Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 23]

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Nhà viết tiểu thuyết Giono Jean.
Nhà viết tiểu thuyết Giono Jean.

Giono Jean (1895-1970) là nhà viết tiểu thuyết (thiên nhiên và đồng ruộng; về sau viết tiểu thuyết ký sự).

Tác phẩm chính: Vùng đồi (1929), Một gã dân xã Baumugnes (1929), Khởi sắc lại (1930), Người lính khinh kỵ trên mái nhà (1951), Hạnh phúc điên cuồng (1957).

Người lính khinh kỵ trên mái nhà là tiểu thuyết lịch sử, thuộc mạch thứ hai của Giono (mạch đầu là nông dân). Truyện hấp dẫn nhiều màu sắc. Chuyện xảy ra dưới thời vua Louis-Philippe thế kỷ XIX. Ở xứ Provence tại miền Nam nước Pháp, có dịch tả.

Angelo, đại tá Italy trẻ tuổi, lưu vong, đi qua những làng bỏ hoang, người chết gần hết. Chàng gặp một y sĩ đến trị bệnh, không có thuốc mà cũng quá muộn. Anh chàng này cũng chết nốt.

Angelo quen dần, nên cũng hết sợ cái chết. Angelo đến thành phố Manosque tìm người em nuôi cùng vú em. Chàng bị dân chúng nghi là kẻ đi đầu độc, phải trốn mấy ngày đêm trên các mái nhà chỉ thỉnh thoảng mới xuống tìm cái ăn.

Chàng gặp thiếu phụ Pauline cho uống nước chè nóng làm tỉnh người, gặp nữ tu sĩ rửa xác chết (chàng giúp bà ta). Dân bỏ phố lên đồi cắm trại ở cho tiện hơn. Angelo gặp lại em. Trời mưa, bệnh dịch vẫn hoành hành. Angelo được tiền, quần áo mới, lại lên đường. Chàng gặp lại Pauline và cùng đi.

Họ qua một đêm nguy hiểm, đến một làng không bị bệnh, họ bị giam lại để cách ly. Họ trốn đi. Pauline bị bệnh. Angelo cố săn sóc chữa nàng khỏi. Chàng để nàng ở lại với chồng, trở về Italy.

***

Nhà viết tiểu thuyết và kịch Giraudoux Jean
Nhà viết tiểu thuyết và kịch Giraudoux Jean.

Giraudoux Jean (1882-1944) là nhà viết tiểu thuyết và kịch (nhân đạo, vô chính phủ, mỉa mai, có chất thơ, trò chơi trí tuệ, kịch có nội dung mới).

Tác phẩm chính: Suzanne và Thái Bình Dương (1921, tiểu thuyết), Bella (1926, tiểu thuyết), Siegfried và xứ Limousin (1922, tiểu thuyết), Siegfried (1928, kịch), Amphitryon 38 (1929, kịch), Chiến tranh thành T’roa sẽ không xảy ra (1935, kịch), Electre (1937, kịch), Sodome et Gomorrhe (1943, kịch).

Siegfried và xứ Limousin là tiểu thuyết chủ trương sự hòa giải dân tộc Pháp - Đức, giữa hai nền văn hóa. Chủ đề được Giraudoux đưa lên sân khấu thành vở Siegfried (1928). Chiến tranh 1914-1918 đã kết thúc.

Quân nhân Pháp (nguyên là nhà văn) Jacques bị thương, nằm trần truồng ở trận địa. Anh được người Đức chữa khỏi, nhưng mất trí nhớ, không còn biết mình là ai. Anh phục hồi trí tuệ dần và trở thành Siegfried von Kleist, một nhà báo Đức có uy tín, mà một gia đình Đức nhận ra là con họ.

Ở Pháp, Jean bạn thời nhỏ của Jacques, đọc những bài báo của Jacques, nhận ra văn phong và tư tưởng của Jacques.

Anh liên hệ với những bạn Đức và tìm gặp Jacques. Anh dạy Jacques tiếng Pháp và do đó gợi lại những kỷ niệm thời thơ ấu ở quê hương xứ Limousin nước Pháp. Jacques nhận ra mình không phải là người Đức, bèn theo Jean về Pháp.

Amphitryon 38 là vở hài kịch dựa vào một truyền thuyết cổ Hy Lạp được Giraudoux cải biên (đây là lần cải biên thứ 38 vở kịch này trong lịch sử sân khấu).

Vua Amphitryon có vợ là Alcmène rất đẹp. Jupiter, Chúa các thần minh, hóa phép biến thành Amphitryon, giống như hệt, và ngủ với vợ vua. Giraudoux sử dụng đề tài này để đặt sự lương thiện của con người lên trên tinh thần độc đoán của thần minh (Jupiter), và giải quyết một cách hợp lý thân phận con người. Jupiter trở thành đối tượng của sự giễu cợt hóm hỉnh.

Người lên án vị thần quyền thế này chính là nàng Alcmène; sau khi ngủ đêm với Jupiter, Alcmène ngây thơ đề cao những đức tính của người chồng trần tục của mình và vô hình dung hạ giá Jupiter.

Nàng chấp nhận số phận mình bất tử. Nàng bảo Jupiter: “Trở thành bất tử, đối với con người, đó là phản bội. Vả lại, nếu thiếp nghĩ đến sự yên nghỉ lớn lao mà cái chết mang lại để chấm dứt chuỗi mệt nhọc nho nhỏ, những phiền lụy loại thứ yếu thì thiếp cảm tạ cái chết toàn vẹn, lại phong phú nữa...”.

Khi biết là bị lừa, Alcmène lại nhờ người tình của Jacques ngủ với chồng mình (tưởng đó là Jacques trá hình). Kết thúc, Alcmène thuyết phục Jacques quên nàng đi. Trong kịch, Giraudoux sử dụng những chi tiết và ngôn từ hiện đại vào không khí cổ, gây cười rất thú vị.

Chiến tranh thành T’roa sẽ không xảy ra là bi kịch chứng minh uy lực của định mệnh và sự yếu ớt của tự do và ý chí của con người. Theo phong cách sân khấu của mình, Giraudoux muốn lấy lại một đề tài cổ kính để nói lên một vấn đề trọng đại, hiện đại (kịch diễn bốn năm trước khi Thế chiến II bùng nổ). Hoàng tử Paris thành Troie bắt cóc công chúa Hy Lạp Hélène.

Liên quân Hy Lạp vây T’roa. Mở đầu kịch, một công chúa Hy Lạp nói: “Chiến tranh thành T’roa sẽ không xảy ra”. Một công chúa khác ở thành T’roa, có tài tiên tri nói: “Chiến tranh thành T’roa sẽ xảy ra”. Có những hoàn cảnh khiến cho có thể tránh được chiến tranh.

Trong thành, Paris và Hélène đã chán nhau; chỉ cần trao trả mỹ nhân là xong chuyện. Nhiều phụ nữ cũng thấy tính chất phù phiếm của chiến tranh. Nhưng một nhà thơ có uy tín, Vua cha và các vị bô lão lên án thái độ hèn yếu ấy.

Về phía Hy Lạp, mặc dù có những cố gắng của quân vương Ulysse và tướng Hector, chiến tranh sẽ xảy ra dưới con mắt dửng dưng của các thần minh; lý do trực tiếp là một sự cố do một cá nhân (nhà thơ) gây ra.

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 22]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 22]

Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền ...

Sách dịch mới: 'Những lá thư từ Tây Ban Nha' của Prosper Mérimée

Sách dịch mới: 'Những lá thư từ Tây Ban Nha' của Prosper Mérimée

'Những lá thư từ Tây Ban Nha' là một cuốn sách vừa lãng mạn vừa thẫm đẫm hiện thực về đất nước phía Tây Nam ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Biến thể Omicron BA.5 đã xâm nhập Việt Nam nguy hiểm tới mức nào?

Biến thể Omicron BA.5 đã xâm nhập Việt Nam nguy hiểm tới mức nào?

Baoquocte.vn. Cùng với biến thể Omicron BA.4, Omicron BA.5 được đánh giá có khả năng lây lan nhanh, sẽ sớm thống trị nhiều khu vực trên thế giới.
Tọa đàm kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam-Hungary

Tọa đàm kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam-Hungary

Baoquocte.vn. Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Hungary, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ dự Tọa đàm kinh tế - thương mại - đầu tư Việt Nam-Hungary.
XSBL 28/6, kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 28/6/2022. KQXSBL thứ 3

XSBL 28/6, kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 28/6/2022. KQXSBL thứ 3

Baoquocte.vn. XSBL 28/6. Trực tiếp kết quả xổ số Bạc Liêu nhanh nhất hôm nay - XSBL 28/6/2021. KQSXBL. ket qua xo so Bac Lieu.
XSVT 28/6, kết quả xổ số Vũng Tàu hôm nay 28/6/2022. KQXSVT thứ 3

XSVT 28/6, kết quả xổ số Vũng Tàu hôm nay 28/6/2022. KQXSVT thứ 3

Baoquocte.vn. XSVT 28/6. Trực tiếp kết quả xổ số Vũng Tàu nhanh nhất hôm nay - XSVT 28/6/2022. KQXSVT . ket qua xo so Vung Tau.
XSBT 28/6, kết quả xổ số Bến Tre hôm nay 28/6/2022. KQXSBT thứ 3

XSBT 28/6, kết quả xổ số Bến Tre hôm nay 28/6/2022. KQXSBT thứ 3

Baoquocte.vn. XSBT 28/6. Trực tiếp kết quả xổ số Bến Tre nhanh nhất hôm nay - XSBT 28/6/2022. KQXSBT. ket qua xo so Ben Tre.
Vietlott 28/6, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 ngày 28/6/2022. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 28/6, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 ngày 28/6/2022. xổ số Power 655 hôm nay

Baoquocte.vn. Vietlott 28/6. Cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 28/6/2022 từ trường quay tầng 19, tòa nhà VTC số 23 Lạc Trung, Hà Nội. Xo so ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 29/6/2022: Tuổi Dậu sắp lên chức

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 29/6/2022: Tuổi Dậu sắp lên chức

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 29/6/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Lịch âm 29/6, âm lịch hôm nay Thứ Tư ngày 29/6/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 29/6/2022

Lịch âm 29/6, âm lịch hôm nay Thứ Tư ngày 29/6/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 29/6/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 29/6. âm lịch hôm nay 29/6. Xem âm lịch hôm nay ngày 29/6/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 29 tháng 6 năm 2022 hôm nay.
Bạc Liêu: Đồng bào Khmer chung tay xây dựng phum sóc

Bạc Liêu: Đồng bào Khmer chung tay xây dựng phum sóc

Baoquocte.vn. Bạc Liêu có đông đồng bào Khmer sống cộng cư, đời sống bà con có chuyển biến tích cực trong những năm qua.
Vì một thành phố Ninh Bình phát triển toàn diện

Vì một thành phố Ninh Bình phát triển toàn diện

Baoquocte.vn. Ngày 31/10/2017, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khóa XXI ban hành Nghị quyết số 12-NQ/TU về phát triển thành phố Ninh Bình đến năm 2020, định hướng đến năm ...
Tôn vinh giá trị văn hóa ẩm thực Huế

Tôn vinh giá trị văn hóa ẩm thực Huế

Baoquocte.vn. Tối 26/6, tại đường đi bộ dọc bờ sông Hương đã khai mạc Lễ hội '100 món Ẩm thực đường phố Huế' năm 2022.
Lễ khai mạc Festival Huế 2022 -  Bản hòa ca văn hóa nghệ thuật

Lễ khai mạc Festival Huế 2022 - Bản hòa ca văn hóa nghệ thuật

Baoquocte.vn. Tối 25/6, Lễ khai mạc Festival Huế được tổ chức trọng thể và hoành tráng tại Quảng trường Ngọ Môn, tỉnh Thừa Thiên - Huế.
Độc lạ hang động có hình đôi mắt khổng lồ

Độc lạ hang động có hình đôi mắt khổng lồ

Baoquocte.vn. Ánh sáng rọi qua hai lỗ hổng lớn trên trần hang động, chiếu thẳng vào bên trong như hình đôi mắt khổng lồ đang dõi theo từng bước chân của mỗi người.
Du lịch cộng đồng: Nắm bắt xu hướng thế giới để phát huy thế mạnh của Việt Nam

Du lịch cộng đồng: Nắm bắt xu hướng thế giới để phát huy thế mạnh của Việt Nam

Baoquocte.vn. Hình thức du lịch cộng đồng ngày càng khẳng định được thế mạnh, khi trở thành chủ đề chính của Hội nghị Cấp cao Toàn cầu của UNWTO vừa qua.
Sáng Dubai lại nhớ chiều miền Tây

Sáng Dubai lại nhớ chiều miền Tây

Baoquocte.vn. Dubai lại bắt đầu một ngày mới trong cái nóng hầm hập đầu Hè và sự nhộn nhịp của một điểm nút giao thông, giao thương khổng lồ của thế giới.
Cuộc sống ở ngôi làng hẻo lánh vùng Viễn Đông Nga

Cuộc sống ở ngôi làng hẻo lánh vùng Viễn Đông Nga

Baoquocte.vn. Là ngôi làng hẻo lánh thuộc khu tự trị Chukotsky, nằm ở Viễn Đông nước Nga, Uelen được biết đến là nơi 'khắc nghiệt, nhưng đẹp'.
Cuốn sách kết tinh những lời dạy của Bác Hồ về rèn luyện thể thao

Cuốn sách kết tinh những lời dạy của Bác Hồ về rèn luyện thể thao

Baoquocte.vn. Cuốn sách song ngữ Việt-Anh mang tên 'Chủ tịch Hồ Chí Minh với thể dục thể thao' sẽ ra mắt nhân dân cả nước vào ngày 2/9 tới.
Thú vị cuốn sách về Hà Nội bằng ba ngôn ngữ

Thú vị cuốn sách về Hà Nội bằng ba ngôn ngữ

Baoquocte.vn. Cuốn sách ảnh Hanoi Hanoi của Minh Phạm và Paola Boncompagni vừa được phát hành, sử dụng ba ngôn ngữ: Tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Italy.
Kỷ niệm ngày lễ Bloomsday của Ireland tại Việt Nam

Kỷ niệm ngày lễ Bloomsday của Ireland tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Bloomsday là lễ kỷ niệm tôn vinh những đóng góp to lớn cho nền văn học Ireland của nhà văn James Joyce được tổ chức vào ngày 16/6 hằng năm.
'Nhật ký trong tù' của Chủ tịch Hồ Chí Minh có thêm bản dịch tiếng Uzbek

'Nhật ký trong tù' của Chủ tịch Hồ Chí Minh có thêm bản dịch tiếng Uzbek

Baoquocte.vn. Đại học tổng hợp Đông phương học Quốc gia Tashkent của Uzbekistan đã giới thiệu bản dịch sang tiếng Uzbek tập thơ 'Nhật ký trong tù của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Ra mắt bản dịch tiếng Việt tác phẩm nổi tiếng của nhà sử học Michel Foucault

Ra mắt bản dịch tiếng Việt tác phẩm nổi tiếng của nhà sử học Michel Foucault

Baoquocte.vn. Tác phẩm của Michel Foucault là một trong những đóng góp quan trọng trên phương diện lịch sử, xã hội học và triết học cho vấn đề nhà tù.
Truyện tranh 'Chuyến thám hiểm không thể bỏ qua ở Alaska' - tác phẩm hợp tác đầu tay của họa sĩ trẻ Việt Nam được chào đón tại Pháp

Truyện tranh 'Chuyến thám hiểm không thể bỏ qua ở Alaska' - tác phẩm hợp tác đầu tay của họa sĩ trẻ Việt Nam được chào đón tại Pháp

Baoquocte.vn. Cuốn truyện tranh 'Passage intérieur- Voyage essentiel en Alaska' do họa sĩ Mai Bách cùng tác giả kịch bản Maxime de Lisle thực hiện vừa được ra mắt tại Pháp.
Phiên bản di động