Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 34]

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Nhà viết hài kịch cổ điển Molière.
Nhà viết hài kịch cổ điển Molière.

Molière (1622-1673) là nhà viết hài kịch cổ điển lớn.

Tác phẩm chính: Những ả kiểu cách rởm (Les Précieuses Ridicules, 1659), Trường học làm chồng (L’Ecole des Maris, 1661), Trường học làm vợ (L’Ecole des Femmes, 1662), Tartuffe (1664-1669), Don Juan (1665), Người ghét đời (Le Misanthrope, 1666), Lão keo kiệt (L’Avare, 1668), Trưởng giả học làm sang (Le Bougeois Gentilhomme, 1670), Những bà thông thái (Les Femme Savantes, 1672), Người bệnh tưởng (Le Malade Imaginaire, 1673).

Những ả kiểu cách rởm là vở hài kịch một màn, mở đầu hài kịch phong tục Pháp, là tác phẩm đầu tay của Molière, đấu tranh cho con người sống một cách tự nhiên, phù hợp với tự nhiên.

Khuynh hướng “kiểu cách” (préciosité) xuất hiện ở Pháp vào đầu thế kỷ XVII, nhằm chống lại tác phong thô lỗ, cẩu thả ở triều đình Henri IV; các nhà quý tộc ưa tao nhã phản ứng lại bằng cách tập hợp nhau ở các khách thính (salon) để đàm đạo, hưởng thụ văn chương, yêu đương...

Khuynh hướng này dẫn đến những sự thái quá nực cười mà Molière chế giễu. Ông Gorgibus, thị dân khá giả, có một cô con gái là Magdelon và một cô cháu gái là Cathos đã học đòi “kiểu cách”.

Hai chàng quý tộc là La Grange và Du Croisy đến hỏi họ làm vợ, nhưng bị gạt đi vì bị coi là chưa được phong nhã. Để trả thù, hai chàng sai hai tên hầu là Mascarille và Jodelet trá hình làm quý tộc văn nhân đến tán hai cô.

Hai cô mê ngay. Lúc đó hai cậu chủ xuất hiện và bắt hai người hầu cởi quần áo quý tộc ra. Các cô xấu hổ quá, Gorgibus nguyền rủa “thơ” và “tiểu thuyết” đã tác hại đến các cô “kiểu cách rởm”.

Tartuffe là vở hài kịch thơ năm màn, là tác phẩm táo bạo nhất của Molière, vì trong một thời đại tin đạo, tác giả đã dám chỉ trích kịch liệt những bọn đội lốt ngoan đạo và những con chiên ngu độn, cả tin bị chúng lừa. Qua đó, người xem cảm thấy triết lý vô thần của Molière.

Vì vậy mà vở kịch bị cấm sau khi diễn năm 1664, được diễn lại năm 1667, rồi lại bị cấm. Mãi đến 1669 mới được diễn lại theo lệnh của vua Louis XIV. Tartuffe là một vở kịch rất hoàn chỉnh.

Ông Orgon là một thị dân khá giả, có vợ trước (đã chết), một con trai là Damis và một con gái là Marianne. Ông lấy vợ sau là Elmire. Orgon là một người thông minh, can đảm, trung thành với vua. Vậy mà ông mù quáng đến mức tin hoàn toàn vào Tartuffe - một kẻ có vẻ ngoan đạo, nhưng lại rất nham hiểm, giả dạo đức. Ông cho hắn đến ở nhà, cho hắn biết nhiều bí mật riêng, thậm chí hứa gả con gái cho hắn.

Gia đình chia thành hai phe, phe ủng hộ Tartuffe và phe chống Tartuffe. Orgon không nghe em rể khuyên nên dè chừng Tartuffe, Orgon đuổi con trai Damis vì anh mách cha là đã thấy Tartuffe tỏ tình với vợ sau của ông là Elmire. Ông lại còn viết di chúc để hết gia tài cho Tartuffe. Elmire bày mưu giả chấp nhận mối tình của Tartuffe và hẹn gặp hắn. Tartuffe tự lật mặt nạ thì Orgon nấp ở dưới gầm bàn xuất hiện và đuổi Tartuffe đi.

Nhưng Tartuffe đã nắm được di chúc, gia tài của Orgon thuộc về hắn; hắn còn nắm cả cái hộp đựng giấy tờ của một người bạn Orgon, bị phát vãng gửi. Hắn đã tố cáo Orgon. Cũng may mà nhà vua sáng suốt đã nhìn rõ sự thật và cho bắt Tartuffe.

Don Juan là vở hài kịch xuất phát từ truyền thống Tây Ban Nha. Don Juan là nhà quý tộc quyến rũ phụ nữ, thông minh nhưng vô luân, vô thần. Y bỏ vợ là Elvire để lấy một cô gái đã đính hôn với người khác. Một cơn bão đưa Don Juan và tên hầu Sganarelle dạt vào bờ biển; họ được nông dân giúp đỡ. Don Juan liền tán tỉnh ngay hai cô gái nông thôn.

Trong khi đó, y bị em Elvire là Don Carlos truy tìm. Nhưng Don Carlos lại buông tha cho Don Juan vì tình cờ được Don Juan giải thoát khỏi bọn cướp. Don Juan đến mộ một hiệp sĩ bị y giết. Y nhạo báng mời người chết đi ăn tiệc. Bức tượng gật đầu, đến ăn tối với Don Juan, và sau đó, mời Don Juan đến ăn. Don Juan đến nơi hẹn. Đất nứt ra, lửa bốc lên và Don Juan bị lôi xuống âm phủ.

Người ghét đời là vở hài kịch thơ năm màn, được coi là kiệt tác của Molière, tuy lúc mới diễn thái độ công chúng hơi dè dặt. Giá trị tác phẩm ở nhiều mặt: phản ánh sinh hoạt giới thượng lưu đương thời, bên ngoài hào nhoáng mà bên trong thì tầm thường và giả đạo đức; - một tấn bi kịch về tình yêu đi đến tan vỡ, một vở “kịch tính cách” hoàn hảo, mỗi nhân vật được miêu tả với tính cách phức tạp của con người.

Mỗi thế hệ hưởng thụ tác phẩm theo góc độ của mình: nếu khán giả đương thời nhạy bén với cái kỳ cục, nực cười của Alceste, thì ngày nay lại cảm thông với cái đau khổ và cao thượng của Alceste. Chàng Alceste ghét tất cả mọi người vì cho là họ thiếu chân thật, sống bằng những ước lệ giả đạo đức. Bạn chàng là Philinthe thì chấp nhận con người với bản chất như vậy.

Trớ trêu là chàng lại đi yêu Célimène, một ả góa chồng làm đỏm và hay nói xấu người khác. Alceste đến nhà Célimène để bắt Célimène phải nói dứt khoát có lấy chàng hay không, nhưng ả vẫn cứ lằng nhằng. Cuối cùng, tất cả những người tình mà ả viết thư hứa hẹn đều làm cho ả bẽ mặt. Chỉ một mình Alceste là người hào hiệp, nhận vẫn lấy ả, nếu ả chịu rời nơi phồn hoa. Célimène từ chối, Alceste đi ở ẩn một mình.

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 33]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 33]

Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền ...

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 32]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 32]

Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền ...

Đọc thêm

Khủng hoảng năng lượng: Italy tìm cách khơi thông dòng khí đốt từ Nga qua Áo

Khủng hoảng năng lượng: Italy tìm cách khơi thông dòng khí đốt từ Nga qua Áo

Baoquocte.vn. Tập đoàn năng lượng Eni của Italy đang đàm phán với Gazprom của Nga và Gas Connect của Áo để tìm cách mở lại nguồn cung cấp khí đốt từ ...
Xuất khẩu ngày 30/9-2/10: Việt Nam vượt qua các thị trường chủ lực của Tây Ban Nha; xuất khẩu sang Nga 'hồi sức'

Xuất khẩu ngày 30/9-2/10: Việt Nam vượt qua các thị trường chủ lực của Tây Ban Nha; xuất khẩu sang Nga 'hồi sức'

Baoquocte.vn. Báo TG&VN điểm lại những tin nổi bật về hoạt động xuất nhập khẩu trong bản tin xuất khẩu ngày 30/9-2/10.
Một người chết, ba người bị thương trong vụ nổ súng tại vũ trường ở Madrid

Một người chết, ba người bị thương trong vụ nổ súng tại vũ trường ở Madrid

Baoquocte.vn. Đã có 1 người thiệt mạng và 3 người bị thương trong vụ nổ súng tại 1 vũ trường/câu lạc bộ đêm ở vùng ngoại ô thủ đô Madrid của ...
EU bàn cách giới hạn giá dầu Nga, những quốc gia nào lên tiếng phản đối?

EU bàn cách giới hạn giá dầu Nga, những quốc gia nào lên tiếng phản đối?

Baoquocte.vn. Đại diện các nước EU thảo luận về các biện pháp trừng phạt tiếp theo chống Nga, bao gồm việc giới hạn giá dầu vận chuyển bằng đường biển.
Tin thế giới 3/10: Nga nói về khả năng dùng vũ khí hạt nhân, Nhật Bản mở lại Đại sứ quán ở Ukraine

Tin thế giới 3/10: Nga nói về khả năng dùng vũ khí hạt nhân, Nhật Bản mở lại Đại sứ quán ở Ukraine

Baoquocte.vn. Lithuania trục xuất Đại biện lâm thời Nga, tình hình Burkina Faso vẫn nóng, Israel-Lebanon căng thẳng về biên giới…là một số tin thế giới đáng chú ý 24 giờ ...
UNFPA khẳng định sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Việt Nam

UNFPA khẳng định sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Việt Nam

Baoquocte.vn. Giám đốc khu vực châu Á-Thái Bình Dương của Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) thăm và làm việc tại Việt Nam.
Ngày làm việc thứ nhất của Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII

Ngày làm việc thứ nhất của Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII

Baoquocte.vn. Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã khai mạc sáng 3/10, tại Thủ đô Hà Nội.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Hàn Quốc chào từ biệt kết thúc nhiệm kỳ

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Hàn Quốc chào từ biệt kết thúc nhiệm kỳ

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đánh giá, Đại sứ Park Noh Wan đã góp phần thúc đẩy hợp tác hai nước trên nhiều lĩnh vực.
Khám phá mô hình kinh tế xanh của các doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam

Khám phá mô hình kinh tế xanh của các doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Ngày 3/10, tại Hà Nội, EuroCham và Bộ Công Thương phối hợp tổ chức Họp báo giới thiệu Hội nghị cấp cao và Triển lãm Kinh tế xanh (GEFE) 2022.
XSMB 4/10, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 4/10/2022. dự đoán XSMB 4/10/2022

XSMB 4/10, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 4/10/2022. dự đoán XSMB 4/10/2022

Baoquocte.vn. XSMB 4/10 - Trực tiếp xổ số miền Bắc 4/10/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số hôm nay 4/10. xổ số miền Bắc thứ 3. xo ...
Đi bộ đường dài ở Thụy Sỹ

Đi bộ đường dài ở Thụy Sỹ

Baoquocte.vn. Với bầu không khí yên bình cùng cảnh quan say đắm lòng người, Thụy Sỹ là địa điểm lý tưởng dành cho những người thích đi bộ đường dài.
Liên kết hợp tác phát triển du lịch vùng biên giới Việt Nam-Lào

Liên kết hợp tác phát triển du lịch vùng biên giới Việt Nam-Lào

Baoquocte.vn. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND tỉnh Điện Biên tổ chức Hội thảo liên kết, hợp tác phát triển du lịch vùng biên giới Việt Nam-Lào.
Tình hình khách du lịch tháng 9 và 9 tháng đầu năm 2022 tại Việt Nam

Tình hình khách du lịch tháng 9 và 9 tháng đầu năm 2022 tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Cùng với số liệu về lượng khách du lịch từ quốc tế đến nội địa, tổng thu từ khách du lịch 9 tháng đầu năm 2022 ước đạt 394,2 nghìn tỷ đồng.
Hãy đến Ninh Thuận để đầu tư, trải nghiệm, tham quan nghỉ dưỡng và hưởng thụ không khí trong lành

Hãy đến Ninh Thuận để đầu tư, trải nghiệm, tham quan nghỉ dưỡng và hưởng thụ không khí trong lành

Baoquocte.vn. Từ ngày 30/9-2/10, tại phố Đinh Tiên Hoàng, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội sẽ tưng bừng diễn ra các hoạt động 'Ngày Văn hóa, Du lịch Ninh Thuận'.
Cuba - Đảo lửa, đảo say, nồng nàn và hào phóng

Cuba - Đảo lửa, đảo say, nồng nàn và hào phóng

Baoquocte.vn. Đó là những điều mà bất kỳ người dân Việt Nam nào cũng hình dung khi nhắc đến hai tiếng 'Cuba'.
Lonely Planet đề xuất 10 điểm đến tuyệt vời cho hành trình khám phá Việt Nam

Lonely Planet đề xuất 10 điểm đến tuyệt vời cho hành trình khám phá Việt Nam

Baoquocte.vn. Tạp chí du lịch nổi tiếng hàng đầu thế giới Lonely Planet đã đề xuất 10 điểm đến tuyệt vời không thể bỏ qua trong chuyến hành trình khám phá Việt Nam.
Lời khuyên hữu ích từ cuốn sách 'Trí óc minh mẫn'

Lời khuyên hữu ích từ cuốn sách 'Trí óc minh mẫn'

Baoquocte.vn. 'Trí óc minh mẫn' là cuốn sách nên đọc với bất kỳ ai mong muốn tối đa hóa sức khỏe não bộ để có thể tận hưởng cuộc sống một cách trọn vẹn nhất.
Ngành xuất bản Việt Nam đặt mục tiêu phát triển dẫn đầu ASEAN

Ngành xuất bản Việt Nam đặt mục tiêu phát triển dẫn đầu ASEAN

Baoquocte.vn. Lãnh đạo ngành xuất bản đang đặt mục tiêu đưa Việt Nam vào nhóm quốc gia có nền xuất bản hàng đầu ASEAN.
Giới thiệu tập thơ Tiếng vọng hồn sông núi tại Australia

Giới thiệu tập thơ Tiếng vọng hồn sông núi tại Australia

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Việt Nam tại Australia tổ chức buổi giới thiệu tập thơ Tiếng vọng hồn sông núi của tác giả Trương Hòa Bình.
Ra mắt cuốn sách The Excellent Bridge về CEEVN

Ra mắt cuốn sách The Excellent Bridge về CEEVN

Baoquocte.vn. Vào một ngày đầu Thu năm 2022, tại Hà Nội đã diễn ra buổi giới thiệu cuốn sách “The Excellent Bridge”.
'Đọc vị' suy nghĩ của người giàu cùng tác giả Rainer Zitelmann

'Đọc vị' suy nghĩ của người giàu cùng tác giả Rainer Zitelmann

Baoquocte.vn. Cuốn sách của lấp đầy khoảng trống trong nghiên cứu về sự giàu có, cũng như mối tương quan giữa các đặc điểm tính cách và sự thành công của những người giàu.
Tiểu thuyết Hương: Tình yêu của người lính trên mảnh đất Quảng Trị

Tiểu thuyết Hương: Tình yêu của người lính trên mảnh đất Quảng Trị

Baoquocte.vn. Nhà thơ, nhạc sỹ Nguyễn Thụy Kha vừa ra mắt tiểu thuyết viết về tình yêu và chiến tranh lấy cảm hứng từ chiến trường Quảng Trị mang tên Hương.
Phiên bản di động