Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 36]

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Nhà văn Henry de Montherlant.
Nhà văn Henry de Montherlant.

Henry de Montherlant (1896-1972) là nhà văn (lý tưởng; người hùng; phát triển cao độ cá nhân, danh dự, ngạo mạn).

Tác phẩm chính: Tiểu thuyết: Giấc mộng (Le Songe, 1922), Những người đấu thú (Les Bestiaires, 1926), Những người không vợ (Les Célibataires, 1934), Thiếu nữ (Les Jeunes Filles, 1936-1939), Hỗn mang và đêm tối (Le Chaos et la Nuit, 1963). Kịch lịch sử: Hoàng hậu chết (La Reine Mort, 1942), Giáo chủ dòng Santiago (Le Maitre de Santiago, 1947), Por’ Royal (Port Royal, 1954).

Hỗn mang và đêm tối là tiểu thuyết nổi trội nhất của Monthelant, một tác giả có lý tưởng kiêu kỳ, muốn thực hiện toàn vẹn cá tính, khi thì trắng trợn chạy theo thú vui, khi thì đề cao đức hy sinh, khinh miệt quần chúng và luân lý thông thường.

Hỗn mang và đêm tối miêu tả nỗi cay đắng và cô đơn của một chiến sĩ cách mạng Tây Ban Nha vô chính phủ. Celestino, là một người tiểu tư sản lạc vào hàng ngũ cộng sản chống quân phát-xít Franco, chỉ vì Celestino yêu tự do và ghét đạo. Celestino sống lưu vong ở Pháp đã 20 năm khi câu chuyện bắt đầu.

Ông ta đã có nhiều hành động lẩn thẩn, viết những bài báo cách mạng sôi nổi mà không báo nào đăng, nói chuyện dông dài với vài ba người bạn và con gái, giả đấu bò với các xe hơi qua đường...

Ông về Tây Ban Nha để lĩnh gia tài của chị để lại, ngán ngẩm vì thấy đất nước phục tùng một chế độ mà ông ghét; xem đấu bò cũng chẳng còn ra cái gì thế là đành chết mòn trong lưu vong. Ông làm cách mạng chẳng qua là để chống lại nỗi thất vọng trước cái chết và số phận con người, chống lại mọi áp bức. Nhưng quanh ông, sa mạc cô đơn càng mở rộng.

Hoàng hậu chết là vở bi kịch lịch sử ba màn, dựa vào một truyền thuyết. Vở được diễn nhiều nhất của Monthelant. Chuyện xảy ra ở Bồ Đào Nha. Vua Don Ferrante đã già, chán ngôi, ngán dân chúng và nhất là Thái tử Don Pedro mà ông coi là không có bản lĩnh. Trước khi từ bỏ cuộc đời, ông thu xếp việc nước cho yên.

Ông cho đưa công chúa Donna Bianca xứ Navarre, Tây Ban Nha, đến để cưới cho con mình; như vậy, có thể đảm bảo sự liên minh giữa Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha. Nhưng Thái tử lại không đoái hoài gì đến công chúa. Chàng đã yêu và bí mật lấy một tiểu thư con hoang là Dona Inès. Vua giận lắm, sai giam thái tử ở một lâu đài. Vua tìm cách hủy cuộc hôn nhân ấy.

Giáo Hoàng không chấp nhận. Dona Inès lại bảo cho vua biết là nàng đã có mang với thái tử. Vua cho giết chết nàng để bảo vệ sự thuần khiết của dòng giống. Việc giết này vô ích, nhưng vua hành động như vậy để tỏ ra là mình không yếu đuối, và vì ghét cuộc sống (nhà vua bị ám ảnh bởi cái chết muốn chấm dứt nguồn sống mà Dona Inès là hiện thân).

Giáo chủ dòng Santiago là vở kịch lịch sử ba màn về chủ đề: con người và Ân Chúa. Câu chuyện xảy ra ở Avila (Tây Ban Nha), năm 1519. Don Alvaro Dabo, giáo chủ dòng Santiago, sống thanh bạch với con gái là Mariana. Sau khi đã chiến đấu để làm rạng danh Chúa, ông cất kiếm đi và chỉ còn một nguyện vọng là sống hết mình cho lòng tin thuần khiết. Những hiệp sĩ của dòng mời ông đi với họ sang châu Mỹ (mới tìm ra) để giữ một nhiệm vụ quan trọng.

Ông rất phân vân: nên đi hay nên ở, vì nếu đi thì sẽ có tiền làm của hồi môn cho con gái yêu (Mariana đang yêu một chàng quý tộc). Để thuyết phục ông, các hiệp sĩ và con gái ông nói dối là chính Đức Vua muốn ông đi. Ông sắp xiêu lòng, thì chính con gái ông đến nói rõ sự thật. Nàng hy sinh hạnh phúc của mình để cho cha giữ được phẩm tiết, không dính vào một việc khả ố. Ông vui sướng và đau khổ nhận thấy giọt máu của mình cao cả, ông ôm con và cùng phủ với nàng chiếc áo khoác lớn dòng Santiago: hai cha con cùng đi tu.

Por’ Royal là vở kịch một màn, phản ánh những diễn biến tâm hồn của một vài nữ tu sĩ tu viện Port Royal chống lại cường quyền và sự bất công (thế kỷ XVIII). Port Royal ở Paris là một trung tâm của giáo phái Janséniste, một giáo phái Thiên Chúa khe khắt và thần bí.

Năm 1664, nhà cầm quyền bắt các nữ tu sĩ phải ký tên vào bản lên án giáo điều của phái Janséniste. Các nữ tu sĩ không chịu ký. Họ bị trừng phạt.

* * *

Nhà viết tiểu thuyết, truyện ngắn Morand Paul.
Nhà viết tiểu thuyết, truyện ngắn Morand Paul.

Morand Paul (1888-1976) là nhà viết tiểu thuyết, truyện ngắn (các chân trời xa, đời sống hiện đại).

Tác phẩm chính: Mở ban đêm (Ouvert la Nuit, 1922), Phật sống (Bouddha Vivant, 1927).

Mở ban đêm là tập truyện vừa, tiếp sau có một tập gồm bốn truyện vừa, lấy tên là Đóng ban đêm (Fermé la Nuit, 1923).

Tập Mở ban đêm gồm: Đêm Roma, Đêm Hungary, Đêm của sáu ngày, Đêm Thổ Nhĩ Kỳ (có tính chất bi đát, một phụ nữ Nga lưu vong), Đêm Catalan (một nữ chiến sĩ cách mạng hăng say, thích nguy hiểm), Đêm Putney (câu chuyện một người dân Cận Đông).

Phật sống là tập truyện vừa, một trong bốn tác phẩm tập hợp thành bộ Ký sự thế kỷ XX (Chroniques du 20e siècle), dựa vào khối tài liệu mà Morand thu thập trong những chuyến đi khắp thế giới.

Phật sống kể về một người phương Đông được giải thoát khỏi những dị đoan châu Á.

Anh đi qua nhiều nước văn minh tiên tiến, nhưng ngán ngẩm chủ nghĩa vật chất phương Tây. Cuối cùng, trở về với những truyền thống tổ tiên.

Loạt sách thiếu nhi hấp dẫn làm quà tặng Trung thu 2022

Loạt sách thiếu nhi hấp dẫn làm quà tặng Trung thu 2022

Trung thu năm nay, Nhã Nam giới thiệu một loạt những cuốn sách hấp dẫn, thích hợp làm quà cho các em nhỏ.

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 35]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 35]

Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền ...

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 34]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 34]

Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền ...

'Cô bé ngón tay' và câu chuyện nhân văn trong kỷ nguyên kỹ thuật số

'Cô bé ngón tay' và câu chuyện nhân văn trong kỷ nguyên kỹ thuật số

Ngày 12/5, trong khuôn khổ Những ngày văn học châu Âu 2022, Viện Pháp tại Hà Nội đã tổ chức tọa đàm 'Cô bé ngón ...

‘Hít thở’ văn hóa Hungary qua các tác phẩm văn học đặc sắc

‘Hít thở’ văn hóa Hungary qua các tác phẩm văn học đặc sắc

Khám phá văn hóa Hungary thông qua những cuốn sách tiêu biểu của nền văn học Hungary là trải nghiệm thú vị của những người ...

Đọc thêm

Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Hiệu thăm, làm việc tại Thổ Nhĩ Kỳ

Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Hiệu thăm, làm việc tại Thổ Nhĩ Kỳ

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Hiệu đã thăm và đồng chủ trì Tham vấn chính trị cấp Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ lần thứ 4.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc rời Seoul, kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới Hàn Quốc

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc rời Seoul, kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời Seoul về Hà Nội, kết thúc tốt đẹp chuyến thăm Hàn Quốc (4-6/12).
Giá vàng hôm nay 7/12: Giá vàng củng cố 'chỗ đứng', dõi theo nhất cử nhất động từ Fed; vàng SJC nhập đà tăng mới?

Giá vàng hôm nay 7/12: Giá vàng củng cố 'chỗ đứng', dõi theo nhất cử nhất động từ Fed; vàng SJC nhập đà tăng mới?

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 7/12 tăng trở lại sau phiên giảm mạnh. Dự báo giá vàng biến động sau khi thị trường bị những người đầu cơ giá lên kiểm ...
Giá tiêu hôm nay 7/12, thách thức bủa vây, chưa nhìn thấy ‘cửa sáng’ phục hồi, xuất khẩu sụt giảm

Giá tiêu hôm nay 7/12, thách thức bủa vây, chưa nhìn thấy ‘cửa sáng’ phục hồi, xuất khẩu sụt giảm

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước đi ngang ở một số địa phương trọng điểm, giao dịch từ 60.000 – 63.000 đ/kg.
Làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ đoàn kết đặc biệt Việt Nam-Lào

Làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ đoàn kết đặc biệt Việt Nam-Lào

Baoquocte.vn. Đồng chí Nguyễn Xuân Thắng bày tỏ vui mừng về mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam-Lào ngày càng ...
Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Bộ trưởng Quốc phòng Mông Cổ Saikhanbayar Gursed

Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Bộ trưởng Quốc phòng Mông Cổ Saikhanbayar Gursed

Baoquocte.vn. Việt Nam luôn coi Mông Cổ là đối tác quan trọng trong khu vực, mong muốn quan hệ Việt Nam-Mông Cổ sẽ tiếp tục phát triển hiệu quả hơn nữa.
Báo Canada: Sa Pa - điểm đến lý tưởng dịp mùa Đông

Báo Canada: Sa Pa - điểm đến lý tưởng dịp mùa Đông

Baoquocte.vn. Chuyên trang du lịch nổi tiếng The Travel của Canada vừa đề xuất Sa Pa của Việt Nam là một trong 10 điểm đến hấp dẫn có tuyết rơi ở châu Á.
Tiếp tục khai phá các tiềm năng hợp tác du lịch Việt Nam-Hàn Quốc

Tiếp tục khai phá các tiềm năng hợp tác du lịch Việt Nam-Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Việt Nam và Hàn Quốc ký Hiệp định Hợp tác Du lịch cấp Chính phủ năm 2002, là căn cứ để hai bên triển khai các hoạt động hợp tác song phương.
Tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên chạy xuyên qua vùng đất lạnh -40 độ C

Tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên chạy xuyên qua vùng đất lạnh -40 độ C

Baoquocte.vn. Tuyến đường sắt cao tốc có chiều dài 921km được trang bị hệ thống đặc biệt, hoạt động bình thường khi chạy xuyên qua những vùng đất lạnh tới -40 độ C.
Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh góp mặt trong bộ sưu tập ẩm thực danh tiếng bậc nhất toàn cầu Michelin Guide

Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh góp mặt trong bộ sưu tập ẩm thực danh tiếng bậc nhất toàn cầu Michelin Guide

Baoquocte.vn. Chuyên gia của Michelin Guide đánh giá, Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh là 'viên ngọc quý' của nền ẩm thực Việt Nam và xứng đáng được tôn vinh.
Khai mạc Ngày hội văn hóa, thể thao và du lịch các dân tộc vùng Tây Bắc lần thứ XV năm 2022

Khai mạc Ngày hội văn hóa, thể thao và du lịch các dân tộc vùng Tây Bắc lần thứ XV năm 2022

Baoquocte.vn. Nhiều hoạt động đặc sắc trong khuôn khổ Ngày hội văn hóa, thể thao và du lịch các dân tộc vùng Tây Bắc lần thứ XV năm 2022 diễn ra tại Phú Thọ.
Việt Nam có thêm 2 Di sản tư liệu khu vực châu Á-Thái Bình Dương

Việt Nam có thêm 2 Di sản tư liệu khu vực châu Á-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Với 2 di sản mới được công nhận, tính đến nay, Việt Nam đã có 9 di sản tư liệu được UNESCO ghi danh.
Nhân loại sẽ đối đầu với trí tuệ nhân tạo như thế nào?

Nhân loại sẽ đối đầu với trí tuệ nhân tạo như thế nào?

Baoquocte.vn. Khi máy móc, trí tuệ nhân tạo trở nên thông minh hơn thì việc định hình khung nhận thức là rất quan trọng và chỉ con người mới có thể làm được.
'Ai đó chạy cùng ta' – cuốn tiểu thuyết mang đặc trưng văn hóa và con người Israel

'Ai đó chạy cùng ta' – cuốn tiểu thuyết mang đặc trưng văn hóa và con người Israel

Baoquocte.vn. Tiểu thuyết 'Ai đó chạy cùng ta' của David Grossman - cây bút nổi tiếng người Israel, nhận được rất nhiều sự yêu mến từ người đọc trên toàn thế giới.
Tuyên dương tác giả trẻ dịch Truyện Kiều sang tiếng Anh

Tuyên dương tác giả trẻ dịch Truyện Kiều sang tiếng Anh

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gặp mặt, động viên và tuyên dương tác giả trẻ Nguyễn Bình đã dịch Truyện Kiều sang tiếng Anh.
Ra mắt hai ấn phẩm đặc biệt về quan hệ Việt Nam-Lào

Ra mắt hai ấn phẩm đặc biệt về quan hệ Việt Nam-Lào

Baoquocte.vn. Lễ ra mắt cuốn sách: Lê Văn Hiến - Đại sứ Việt Nam đầu tiên tại Lào và Đặc san Báo Thế giới và Việt Nam Tình Việt-Lào anh em: Mãi mãi không bao giờ ...
Ra mắt nhiều ấn phẩm giá trị về cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt

Ra mắt nhiều ấn phẩm giá trị về cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt

Baoquocte.vn. Nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật ra mắt bạn đọc nhiều ấn phẩm có giá trị.
Viết sách để cộng đồng người Việt ở nước ngoài hiểu thêm về biển đảo quê hương

Viết sách để cộng đồng người Việt ở nước ngoài hiểu thêm về biển đảo quê hương

Baoquocte.vn. Ông Nguyễn Thanh Tòng, tác giả của cuốn sách 'Biển đảo quê hương', đã có những chia sẻ sau khi đoạt giải Ba Giải thưởng toàn quốc về thông tin đối ngoại.
Phiên bản di động