Tâm tư người viết sách thời nay...

Trọng Vũ
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Chung nỗi lo lắng về nguy cơ mai một thói quen đọc sách, nhưng anh Lưu Đình Long - tác giả của nhiều cuốn sách được bạn đọc yêu mến như Lắng nghe hơi thở, Như mây thong dong, Bình an mà sống... cho rằng không nên bi quan mà cần nhận diện sự thật đang diễn ra đối với văn hóa đọc.

Nhân Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21/4) và Ngày Sách và Bản quyền thế giới (23/4), Báo TG&VN đã có cuộc trò chuyện với tác giả Lưu Đình Long - người sáng lập Cà phê sách Mây Thong Dong, để hiểu hơn về những khó khăn của những người viết sách trước thách thức của sự bùng nổ công nghệ số...

Thời buổi công nghệ số với đủ thứ hấp dẫn khác, người ta lo lắng thói quen đọc sách bị mai một, đặc biệt trong giới trẻ, bản thân anh có bi quan như vậy không?

Tôi cũng có chung lo lắng như vậy. Tuy nhiên, tôi không gọi đó là sự bi quan mà là chúng ta phải nhận diện sự thật đang diễn ra đối với văn hóa đọc.

Tôi mới đọc thông tin được Phó Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam Lê Hoàng nêu ra trong một hội nghị về ngành sách, xuất bản khẳng định, sức đọc của người dân Việt Nam còn rất thấp nếu so với các nước trong khu vực.

Tâm tư người viết sách thời nay...
Tác giả Lưu Đình Long. (Ảnh: NVCC)

Theo đó, ông Lê Hoàng đã dẫn chứng số liệu trong 5 năm (2014-2019) để đánh giá rằng tốc độ tăng trưởng của thị trường sách Việt Nam rất chậm (số bản sách được in tăng 19%, số lượng sách phát hành chỉ tăng 16%), doanh thu cũng rất thấp và quá nhỏ bé so với các thị trường hàng hóa khác, càng nhỏ bé so với thị trường sách của các nước (năm 2021, doanh thu ngành xuất bản là 2.996 tỉ đồng, phát hành là 2.900 tỉ đồng).

Chưa có con số thống kê cụ thể nhưng nếu có quan sát sẽ thấy người trẻ sở hữu điện thoại thông minh thích xem Tiktok, vào mạng xã hội nhiều hơn là đọc sách. Các trung tâm mua sắm, xem phim, giải trí lúc nào cũng đông đảo người trẻ tìm tới nhưng nhà sách hay đường sách vẫn thường vắng người.

Thực ra, điều này có nguyên do từ thói quen đọc sách của người Việt vốn không nhiều nay lại còn bị nhiều sản phẩm nghe nhìn thời công nghệ số chen vào, thu hút nên khó tránh sự thật vừa nêu.

Là một người viết tự do và cũng là tác giả của nhiều cuốn sách, anh có nhận xét gì độc giả của mình, cũng như có thể chia sẻ những khó khăn của những người viết sách hiện nay?

Độc giả của tôi khá đa dạng, từ những người trẻ cho đến những người lớn tuổi. Có lẽ do nội dung tôi viết không khu biệt cho một lứa tuổi mà là những đoản văn, những lời tâm tình để nói về những nỗi khổ niềm đau, cách nhìn về để vượt qua nó. Tôi may mắn vì được tiếp cận cách thực tập, chuyển hóa nỗi khổ niềm đau từ Thiền sư Thích Nhất Hạnh và phần nào giúp được mình băng qua những khó khăn nên tôi muốn chia sẻ điều đó.

Do vậy, những bạn đọc đã chọn sách của tôi và thích có lẽ họ cũng cùng… từ trường, hướng đến sự an nhẹ trong cuộc sống và tâm hồn.

Về khó khăn của người viết sách hiện nay theo tôi là… không có nhiều độc giả vì như đã nói ở phần trước, sức đọc của người dân Việt Nam còn rất thấp nếu so với các nước trong khu vực, đã vậy còn bị thu hút bởi những văn hóa nghe nhìn khác.

Đó là khó khăn chung, còn khó khăn riêng là không tìm được nội dung độc đáo, cách thể hiện mới lạ, phù hợp với độc giả trẻ hiện nay.

Chúng ta đang tích cực khuyến khích và thúc đẩy phát triển văn hóa học nhưng phải làm gì để những chương trình, hoạt động này thực sự hiệu quả, trở thành phong trào thực sự chứ không phải hình thức?

Để văn hóa đọc phát triển tôi nghĩ đến sự chung tay góp sức của tất cả mọi người chứ không riêng gì tổ chức nào hay chỉ là công việc của ngành sách.

Cụ thể, ngoài việc thường xuyên tổ chức những ngày hội đọc sách như đang được tổ chức hiện nay thì trong mỗi gia đình, bố mẹ phải đọc sách và khuyến khích con cùng đọc sách.

Từ khi con tượng hình trong bụng mẹ đã có thể đọc sách cùng con, tạo thói quen ấy khi mỗi tối đọc sách cho con nghe. Tôi tin, đứa trẻ phải được giáo dưỡng từ trong bụng mẹ mới có thể có thói quen tốt, tính cách đẹp.

Ở trường, cũng nên thường xuyên có tiết đọc sách, tổ chức các chương trình thi liên quan đến sách như “review cuốn sách của tôi” hay “thi kể chuyện trong sách”… Tôi biết, có nhiều thầy cô cũng ít đọc sách, nhiều thư viện trường rất ít thầy cô và học sinh tới mượn sách.

Điều này có thể do chương trình dạy và học nặng về điểm số, thành tích với những barem cứng nhắc nên người dạy và người học chỉ chăm chú làm tròn nhiệm vụ từ sách giáo khoa chứ không mở rộng thêm từ các nguồn sách tham khảo liên quan.

Nếu có thể lấy tiêu chí đọc sách là một trong những nội dung đánh giá thành tích dạy và học (bắt buộc) trong trường, tôi nghĩ việc đọc sách sẽ được cải thiện nhiều hơn.

Ví dụ, ngoài việc dạy thì thầy cô, học sinh cũng nên đọc từ 5-10 cuốn sách mỗi năm, xem đó là một trong những cột điểm đánh giá năng lực giảng dạy, học tập. Dần dà, thói quen đọc sách sẽ hình thành chứ đừng chỉ có kêu gọi sự tự giác.

Bản thân đã sáng lập Cà phê sách Mây Thong Dong, anh có thể chia sẻ cụ thể về ý tưởng và hoạt động từ dự án này không?

Mây Thong Dong vừa là thương hiệu cà phê sách, nơi người đọc có thể đến đó thư giãn và tìm cuốn sách nhỏ trên kệ ở quán, ngồi đọc bao lâu cũng được.

Đó còn là một dự án về truyền thông và lan tỏa văn hóa đọc, kết nối các tác giả trẻ để họ cũng có thể dễ dàng được xuất bản một cuốn sách qua tủ sách “Sách và cuộc sống”.

Đến nay, Mây Thong Dong đã tổ chức và in ấn được hai đầu sách gồm Trở về một đứa trẻ của nhà văn Nguyễn Đinh Khoa và Ở bên này thương nhớ của giảng viên Lê Hoài Việt.

Sắp tới, tủ sách “Sách và cuộc sống” còn tiếp tục in một số đầu sách khác, ước muốn cùng góp tay vào việc khơi dậy tình yêu viết lách, đọc sách của những người trẻ.

Hiện chúng tôi cũng yểm trợ một số hoạt động đem tủ sách về vùng xa của vài nhóm thiện nguyện trong lĩnh vực này, vừa với khả năng của mình.

Theo anh, trước thách thức của thời công nghệ số, các tác giả và các nhà xuất bản cần có những nỗ lực để có thể chinh phục bạn đọc?

Đầu tiên, tôi nghĩ đến nội dung và hình thức sách. Về nội dung, phải có bóng dáng của chính bạn đọc đương đại, câu chuyện và vấn đề của họ phải được đưa vào từng tác phẩm, giúp khai phóng cái nhìn của họ, giúp ích cho họ về mặt kỹ năng sống, nuôi dưỡng tâm hồn.

Vẫn có những tác giả, những dòng sách được đông đảo bạn đọc chờ đón bởi vì nội dung đáp ứng được mong muốn của họ. Do vậy, người viết, nhà xuất bản, người làm sách cần tiệm cận được nhu cầu của bạn đọc.

Hình thức cũng rất quan trọng, ngoài sách in đẹp, bìa thu hút thì sách nói (audiobook), sách điện tử (ebook) cũng là loại hình cần được phát triển để đến với đông độc giả hơn.

Bên cạnh đó, các tác giả, các nhà xuất bản cũng nên sử dụng các công cụ mạng xã hội mà người trẻ đang sử dụng nhiều để quảng bá sách, đem sách đến gần với họ, khơi gợi cho họ thấy giá trị của sách, quan tâm đến sách và đọc sách. Tất nhiên, làm điều này phải kiên trì, phải luôn lắng nghe, thấu hiểu, cập nhật theo xu hướng của độc giả hiện đại.

Thêm nữa, kết hợp truyền thông sẽ giúp thay đổi nhận thức của cộng đồng, nhất là thế hệ trẻ. Đưa sách đến gần với độc giả bằng cách xây dựng các không gian đọc ở những trung tâm mại hay xây dựng các đường sách ở nhiều địa phương…

Xin cảm ơn anh!

Phong phú hoạt động Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh

Phong phú hoạt động Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh

Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ nhất diễn ra từ 19-24/4 tại các khu vực quận, huyện trên địa bàn TP. ...

1.000 cuốn sách được Thư viện Quốc gia Việt Nam giới thiệu với công chúng

1.000 cuốn sách được Thư viện Quốc gia Việt Nam giới thiệu với công chúng

Hôm nay (15/4), Ngày hội Sách và Văn hóa đọc năm 2022 với chủ đề 'Chấn hưng văn hóa và phát triển văn hóa đọc' ...

(thực hiện)

Xem nhiều

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 7/2/2023: Song Ngư có cơ hội kiếm tiền

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 7/2/2023: Song Ngư có cơ hội kiếm tiền

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 7/2/2023 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Giá vàng hôm nay 7/2/2023: Giá vàng bất ngờ tăng, nhà đầu tư vội ‘chộp’ lấy, vàng SJC nới rộng khoảng cách với thế giới

Giá vàng hôm nay 7/2/2023: Giá vàng bất ngờ tăng, nhà đầu tư vội ‘chộp’ lấy, vàng SJC nới rộng khoảng cách với thế giới

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 7/2/2023, giá vàng phục hồi nhẹ, các nhà đầu tư 'chộp' lấy kim loại quý này. Tuy nhiên, giá có thể đã đạt đỉnh. Vàng SJC ...
Giá tiêu hôm nay 7/2/2023: Giá tiêu Việt xuất khẩu giảm, ‘cứ điểm’ hồ tiêu Gia Lai nỗ lực tìm lại thời hoàng kim

Giá tiêu hôm nay 7/2/2023: Giá tiêu Việt xuất khẩu giảm, ‘cứ điểm’ hồ tiêu Gia Lai nỗ lực tìm lại thời hoàng kim

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước đi ngang ở một số địa phương trọng điểm, giao dịch từ 56.000 – 59.500 đ/kg.
Tin thế giới 6/2: Động đất kinh hoàng tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, Nga và Ukraine sẽ viện trợ

Tin thế giới 6/2: Động đất kinh hoàng tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, Nga và Ukraine sẽ viện trợ

Baoquocte.vn. Nhật Bản nghiên cứu khinh khí cầu Trung Quốc, quan chức NATO nhận định về khả năng kết nạp thành viên… là một số tin thế giới đáng chú ý.
Chưa ghi nhận thông tin có công dân Việt Nam bị ảnh hưởng bởi trận động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria

Chưa ghi nhận thông tin có công dân Việt Nam bị ảnh hưởng bởi trận động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao chỉ đạo Đại sứ quán Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ và Iran (kiêm nhiệm Syria) sẵn sàng triển khai các biện pháp bảo hộ công dân.
Tung 'đòn mới', Mỹ tiếp tục 'siết thòng lọng' quanh ngành công nghiệp bán dẫn Trung Quốc

Tung 'đòn mới', Mỹ tiếp tục 'siết thòng lọng' quanh ngành công nghiệp bán dẫn Trung Quốc

Baoquocte.vn. Theo chuyên gia, 'thòng lọng' siết quanh ngành công nghiệp bán dẫn của Trung Quốc sẽ còn thắt chặt hơn nữa, sau động thái mới của Mỹ, Nhật Bản và ...
Du lịch Việt Nam chiến thắng nhiều hạng mục tại Giải thưởng Du lịch ASEAN 2023

Du lịch Việt Nam chiến thắng nhiều hạng mục tại Giải thưởng Du lịch ASEAN 2023

Baoquocte.vn. Chiều 5/2, Lễ trao Giải thưởng Du lịch ASEAN 2023 đã được tổ chức trong khuôn khổ Diễn đàn Du lịch ASEAN 2023 tại Indonesia.
Việt Nam dự Hội nghị Bộ trưởng Du lịch ASEAN+3 lần thứ 22

Việt Nam dự Hội nghị Bộ trưởng Du lịch ASEAN+3 lần thứ 22

Baoquocte.vn. Trong khuôn khổ Diễn đàn Du lịch ASEAN (ATF) 2023, Hội nghị Bộ trưởng Du lịch ASEAN+3 lần thứ 22 diễn ra ngày 4/2 tại thành phố Yogyakarta của Indonesia.
Việt Nam kêu gọi thúc đẩy các đề án kết nối điểm đến chung, tăng cường xúc tiến du lịch nội khối ASEAN

Việt Nam kêu gọi thúc đẩy các đề án kết nối điểm đến chung, tăng cường xúc tiến du lịch nội khối ASEAN

Baoquocte.vn. Hội nghị Bộ trưởng Du lịch ASEAN (M-ATM) lần thứ 26 đã khai mạc tại Đặc khu hành chính Yogyakarta của Indonesia ngày 4/2.
Báo New Zealand: Đà Nẵng là điểm đến lý tưởng vào mùa Hè

Báo New Zealand: Đà Nẵng là điểm đến lý tưởng vào mùa Hè

Baoquocte.vn. Thời báo NZ Herald News của New Zealand đã xếp bãi biển Đà Nẵng là một trong những địa điểm lý tưởng trong kỳ nghỉ mát vào mùa Hè.
Thành phố Cà phê - nơi lan tỏa tinh hoa văn hoá Việt với tầm vóc toàn cầu

Thành phố Cà phê - nơi lan tỏa tinh hoa văn hoá Việt với tầm vóc toàn cầu

Baoquocte.vn. Trong hai ngày 29-30/1, đã diễn ra chương trình Cảm hứng Chiềng đi và Xuân trên bản thượng dành cho người dân, du khách tại thành phố Cà phê.
Lễ hội tuyết Sapporo hút khách nước ngoài tới Hokkaido

Lễ hội tuyết Sapporo hút khách nước ngoài tới Hokkaido

Baoquocte.vn. Lượng du khách nước ngoài tới Hokkaido, hòn đảo cực Bắc của Nhật Bản, đang cho thấy những dấu hiệu phục hồi trước Lễ hội tuyết Sapporo vào tháng Hai.
Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa - khởi thủy nghề trồng lúa nước Việt

Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa - khởi thủy nghề trồng lúa nước Việt

Baoquocte.vn. Ngày 5/2, tại đàn Tịch Điền, phường Minh Nông, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ đã diễn ra Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa.
Một thoáng văn học Thụy Điển

Một thoáng văn học Thụy Điển

Baoquocte.vn. Nền văn hóa Thụy Điển rất trẻ, thật sự trưởng thành từ thế kỷ XVII-XVIII, và thực sự có mặt ở văn đàn quốc tế rộng rãi từ thế kỷ XIX.
Lễ khai ấn đền Trần xuân Quý Mão năm 2023

Lễ khai ấn đền Trần xuân Quý Mão năm 2023

Baoquocte.vn. Đêm 4/2 (14 tháng Giêng), tại Khu Di tích lịch sử văn hóa đền Trần - chùa Tháp, Nam Định đã diễn ra Lễ khai ấn đền Trần xuân Quý Mão năm 2023.
Ngày Xuân nhớ đến mấy bạn nước ngoài tha thiết với Việt Nam

Ngày Xuân nhớ đến mấy bạn nước ngoài tha thiết với Việt Nam

Baoquocte.vn. Tôi diễm phúc có một vài người bạn nước ngoài thiết tha với mình, da vàng mũi tẹt.
Quan niệm tôn thờ mèo của người Ai Cập cổ đại

Quan niệm tôn thờ mèo của người Ai Cập cổ đại

Baoquocte.vn. Người Ai Cập cổ đại tôn thờ mèo bởi đây là loài vật có ma thuật huyền bí và có thể mang lại vận may tới cho những ai nuôi chúng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 53]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 53]

Baoquocte.vn. Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Phiên bản di động