Thế hệ kiều bào trẻ - Mảnh ghép quan trọng trong công cuộc đổi mới sáng tạo tại Việt Nam

Nguyễn Thái Dương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Những năm trở lại đây, cụm từ “đổi mới sáng tạo” được nhắc đến thường xuyên, và được xem là chìa khóa đột phá để đưa đất nước đạt được những mục tiêu phát triển. Đảng, Chính phủ đã sớm xác định vai trò quyết định của đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ; đã ban hành nhiều chính sách, biện pháp, chỉ đạo quyết liệt để thúc đẩy phát triển lĩnh vực này.
Thế hệ kiều bào trẻ - Mảnh ghép quan trọng trong công cuộc đổi mới sáng tạo tại Việt Nam
Các diễn giả và các đại biểu thảo luận với chủ đề “Xây dựng mạng lưới chuyên gia kiều bào hỗ trợ khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo”, ngày 16/7/2021. (Nguồn: Tạp chí Quê hương)

Trên bản đồ công nghệ thế giới, Việt Nam vẫn đang tụt hậu về mức độ sẵn sàng công nghệ, về đổi mới sáng tạo và năng suất lao động. Theo Tổ chức Sở hữu Trí tuệ thế giới (WIPO), năm 2021, Việt Nam xếp hạng 44 về chỉ số đổi mới sáng tạo (GII) vẫn giữ vị trí hàng đầu trong các quốc gia có thu nhập trung bình thấp nhưng bị hạ 2 bậc so với năm 2020.

Để khắc phục mặt hạn chế, tạo môi trường và động lực phát triển mạnh mẽ hơn nữa cho đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ, giải pháp tập trung vào con người, nguồn lực con người có ý nghĩa rất quan trọng.

Đại hội XIII của Đảng xác định phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng là 1 trong 3 đột phá chiến lược; “tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa trên nền tảng của tiến bộ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo"; “thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển giao, ứng dụng và phát triển mạnh khoa học công nghệ".

Với quan điểm con người là trung tâm, mục tiêu và động lực của sự phát triển, để phấn đấu đạt được những mục tiêu phát triển to lớn trong thời gian tới, chúng ta sẽ phải tập trung phát triển, phát huy hết tiềm năng to lớn của con người Việt Nam không chỉ ở trong nước và cả ở ngoài nước như đã được tái khẳng định tại Kết luận 12-KL/TW ngày 12/8/2021 của Bộ Chính trị là người Việt Nam ở nước ngoài là “nguồn lực quan trọng" đóng góp cho sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ tổ quốc.

Tiềm năng của kiều bào trẻ đối với khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo

Ước tính hiện có khoảng 5,3 triệu người Việt sinh sống và làm việc trên 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, 80% trong số đó ở các nước phát triển và khoảng trên dưới một nửa trong số đó là kiều bào trẻ.

Theo thống kê sơ bộ của Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Ủy ban), số kiều bào có độ tuổi dưới 45 chiếm khoảng 60% tại Mỹ, Đức và Australia - ba quốc gia có hơn 50% tổng số người Việt Nam ở nước ngoài.

Tiềm lực của thế hệ kiều bào trẻ ngày nay thể hiện qua 3 khía cạnh sau.

Thứ nhất là về trí lực. Hiện có khoảng 500.000 người Việt Nam ở nước ngoài có trình độ đại học trở lên, trong đó nhiều người làm việc tại các viện nghiên cứu, trường đại học, trung tâm kỹ thuật - công nghệ của các nước phát triển như Mỹ, Nhật, Canada…

Họ được tiếp cận, giáo dục, tích lũy kinh nghiệm ở trong môi trường phát triển về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo nên nhìn chung có tư duy hiện đại, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, theo đuổi cái mới.

Đại hội XIII của Đảng xác định phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng là 1 trong 3 đột phá chiến lược.

Thứ hai là về tiềm năng tài chính. Ước tính, cộng đồng kiều bào ước tính có thu nhập hàng năm khoảng 50 tỷ USD, trong đó riêng thu nhập của kiều bào trẻ có thể đạt tới 30 tỷ USD/năm (thống kê không chính thức của Ủy ban).

Thứ ba là tấm lòng hướng về nguồn cội. Dù sinh ra, lớn lên và được giáo dục ở môi trường nước ngoài, nhưng dòng máu Việt vẫn luôn thôi thúc và tạo ra sự khác biệt giữa họ với những nhà đầu tư, trí thức người nước ngoài khác khi đến Việt Nam làm việc. Đó chính là khả năng tiếp cận nhanh hơn với văn hóa Việt, có thể đưa “tâm hồn Việt”, “chất Việt Nam” trong những sản phẩm, ý tưởng của họ.

Thật vậy, thời gian qua, rất nhiều kiều bào trẻ đã trở về và bước đầu đã ghi dấu ấn tại quê hương, đất nước.

Đó là Esther Nguyễn (kiều bào tại Mỹ) với công ty Pops Worldwide chuyên về phân phối và quản lý nội dung âm nhạc; Lam Tran (kiều bào tại Pháp) với ứng dụng WisePass; nhà sáng lập Kimble Ngô (người Canada gốc Việt) với Ampmarketing Blockchain chuyên về Ứng dụng công nghệ phát triển thành phố...

Chàng trai người Mỹ gốc Việt sinh năm 1988, Daniel Hoài Tiến. (Nguồn: VTV 24)
Chàng trai người Mỹ gốc Việt Daniel Hoài Tiến. (Nguồn: VTV 24)

Hay như chàng trai người Mỹ gốc Việt sinh năm 1988 Daniel Hoài Tiến, một chuyên gia về nông nghiệp bền vững và mô hình kinh tế hợp tác xã. Quyết định trở về nguồn cội, Hoài Tiến đã đi khắp các vùng miền, vùng sâu vùng xa, giúp người dân bản địa phát triển chuỗi nông sản bền vững.

Daniel Hoài Tiến chia sẻ: “Cái cốt lõi của chúng ta là bản sắc văn hóa và chúng ta phải dựa trên nền tảng văn hóa Việt để đi ra thế giới. Là một người trẻ, tôi và các bạn càng phải tự hào mình là người Việt Nam và tự tin giới thiệu với cộng đồng quốc tế về những giá trị của đất nước mình”.

Phát huy nguồn lực kiều bào thúc đẩy đổi mới sáng tạo

Thời gian qua, thực hiện chủ trương chung của Đảng, Chính phủ, với vai trò “đột phá, mở đường, song hành, hỗ trợ”, Ủy ban đã tích cực đề xuất, phối hợp cùng các ban, ngành, địa phương và các cơ quan liên quan xây dựng, góp ý các cơ chế chính sách tạo điều kiện thuận lợi cho kiều bào trong lĩnh vực đầu tư, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo cũng như tổ chức các hoạt động kết nối các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước.

Có thể kể đến một số sự kiện như: Diễn đàn “Kết nối các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo của người Việt tại Hoa Kỳ và Việt Nam” ngày 9/12/2017 tại San Francisco, Hoa Kỳ; Diễn đàn “Kết nối Startup Việt trong và ngoài nước” ngày 26/6/2018 tại TP. Hồ Chí Minh...; Hội thảo “Kết nối và phát huy nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài hỗ trợ cho khởi nghiệp đổi mới sáng tạo” diễn ra ngày 16/7/2021…

Hiện nay, Ủy ban đang phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ đồng chỉ đạo tổ chức Techfest 2021 với mục tiêu thúc đẩy, mở rộng hơn nữa sự tham gia của kiều bào.

Ủy ban cũng tham gia ban soạn thảo Nghị định 27/2020/NĐ-CP và tổ biên tập Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 40/2014/NĐ-CP ngày 12/5/2014 của Chính phủ quy định việc sử dụng, trọng dụng cá nhân hoạt động khoa học và công nghệ và Nghị định số 87/2014/NĐ-CP ngày 22/9/2014 của Chính phủ quy định về thu hút cá nhân hoạt động khoa học và công nghệ là người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia nước ngoài tham gia hoạt động khoa học và công nghệ tại Việt Nam và thông tư về đối tượng, tiêu chuẩn, điều kiện, trình tự thủ tục thuê đảm nhiệm chức danh lãnh đạo tổ chức khoa học và công nghệ đối với người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia nước ngoài tham gia hoạt động khoa học và công nghệ tại Việt Nam.

Những nỗ lực đó đã góp phần vào sự nghiệp chung nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyển giao công nghệ; thúc đẩy thương mại và đầu tư, giúp cải thiện môi trường kinh doanh; thúc đẩy xây dựng mạng lưới kiều bào trẻ về nước lập nghiệp.

Những thành tựu mà Việt Nam đã đạt được trong thời gian qua về đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ là rất đáng khích lệ, tạo tiền để cho sự phát triển trong thời gian tới.

Bà Lê Diệp Kiều Trang, Giám đốc Tài chính Arevo, Nhà sáng lập Alabaster. (Nguồn: Cafef)
Bà Lê Diệp Kiều Trang, Giám đốc Tài chính Arevo, nhà sáng lập Alabaster. (Nguồn: Cafef)

Tuy nhiên, để đáp ứng các mục tiêu to lớn của sự nghiệp phát triển đất nước cũng như yêu cầu cấp bách của thực tiễn, vẫn cần có những chính sách tốt, cơ chế tốt, đồng bộ hơn, kịp thời hơn nữa để tạo động lực, kích thích sự sáng tạo và cống hiến.

Theo bà Lê Diệp Kiều Trang, Giám đốc Tài chính Arevo, Nhà sáng lập Alabaster, chính sách hỗ trợ nghiên cứu phát triển tại Việt Nam còn chưa đồng bộ và đầy đủ, tạo thành cản trở lớn cho các công ty công nghệ vốn cần sự kịp thời và thông suốt trong chính sách để nhanh chóng đáp ứng nhu cầu và xu thế thị trường; đặc biệt “với các công ty công nghệ, tốc độ rất quan trọng, khi vướng những việc này chúng tôi không thể chờ chính sách thay đổi mà phải tìm cách có thể thực thi được để đi tới. Bởi vì chỉ cần trễ nửa năm hay 1 năm thì công nghệ của mình lỗi thời và các công ty khác họ sẽ theo kịp”.

Hỗ trợ người Việt Nam ở nước ngoài đẩy mạnh đầu tư phát triển trong nước

Hỗ trợ người Việt Nam ở nước ngoài đẩy mạnh đầu tư phát triển trong nước

Ngày 24/9, tại Hà Nội, Thứ trưởng Ngoại giao, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài Phạm Quang Hiệu ...

Chuyên gia kiều bào 'hiến kế' vượt qua đại dịch Covid-19

Chuyên gia kiều bào 'hiến kế' vượt qua đại dịch Covid-19

Tiếp nối thành công của Tọa đàm trực tuyến lần thứ nhất với chủ đề “Chuyên gia kiều bào chung sức cùng TP. Hồ Chí ...

Đọc thêm

Đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài làm việc tại Đài truyền hình Việt Nam

Đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài làm việc tại Đài truyền hình Việt Nam

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Tô Anh Dũng dẫn đầu đoàn các Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài làm việc với Lãnh đạo Đài truyền hình ...
KPop: YG Entertainment thu lợi nhuận khủng trong quý III, iKON và TREASURE sẽ trở lại trong quý IV

KPop: YG Entertainment thu lợi nhuận khủng trong quý III, iKON và TREASURE sẽ trở lại trong quý IV

Baoquocte.vn. Nhờ album KPop solo đầu tay của Lisa BLACKPINK, YG Entertainment dự kiến ​​đạt lợi nhuận hoạt động hơn 14 triệu USD trong quý III/2021.
Năng lượng và hạ tầng luôn là ưu tiên cao trong hợp tác Mỹ-Mekong

Năng lượng và hạ tầng luôn là ưu tiên cao trong hợp tác Mỹ-Mekong

Baoquocte.vn. Phát biểu tại Đối thoại, Đại sứ Hà Kim Ngọc đánh giá cao tiến triển nhanh chóng trong quan hệ Đối tác Mekong-Mỹ thời gian qua.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 20/10/2021: Thiên Bình vấn vương người cũ

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 20/10/2021: Thiên Bình vấn vương người cũ

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 20/10/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Toyota Land Cruiser Prado 2021 sắp ra mắt tại Việt Nam, giá dự kiến 2,5 tỷ đồng

Toyota Land Cruiser Prado 2021 sắp ra mắt tại Việt Nam, giá dự kiến 2,5 tỷ đồng

Baoquocte.vn. Toyota Land Cruiser Prado 2021 nhập khẩu từ Nhật Bản với một phiên bản duy nhất và được chào bán với giá dự kiến khoảng 2,5 tỷ đồng.
XSMN 20/10/2021, kết quả xổ số miền Nam hôm nay 20/10/2021. xổ số hôm nay

XSMN 20/10/2021, kết quả xổ số miền Nam hôm nay 20/10/2021. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 20/10, xổ số miền Nam hôm nay 20/10/2021 có quay không? XSMN khi nào quay trở lại?
Đột ngột giảm tốc, kinh tế Trung Quốc đang gặp phải vấn đề gì?

Đột ngột giảm tốc, kinh tế Trung Quốc đang gặp phải vấn đề gì?

Baoquocte.vn. Kinh tế Trung Quốc quý III giảm tốc là dấu hiệu của mặt trái các chính sách trung và dài hạn của Trung Quốc, đồng thời bộc lộ nhiều nguy ...
Đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài làm việc với Ban Đối ngoại Trung ương

Đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài làm việc với Ban Đối ngoại Trung ương

Baoquocte.vn. Ông Lê Hoài Trung, Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương, đã tiếp và làm việc với Đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam tại ...
Chuyên gia Nhật Bản đánh giá về việc Trung Quốc xin gia nhập CPTPP

Chuyên gia Nhật Bản đánh giá về việc Trung Quốc xin gia nhập CPTPP

Baoquocte.vn. Nhóm 11 quốc gia trong CPTPP phản ứng trước việc Trung Quốc nộp đơn gia nhập sẽ có ý nghĩa chiến lược to lớn đối với khu vực và thế ...
Tin thế giới 19/10: Nga 'dụ' NATO sau ngón đòn mới; Triều Tiên có ý gì? Mỹ phản đối Dòng chảy phương Bắc 2 lại đòi Nga tăng cung khí đốt?

Tin thế giới 19/10: Nga 'dụ' NATO sau ngón đòn mới; Triều Tiên có ý gì? Mỹ phản đối Dòng chảy phương Bắc 2 lại đòi Nga tăng cung khí đốt?

Baoquocte.vn. Khủng hoảng năng lượng châu Âu và Dòng chảy phương Bắc 2, Triều Tiên thử tên lửa, Nga-NATO, Mỹ-Ukraine... là một số tin thế giới nổi bật.
Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: EU nhập cuộc chơi lớn

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: EU nhập cuộc chơi lớn

Baoquocte.vn. Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương được EU công bố gần như trùng khớp thời gian với AUKUS. Chiến lược này có gì đặc biệt? Báo TG&VN phân tích.
Australia trang bị tàu ngầm hạt nhân: Game changer hay chuyện thay đổi cuộc chơi!

Australia trang bị tàu ngầm hạt nhân: Game changer hay chuyện thay đổi cuộc chơi!

Baoquocte.vn. Điều khiến thiên hạ bất ngờ và có phần sửng sốt ở AUKUS là việc Mỹ chia sẻ công nghệ chế tạo tầu ngầm hạt nhân cho Australia. Phân tích của TG&VN.
Nhân tố chi phối chính sách đối ngoại của Tổng thống Joe Biden

Nhân tố chi phối chính sách đối ngoại của Tổng thống Joe Biden

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Joe Biden chưa thể hiện đường lối chính sách đối ngoại hoàn chỉnh và nhất quán. Lý do và những nhân tố nào chi phối? TG&VN phân tích.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Cấp cao ở mức độ thấp

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Cấp cao ở mức độ thấp

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh Nga-Mỹ diễn ra trong không khí không thù địch nhau nhưng cũng không thân thiện. Họ phấn đấu đạt được cái tối thiểu. TG&VN phân tích.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Chưa khai thông, không đột phá

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Chưa khai thông, không đột phá

Baoquocte.vn. Cuộc gặp Thượng đỉnh Nga-Mỹ là cuộc gặp đầu tiên của ông Biden với ông Putin trên cương vị Tổng thống. Sự kiện được dư luận đặc biệt quan tâm. TG&VN phân tích.
Trung Đông, Vùng Vịnh và Bắc Phi: Thay trọng tâm, đổi định hướng

Trung Đông, Vùng Vịnh và Bắc Phi: Thay trọng tâm, đổi định hướng

Baoquocte.vn. Điểm nóng Trung Đông, với diễn biến chiến sự ác liệt giữa Israel và Hamas, gợi mở điều gì khi muốn nhận diện chính sách đối ngoại của ông Biden? Phân tích.
Chuyên gia Nhật Bản đánh giá về việc Trung Quốc xin gia nhập CPTPP

Chuyên gia Nhật Bản đánh giá về việc Trung Quốc xin gia nhập CPTPP

Baoquocte.vn. Nhóm 11 quốc gia trong CPTPP phản ứng trước việc Trung Quốc nộp đơn gia nhập sẽ có ý nghĩa chiến lược to lớn đối với khu vực và thế giới.
Quan hệ Mỹ-Nhật Bản-Hàn Quốc và 'vũ điệu tango' do Washington 'biên đạo'

Quan hệ Mỹ-Nhật Bản-Hàn Quốc và 'vũ điệu tango' do Washington 'biên đạo'

Baoquocte.vn. Chuyên gia Hàn Quốc đã phân tích cơ sở lý luận mà Mỹ xác định trong quan hệ với Hàn Quốc, Nhật Bản.
Hướng đi nào cho chiến lược hạt nhân của Mỹ thời Tổng thống Biden?

Hướng đi nào cho chiến lược hạt nhân của Mỹ thời Tổng thống Biden?

Baoquocte.vn. Một chiến lược hạt nhân theo chủ nghĩa thực tế phòng thủ sẽ là cách tốt nhất để kết hợp các chính sách đối nội và đối ngoại của Tổng thống Joe Biden.
Đồng thuận và khác biệt tại thượng đỉnh G20 về Afghanistan

Đồng thuận và khác biệt tại thượng đỉnh G20 về Afghanistan

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh G20 về Afghanistan phản ánh sự đồng thuận cũng như một số khác biệt giữa các bên về cách giải quyết khủng hoảng tại đất nước Nam Á.
Quan hệ Đức-Nga dưới thời ông Scholz sẽ đi về đâu?

Quan hệ Đức-Nga dưới thời ông Scholz sẽ đi về đâu?

Baoquocte.vn. Không có nhiều lý do để kỳ vọng thay đổi trong quan hệ Đức-Nga dưới thời ông Olaf Scholz và đảng Dân chủ xã hội (SPD).
Ba điểm mấu chốt trong sáng kiến hòa bình liên Triều của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in

Ba điểm mấu chốt trong sáng kiến hòa bình liên Triều của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in

Baoquocte.vn. Tờ Korea Times đăng bài bình luận của Giáo sư Yang Moo-jin về bài phát biểu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc của Tổng thống Moon Jae-in.
Phiên bản di động