Thách thức của tân Tổng thống Iran: đối nội phức tạp, đối ngoại ngổn ngang

Thu Hiền
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Tân Tổng thống Iran Ebrahim Raisi vừa tuyên thệ nhậm chức trước Quốc hội ngày 5/8. Con đường phía trước nhà chính trị gia theo đường lối bảo thủ này không dễ dàng với hàng loạt thách thức bủa vây cả về đối nội và đối ngoại.
Những thách thức đón chờ tân tổng thống Iran
Tân Tổng thống Iran Ebrahim Raisi vừa tuyên thệ nhậm chức trước Quốc hội Iran ngày 5/8. (Nguồn: Bloomberg)

Khôi phục kinh tế, cải thiện đời sống người dân

Ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Iran Ebrahim Raisi sẽ là giải quyết cuộc khủng hoảng kinh tế đang đè nặng quốc gia này.

Nhiều người từng kỳ vọng về làn sóng đầu tư từ nước ngoài mạnh mẽ đổ vào Iran sau khi nước Cộng hòa Hồi giáo ký JCPOA với các cường quốc vào năm 2015 để đổi lấy cam kết không thúc đẩy hay sở hữu vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, những hy vọng dần tiêu tan vào năm 2018, khi cựu Tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi JCPOA, tái áp đặt và bổ sung những đòn trừng phạt nặng nề trong khuôn khổ chiến dịch “gây áp lực tối đa trên diện rộng” với Iran.

Iran đã mất hàng tỷ USD từ doanh thu dầu mỏ quan trọng, bị chặn tiếp cận hệ thống tài chính quốc tế và những thiệt hại càng tồi tệ hơn bởi dịch Covid-19.

Ngày 3/8, ông Raisi nhấn mạnh chính phủ mới sẽ tìm cách để dỡ bỏ các đòn trừng phạt “áp bức”, song sẽ “không để chất lượng cuộc sống của đất nước bị ràng buộc bởi ý chí của những lực lượng bên ngoài”. Trong khi đó, Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei cảnh báo rằng “sửa chữa những vấn đề kinh tế cần thời gian và không thể hoàn thành chỉ sau một đêm”.

Chiến dịch tiêm chủng tại quốc gia này đã được tăng tốc trong 2 tuần qua, song ông Raisi nhậm chức vào thời điểm làn sóng lây nhiễm Covid-19 lớn thứ 5 ở Iran được cho là đã gần đạt đỉnh.

Đích thân Bộ trưởng Y tế sắp mãn nhiệm Saeed Namaki đã viết thư gửi nhà lãnh đạo tối cao Khamenei hôm 1/8 để kêu gọi các lực lượng vũ trang tiến hành 2 tuần phong tỏa nghiêm ngặt. Những diễn biến này xảy ra cùng lúc Iran đang rung chuyển bởi một số cuộc biểu tình bất bình về mức sống ngày càng giảm sút trong vài năm qua.

Nhà kinh tế học có tư tưởng cải cách Saeed Laylaz, từng làm cố vấn cho một số tổng thống Iran, cho rằng nhiệm vụ then chốt của ông Raisi là tái thiết chất lượng cuộc sống cho người dân Iran.

Nhà nghiên cứu Clement Therme, làm việc tại Viện Đại học châu Âu ở Italy, bình luận rằng nhượng bộ về vấn đề hạt nhân cũng không thể “đưa các nhà đầu tư châu Âu trở lại thị trường Iran trong ngắn hạn”, và chỉ có “bình thường hóa quan hệ ngoại giao” giữa Tehran và Washington mới là điều kiện đủ để có được sự quan tâm thực sự của các nhà đầu tư châu Âu.

Hồ sơ đối ngoại ngổn ngang

Ông Raisi đã tuyên bố sẽ coi việc thúc đẩy Thỏa thuận hành động chung toàn diện (JCPOA), hay còn gọi là thỏa thuận hạt nhân Iran như một chính sách quốc gia, đồng thời cam kết thành lập một chính phủ “mạnh” có thể đạt được một thỏa thuận có lợi cho Iran trong các cuộc đàm phán với Mỹ ở thủ đô Vienna của Áo. Tuy nhiên, các tín hiệu từ cả phía Iran và Mỹ đều cho thấy việc khôi phục JCPOA sẽ rất khó khăn.

Tuần trước, nhà đàm phán hàng đầu của Mỹ Robert Malley nói rằng có nguy cơ Iran quay trở lại Vienna “với những yêu cầu phi thực tế về những gì họ có thể đạt được trong các cuộc đàm phán này”, cho thấy Mỹ coi một số yêu cầu quan trọng của Iran là đạt tới giới hạn và bất khả thi. Nhận định này được đưa ra cùng thời điểm Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken tuyên bố rằng quá trình đàm phán “không thể diễn ra vô thời hạn”.

Trong bối cảnh ngày càng mất lòng tin vào phương Tây, ông Raisi cho biết ông muốn ưu tiên cải thiện quan hệ với các nước láng giềng trong khu vực, cũng như Trung Quốc và Nga.

Thêm nữa, trong khi căng thẳng với phương Tây nhiều khả năng sẽ tiếp tục âm ỉ, tiến trình bình thường hóa quan hệ với Saudi Arabia, đối thủ khu vực lớn của Iran, cần được tiếp diễn. Bình thường hóa quan hệ với Riyadh sẽ là một thành quả ngoại giao quan trọng cho Tehran.

Trước việc quân đội Mỹ rời khỏi khu vực, Iran và Saudi Arabia đã âm thầm đàm phán trong nhiều tháng để tìm cách cải thiện mối quan hệ vốn đã bị rạn nứt kể từ năm 2016 khi những người biểu tình tấn công đại sứ quán Saudi Arabia ở Tehran.

Bên cạnh đó, những căng thẳng giữa Iran và Israel vẫn tiếp tục leo thang. Cuối tuần trước, Israel cùng Anh và Mỹ cáo buộc Iran thực hiện một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào một con tàu của Israel ngoài khơi bờ biển Oman khiến hai thành viên thủy thủ đoàn - một người Anh và một người Romania thiệt mạng.

Giới quan sát cho rằng tân Tổng thống Raisi sẽ tìm cách tăng cường ảnh hưởng của Iran ở nước láng giềng Iraq, nơi các binh sĩ Mỹ dự kiến sẽ rời đi vào cuối năm nay.

Ông Raisi cũng sẽ phải khéo léo trong việc xử lý các mối quan hệ với nước láng giềng Afghanistan, nơi Taliban đã có những bước tiến lớn về quyền kiểm soát lãnh thổ và các cửa khẩu biên giới khi các lực lượng do Mỹ dẫn đầu hoàn tất việc rút quân.

Thách thức kinh tế, thỏa thuận hạt nhân chờ tân Tổng thống Iran

Thách thức kinh tế, thỏa thuận hạt nhân chờ tân Tổng thống Iran

Phục hồi nền kinh tế, tháo gỡ cấm vận, xử lý quan hệ với Mỹ là nhiệm vụ mà ông Raisi cần sớm bắt tay ...

'Ngoại giao bóng rổ' Mỹ-Iran tại Olympic Tokyo 2020

'Ngoại giao bóng rổ' Mỹ-Iran tại Olympic Tokyo 2020

Tại Olympic Tokyo 2020, “ngoại giao bóng rổ” đã trở thành sợi dây kết nối người Mỹ và người Iran, bất chấp quan hệ chính ...

(theo AFP)

Đọc thêm

XSMT 12/8, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 6 ngày 12/8/2022. SXMT 12/8/2022

XSMT 12/8, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 6 ngày 12/8/2022. SXMT 12/8/2022

Baoquocte.vn. XSMT 12/8. trực tiếp xổ số miền Trung 12/8/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 6. xổ số hôm nay 12/8/2022. SXMT 12/8
XSMN 12/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 12/8/2022. Xổ số hôm nay 12/8

XSMN 12/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 12/8/2022. Xổ số hôm nay 12/8

Baoquocte.vn. XSMN 12/8. xổ số hôm nay 12/8. kết quả xổ số miền Nam 12/8/2022. kết quả xổ số hôm nay ngày 12 tháng 8. xổ số miền Nam thứ 6. ...
XSMB 12/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 12/8/2022. dự đoán XSMB thứ 6

XSMB 12/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 12/8/2022. dự đoán XSMB thứ 6

Baoquocte.vn. XSMB 12/8. trực tiếp xổ số miền Bắc 12/8/2022. xổ số hôm nay 12/8. SXMB 12/8. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số miền Bắc thứ 6.
NovaDreams – từng bước hướng tới mục tiêu top 3 thương hiệu giải trí của Việt Nam

NovaDreams – từng bước hướng tới mục tiêu top 3 thương hiệu giải trí của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sau 1 năm ra mắt và phát triển, NovaDreams - thành viên thuộc Nova Service (Tổng Công ty thành viên của NovaGroup), đang từng bước trở thành Top 3 thương ...
Thắng Malaysia sau loạt luân lưu cân não, U19 Việt Nam vô địch giải U19 quốc tế 2022

Thắng Malaysia sau loạt luân lưu cân não, U19 Việt Nam vô địch giải U19 quốc tế 2022

Baoquocte.vn. Sau khi hòa 1-1 trong 90 phút thi đấu, U19 Việt Nam đã thắng 4-3 ở loạt sút luân lưu trước U19 Malaysia, trở thành đội vô địch giải U19 ...
Bất chấp 'gọng kìm' cấm vận từ Mỹ, Iran vẫn 'sống tốt' nhờ xuất khẩu dầu?

Bất chấp 'gọng kìm' cấm vận từ Mỹ, Iran vẫn 'sống tốt' nhờ xuất khẩu dầu?

Baoquocte.vn. Mỹ đưa ra các biện pháp trừng phạt mới đối với các đối tác trung gian châu Á bị cáo buộc bán dầu của Iran bằng cách lách lệnh cấm ...
Tin thế giới 11/8: Anh thêm vũ khí cho Ukraine, Nga buông lời với Thụy Sỹ, Thủ tướng Đức nói về khả năng thăm Trung Quốc

Tin thế giới 11/8: Anh thêm vũ khí cho Ukraine, Nga buông lời với Thụy Sỹ, Thủ tướng Đức nói về khả năng thăm Trung Quốc

Baoquocte.vn. Anh gửi thêm hệ thống phóng tên lửa cho Ukraine, vấn đề Triều Tiên, Nga nói Thụy Sỹ không còn trung lập... là tin thế giới nổi bật.
Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố không tuân thủ lệnh trừng phạt năng lượng Nga, sẽ tăng nguồn cung nếu cần

Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố không tuân thủ lệnh trừng phạt năng lượng Nga, sẽ tăng nguồn cung nếu cần

Baoquocte.vn. Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố, nước này sẽ không áp đặt các biện pháp trừng phạt năng lượng đối với Nga.
Học viện Phụ nữ Việt Nam tiên phong trong kỷ nguyên giảng đường an toàn

Học viện Phụ nữ Việt Nam tiên phong trong kỷ nguyên giảng đường an toàn

Baoquocte.vn. Luôn đặt sức khỏe hô hấp của cán bộ, giảng viên, nhân sự và các em sinh viên ở vị trí trung tâm, vừa qua, Học viện Phụ nữ Việt ...
Covid-19 ngày 11/8: Gần 2.400 ca mắc mới, hơn 6.400 người khỏi bệnh, không có trường hợp tử vong

Covid-19 ngày 11/8: Gần 2.400 ca mắc mới, hơn 6.400 người khỏi bệnh, không có trường hợp tử vong

Baoquocte.vn. Theo bản tin phòng chống dịch ngày 11/8 của Bộ Y tế, có 2.367 ca Covid-19 mới, số ca khỏi gấp gần 3 lần số mắc mới, không có ca ...
Tin thế giới 11/8: Anh thêm vũ khí cho Ukraine, Nga buông lời với Thụy Sỹ, Thủ tướng Đức nói về khả năng thăm Trung Quốc

Tin thế giới 11/8: Anh thêm vũ khí cho Ukraine, Nga buông lời với Thụy Sỹ, Thủ tướng Đức nói về khả năng thăm Trung Quốc

Baoquocte.vn. Anh gửi thêm hệ thống phóng tên lửa cho Ukraine, vấn đề Triều Tiên, Nga nói Thụy Sỹ không còn trung lập... là tin thế giới nổi bật.
Sẽ có một chi nhánh mới của WHO tại Nhật Bản, trọng tâm hướng tới các nước đang phát triển

Sẽ có một chi nhánh mới của WHO tại Nhật Bản, trọng tâm hướng tới các nước đang phát triển

Baoquocte.vn. Thủ tướng Nhật Bản và Tổng giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhất trí sẽ thành lập một chi nhánh mới tại Nhật Bản.
Tướng Nga: Máy bay không người lái khôi phục vị thế của pháo binh

Tướng Nga: Máy bay không người lái khôi phục vị thế của pháo binh

Baoquocte.vn. Máy bay không người lái đã cách mạng hóa việc sử dụng pháo và pháo phản lực truyền thống.
Hàn Quốc đáp trả 'gắt' trước yêu cầu của Trung Quốc liên quan hệ thống THAAD

Hàn Quốc đáp trả 'gắt' trước yêu cầu của Trung Quốc liên quan hệ thống THAAD

Baoquocte.vn. Seoul cho biết, vấn đề triển khai THAAD của Mỹ ở Hàn Quốc 'không bao giờ' có thể là vấn đề để đàm phán.
Đề phòng căng thẳng leo thang, không quân Ấn Độ-Trung Quốc lập đường dây nóng

Đề phòng căng thẳng leo thang, không quân Ấn Độ-Trung Quốc lập đường dây nóng

Baoquocte.vn. Các nguồn tin chính phủ Ấn Độ tiết lộ, nước này và Trung Quốc nhiều khả năng thiết lập đường dây nóng giữa các lực lượng không quân.
Trung Quốc 'nóng mặt' vì Hàn Quốc triển khai THAAD, Seoul nói gì?

Trung Quốc 'nóng mặt' vì Hàn Quốc triển khai THAAD, Seoul nói gì?

Baoquocte.vn. Ngày 11/8, Hàn Quốc ra tuyên bố đáp trả phản ứng của Trung Quốc liên quan đến hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) của Mỹ.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thay đổi chính phủ tại một số nước châu Âu thời gian qua.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Baoquocte.vn. Sau nhiều bê bối chính trị cũng như áp lực từ chính nội các của mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã buộc phải từ chức vào ngày 7/7.
Phiên bản di động