Tên lửa tầm trung quay trở lại?

Tùng Lâm
Bi kịch tên lửa tầm ngắn và tầm trung của Liên Xô đã trở thành một phần của thảm họa địa chính trị chính của thế kỷ 20, sự sụp đổ của Liên Xô. Nhà lãnh đạo Mikhail Gorbachev, người được coi là tác giả chính của các sự kiện, đã thực sự giải giáp các loại vũ khí chiếm ưu thế của Liên Xô vào tháng 3/1987. Ông đề nghị cùng Mỹ phá hủy tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình mặt đất theo sáng kiến ​​của Liên Xô.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Tên lửa Oka của Nga
Tên lửa Oka của Nga. (Nguồn: topwar.ru)

“Sự hào phóng”

Trên giấy tờ, mọi thứ đều rất tuyệt: các tên lửa có tầm bắn từ 500 đến 1000 km (tầm ngắn) và từ 1000 đến 5500 km (tầm trung) đều bị cắt giảm. Phải nói rằng, tên lửa đạn đạo là mối nguy hiểm lớn nhất. Thời gian tiếp cận của những tên lửa như vậy không phải tính bằng hàng chục phút như tên lửa liên lục địa mà chỉ là vài phút. Thực tế đã chứng minh, sự “an toàn” của tên lửa Iskanders ở Ukraine hiện nay cho thấy các hệ thống phòng không hiện đại chưa thể khắc chế được loại tên lửa đạn đạo này.

Quyết định cắt giảm số lượng tên lửa hành trình phóng từ mặt đất tầm xa được đưa ra cuối những năm 80 của thế kỷ trước. Việc cắt giảm vũ khí hủy diệt hàng loạt sẽ không thành vấn đề nếu hai bên cùng thực hiện. Tuy nhiên, trong trường hợp của Hiệp ước Washington (Hiệp ước về loại bỏ tên lửa tầm trung và tầm ngắn INF), các sự kiện diễn ra không có lợi cho Liên Xô. Điện Kremlin đã ra lệnh tiêu hủy 1.846 tên lửa, còn Nhà Trắng chỉ là 846.

Trường hợp một quốc gia tự nguyện đề nghị xóa bỏ ưu thế quân sự của mình so với đối thủ là trường hợp độc nhất trong lịch sử thế giới. Ông Gorbachev không chỉ đem số lượng tên lửa đi xử lý nhiều gấp đôi so với người Mỹ mà còn làm điều đó với sự “hào phóng”: Liên Xô đã tiêu hủy các sản phẩm này hoàn toàn, còn Hoa Kỳ chỉ đốt cháy động cơ tên lửa. Khi cần, tất cả các tên lửa của Mỹ như Pershing và Tomahawk bị xử lý đều có thể được phục hồi. Người Mỹ không vứt bỏ đầu đạn hạt nhân W85 trên tên lửa Pershing-2 mà sử dụng chúng cho những quả bom rơi tự do.

Tên lửa Iskander của Nga
Tên lửa Iskanders của Nga. (Nguồn: topwar.ru)

Như vậy, tỷ lệ đầu đạn bị cắt giảm là 4:1, không có lợi cho Liên Xô. Điều này là do RSD-10 Pioneer của Liên Xô mang đầu đạn tách biệt với ba đầu đạn hạt nhân, còn các tên lửa của Mỹ mang đầu đạn hạt nhân không phải cắt giảm như vậy.

Thỏa thuận về việc loại bỏ các tên lửa tầm trung và tầm ngắn được ký kết đáng lẽ không chỉ với Mỹ mà còn với toàn bộ khối NATO, nhưng sự việc không phải như vậy. Trong khi Tổng thống Mỹ Reagan và nhà lãnh đạo Liên Xô Gorbachev bắt tay kìm nhau, thì các cường quốc hạt nhân khác như Anh và Pháp có thể dễ dàng cho phép mình trang bị các tên lửa bị cấm.

Sự lùi bước về chính sách đối ngoại to lớn của Liên Xô vẫn chưa dừng lại ở đó. Các chính trị gia phương Tây đã thuyết phục nhà lãnh đạo Gorbachev loại bỏ tên lửa chiến thuật Oka. Tên lửa mới ra lò này vào năm 1987 và không có loại tương tự trên thế giới đã khiến Washington vô cùng lo lắng. Do tầm bắn tối đa 450 km nên loại tên lửa này không nằm trong danh mục đưa vào Hiệp ước Washington, nhưng đối với Tổng bí thư Gorbachev và Ngoại trưởng Shevardnadze, điều này không thành vấn đề.

Nhà ngoại giao Liên Xô Kornienko đã nói về vấn đề này như sau: “Chuyện thế này, trước sự ngạc nhiên thú vị của người Mỹ, tên lửa Oka của chúng ta cháy và bay theo mùi thuốc lá”.

Xa và Gần

Mặc dù người ta có thể gọi các tác giả của quyết định trên đây là thiển cận, nhưng như vậy là hơi quá. Bởi vì người Nga đã nghĩ đến việc tạo ra một tên lửa Lance-2 hiện đại hóa với tầm bay 450–470 km, trong khi loại tên lửa này ở Mỹ chỉ mới thiết kế trên giấy. Những nhà lãnh đạo Liên Xô cho rằng họ sẽ từ bỏ tên lửa Oka của mình và người Mỹ sẽ không đưa loại tên lửa tương tự của họ vào sản xuất hàng loạt. Tuy nhiên, tên lửa của người Nga đã được sản xuất với số lượng hàng trăm chiếc nhưng với tốn phí hơn nhiều. Nhưng đó là chuyện sau này.

Hãy tưởng tượng rằng vào năm 1987, nếu như ông Gorbachev không ký Hiệp ước Washington và không phá hủy các hệ thống tên lửa rất quan trọng đối với quốc phòng vào năm 1991, thì chuyện gì sẽ xảy ra:

Thứ nhất, không cần thiết phải “tái sáng chế” Iskander. Dựa trên tên lửa Oka đã có, một loại tên lửa thậm chí còn tiên tiến hơn sẽ xuất hiện. Theo các tài liệu lưu trữ, ngoài việc loại những tên lửa đã hoàn thiện, các nhà lãnh đạo Liên Xô còn hủy bỏ tất cả tài liệu về chúng.

Tên lửa Persing -1
Tên lửa Persing -1. (Nguồn: topwar.ru)

Iskander, rõ ràng là một tên lửa tốt, nhưng nó gần như được phát triển lại từ đầu, đòi hỏi chi phí đáng kể.

Thứ hai, quân đội Nga hiện không có tên lửa tầm ngắn và tầm trung phóng từ mặt đất. Cần phải sử dụng tên lửa hành trình từ tàu sân bay và tàu hải quân (Loại tên lửa hải quân Calibre hoạt động ở khoảng cách 5.500 km), điều này làm giảm đáng kể mức độ ẩn náu.

Tất nhiên, sự an nguy của những hệ thống vận chuyển tên lửa như vậy cũng rất cao, điều này đã được xác nhận nhiều lần trong cuộc xung đột. Khoảng cách giữa miền đông và miền tây Ukraine hơn 1.000 km nên không thể bắn tên lửa đạn đạo từ mặt đất vào một cơ sở quân sự ở vùng Lviv. Còn máy bay cất cánh với tên lửa Kinzhal hoặc X-32, thì kẻ thù lại có thời gian để ẩn náu.

Kết quả là, những hành động theo chủ nghĩa hòa bình của ông Gorbachev đã dẫn đến việc Nga không những không có vũ khí hạt nhân tầm ngắn và tầm trung mà còn không có cả những phương tiện chiến đấu tương đối rẻ tiền trong các cuộc xung đột như ở Ukraine hiện nay.

Vì vậy, việc đưa những tên lửa như Pioneers (loại tên lửa đạn đạo tầm trung mang đầu đạn hạt nhân, được Liên Xô triển khai từ năm 1976 đến năm 1988) trở lại kho vũ khí của Quân đội Nga là điều cấp thiết. Ngoài ra, cần tăng tầm bắn của tên lửa đạn đạo Iskander thêm vài trăm km nữa.

Hệ thống tên lửa tầm trung  Pioneer
Hệ thống tên lửa tầm trung Pioneer. (Nguồn: topwar.ru)

Điều này hoàn toàn có thể thực hiện bởi ngày 1/2/2019 Tổng thống Mỹ Donald Trump đã rút khỏi Hiệp ước Washington, và phía Nga cũng tuyên bố rút lui vào ngay ngày hôm sau (2/2/2019). Tổng thống Mỹ cáo buộc Nga vi phạm Hiệp ước, trong khi đó Nga đổ lỗi cho NATO đã thiết lập hệ thống phòng thủ tên lửa Aegis với các bệ phóng Mk41 có thể phóng tên lửa Tomahawk từ hạm đội hải quân thuộc lãnh thổ Romania và Ba Lan.

Sẽ mất bao lâu để tạo ra tên lửa tầm trung và tầm ngắn mới của Nga? Nếu các cơ sở khoa học hàng đầu Nga tham gia vào thì sẽ mất rất ít thời gian. Các nhà phát triển có thể sửa đổi “Yars” cho phù hợp với nhu cầu của các nhà khoa học tên lửa và điều chỉnh nó cho phạm vi từ 1000 đến 6000 km, còn những phương tiện vận chuyển tên lửa mặt đất này thì không thiếu.

Sự xuất hiện của tên lửa đạn đạo thuộc lớp này sẽ giúp nó có thể tiếp cận các căn cứ xa xôi nhất của NATO ở châu Âu. Và phương án tấn công tầm xa của Iskander từ Kolomna (thành phố thuộc vùng Moscow) sẽ củng cố thành công ở cự ly gần. Có lẽ khi đó các “đối tác” sẽ chú ý hơn đến “lằn ranh đỏ” của người Nga.

Hàn Quốc xác định Triều Tiên phóng tên lửa đạn đạo tầm trung, Nhật Bản lập đội đặc trách điều tra, Mỹ kêu gọi kiềm chế

Hàn Quốc xác định Triều Tiên phóng tên lửa đạn đạo tầm trung, Nhật Bản lập đội đặc trách điều tra, Mỹ kêu gọi kiềm chế

Ngày 30/1, Hàn Quốc, Nhật Bản và Mỹ đều có những phản ứng sau vụ phóng một vật thể bay của Triều Tiên trước đó ...

Nhật Bản nêu điều kiện về việc triển khai tên lửa tầm trung của Mỹ

Nhật Bản nêu điều kiện về việc triển khai tên lửa tầm trung của Mỹ

Tờ Sankei Shimbun dẫn một nguồn thạo tin ngày 4/2 cho hay chính phủ Nhật Bản sẵn sàng xem xét việc triển khai tên lửa ...

Mỹ tăng cường triển khai tên lửa đất liền tầm trung ở châu Á-Thái Bình Dương

Mỹ tăng cường triển khai tên lửa đất liền tầm trung ở châu Á-Thái Bình Dương

Quân đội Mỹ có kế hoạch triển khai tên lửa tầm trung mới ở châu Á-Thái Bình Dương để bảo đảm an ninh khu vực.

Mỹ có ý định đưa tên lửa tầm trung tới Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương?

Mỹ có ý định đưa tên lửa tầm trung tới Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương?

Tướng Mỹ Charles Flynn thông báo, nước này có ý định triển khai hệ thống phóng tên lửa tầm trung ở khu vực Ấn Độ ...

Căng thẳng với phương Tây chưa thể hạ nhiệt, Tổng thống Putin để ngỏ khả năng triển khai vũ khí hạt nhân gần NATO

Căng thẳng với phương Tây chưa thể hạ nhiệt, Tổng thống Putin để ngỏ khả năng triển khai vũ khí hạt nhân gần NATO

Tổng thống Vladimir Putin mới đây cam kết Nga sẽ sản xuất các tên lửa tầm trung mới có khả năng mang đầu đạn hạt ...

(theo topwar.ru)

Đọc thêm

Giá heo hơi hôm nay 11/2: Miền Bắc và Trung tiếp tục chịu áp lực điều chỉnh giảm rõ rệt, miền Nam tạm ổn định

Giá heo hơi hôm nay 11/2: Miền Bắc và Trung tiếp tục chịu áp lực điều chỉnh giảm rõ rệt, miền Nam tạm ổn định

Giá heo hơi hôm nay 11/2, giá heo hơi tại miền Bắc và miền Trung vẫn chịu áp lực điều chỉnh giảm rõ rệt, trong khi miền Nam tạm thời ...
Điện mừng nhân dịp kỷ niệm lần thứ 47 Quốc khánh nước Cộng hòa Hồi giáo Iran

Điện mừng nhân dịp kỷ niệm lần thứ 47 Quốc khánh nước Cộng hòa Hồi giáo Iran

Nhân dịp kỷ niệm lần thứ 47 Quốc khánh nước Cộng hòa Hồi giáo Iran (11/2/1979-11/2/2026), các lãnh đạo Việt Nam đã gửi điện mừng.
Chăm lo, hỗ trợ nhân dân đón Tết vui tươi, an toàn, tiết kiệm

Chăm lo, hỗ trợ nhân dân đón Tết vui tươi, an toàn, tiết kiệm

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký ban hành Công điện về việc thực hiện nhiệm vụ chăm lo, hỗ trợ nhân dân đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ ...
Chỉ tiêu tuyển sinh vào 8 trường công an nhân dân năm 2026

Chỉ tiêu tuyển sinh vào 8 trường công an nhân dân năm 2026

Bộ Công an vừa ban hành quyết định về việc phân bổ chỉ tiêu tuyển sinh cho các học viện, trường công an nhân dân năm 2026.
Giá nông sản hôm nay 11/2/2026: Giá cà phê trong nước chịu sức ép ngày cận Tết ; VPSA kiến nghị hoàn thiện Nghị định 46 theo hướng quản lý rủi ro

Giá nông sản hôm nay 11/2/2026: Giá cà phê trong nước chịu sức ép ngày cận Tết ; VPSA kiến nghị hoàn thiện Nghị định 46 theo hướng quản lý rủi ro

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 11/2/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 12/2/2026, Lịch vạn niên ngày 12 tháng 2 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 12/2/2026, Lịch vạn niên ngày 12 tháng 2 năm 2026

Lịch âm 12/2. Lịch âm hôm nay 12/2/2026? Âm lịch hôm nay 12/2. Lịch vạn niên 12/2/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Kinh tế Đức: Khởi sắc trở lại hay sự phục hồi mong manh?

Kinh tế Đức: Khởi sắc trở lại hay sự phục hồi mong manh?

Việc nền kinh tế Đức tăng trưởng nhẹ trong năm 2025 sau hai năm liền suy giảm là sự khởi sắc trở lại hay phục hồi mong manh?
Mỹ sẽ cử 200 binh sĩ tới một quốc gia châu Phi

Mỹ sẽ cử 200 binh sĩ tới một quốc gia châu Phi

Mỹ đang lên kế hoạch cử khoảng 200 binh sĩ tới Nigeria nhằm huấn luyện quân đội quốc gia châu Phi này trong cuộc chiến chống các tay súng Hồi giáo cực đoan.
Mỹ vừa có hành động mang tính lịch sử với NATO và châu Âu, Nga đang tính toán điều gì với liên minh quân sự?

Mỹ vừa có hành động mang tính lịch sử với NATO và châu Âu, Nga đang tính toán điều gì với liên minh quân sự?

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây đã chuyển giao quyền kiểm soát 3 sở chỉ huy Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cho các nước châu Âu.
Trung Đông: Mỹ tính điều tàu sân bay thứ 2 đến, yên cầu Hamas buông bỏ toàn bộ vũ khí, trừng phạt công dân Nga liên quan Hezbollah

Trung Đông: Mỹ tính điều tàu sân bay thứ 2 đến, yên cầu Hamas buông bỏ toàn bộ vũ khí, trừng phạt công dân Nga liên quan Hezbollah

Mỹ đang xem xét khả năng điều động nhóm tác chiến tàu sân bay thứ 2 tới Trung Đông, nhằm chuẩn bị cho nguy cơ đàm phán với Iran thất bại.
Tình hình Ukraine: EU ra điều kiện đòi Moscow nhượng bộ trước khi đàm phán để có hòa bình; Nga cam kết với các kết quả từ cuộc gặp với Mỹ

Tình hình Ukraine: EU ra điều kiện đòi Moscow nhượng bộ trước khi đàm phán để có hòa bình; Nga cam kết với các kết quả từ cuộc gặp với Mỹ

EU cần xác định rõ những nhượng bộ mà khối này muốn Nga thực hiện để có được hòa bình ở Ukraine trước khi tiến hành đàm phán với Điện Kremlin.
Kiểm soát vũ khí hạt nhân: Nga khẳng định sẽ có trách nhiệm dù chẳng còn ràng buộc với Mỹ, điểm tên một công cụ chủ chốt

Kiểm soát vũ khí hạt nhân: Nga khẳng định sẽ có trách nhiệm dù chẳng còn ràng buộc với Mỹ, điểm tên một công cụ chủ chốt

Hiệp ước về không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) vẫn là công cụ chủ chốt của an ninh quốc tế.
Hằng số tại sông Hằng

Hằng số tại sông Hằng

Thượng đỉnh EU - Ấn Độ đánh dấu bước chuyển mình lịch sử của một trong những mối quan hệ chiến lược quan trọng nhất thế giới.
Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Chuyến thăm chính thức Ấn Độ của Thủ tướng Đức Friedrich Merz diễn ra trong bối cảnh kinh tế và chính trị quốc tế đang trải qua nhiều biến động sâu sắc.
Tổng thống Hàn Quốc thăm Đông Bắc Á: Nối lại tình xưa

Tổng thống Hàn Quốc thăm Đông Bắc Á: Nối lại tình xưa

Chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc đến Trung Quốc và Nhật Bản nhằm hàn gắn những vết nứt trong quá khứ, mở ra tương lai hợp tác.
Tổng thống Hàn Quốc thăm Trung Quốc: Dò lại nhịp chiến lược

Tổng thống Hàn Quốc thăm Trung Quốc: Dò lại nhịp chiến lược

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung phản ánh nỗ lực cân bằng trong bối cảnh thế giới và khu vực chứng kiến nhiều biến chuyển sâu sắc.
Iran trước ngã rẽ bất ổn

Iran trước ngã rẽ bất ổn

Làn sóng biểu tình lan rộng đang đẩy Iran vào một thời điểm đặc biệt nhạy cảm để giải bài toán cân bằng sức ép trong -ngoài...
Những yếu tố định hình thế giới 2026

Những yếu tố định hình thế giới 2026

Mười nhân tố bắt đầu bằng chữ 'T' tác động định hình thế giới năm 2026.
WSJ: Kinh tế Mỹ năm 2025 giống như chiếc 'tàu lượn siêu tốc'

WSJ: Kinh tế Mỹ năm 2025 giống như chiếc 'tàu lượn siêu tốc'

Tờ Wall Street Journal mới đây đã đăng bài viết nhận định về nền kinh tế Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump năm 2025.
'Công cụ tự chủ chiến lược' mới của các quốc gia tầm trung và nhỏ

'Công cụ tự chủ chiến lược' mới của các quốc gia tầm trung và nhỏ

Ngoại giao mạng không còn là lĩnh vực chuyên biệt dành riêng cho các cường quốc mà trở thành một yêu cầu chiến lược với các nước nhỏ và tầm trung.
Truyền thông Campuchia: Chuyến thăm của Tổng Bí thư Tô Lâm sẽ đưa quan hệ song phương thêm vững mạnh, gắn bó

Truyền thông Campuchia: Chuyến thăm của Tổng Bí thư Tô Lâm sẽ đưa quan hệ song phương thêm vững mạnh, gắn bó

Ngày 6/2, truyền thông Campuchia đã đăng tải nhiều bài viết thông tin về chuyến thăm sắp tới của Tổng Bí thư Tô Lâm tới xứ sở hoa champa.
Korea Herald: Trung Quốc trở thành 'chất xúc tác' cho ngành chip bán dẫn Hàn Quốc

Korea Herald: Trung Quốc trở thành 'chất xúc tác' cho ngành chip bán dẫn Hàn Quốc

Theo nhận định của trang Korea Herald, Trung Quốc chính là 'chất xúc tác' để ngành chip bán dẫn Hàn Quốc có bước tiến xa hơn.
Ngành game vươn mình mạnh mẽ, Trung Quốc tạo dấu ấn với câu chuyện ‘Created in China’

Ngành game vươn mình mạnh mẽ, Trung Quốc tạo dấu ấn với câu chuyện ‘Created in China’

Theo tờ Global Times, ngành game Trung Quốc đang tạo nên làn sóng mạnh mẽ trên thị trường quốc tế.
Dư luận quốc tế: Kinh tế Việt Nam hội tụ nhiều điều kiện để bước vào chu kỳ tăng trưởng mới

Dư luận quốc tế: Kinh tế Việt Nam hội tụ nhiều điều kiện để bước vào chu kỳ tăng trưởng mới

Các đánh giá của quốc tế nhận định, kinh tế Việt Nam đã hội tụ nhiều điều kiện để bước vào chu kỳ tăng trưởng mới.
Phiên bản di động