Tam giác chiến lược tại châu Á – những cuộc ‘hôn nhân’ gập ghềnh

Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Cách tốt nhất để hiểu được “động lực” thúc đẩy Trung Quốc và các nước láng giềng là đặt họ vào một tam giác quan hệ với Mỹ là nhân tố thứ ba.    
TIN LIÊN QUAN
tam giac chien luoc tai chau a nhung cuoc hon nhan gap ghenh Ngoại trưởng Lavrov: Đối thoại chiến lược Mỹ - Nga, Washington đã tiếp cận xây dựng hơn
tam giac chien luoc tai chau a nhung cuoc hon nhan gap ghenh Mỹ lên án hành vi 'hăm dọa' của Trung Quốc tại Biển Đông, khẳng định 'toàn tâm' với châu Á
tam giac chien luoc tai chau a nhung cuoc hon nhan gap ghenh
Cuốn sách gồm những bình luận và nhận định về cách các nước châu Á đối phó với một Trung Quốc đang trỗi dậy và ngày càng quyết đoán. (Nguồn: ASPI)

Cuốn sách mới về vấn đề chiến lược trong các mối quan hệ cường quốc tại châu Á của Giáo sư Lowell Dittmer, chuyên nghiên cứu các vấn đề chính trị, hiện làm việc tại Đại học California, Berkely, được xuất bản vào thời điểm quan trọng, khi các nhân tố khu vực đang đối mặt với thách thức cấp bách đòi hỏi họ phải có phản ứng cụ thể trước ảnh hưởng và quyền lực ngày càng lớn của Trung Quốc.

Vai trò của nhân tố thứ 3

Theo ông Dittmer, Trung Quốc đang tìm cách khôi phục “giấc mộng Trung Hoa” với quyền bá chủ tại nơi mà họ xem là “khu vực tự nhiên” thuộc về mình. Tuy nhiên, khu vực này đang kháng cự tham vọng của Trung Quốc, và “Trung Quốc nhận ra rằng con đường dẫn tới vai trò lãnh đạo châu Á đáng được trọng vọng của họ thực tế lại đầy rẫy những thất vọng”.

Theo tác giả Dittmer, cách tốt nhất để hiểu được “động lực” thúc đẩy Trung Quốc và các nước láng giềng là đặt họ vào một tam giác quan hệ với Mỹ là nhân tố thứ 3. Điều này tạo ra một tam giác chiến lược và mỗi bên tham gia đều tính đến nhân tố thứ 3 khi xử lý mối quan hệ với nhân tố thứ 2.

Mỗi nhân tố đều có vai trò quan trọng với cuộc chơi bởi mối quan hệ của họ sẽ ảnh hưởng tới cán cân chiến lược. Giáo sư Dittmer nhấn mạnh “nguyên tắc của cuộc chơi là tối đa hóa lợi ích quốc gia bằng cách có được càng nhiều tam giác tích cực và càng ít tam giác tiêu cực càng tốt”.

Sự có mặt của Mỹ trong tam giác chiến lược này khiến ưu thế quyền lực bất cân xứng của Trung Quốc đối với các nước láng giềng bị thu hẹp, và tất nhiên là khiến Bắc Kinh không hài lòng. Điều này lý giải vì sao Trung Quốc luôn tìm cách nhấn mạnh Mỹ là “một quốc gia bên ngoài khu vực”, và xem chính sách đối ngoại của nước này tại đây là một sự “can thiệp”, hay thậm chí là “xâm lược”. Trung Quốc thậm chí còn cảnh báo các nước láng giềng nhỏ hơn “không chọn bên” trong cuộc đối đầu giữa 2 cường quốc.

Sự dàn xếp không ngẫu nhiên

Trong cuốn sách của mình, Dittmer đã nghiên cứu 6 tam giác chiến lược có liên quan tới Trung Quốc, Mỹ, Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, ASEAN, Ấn Độ và Australia (ngoài ra còn đề cập tới 2 tam giác nhỏ hơn có liên quan tới Pakistan).

Tam giác Nga-Trung-Mỹ, theo ông Dittmer, là cấu trúc tồi tệ nhất đối với Mỹ. Mối quan hệ Nga-Trung đang ngày càng phát triển mạnh mẽ, đẩy Mỹ vào tình thế đầy bất lợi. Tác giả miêu tả cách Tổng thống Barack Obama đã có một lựa chọn chiến lược khi hướng về phía Trung Quốc, thậm chí là chấp nhận “hạ bớt những bất đồng ngắn hạn về vấn đề Biển Đông”. Tuy nhiên, dưới thời Donald Trump, quan hệ Mỹ-Trung và Mỹ-Nga suy thoái, trong khi Bắc Kinh và Moscow không ngừng xích lại gần nhau.

Giáo sư Dittmer miêu tả tam giác Nhật-Trung-Mỹ như một cuộc hôn nhân dàn xếp “bao gồm Liên minh An ninh Nhật-Mỹ ở một bên, đối đầu với liên minh Trung-Nga ở phía còn lại”. Tuy nhiên, khi ảnh hưởng của Trung Quốc ngày càng lớn, tam giác này càng làm nổi bật hơn tầm quan trọng của Nhật Bản và liên minh Mỹ-Nhật.

tam giac chien luoc tai chau a nhung cuoc hon nhan gap ghenh
Khi ảnh hưởng của Trung Quốc ngày càng lớn, tam giác Nhật-Trung-Mỹ càng làm nổi bật hơn tầm quan trọng của Nhật Bản và liên minh Mỹ-Nhật. (Nguồn: China Us Focus)

Trong tam giác quan hệ riêng với Mỹ và Trung Quốc, cả Đài Loan và Hàn Quốc đều chứng kiến những chia cắt, phải theo đuổi các chính sách nhiều khi là rối loạn khi chịu ảnh hưởng của cả 2 cường quốc này. Trong giai đoạn 1995-2005, “Đài Loan bị đẩy vào tình thế tồi tệ nhất khi đối mặt với nguy cơ Mỹ-Trung xích lại gần nhau”.

Tuy nhiên, với căng thẳng hiện nay trong quan hệ Mỹ-Trung, Đài Loan ngày càng có vị trí quan trọng trong chính sách đối ngoại của Mỹ, và theo ông Dittmer, “rất có thể chúng ta đang đứng trước một kỷ nguyên mới đầy rủi ro trong quan hệ hai bờ Eo biển (Đài Loan)”.

Dù Trung Quốc liên tục khẳng định với các nước khu vực rằng họ không hề có dã tâm đánh bật Mỹ khỏi Tây Thái Bình Dương, song quốc gia này lại luôn xem mạng lưới liên minh của Mỹ và Đạo luật Quan hệ Đài Loan là những gì đi ngược một số lợi ích cốt lõi của mình.

Tam giác chiến lược liên quan đến Đài Loan và Hàn Quốc có những mục tiêu khác hẳn các tam giác khác. Dù những mối quan hệ này có thể được xem là sự đảm bảo cho những cường quốc nhỏ hơn song “chúng không thể hàn gắn những chia rẽ dân tộc” ảnh hưởng tới cả Đài Loan và Hàn Quốc.

Đối với Đông Nam Á, ông Dittmer xác định ASEAN như một khối chung đồng nhất trong tam giác chiến lược, với những thay đổi từ sau Chiến tranh Lạnh. Khi Chiến tranh Lạnh nổ ra, 5 thành viên ban đầu của ASEAN đã cùng với Mỹ nỗ lực chống lại chủ nghĩa cộng sản trong khu vực. Ngày nay, ASEAN với 10 nước thành viên, là một nhân tố trung lập hơn, biết tận dụng những lợi ích từ mối quan hệ cạnh tranh giữa 2 đỉnh còn lại của tam giác là Mỹ và Trung Quốc.

Đối với câu hỏi liệu sự chuyển dịch quyền lực tại châu Á có dẫn tới chiến tranh hay không, Giáo sức Dittmer phân tích, chuyển giao quyền lực chỉ có thể diễn ra một cách hòa bình nếu thỏa mãn 3 điều kiện sau: “Kẻ thách thức” không tấn công những lợi ích cốt lõi của “kẻ cầm quyền đương nhiệm”; Cường quốc số một phải nhìn nhận một cách thỏa đáng những đòi hỏi chính đáng của “kẻ thách thức”; và cả 2 đều phải có cùng quyết tâm ngăn các mâu thuẫn bùng lên thành cuộc chiến thật sự.

tam giac chien luoc tai chau a nhung cuoc hon nhan gap ghenh

Bức tranh toàn cảnh thế giới 2019: Tống cựu nghinh tân

TGVN. Khoảnh khắc một năm cũ vừa đi qua, năm mới đã đến thường là lúc cho những hồi tưởng và chiêm nghiệm. Nhìn lại toàn ...

tam giac chien luoc tai chau a nhung cuoc hon nhan gap ghenh

Bốn nhân tố chủ chốt quyết định cục diện thương chiến Mỹ - Trung

TGVN. Đối với căng thẳng thương mại Mỹ - Trung, có 4 nhân tố chủ yếu sẽ quyết định thắng, bại của các bên.

tam giac chien luoc tai chau a nhung cuoc hon nhan gap ghenh

Triển vọng tam giác quan hệ Mỹ-Nhật-Ấn

Chuyến thăm kéo dài 3 ngày hồi giữa tháng 12 của Thủ tướng Nhật Bản tới Ấn Độ mở ra triển vọng mới cho tam ...

Số ca Covid-19 tại Việt Nam

Cập nhật: 24/01/2022 18:01 | Nguồn: Bộ Y Tế

Hôm nay Tổng
+14,934 2,141,422
Tỉnh Hôm nay Tổng số ca
TP. Hồ Chí Minh 138 514,280
Bình Dương 40 292,383
Hà Nội 2,967 109,031
Đồng Nai 26 99,701
Tây Ninh 167 87,918
Khánh Hòa 279 60,810
Cà Mau 190 54,710
Vĩnh Long 137 52,528
Đồng Tháp 50 47,076
Cần Thơ 36 44,070
Bình Phước 361 43,871
Long An 40 41,413
Trà Vinh 100 37,460
Bến Tre 347 36,362
An Giang 38 35,421
Tiền Giang 16 35,228
Bạc Liêu 128 34,822
Kiên Giang 66 32,672
Sóc Trăng 35 32,114
Bà Rịa – Vũng Tàu 73 30,541
Bình Định 358 29,472
Bình Thuận 40 28,830
Đà Nẵng 984 25,715
Hải Phòng 764 25,450
Bắc Ninh 377 20,367
Thừa Thiên Huế 282 19,669
Thanh Hóa 489 16,060
Hậu Giang 72 15,064
Đắk Lắk 0 15,050
Hưng Yên 629 14,765
Lâm Đồng 216 14,380
Bắc Giang 254 12,579
Quảng Ngãi 326 12,392
Nghệ An 372 11,832
Quảng Nam 435 11,628
Hà Giang 96 11,108
Quảng Ninh 427 10,559
Gia Lai 87 9,582
Phú Yên 92 9,451
Hải Dương 351 9,310
Vĩnh Phúc 276 7,938
Đắk Nông 126 7,716
Nam Định 266 7,562
Ninh Thuận 27 6,636
Thái Nguyên 399 6,172
Phú Thọ 308 5,899
Hòa Bình 284 5,685
Thái Bình 157 5,633
Quảng Bình 86 5,399
Hà Nam 129 4,611
Quảng Trị 60 3,922
Lạng Sơn 153 3,523
Sơn La 82 3,187
Ninh Bình 143 3,156
Tuyên Quang 67 2,849
Hà Tĩnh 56 2,396
Lào Cai 119 2,291
Yên Bái 91 2,197
Kon Tum 45 1,881
Điện Biên 95 1,875
Cao Bằng 35 1,437
Lai Châu 26 823
Bắc Kạn 19 816
Nguyễn Hoàng (theo The Strategist)

Đọc thêm

Hà Nội: Học sinh lớp 7-12 sẽ đến trường học trực tiếp từ ngày nào?

Hà Nội: Học sinh lớp 7-12 sẽ đến trường học trực tiếp từ ngày nào?

Baoquocte.vn. Học sinh từ lớp 7 đến lớp 12 trên địa bàn có mức độ dịch ở cấp độ 1, cấp độ 2 của thành phố sẽ đi học trực tiếp ...
Ngôi nhà Ánh Dương - nỗ lực giảm thiểu bạo lực trên cơ sở giới

Ngôi nhà Ánh Dương - nỗ lực giảm thiểu bạo lực trên cơ sở giới

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh Covid-19, tình trạng bạo lực đối với phụ nữ càng trở nên trầm trọng trên toàn cầu và Việt Nam không phải ngoại lệ.
Trung Quốc: Mẹ và con trai đoàn tụ sau 24 năm cậu bé bị bắt cóc

Trung Quốc: Mẹ và con trai đoàn tụ sau 24 năm cậu bé bị bắt cóc

Baoquocte.vn. Bà Li Fang đoàn tụ con trai Zhang Yangyang bị bắt cóc sau 24 năm tìm kiếm, nhờ công nghệ nhận diện khuôn mặt và đối chiếu DNA.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 25/1/2022: Cự Giải tình cảm trục trặc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 25/1/2022: Cự Giải tình cảm trục trặc

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 25/1/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Mua sắm trực tuyến tăng mạnh trong đại dịch

Mua sắm trực tuyến tăng mạnh trong đại dịch

Baoquocte.vn. Theo VECOM, trong đợt dịch lần thứ tư, người tiêu dùng mới tham gia mua sắm trực tuyến tiếp tục tăng mạnh.
Thủy Tiên trải lòng sau kết luận liên quan đến 'lùm xùm' tiền từ thiện

Thủy Tiên trải lòng sau kết luận liên quan đến 'lùm xùm' tiền từ thiện

Baoquocte.vn. Ca sĩ Thủy Tiên hiện đã nhận được thông báo của cơ quan điều tra sau 'lùm xùm' ăn chặn tiền từ thiện là tin vui nhất đối với cô.
Nga sắp thử nghiệm mẫu máy bay không người lái Okhotnik lắp vòi phun phẳng

Nga sắp thử nghiệm mẫu máy bay không người lái Okhotnik lắp vòi phun phẳng

Baoquocte.vn. Các chuyến bay thử nghiệm nguyên mẫu thứ hai của loại máy bay không người lái hạng nặng Okhotnik được trang bị vòi phun nhiên liệu phẳng sẽ bắt đầu ...
Nhật Bản cảnh báo công dân về tình hình Ukraine, EU nói sẽ không làm như Mỹ

Nhật Bản cảnh báo công dân về tình hình Ukraine, EU nói sẽ không làm như Mỹ

Baoquocte.vn. Sau khi Mỹ ra khuyến cáo công dân không đi lại Nga và Ukraine, ngày 24/1, Nhật Bản và EU có động thái liên quan công dân của mình tại ...
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (24-25/1): Hà Nội, Bắc Bộ rét về đêm và sáng sớm, mưa nhỏ mưa phùn, sương mù, Tây Bắc trưa chiều hửng nắng

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (24-25/1): Hà Nội, Bắc Bộ rét về đêm và sáng sớm, mưa nhỏ mưa phùn, sương mù, Tây Bắc trưa chiều hửng nắng

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Hà Nội và Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét, mưa nhỏ mưa phùn, sương mù rải rác; Tây Bắc trưa chiều trời nắng; Nam ...
XSBT 25/1, kết quả xổ số Bến Tre hôm nay 25/1/2022. KQXSBT thứ 3

XSBT 25/1, kết quả xổ số Bến Tre hôm nay 25/1/2022. KQXSBT thứ 3

Baoquocte.vn. XSBT 25/1. Trực tiếp kết quả xổ số Bến Tre nhanh nhất hôm nay - XSBT 25/1/2022. KQXSBT. ket qua xo so Ben Tre.
Nhật Bản cảnh báo công dân về tình hình Ukraine, EU nói sẽ không làm như Mỹ

Nhật Bản cảnh báo công dân về tình hình Ukraine, EU nói sẽ không làm như Mỹ

Baoquocte.vn. Sau khi Mỹ ra khuyến cáo công dân không đi lại Nga và Ukraine, ngày 24/1, Nhật Bản và EU có động thái liên quan công dân của mình tại Ukraine.
Khủng hoảng Burkina Faso: Nổ súng nhiều nơi, chưa rõ tung tích Tổng thống

Khủng hoảng Burkina Faso: Nổ súng nhiều nơi, chưa rõ tung tích Tổng thống

Baoquocte.vn. Nhiều người biểu tình đã đốt và phá vỡ các cửa sổ tòa nhà của đảng Phong trào Nhân dân vì tiến bộ cầm quyền ở thủ đô Ouagadougou của Burkina Faso.
Mỹ ra khuyến cáo khẩn cấp tránh đi lại Nga, Ukraine; lệnh cho nhân viên không thiết yếu rời khỏi Kiev

Mỹ ra khuyến cáo khẩn cấp tránh đi lại Nga, Ukraine; lệnh cho nhân viên không thiết yếu rời khỏi Kiev

Baoquocte.vn. Ngày 23/1, Bộ Ngoại giao Mỹ khuyến cáo công dân nước này không nên đi lại tới Nga và Ukraine, cảnh báo mối đe dọa Moscow có thể hành động quân sự.
Tài khoản WeChat của Thủ tướng Australia bị tấn công, Canberra gọi tên Trung Quốc

Tài khoản WeChat của Thủ tướng Australia bị tấn công, Canberra gọi tên Trung Quốc

Baoquocte.vn. Tài khoản của Thủ tướng Australia trên nền tảng WeChat đã bị đổi tên và mô tả nội dung tài khoản cũng bị thay đổi.
Nga phản pháo Anh: Tình hình nóng, ngừng kiêu khích!

Nga phản pháo Anh: Tình hình nóng, ngừng kiêu khích!

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Nga tại Anh kêu gọi London ngừng các luận điệu khiêu khích về Ukraine, điều tương đối nguy hiểm trong tình hình nóng như hiện nay.
Đức từ chối cấp vũ khí, Kiev: Hàng thập kỷ nữa, người dân Ukraine sẽ không quên điều này

Đức từ chối cấp vũ khí, Kiev: Hàng thập kỷ nữa, người dân Ukraine sẽ không quên điều này

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Ukraine bày tỏ vô cùng thất vọng trước việc Đức từ chối cung cấp vũ khí phòng thủ cho Kiev.
Con bài tên lửa siêu thanh

Con bài tên lửa siêu thanh

Baoquocte.vn. Chỉ trong vòng một tuần, Triều Tiên đã tiến hành liên tiếp hai vụ phóng tên lửa. Lần này vũ khí thử nghiệm là tên lửa siêu thanh.
Có gì sau sóng gió tại Kazakhstan?

Có gì sau sóng gió tại Kazakhstan?

Baoquocte.vn. Mặc dù làn sóng bạo động tại Kazakhstan đã tạm lắng, nhưng dư âm địa chính trị của nó sẽ còn vang vọng tại khu vực và trên thế giới thời gian tới.
Quan hệ Nga-Trung: Đối thủ kết đối tác

Quan hệ Nga-Trung: Đối thủ kết đối tác

Baoquocte.vn. Xem ra, quan hệ giữa Mỹ với Nga và Trung Quốc càng nóng, thì Moscow và Bắc Kinh càng xích lại với nhau. Xưa có câu 'kẻ thù của kè thù là bạn'.
Dòng chảy phương Bắc 2: Dòng khí đốt ma mãnh

Dòng chảy phương Bắc 2: Dòng khí đốt ma mãnh

Baoquocte.vn. Dòng khí đốt của Nga có một sức mạnh ma mãnh để len lỏi, chia cắt chính trường châu Âu. Kìm hãm Nga là chuyện dài kỳ của các chính trị gia...
Quan chức Mỹ - Nga tới Đông Nam Á:  Chung nhận định, khác mục tiêu

Quan chức Mỹ - Nga tới Đông Nam Á: Chung nhận định, khác mục tiêu

Baoquocte.vn. Hai quan chức cấp cao về an ninh đối ngoại của Mỹ và Nga đã không hẹn mà gặp khi cùng lúc công du Đông Nam Á. Đâu là lý do cho sự tình cờ ...
Căng thẳng Nga-Ukraine: Giấc mộng của Ankara

Căng thẳng Nga-Ukraine: Giấc mộng của Ankara

Baoquocte.vn. Không phải là nước lớn, thế mà Thổ Nhĩ Kỳ lại mạnh bạo đề nghị đứng ra làm trung gian hòa giải cho vấn đề phức tạp như đối đầu Nga-Ukraine.
Vì sao Ukraine vẫn chưa thế gia nhập NATO?

Vì sao Ukraine vẫn chưa thế gia nhập NATO?

Baoquocte.vn. Trước sức ép ở biên giới từ Nga, Ukraine đang thúc đẩy đàm phán để được kết nạp vào NATO. Nhưng Mỹ và châu Âu chưa thực sự sẵn sàng cho động thái này.
Tổ chức Hiệp ước an ninh tập thể và vai trò an ninh nội khối

Tổ chức Hiệp ước an ninh tập thể và vai trò an ninh nội khối

Baoquocte.vn. Việc Tổ chức Hiệp ước an ninh tập thể điều lực lượng gìn giữ hòa bình tới Kazakhstan đã giúp quốc gia Trung Á này ổn định trở lại.
Richard Sorge: Sĩ quan tình báo huyền thoại của Liên Xô

Richard Sorge: Sĩ quan tình báo huyền thoại của Liên Xô

Baoquocte.vn. Richard Sorge đã được lịch sử ghi nhận là một trong những điệp viên tài tình nhất của Liên Xô, với chiến tích cứu Moscow bị tấn công.
Giải đáp 5 thắc mắc về xét nghiệm phát hiện biến thể Omicron

Giải đáp 5 thắc mắc về xét nghiệm phát hiện biến thể Omicron

Baoquocte.vn. Vẫn còn nhiều điều về biến thể Omicron chưa sáng tỏ. Dưới đây là những khuyến cáo về việc thực hiện xét nghiệm để đảm bảo an toàn.
Lực lượng gìn giữ hòa bình CSTO - Yếu tố giúp Kazakhstan ổn định tình hình?

Lực lượng gìn giữ hòa bình CSTO - Yếu tố giúp Kazakhstan ổn định tình hình?

Baoquocte.vn. Ngày 9/1, Cơ quan báo chí của Tổng thống Kazakhstan cho biết, lực lượng gìn giữ hòa bình của Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO) đã tiếp nhận và bảo vệ những ...
Israel thành lập Cục chống khủng bố quốc gia

Israel thành lập Cục chống khủng bố quốc gia

Baoquocte.vn. Israel thành lập Cục chống khủng bố quốc gia (NCTU) nhằm nâng cao năng lực chống khủng bố tại nước này.
Phiên bản di động