Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Hoàng Anh Tuấn
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.

Dù sự trùng hợp chỉ là ngẫu nhiên, nhưng do hai chuyến đi diễn ra quá gần nhau và trong bối cảnh căng thẳng giữa Nga với Mỹ và phương Tây, cũng như xung đột Nga-Ukraine chưa có dấu hiệu giảm nhiệt nên sự so sánh là điều tất yếu.

Khu vực Trung Đông xưa nay vẫn được coi là khu vực có lợi ích sống còn của Mỹ, nơi Mỹ có nhiều đồng minh quan trọng như Israel, Saudi Arabia, UAE, Qatar và nhiều lợi ích sống còn, đan xen, ràng buộc lẫn nhau. Và cũng tại khu vực này, Mỹ có vị thế và ảnh hưởng áp đảo so với bất kỳ cường quốc nào, kể cả Nga hay Trung Quốc.

Do đó, chuyến xuất ngoại đầu tiên đến khu vực Trung Đông sau khi nhậm chức một năm rưỡi của ông Biden được xem là quá muộn so với các Tổng thống tiền nhiệm. Ông Biden có lý do để “biện minh” cho sự chậm trễ này như phải bận tâm xử lý đại dịch Covid-19, các khó khăn nội bộ sau khi lên cầm quyền và cuộc xung đột Nga-Ukraine.

Tuy nhiên, có hai lý do khiến nhà lãnh đạo Mỹ phải cân nhắc, đó là việc cần phải vượt qua cái bóng của người tiền nhiệm Donald Trump - người đã giúp thúc đẩy hòa giải Israel-Arab với bốn hiệp định bình thường hóa quan hệ, và cách thức ứng xử trong quan hệ với Saudi Arabia, nước vốn bị ông Biden chỉ trích hết sức nặng nề khi đang là ứng cử viên tổng thống của đảng Dân chủ.

Thông qua hàng loạt cuộc tiếp xúc, tuyên bố và thỏa thuận được ký kết tại Israel và Saudi Arabia, ông Biden đã cố gắng thể hiện vai trò lãnh đạo của Mỹ trong khu vực trong các vấn đề sau:

Một là, với việc thực hiện chuyến bay thẳng từ Tel Aviv đến Jeddah, cũng như chủ trì cuộc họp cấp cao trực tuyến đầu tiên I2U2 (gồm Ấn Độ, Israel, Mỹ và UAE), Mỹ thể hiện việc tiếp tục thực hiện Hiệp định Abraham nhằm thúc đẩy hòa bình Trung Đông và bình thường hóa quan hệ Israel với thế giới Arab bằng kết quả hợp tác cụ thể trong lĩnh vực an ninh nguồn nước, an ninh lượng, thực, an ninh năng lượng, y tế, hàng không vũ trụ.

Hai là, qua cuộc họp I2U2 và cuộc họp Hội đồng các quốc gia vùng Vịnh + 3 (Jordan, Iraq và Ai Cập), Mỹ tiếp tục khẳng định sự can dự vào Trung Đông, đặc biệt trong vấn đề an ninh, trong bối cảnh một số nước trong khu vực tỏ lo ngại Iran phát triển vũ khí hạt nhân, còn Mỹ thì giảm cam kết an ninh đối với khu vực sau khi rút quân khỏi Afghanistan.

Nhìn xa hơn, việc tăng cường ảnh hưởng của Mỹ ở Trung Đông còn nhằm mục tiêu giảm thiểu ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc, trong bối cảnh Nga đang tìm cách cách chặt quan hệ với các đồng minh truyền thống, còn Trung Quốc thì tích cực triển khai Sáng kiến Vành đai và con đường (BRI).

Ba là, chuyến thăm còn thể hiện vai trò điều phối lợi ích của Mỹ ở Trung Đông cũng như trên phạm vi toàn cầu, khi Mỹ tìm cách hối thúc Saudi Arabia và các quốc gia sản xuất dầu ở Trung Đông tăng sản khai lượng dầu và khí đốt nhằm bù đắp cho phần thiếu hụt từ Nga.

Về phần mình, mục tiêu chuyến thăm Trung Đông của ông Putin có phần khiêm tốn hơn, nhưng cũng không kém phần chiến lược.

Một là, ông Putin tìm cách tăng cường củng cố vị thế, ảnh hưởng của mình trong quan hệ với các đồng minh truyền thống như Iran và Syria. Với Iran, sự trùng hợp về lợi ích và bối cảnh khi cả hai nước đều chịu các lệnh cấm vận chặt chẽ của phương Tây đã giúp đưa quan hệ Nga-Iran lên tầm cao mới, và thắt chặt trên tất cả lĩnh vực hợp tác trọng yếu như năng lượng với hợp đồng trị giá 40 tỷ USD, quốc phòng, giao thông vận tải, giáo dục. Với Syria, thỏa thuận giữa Thổ Nhĩ Kỳ, Iran và Nga đã giúp ngăn việc mở rộng cuộc chiến ở Syria, đồng thời mở ra con đường phán để đưa đến nền hòa bình toàn diện cho quốc gia này.

Hai là, chuyến thăm Iran của ông Putin và cuộc gặp cấp cao ba bên Nga - Iran - Thổ Nhĩ Kỳ đã giúp tạo vị thế mới của Nga ở khu vực Trung Đông. Cùng với chuyến thăm Iran, Tổng thống Putin đã có cuộc điện đàm với Hoàng thái tử Saudi Arabia bàn về vấn đề năng lượng, cũng như phát biểu của Ngoại trưởng Nga Lavrov trước 22 đại diện Liên đoàn Arab.

Ba là, tuy chưa đủ lực để đưa ra các sáng kiến lớn, mang tính toàn khu vực như Mỹ, nhưng các bước đi của Nga đang khoét sâu, và nhắm vào các điểm yếu của Mỹ như tìm cách kéo giá dầu, loại Mỹ khỏi giải pháp Syria, phối hợp với Iran trong đàm phán về một thỏa thuận hạt nhân mới.

Nhìn tổng thể, ít nhất cho đến lúc này, khu vực Trung Đông chưa bị lôi cuốn vào vòng xoáy đối đầu chiến lược Nga-Mỹ. Từ những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, có thể thấy, để đảm bảo một nền hòa bình lâu dài và bền vững cho khu vực thì các bên liên quan cần nỗ lực tối đa thúc đẩy hòa giải, tăng cường hợp tác phát triển kinh tế, tránh bị lôi kéo vào cuộc cạnh tranh quyền lực giữa các nước lớn.

Do đó, điều các nước khu vực Trung Đông cần làm lúc này là can dự cân bằng không chỉ với Mỹ, mà cả với Nga và các cường quốc khác nữa.

Mỹ phản ứng thế nào khi Nga tuyên bố rút khỏi Trạm vũ trụ quốc tế sau năm 2024?

Mỹ phản ứng thế nào khi Nga tuyên bố rút khỏi Trạm vũ trụ quốc tế sau năm 2024?

Ngày 26/7, Tổng giám đốc Tập đoàn vũ trụ quốc gia Nga Roscosmos mới được bổ nhiệm Yury Borisov tuyên bố, nước này quyết định ...

Thỏa thuận ngũ cốc: Canada không tin Nga thực hiện cam kết, Mỹ hối thúc triển khai, Moscow khẳng định 'không lợi dụng'

Thỏa thuận ngũ cốc: Canada không tin Nga thực hiện cam kết, Mỹ hối thúc triển khai, Moscow khẳng định 'không lợi dụng'

Trong phát biểu ngày 22/7, Thủ tướng Canada Justin Trudeau cho biết, ông không tin Nga sẽ thực hiện cam kết trong thỏa thuận phá ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Lịch âm 13/8, xem âm lịch hôm nay Thứ Bảy ngày 13/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 13/8/2022

Lịch âm 13/8, xem âm lịch hôm nay Thứ Bảy ngày 13/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 13/8/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 13/8. âm lịch hôm nay 13/8. Xem âm lịch hôm nay ngày 13/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 13 tháng 8 năm 2022 hôm nay.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 13/8/2022: Tuổi Mão vận trình tài lộc nở rộ

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 13/8/2022: Tuổi Mão vận trình tài lộc nở rộ

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 13/8/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 13/8/2022: Bạch Dương dễ tan vỡ tình cảm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 13/8/2022: Bạch Dương dễ tan vỡ tình cảm

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 13/8/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Huyền thoại Philippe Starck: 'Mỗi khách sạn tôi tạo ra giống như một bộ phim mà tôi là đạo diễn'

Huyền thoại Philippe Starck: 'Mỗi khách sạn tôi tạo ra giống như một bộ phim mà tôi là đạo diễn'

Baoquocte.vn. Huyền thoại thiết kế Philippe Starck nhiều lần thay đổi ngành khách sạn thế giới, tạo ra những không gian sống tinh tế, ngập tràn trải nghiệm.
Sao Việt: Lý Nhã Kỳ muốn một lần được sống thật với mình, Thu Quỳnh mặc gợi cảm 'đốt mắt' fan

Sao Việt: Lý Nhã Kỳ muốn một lần được sống thật với mình, Thu Quỳnh mặc gợi cảm 'đốt mắt' fan

Baoquocte.vn. Lý Nhã Kỳ muốn được một lần được sống thật với bản thân mình; Thu Quỳnh mặc gợi cảm 'đốt mắt' người hâm mộ.
Hậu trận ngập lụt kỷ lục: Chính quyền Seoul ngừng cấp phép xây dựng nhà ở ngầm và bán ngầm

Hậu trận ngập lụt kỷ lục: Chính quyền Seoul ngừng cấp phép xây dựng nhà ở ngầm và bán ngầm

Baoquocte.vn. Thủ đô Seoul hoãn cấp giấy phép xây dựng căn hộ ngầm, bán ngầm, một ngày sau xảy ngập lụt hôm 8 - 9/8, ít nhất 16 người thiệt mạng ...
Ukraine muốn mua lá chắn Vòm sắt để phòng thủ, Tướng Nga nói gì?

Ukraine muốn mua lá chắn Vòm sắt để phòng thủ, Tướng Nga nói gì?

Baoquocte.vn. Tướng Nga Baluyevsky đã nhận định về hiệu quả của hệ thống phòng không Vòm sắt (Iron Dome) trong bối cảnh Ukraine đang muốn mua loại vũ khí này.
Rafael Nadal sẽ tham gia tranh tài tại Cincinnati Masters 2022

Rafael Nadal sẽ tham gia tranh tài tại Cincinnati Masters 2022

Baoquocte.vn. Tay vợt Rafael Nadal xác nhận sẽ tham gia giải Cincinnati Masters 2022, để có được màn chạy đà hoàn hảo trước thềm US Open 2022.
Covid-19 không còn cản đường du lịch Trung Quốc

Covid-19 không còn cản đường du lịch Trung Quốc

Baoquocte.vn. Người dân Trung Quốc dường như đã thích nghi với những hạn chế nghiêm ngặt vì Covid-19 của chính phủ và tiếp tục đi du lịch.
Nhận định, lịch thi đấu, dự đoán kết quả vòng 2 Ngoại hạng Anh mùa giải 2022-2023

Nhận định, lịch thi đấu, dự đoán kết quả vòng 2 Ngoại hạng Anh mùa giải 2022-2023

Baoquocte.vn. Chúng ta hãy cùng điểm qua nhận định, lịch thi đấu 10 trận đấu của vòng 2 Ngoại hạng Anh mùa giải 2022-2023.
Ukraine muốn mua lá chắn Vòm sắt để phòng thủ, Tướng Nga nói gì?

Ukraine muốn mua lá chắn Vòm sắt để phòng thủ, Tướng Nga nói gì?

Baoquocte.vn. Tướng Nga Baluyevsky đã nhận định về hiệu quả của hệ thống phòng không Vòm sắt (Iron Dome) trong bối cảnh Ukraine đang muốn mua loại vũ khí này.
Tỷ lệ ủng hộ nội các Nhật Bản tăng sau khi Thủ tướng Kishida làm điều này

Tỷ lệ ủng hộ nội các Nhật Bản tăng sau khi Thủ tướng Kishida làm điều này

Baoquocte.vn. Theo Kyodo, tỷ lệ ủng hộ đối với nội các của Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio đã tăng trở lại sau khi có những điều chỉnh nhân sự kịp thời.
Nga nắm hơn 12.000 tỷ USD khoáng sản Ukraine, Trung Quốc lo ‘thảm họa’ ở Zaporizhzhia

Nga nắm hơn 12.000 tỷ USD khoáng sản Ukraine, Trung Quốc lo ‘thảm họa’ ở Zaporizhzhia

Baoquocte.vn. Hiện Nga đã nắm quyền kiểm soát một số lượng lớn các mỏ ở Ukraine với tổng giá trị khoáng sản ước tính vào khoảng 12,400 tỷ USD.
Palestine nỗ lực tìm kiếm tư cách thành viên đầy đủ của Liên hợp quốc

Palestine nỗ lực tìm kiếm tư cách thành viên đầy đủ của Liên hợp quốc

Baoquocte.vn. Theo truyền thông Trung Đông ngày 11/8, lãnh đạo Palestine đã khởi động nỗ lực ngoại giao mới nhằm đạt được tư cách thành viên đầy đủ của Liên hợp quốc (LHQ).
Đức lại giục Nga nhận tuabin, muốn họp quốc tế về tái thiết Ukraine

Đức lại giục Nga nhận tuabin, muốn họp quốc tế về tái thiết Ukraine

Baoquocte.vn. Chính quyền Đức của Thủ tướng Olaf Scholz đã có một số động thái mới đáng chú ý liên quan tới câu chuyện về năng lượng và nỗ lực tái thiết Ukraine.
Vụ FBI khám nhà ông Donald Trump: Bộ trưởng Tư pháp xác nhận, chính chủ phản ứng ra sao?

Vụ FBI khám nhà ông Donald Trump: Bộ trưởng Tư pháp xác nhận, chính chủ phản ứng ra sao?

Baoquocte.vn. Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các luật sư và đại diện của mình ‘đang hợp tác toàn diện’ với cơ quan chức năng liên quan.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Baoquocte.vn. Sau nhiều bê bối chính trị cũng như áp lực từ chính nội các của mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã buộc phải từ chức vào ngày 7/7.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tự tin với thành quả ngoại giao, đã đến lúc 'thảnh thơi' đợi 'trái ngọt'?

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tự tin với thành quả ngoại giao, đã đến lúc 'thảnh thơi' đợi 'trái ngọt'?

Baoquocte.vn. Những nỗ lực ngoại giao của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đã giúp ông có điểm cộng trong chiến dịch bầu cử vào năm sau.
ASEAN có thật sự cần ngôn ngữ chính thức thứ hai hay không?

ASEAN có thật sự cần ngôn ngữ chính thức thứ hai hay không?

Baoquocte.vn. Việc thiết lập một ngôn ngữ chính thức thứ hai cho ASEAN là không cần thiết khi xét đến sự đa dạng văn hóa và truyền thống giữa các quốc gia.
200 phút hội đàm cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Trung Quốc thẳng thắn vạch 'lằn ranh đỏ' với Hàn Quốc

200 phút hội đàm cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Trung Quốc thẳng thắn vạch 'lằn ranh đỏ' với Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Chuyến thăm Trung Quốc của Ngoại trưởng Hàn Quốc diễn ra trong bối cảnh khu vực nảy sinh nhiều vấn đề, đẩy quan hệ Hàn-Trung vào 'thế khó'.
5 ngày 'toát mồ hôi' của nhà ngoại giao EU trên con đường lịch sử ở Vienna, thỏa thuận hạt nhân Iran được hồi sinh?

5 ngày 'toát mồ hôi' của nhà ngoại giao EU trên con đường lịch sử ở Vienna, thỏa thuận hạt nhân Iran được hồi sinh?

Baoquocte.vn. Iran và Mỹ đã đạt được bản dự thảo xác định các bước để quay trở lại việc tuân thủ hoàn toàn thỏa thuận hạt nhân Iran ban đầu năm 2015.
Sứ mệnh mới của tình báo Mỹ: Hiểu rõ và chi tiết hơn về Trung Quốc

Sứ mệnh mới của tình báo Mỹ: Hiểu rõ và chi tiết hơn về Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ngân sách và nguồn lực của CIA sẽ ngày càng được chuyển sang tập trung vào Trung Quốc.
Chương mới trong quan hệ Mỹ-Philippines: Khi đồng minh lâu năm trao nhau những mỹ từ

Chương mới trong quan hệ Mỹ-Philippines: Khi đồng minh lâu năm trao nhau những mỹ từ

Baoquocte.vn. Quan hệ đồng minh Mỹ-Philippines đang chuyển biến tích cực khi hai bên nhận thấy tầm quan trọng của việc thắt chặt quan hệ song phương.
Phiên bản di động