Tên lửa tầm trung quay trở lại?

Tùng Lâm
Bi kịch tên lửa tầm ngắn và tầm trung của Liên Xô đã trở thành một phần của thảm họa địa chính trị chính của thế kỷ 20, sự sụp đổ của Liên Xô. Nhà lãnh đạo Mikhail Gorbachev, người được coi là tác giả chính của các sự kiện, đã thực sự giải giáp các loại vũ khí chiếm ưu thế của Liên Xô vào tháng 3/1987. Ông đề nghị cùng Mỹ phá hủy tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình mặt đất theo sáng kiến ​​của Liên Xô.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Tên lửa Oka của Nga
Tên lửa Oka của Nga. (Nguồn: topwar.ru)

“Sự hào phóng”

Trên giấy tờ, mọi thứ đều rất tuyệt: các tên lửa có tầm bắn từ 500 đến 1000 km (tầm ngắn) và từ 1000 đến 5500 km (tầm trung) đều bị cắt giảm. Phải nói rằng, tên lửa đạn đạo là mối nguy hiểm lớn nhất. Thời gian tiếp cận của những tên lửa như vậy không phải tính bằng hàng chục phút như tên lửa liên lục địa mà chỉ là vài phút. Thực tế đã chứng minh, sự “an toàn” của tên lửa Iskanders ở Ukraine hiện nay cho thấy các hệ thống phòng không hiện đại chưa thể khắc chế được loại tên lửa đạn đạo này.

Quyết định cắt giảm số lượng tên lửa hành trình phóng từ mặt đất tầm xa được đưa ra cuối những năm 80 của thế kỷ trước. Việc cắt giảm vũ khí hủy diệt hàng loạt sẽ không thành vấn đề nếu hai bên cùng thực hiện. Tuy nhiên, trong trường hợp của Hiệp ước Washington (Hiệp ước về loại bỏ tên lửa tầm trung và tầm ngắn INF), các sự kiện diễn ra không có lợi cho Liên Xô. Điện Kremlin đã ra lệnh tiêu hủy 1.846 tên lửa, còn Nhà Trắng chỉ là 846.

Trường hợp một quốc gia tự nguyện đề nghị xóa bỏ ưu thế quân sự của mình so với đối thủ là trường hợp độc nhất trong lịch sử thế giới. Ông Gorbachev không chỉ đem số lượng tên lửa đi xử lý nhiều gấp đôi so với người Mỹ mà còn làm điều đó với sự “hào phóng”: Liên Xô đã tiêu hủy các sản phẩm này hoàn toàn, còn Hoa Kỳ chỉ đốt cháy động cơ tên lửa. Khi cần, tất cả các tên lửa của Mỹ như Pershing và Tomahawk bị xử lý đều có thể được phục hồi. Người Mỹ không vứt bỏ đầu đạn hạt nhân W85 trên tên lửa Pershing-2 mà sử dụng chúng cho những quả bom rơi tự do.

Tên lửa Iskander của Nga
Tên lửa Iskanders của Nga. (Nguồn: topwar.ru)

Như vậy, tỷ lệ đầu đạn bị cắt giảm là 4:1, không có lợi cho Liên Xô. Điều này là do RSD-10 Pioneer của Liên Xô mang đầu đạn tách biệt với ba đầu đạn hạt nhân, còn các tên lửa của Mỹ mang đầu đạn hạt nhân không phải cắt giảm như vậy.

Thỏa thuận về việc loại bỏ các tên lửa tầm trung và tầm ngắn được ký kết đáng lẽ không chỉ với Mỹ mà còn với toàn bộ khối NATO, nhưng sự việc không phải như vậy. Trong khi Tổng thống Mỹ Reagan và nhà lãnh đạo Liên Xô Gorbachev bắt tay kìm nhau, thì các cường quốc hạt nhân khác như Anh và Pháp có thể dễ dàng cho phép mình trang bị các tên lửa bị cấm.

Sự lùi bước về chính sách đối ngoại to lớn của Liên Xô vẫn chưa dừng lại ở đó. Các chính trị gia phương Tây đã thuyết phục nhà lãnh đạo Gorbachev loại bỏ tên lửa chiến thuật Oka. Tên lửa mới ra lò này vào năm 1987 và không có loại tương tự trên thế giới đã khiến Washington vô cùng lo lắng. Do tầm bắn tối đa 450 km nên loại tên lửa này không nằm trong danh mục đưa vào Hiệp ước Washington, nhưng đối với Tổng bí thư Gorbachev và Ngoại trưởng Shevardnadze, điều này không thành vấn đề.

Nhà ngoại giao Liên Xô Kornienko đã nói về vấn đề này như sau: “Chuyện thế này, trước sự ngạc nhiên thú vị của người Mỹ, tên lửa Oka của chúng ta cháy và bay theo mùi thuốc lá”.

Xa và Gần

Mặc dù người ta có thể gọi các tác giả của quyết định trên đây là thiển cận, nhưng như vậy là hơi quá. Bởi vì người Nga đã nghĩ đến việc tạo ra một tên lửa Lance-2 hiện đại hóa với tầm bay 450–470 km, trong khi loại tên lửa này ở Mỹ chỉ mới thiết kế trên giấy. Những nhà lãnh đạo Liên Xô cho rằng họ sẽ từ bỏ tên lửa Oka của mình và người Mỹ sẽ không đưa loại tên lửa tương tự của họ vào sản xuất hàng loạt. Tuy nhiên, tên lửa của người Nga đã được sản xuất với số lượng hàng trăm chiếc nhưng với tốn phí hơn nhiều. Nhưng đó là chuyện sau này.

Hãy tưởng tượng rằng vào năm 1987, nếu như ông Gorbachev không ký Hiệp ước Washington và không phá hủy các hệ thống tên lửa rất quan trọng đối với quốc phòng vào năm 1991, thì chuyện gì sẽ xảy ra:

Thứ nhất, không cần thiết phải “tái sáng chế” Iskander. Dựa trên tên lửa Oka đã có, một loại tên lửa thậm chí còn tiên tiến hơn sẽ xuất hiện. Theo các tài liệu lưu trữ, ngoài việc loại những tên lửa đã hoàn thiện, các nhà lãnh đạo Liên Xô còn hủy bỏ tất cả tài liệu về chúng.

Tên lửa Persing -1
Tên lửa Persing -1. (Nguồn: topwar.ru)

Iskander, rõ ràng là một tên lửa tốt, nhưng nó gần như được phát triển lại từ đầu, đòi hỏi chi phí đáng kể.

Thứ hai, quân đội Nga hiện không có tên lửa tầm ngắn và tầm trung phóng từ mặt đất. Cần phải sử dụng tên lửa hành trình từ tàu sân bay và tàu hải quân (Loại tên lửa hải quân Calibre hoạt động ở khoảng cách 5.500 km), điều này làm giảm đáng kể mức độ ẩn náu.

Tất nhiên, sự an nguy của những hệ thống vận chuyển tên lửa như vậy cũng rất cao, điều này đã được xác nhận nhiều lần trong cuộc xung đột. Khoảng cách giữa miền đông và miền tây Ukraine hơn 1.000 km nên không thể bắn tên lửa đạn đạo từ mặt đất vào một cơ sở quân sự ở vùng Lviv. Còn máy bay cất cánh với tên lửa Kinzhal hoặc X-32, thì kẻ thù lại có thời gian để ẩn náu.

Kết quả là, những hành động theo chủ nghĩa hòa bình của ông Gorbachev đã dẫn đến việc Nga không những không có vũ khí hạt nhân tầm ngắn và tầm trung mà còn không có cả những phương tiện chiến đấu tương đối rẻ tiền trong các cuộc xung đột như ở Ukraine hiện nay.

Vì vậy, việc đưa những tên lửa như Pioneers (loại tên lửa đạn đạo tầm trung mang đầu đạn hạt nhân, được Liên Xô triển khai từ năm 1976 đến năm 1988) trở lại kho vũ khí của Quân đội Nga là điều cấp thiết. Ngoài ra, cần tăng tầm bắn của tên lửa đạn đạo Iskander thêm vài trăm km nữa.

Hệ thống tên lửa tầm trung  Pioneer
Hệ thống tên lửa tầm trung Pioneer. (Nguồn: topwar.ru)

Điều này hoàn toàn có thể thực hiện bởi ngày 1/2/2019 Tổng thống Mỹ Donald Trump đã rút khỏi Hiệp ước Washington, và phía Nga cũng tuyên bố rút lui vào ngay ngày hôm sau (2/2/2019). Tổng thống Mỹ cáo buộc Nga vi phạm Hiệp ước, trong khi đó Nga đổ lỗi cho NATO đã thiết lập hệ thống phòng thủ tên lửa Aegis với các bệ phóng Mk41 có thể phóng tên lửa Tomahawk từ hạm đội hải quân thuộc lãnh thổ Romania và Ba Lan.

Sẽ mất bao lâu để tạo ra tên lửa tầm trung và tầm ngắn mới của Nga? Nếu các cơ sở khoa học hàng đầu Nga tham gia vào thì sẽ mất rất ít thời gian. Các nhà phát triển có thể sửa đổi “Yars” cho phù hợp với nhu cầu của các nhà khoa học tên lửa và điều chỉnh nó cho phạm vi từ 1000 đến 6000 km, còn những phương tiện vận chuyển tên lửa mặt đất này thì không thiếu.

Sự xuất hiện của tên lửa đạn đạo thuộc lớp này sẽ giúp nó có thể tiếp cận các căn cứ xa xôi nhất của NATO ở châu Âu. Và phương án tấn công tầm xa của Iskander từ Kolomna (thành phố thuộc vùng Moscow) sẽ củng cố thành công ở cự ly gần. Có lẽ khi đó các “đối tác” sẽ chú ý hơn đến “lằn ranh đỏ” của người Nga.

Hàn Quốc xác định Triều Tiên phóng tên lửa đạn đạo tầm trung, Nhật Bản lập đội đặc trách điều tra, Mỹ kêu gọi kiềm chế

Hàn Quốc xác định Triều Tiên phóng tên lửa đạn đạo tầm trung, Nhật Bản lập đội đặc trách điều tra, Mỹ kêu gọi kiềm chế

Ngày 30/1, Hàn Quốc, Nhật Bản và Mỹ đều có những phản ứng sau vụ phóng một vật thể bay của Triều Tiên trước đó ...

Nhật Bản nêu điều kiện về việc triển khai tên lửa tầm trung của Mỹ

Nhật Bản nêu điều kiện về việc triển khai tên lửa tầm trung của Mỹ

Tờ Sankei Shimbun dẫn một nguồn thạo tin ngày 4/2 cho hay chính phủ Nhật Bản sẵn sàng xem xét việc triển khai tên lửa ...

Mỹ tăng cường triển khai tên lửa đất liền tầm trung ở châu Á-Thái Bình Dương

Mỹ tăng cường triển khai tên lửa đất liền tầm trung ở châu Á-Thái Bình Dương

Quân đội Mỹ có kế hoạch triển khai tên lửa tầm trung mới ở châu Á-Thái Bình Dương để bảo đảm an ninh khu vực.

Mỹ có ý định đưa tên lửa tầm trung tới Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương?

Mỹ có ý định đưa tên lửa tầm trung tới Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương?

Tướng Mỹ Charles Flynn thông báo, nước này có ý định triển khai hệ thống phóng tên lửa tầm trung ở khu vực Ấn Độ ...

Căng thẳng với phương Tây chưa thể hạ nhiệt, Tổng thống Putin để ngỏ khả năng triển khai vũ khí hạt nhân gần NATO

Căng thẳng với phương Tây chưa thể hạ nhiệt, Tổng thống Putin để ngỏ khả năng triển khai vũ khí hạt nhân gần NATO

Tổng thống Vladimir Putin mới đây cam kết Nga sẽ sản xuất các tên lửa tầm trung mới có khả năng mang đầu đạn hạt ...

(theo topwar.ru)

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 22/1/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 1 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 22/1/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 1 năm 2026

Lịch âm 22/1. Lịch âm hôm nay 22/1/2026? Âm lịch hôm nay 22/1. Lịch vạn niên 22/1/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Á quân Thành Đệ khẳng định vị thế bằng nội lực và cảm xúc

Á quân Thành Đệ khẳng định vị thế bằng nội lực và cảm xúc

Sau hành trình tranh tài đầy cảm xúc, đêm Gala trao giải Tiếng hát Bolero Việt Nam 2025 đã chính thức khép lại tại Nhà hát Kịch Hà Nội, để ...
Trần Mạnh Hùng trở thành Quán quân Tiếng hát Bolero Việt Nam 2025

Trần Mạnh Hùng trở thành Quán quân Tiếng hát Bolero Việt Nam 2025

Sau hơn ba tháng tranh tài đầy cảm xúc, cuộc thi Tiếng hát Bolero Việt Nam 2025 đã chính thức khép lại bằng đêm Gala Trao Giải hoành tráng tại ...
Người đẹp đến từ Lai Châu giành ngôi Á hậu 1 cuộc thi Hoa hậu Hữu nghị hòa bình quốc tế 2026

Người đẹp đến từ Lai Châu giành ngôi Á hậu 1 cuộc thi Hoa hậu Hữu nghị hòa bình quốc tế 2026

Người đẹp đến từ Lai Châu Lò Thị Son đã xuất sắc giành ngôi vị Á hậu 1 cuộc thi Hoa hậu Hữu nghị hòa bình quốc tế 2026 vừa ...
Giá vàng hôm nay 22/1/2026 thế giới tăng dựng đứng, trong nước đột ngột hạ giá; ông Trump khẳng định 'không còn đường lui', điều gì đang xảy ra?

Giá vàng hôm nay 22/1/2026 thế giới tăng dựng đứng, trong nước đột ngột hạ giá; ông Trump khẳng định 'không còn đường lui', điều gì đang xảy ra?

Giá vàng hôm nay 22/1/2026 thế giới tăng dựng đứng, trong nước đột ngột hạ giá; Tổng thống Trump khẳng định 'không còn đường lui', điều gì đang xảy ra?
Đại hội XIV của Đảng: Đổi mới mạnh mẽ tư duy và hành động, nâng tầm công tác tham mưu chiến lược

Đại hội XIV của Đảng: Đổi mới mạnh mẽ tư duy và hành động, nâng tầm công tác tham mưu chiến lược

Tại Đại hội XIV của Đảng, Phó Bí thư Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương Nguyễn Long Hải trình bày tham luận.
Vấn đề Greenland: Chủ tịch Đại hội đồng LHQ ra tuyên bố mạnh mẽ, ECB nói Mỹ 'hành xử rất lạ lùng', Pháp yêu cầu NATO hành động

Vấn đề Greenland: Chủ tịch Đại hội đồng LHQ ra tuyên bố mạnh mẽ, ECB nói Mỹ 'hành xử rất lạ lùng', Pháp yêu cầu NATO hành động

Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) Annalena Baerbock tái khẳng định Greenland là một phần của Đan Mạch.
Hội đồng hòa bình Dải Gaza: Thêm một quốc gia chấp nhận lời mời của Tổng thống Trump, hiện có bao nhiêu nước tham gia?

Hội đồng hòa bình Dải Gaza: Thêm một quốc gia chấp nhận lời mời của Tổng thống Trump, hiện có bao nhiêu nước tham gia?

Thủ tướng Israel tuyên bố chấp nhận lời mời của Tổng thống Mỹ Donald Trump tham gia Hội đồng dòa bình Dải Gaza, sáng kiến do Mỹ khởi xướng.
Tổng thống Hàn Quốc quyết thuyết phục Bình Nhưỡng 'gật đầu' đối thoại, góp động lực thúc đẩy đàm phán Mỹ-Triều

Tổng thống Hàn Quốc quyết thuyết phục Bình Nhưỡng 'gật đầu' đối thoại, góp động lực thúc đẩy đàm phán Mỹ-Triều

Tổng thống Hàn Quốc sẽ nỗ lực ngoại giao để giúp Triều Tiên và Mỹ nhanh chóng nối lại các cuộc đàm phán song phương.
Ngoại trưởng Nga đặt Greenland và Crimea lên 'bàn cân', nói châu Âu đối mặt 'cú sốc lớn' từ Tổng thống Trump

Ngoại trưởng Nga đặt Greenland và Crimea lên 'bàn cân', nói châu Âu đối mặt 'cú sốc lớn' từ Tổng thống Trump

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã có cuộc họp báo tổng kết hoạt động đối ngoại của đất nước năm 2025.
Nhật Bản: Ngay sau 'quyết định vô cùng hệ trọng' của Thủ tướng Takaichi đặt 'số phận chính trị' của mình vào tay cử tri, chính phủ ra một lệnh cấm

Nhật Bản: Ngay sau 'quyết định vô cùng hệ trọng' của Thủ tướng Takaichi đặt 'số phận chính trị' của mình vào tay cử tri, chính phủ ra một lệnh cấm

Thủ tướng Nhật Bản sẽ giải tán Hạ viện vào ngày 23/1 để mở đường cho cuộc tổng tuyển cử sớm, dự kiến diễn ra vào ngày 8/2.
Israel phá dỡ hoàn toàn trụ sở Cơ quan cứu trợ của LHQ dành cho người Palestine ở Đông Jerusalem

Israel phá dỡ hoàn toàn trụ sở Cơ quan cứu trợ của LHQ dành cho người Palestine ở Đông Jerusalem

Israel đã triển khai máy ủi phá dỡ trụ sở của Cơ quan Cứu trợ và việc làm của LHQ dành cho người tị nạn Palestine (UNRWA) tại Đông Jerusalem.
Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Chuyến thăm chính thức Ấn Độ của Thủ tướng Đức Friedrich Merz diễn ra trong bối cảnh kinh tế và chính trị quốc tế đang trải qua nhiều biến động sâu sắc.
Tổng thống Hàn Quốc thăm Đông Bắc Á: Nối lại tình xưa

Tổng thống Hàn Quốc thăm Đông Bắc Á: Nối lại tình xưa

Chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc đến Trung Quốc và Nhật Bản nhằm hàn gắn những vết nứt trong quá khứ, mở ra tương lai hợp tác.
Tổng thống Hàn Quốc thăm Trung Quốc: Dò lại nhịp chiến lược

Tổng thống Hàn Quốc thăm Trung Quốc: Dò lại nhịp chiến lược

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung phản ánh nỗ lực cân bằng trong bối cảnh thế giới và khu vực chứng kiến nhiều biến chuyển sâu sắc.
Iran trước ngã rẽ bất ổn

Iran trước ngã rẽ bất ổn

Làn sóng biểu tình lan rộng đang đẩy Iran vào một thời điểm đặc biệt nhạy cảm để giải bài toán cân bằng sức ép trong -ngoài...
Những yếu tố định hình thế giới 2026

Những yếu tố định hình thế giới 2026

Mười nhân tố bắt đầu bằng chữ 'T' tác động định hình thế giới năm 2026.
Tổng thống Ukraine thăm Mỹ: Bước đệm chiến thuật

Tổng thống Ukraine thăm Mỹ: Bước đệm chiến thuật

Chuyến thăm Mỹ của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky diễn ra trong một thời điểm đặc biệt nhạy cảm của cuộc xung đột Nga - Ukraine...
Đại hội XIV của Đảng: Báo Tây Ban Nha đánh giá cao thành tựu kinh tế của Việt Nam

Đại hội XIV của Đảng: Báo Tây Ban Nha đánh giá cao thành tựu kinh tế của Việt Nam

Ngày 19/1, báo điện tử elcomun.es của Tây Ban Nha đã đăng bài viết đánh giá cao thành tựu kinh tế của Việt Nam.
Truyền thông quốc tế đưa tin đậm nét, tích cực về Đại hội Đảng lần thứ XIV của Việt Nam

Truyền thông quốc tế đưa tin đậm nét, tích cực về Đại hội Đảng lần thứ XIV của Việt Nam

Buổi khai mạc chính thức của Đại hội XIV với bài phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm đã thu hút sự quan tâm của nhiều hãng truyền thông lớn trên thế giới.
Báo Mexico: Đại hội XIV của Đảng định hướng những mục tiêu phát triển cao và chiến lược của Việt Nam

Báo Mexico: Đại hội XIV của Đảng định hướng những mục tiêu phát triển cao và chiến lược của Việt Nam

Ngày 19/1, báo Mexico La Jornada có bài nhấn mạnh ý nghĩa Đại hội XIV của Đảng trong việc định hướng những mục tiêu phát triển của Việt Nam.
EU đối đầu Mỹ vì Greenland: 'Vũ khí hạng nặng' chưa từng có tiền lệ và những 'quân bài' chiến thuật của châu Âu

EU đối đầu Mỹ vì Greenland: 'Vũ khí hạng nặng' chưa từng có tiền lệ và những 'quân bài' chiến thuật của châu Âu

Về lý thuyết, EU có nhiều lựa chọn để đối phó với đe dọa áp thuế của Tổng thống Mỹ liên quan việc Washington muốn giành quyền kiểm soát Greenland.
Thương mại toàn cầu năm 2026: Thích ứng để tồn tại và tăng trưởng

Thương mại toàn cầu năm 2026: Thích ứng để tồn tại và tăng trưởng

Năm 2026, thương mại toàn cầu được dự báo đứng trước một ngã rẽ mang tính cấu trúc.
Truyền thông Lào: Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam thể hiện niềm tin và khát vọng phát triển

Truyền thông Lào: Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam thể hiện niềm tin và khát vọng phát triển

Ngày 19/1, nhiều cơ quan báo chí và truyền thông chính thống của Lào đã đưa tin đậm nét về Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Phiên bản di động