 |
| Thái Lan tham vọng dẫn đầu thị trường Halal toàn cầu. (Nguồn: The NationP |
Nền kinh tế Halal toàn cầu, ước tính đạt quy mô khoảng 40.000 tỷ USD, đang nằm trong nhóm lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất của kinh tế quốc tế. Tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) 5,3% của ngành này được thúc đẩy bởi sự gia tăng nhanh chóng của dân số Hồi giáo toàn cầu, hiện đã vượt mốc 2 tỷ người.
Với hơn 240 triệu người Hồi giáo, Đông Nam Á - khu vực có cộng đồng Hồi giáo lớn nhất thế giới đang giữ vai trò dẫn dắt trong ngành công nghiệp Halal toàn cầu.
Malaysia, quốc gia đa số theo Hồi giáo, hiện là nhà xuất khẩu hàng hóa Halal lớn nhất thế giới, đặc biệt chiếm ưu thế trong các lĩnh vực tài chính Hồi giáo, thực phẩm Halal, dược phẩm và truyền thông. Hệ sinh thái đầu tư vững mạnh, bao gồm vốn mạo hiểm và quỹ đầu tư tư nhân, cùng hệ thống tiêu chuẩn toàn diện, đã củng cố vị thế kinh tế Halal của nước này.
Tuy nhiên, Thái Lan - quốc gia có phần đông dân số theo Phật giáo đang bắt đầu cạnh tranh để vươn lên dẫn đầu xuất khẩu Halal trong khu vực Đông Nam Á. Năm 2024, thông qua Ủy ban Công nghiệp Halal quốc gia, chính phủ Thái Lan đã công bố kế hoạch 4 năm nhằm tăng xuất khẩu hơn 1% và hướng tới trở thành “trung tâm Halal xuất sắc” trong ASEAN.
Tháng 12/2025, Bộ trưởng Thương mại Thái Lan cho biết nước này đặc biệt coi trọng việc thúc đẩy hợp tác kinh tế với gần 60 quốc gia Hồi giáo, đồng thời sẵn sàng trở thành “trung tâm an ninh lương thực” cho Tổ chức hợp tác Hồi giáo (OIC).
Thị trường thịt Halal bùng nổ
“Halal” trong tiếng Arab có nghĩa là “phù hợp với luật tôn giáo”. Từ thực phẩm, dược phẩm đến luật pháp và tài chính, các sản phẩm đều phải được phân loại là “được phép” theo giáo luật Hồi giáo mới có thể được chấp nhận trong cộng đồng người Hồi giáo.
Trong đó, thị trường thịt Halal toàn cầu là phân khúc tăng trưởng nhanh nhất, vượt qua cả thời trang, truyền thông và du lịch, với CAGR đạt 8,92%. Từ mức 2.710 tỷ USD năm 2024, thị trường này được dự báo sẽ đạt 5.910 tỷ USD vào năm 2033.
Brazil hiện dẫn đầu xuất khẩu thực phẩm Halal sang các nước OIC với 26,5 tỷ USD năm 2023, tiếp theo là Ấn Độ (21,9 tỷ USD), Nga (19,5 tỷ USD) và Mỹ (13,2 tỷ USD). Một số “tân binh” cũng đang nổi lên, trong đó Australia đặt mục tiêu trở thành nhà cung cấp thịt Halal cao cấp hàng đầu thế giới.
 |
| Hiện Thái Lan là nhà sản xuất thực phẩm Halal lớn thứ 5 và nhà xuất khẩu đứng thứ 11 toàn cầu. (Nguồn: Bangkok Biz News) |
Hiện Thái Lan là nhà sản xuất thực phẩm Halal lớn thứ 5 và nhà xuất khẩu đứng thứ 11 toàn cầu. Năm 2024, xuất khẩu thực phẩm Halal của nước này, gồm gạo, trái cây tươi và chế biến, đường và hải sản đóng hộp đạt 335 tỷ baht (khoảng 10,27 tỷ USD), tương đương 3% tổng kim ngạch xuất khẩu quốc gia.
Tuy nhiên, hơn 60% xuất khẩu Halal của Thái Lan vẫn tập trung trong khu vực, chủ yếu sang Indonesia, Malaysia và Brunei.
Để cải thiện tình hình, chính phủ Thái Lan đang thúc đẩy nhiều sáng kiến trong khuôn khổ kế hoạch 4 năm, bao gồm cải tiến quy trình chứng nhận, tăng cường quan hệ với các quốc gia Hồi giáo, cho phép cơ quan thực phẩm quốc gia chứng nhận nhà máy và triển khai chiến dịch tiếp thị quốc tế nhằm quảng bá năng lực Halal của nước này.
Là một trong những quốc gia xuất khẩu thực phẩm ròng lớn nhất thế giới, việc tập trung vào sản phẩm Halal cũng phù hợp với chiến lược đưa Thái Lan trở thành “nhà bếp của thế giới”.
Chuẩn hóa và mở rộng chứng nhận
Quy trình chứng nhận Halal tại Thái Lan khá nghiêm ngặt, do Hội đồng Hồi giáo Trung ương Thái Lan (CICOT) quản lý. Doanh nghiệp phải đảm bảo nguyên liệu không chứa chất bị cấm, quy trình sản xuất đạt tiêu chuẩn vệ sinh cao, cơ sở sản xuất chuyên biệt cho Halal và thiết bị không bị nhiễm chéo với sản phẩm không Halal.
 |
| Biển chứng nhận Halal tại một khu ẩm thực trong trung tâm thương mại ở Bangkok. (Nguồn: Al Jazeera) |
Thái Lan đang tăng cường đầu tư vào hệ thống này. Theo Hiệp hội các nhà sản xuất Halal Thái Lan, số doanh nghiệp chế biến thực phẩm được chứng nhận đã tăng từ 2.000 lên 7.000 trong vòng 5 năm. CICOT đã cấp chứng nhận cho hơn 200.000 sản phẩm trên toàn quốc.
Đáng chú ý, xu hướng tiêu dùng Halal không chỉ giới hạn trong cộng đồng Hồi giáo mà còn lan rộng sang người tiêu dùng không theo đạo này, nhờ tiêu chuẩn cao về vệ sinh và an toàn thực phẩm.
Tập đoàn thực phẩm Charoen Pokphand Foods (CPF) đã đẩy mạnh quảng bá sản phẩm Halal thông qua hơn 11.000 cửa hàng 7-Eleven. Các doanh nghiệp lớn khác như Betagro và Thai Union cũng đang gia nhập thị trường.
Thực phẩm Halal ngày càng trở thành mặt hàng phổ biến trong siêu thị và là biểu tượng mới của chất lượng và tiêu chuẩn kinh tế Thái Lan.
Tháo gỡ rào cản xuất khẩu
Năm 2004, Saudi Arabia từng cấm nhập khẩu thịt gà và trứng từ Thái Lan, trong bối cảnh quan hệ ngoại giao giữa hai nước bị gián đoạn suốt 32 năm, trước khi được nối lại vào năm 2022.
Sau khi quan hệ được khôi phục, Saudi Arabia đã dỡ bỏ lệnh cấm. Cơ quan Quản lý thực phẩm và Dược phẩm Saudi Arabia cấp phép cho 5 nhà máy của CPF xuất khẩu sản phẩm.
Một yếu tố quan trọng là tác động của xung đột Ukraine, khiến nguồn cung từ Ukraine gián đoạn, tạo cơ hội cho thịt gà Thái Lan thay thế.
Song song với ngoại giao, ngành ngân hàng Thái Lan cũng đổi mới để hỗ trợ chiến lược Halal. Dù mức độ phát triển ngân hàng Hồi giáo trong nước còn hạn chế so với Malaysia và Indonesia, các ngân hàng Thái Lan đã phát triển sản phẩm tài chính chuyên biệt cho doanh nghiệp xuất khẩu Halal.
Đẩy mạnh du lịch Halal
Thái Lan đón khoảng 30 triệu lượt khách quốc tế mỗi năm, trong đó khoảng 20% là người Hồi giáo. Riêng năm 2024, gần 5 triệu du khách Malaysia đã đến Thái Lan.
Thu hút du khách Hồi giáo là một phần trọng tâm trong chiến lược trở thành “trung tâm Halal” của ASEAN. Du lịch Halal, hay “du lịch thân thiện với người Hồi giáo” là một trong những phân khúc tăng trưởng nhanh nhất, với quy mô 256,5 tỷ USD năm 2023 và dự kiến vượt 300 tỷ USD vào năm 2030.
Dù ngành du lịch phát triển mạnh (xếp thứ 7 toàn cầu năm 2023 theo US News & World Report), Thái Lan chỉ đứng thứ 32 về mức độ hấp dẫn đối với du khách Hồi giáo.
 |
| Ứng dụng Halal Route của Thái Lan giúp du khách Hồi giáo dễ dàng tìm kiếm dịch vụ phù hợp và nâng sức hút của du lịch thân thiện với người Hồi giáo. (Nguồn: Travel Daily News) |
Để cải thiện, Thái Lan đã triển khai nhiều biện pháp như hợp tác với nền tảng HalalHolidays của Malaysia, ra mắt ứng dụng Halal Route hỗ trợ thời gian cầu nguyện và địa điểm Halal, cũng như đào tạo nhân lực y học cổ truyền phục vụ thị trường Saudi Arabia.
Những nỗ lực này không chỉ thúc đẩy du lịch mà còn lan tỏa sang xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ.
Triển vọng trung tâm an ninh lương thực
Nền kinh tế Halal đang giúp Thái Lan tăng cường liên kết thương mại với các quốc gia Hồi giáo, đặc biệt thông qua du lịch và thực phẩm.
Trong bối cảnh xung đột tại Iran đe dọa chuỗi cung ứng toàn cầu, nhất là với các nước OIC phụ thuộc nhập khẩu như Saudi Arabia và UAE, Thái Lan cùng Đông Nam Á có thể nổi lên như một “trung tâm an ninh lương thực” cho thế giới Hồi giáo.
Nếu duy trì được đà cải cách, mở rộng thị trường và tận dụng lợi thế xuất khẩu thực phẩm, Thái Lan không chỉ dừng lại ở vai trò “người mới nổi” trong ngành Halal, mà hoàn toàn có thể tái định vị mình như một mắt xích chiến lược trong chuỗi cung ứng lương thực toàn cầu của thế giới Hồi giáo.
| Quốc gia Đông Nam Á khẳng định hàng Mỹ vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc Halal Bộ trưởng Nội các Indonesia Teddy Indra Wijaya đã bác bỏ các tuyên bố rằng, hàng hóa của Mỹ sẽ được phép vào thị trường ... |
| Dân số Hồi giáo tăng, thị trường thịt Halal châu Âu tăng trưởng mạnh, mở cơ hội mới cho nhà xuất khẩu Thị trường thịt Halal tại châu Âu đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh nhờ sự gia tăng dân số Hồi giáo và xu ... |
| Chứng nhận Halal mở cơ hội cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường 5.000 tỷ USD Nền kinh tế Halal toàn cầu được dự báo đạt quy mô khoảng 5.000 tỷ USD vào năm 2030, mở rộng từ các lĩnh vực ... |
| Ngành Halal Thái Lan hướng tới vai trò trung tâm toàn cầu Ngành công nghiệp Halal của Thái Lan, bao gồm thực phẩm và du lịch, có tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ, theo nhận định của ... |
| Khuyến khích, hỗ trợ các tổ chức, cá nhân đầu tư, sản xuất, kinh doanh sản phẩm, dịch vụ Halal Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 127/2026/NĐ-CP ngày 6/4/2026 quy định về quản lý chất lượng và chính sách phát triển sản phẩm, ... |
