm cùng Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trồng cây lưu niệm cùng Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trồng cây lưu niệm tại 'Khu rừng hữu nghị quốc tế' thuộc Công viên ngập nước Bảo Phong, tỉnh Vân Nam.
Chính sách phụ cấp đối với nhân viên y tế theo các nghị định mới

Chính sách phụ cấp đối với nhân viên y tế theo các nghị định mới

Nghị định số 192 và 350 quy định mức phụ cấp trực, phẫu thuật, chống dịch và ưu đãi nghề mới cho nhân viên y tế.
Các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến thuốc lá

Các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến thuốc lá

Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Không cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi sau khi chết não

Không cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi sau khi chết não

Ngày 21/11, với 83,17% đại biểu tán thành, Quốc hội thông qua dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).
Thêm nhiều địa phương tại Nga cấm bán lẻ thuốc lá điện tử

Thêm nhiều địa phương tại Nga cấm bán lẻ thuốc lá điện tử

Thống đốc thành phố lớn thứ hai tại Nga Saint (St.) Petersburg Alexander Beglov mới ký luật cấm bán lẻ thuốc lá điện tử tại thành phố này.
Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Từ ngày 16-20/11, Phái đoàn Thương mại Y tế Vương quốc Anh có chuyến thăm và làm việc đến Hà Nội và Đà Nẵng.
Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Thói quen thường xuyên ăn sáng mặn với bánh mì kẹp đồ chế biến, bánh ngọt hay mì mặn, làm tăng huyết áp, khiến thận quá tải, có nguy cơ hình thành sỏi.
Phiên bản di động