Thổ Nhĩ Kỳ: Dấu ấn Tổng thống với Nội các mới

28/05/2016 09:50

Việc tân Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Binali Yildirim thay thế 8 Bộ trưởng trong chính phủ mới báo hiệu những thay đổi trong các chính sách của Ankara.

TIN LIÊN QUAN
tho nhi ky dau an tong thong tai noi cac moi Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ thâu tóm quyền lực
tho nhi ky dau an tong thong tai noi cac moi Nga cáo buộc Thổ Nhĩ Kỳ giúp IS đánh bom

Tân Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Binali Yildirim, người được Tổng thống Recep Tayyip Erdogan lựa chọn, vừa thay thế 8 Bộ trưởng trong chính phủ nước này bằng những người trung thành với ông Erdogan. 

Bình luận về động thái trên, chuyên gia phân tích Thổ Nhĩ Kỳ Sezin Oney nói: “Sự cải tổ, tinh giản Nội các lần này chính là một sự chuyển tiếp êm thấm sang chế độ Tổng thổng tại Thổ Nhĩ Kỳ”.

tho nhi ky dau an tong thong tai noi cac moi
Tân Thủ tướng Binali Yildirim và Tổng thống Recep Tayyip Erdogan của Thổ Nhĩ Kỳ. (Nguồn: SoL)

Nội các thân Tổng thống

Ngày 24/5, ông Yildirim, người vừa được đưa lên làm Chủ tịch Đảng Công lý và Phát triển (AKP) tại một hội nghị của đảng này hôm 22/5 vừa qua, đã công bố Nội các mới của mình. Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ đã khởi động tiến trình bỏ phiếu tín nhiệm đối với Chính phủ của ông Yildirim.

Với thực tế là AKP hiện đang chiếm đa số ghế ở Quốc hội thì khả năng chính phủ mới thất bại trong cuộc bỏ phiếu trên là không thể xảy ra. Trong số những thay đổi đáng kể tại chính phủ mới, phải kể đến sự ra đi của Phó Thủ tướng Yalcin Akdogan, người dẫn đầu trong nhóm phụ trách tiến trình hòa bình với người Kurd. Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đã khởi động tiến trình này vào năm 2012 bằng cách thương lượng với Đảng Công nhân người Kurd (PKK) nhằm giải quyết vấn đề đã kéo dài hàng thập kỷ này.

Tuy nhiên, tiến trình đã bị sụp đổ hồi mùa Hè năm ngoái do các cuộc xung đột bạo lực. Ngoài ra, một vài trong số các Bộ trưởng có liên quan đến việc điều hành nền kinh tế cũng bị thay thế, trong khi một số khác vẫn được tại vị. Nihat Zeybekci, đồng minh thân cận của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, đã được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Kinh tế mới, trong khi Lutfi Elvan được chọn làm Bộ trưởng Phát triển. 

Thủ tướng mới vẫn giữ lại Phó Thủ tướng Mehmet Simsek, người phụ trách giám sát việc quản lý các ngân hàng nhà nước, kho bạc và Ngân hàng Trung ương trong Nội các, qua đó báo hiệu rằng các chính sách tài chính và kinh tế sẽ không có gì thay đổi. Tuy nhiên, vẫn phải chờ xem liệu ông này có thể duy trì đặc trách trên trong nhiệm kỳ mới hay không bởi chính phủ mới sau đó sẽ đưa ra những quyết định phân bổ lại nhiệm vụ.

Fatih Kerestci, chiến lược gia của Ngân hàng HSBC Thổ Nhĩ Kỳ nhận định rằng, việc giữ ông Simsek ở lại trong chính phủ là một tín hiệu tích cực. Trong khi đó, nhà phân tích người Thổ Nhĩ Kỳ Unsal Unlu thì tin rằng, Tổng thống đang lo ngại về một cuộc khủng hoảng kinh tế và đó là lý do ông Simsek và Bộ trưởng Tài chính Naci Agbal được giữ lại trong Nội các mới. 

Bộ trưởng Năng lượng Berat Albayrak - con rể của ông Erdogan - sẽ tiếp tục giữ vị trí này trong chính phủ mới, trong khi Bộ trưởng Hàng hóa và Thương mại Bulent Tufencki cũng sẽ đảm nhiệm các đặc trách cũ trong chính phủ mới. Không chỉ những cái tên, mà cả cách thức mà nội các mới được công bố, cũng đều phản ánh dấu ấn của ông Erdogan trong chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ.

Việc ông Yildirm công bố những cái tên mới trong Nội các không phải từ văn phòng của Thủ tướng mà từ cung điện của ông Erdogan là minh chứng rõ ràng nhất chỉ ra sự thay đổi so với truyền thống cũ. Ông Erdogan dự kiến sẽ điều hành cuộc họp Nội các đầu tiên của chính phủ mới trong ngày 25/5, dấu hiệu thể hiện sự quyết tâm của ông trong việc củng cố quyền lực. 

Kemal Kilicdaroglu, Lãnh đạo Đảng Cộng hòa Nhân dân (CHP), đảng đối lập chính ở Thổ Nhĩ Kỳ, gọi Nội các mới là "cung điện đầu tiên của chính phủ", ám chỉ ảnh hưởng của ông Erdogan đối với nhánh hành pháp, từ việc xây cung điện mới xa hoa tốn kém ngay giữa trung tâm Thủ đô Ankara. Ông Kilicdaroglu tuyên bố đảng ông sẽ tiếp tục phản đối nỗ lực thay đổi Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ từ chế độ Nghị viện sang chế độ toàn quyền Tổng thống. 

tho nhi ky dau an tong thong tai noi cac moi
Tổng thống Erdogan sẽ có những thay đổi gì trong chính sách với Nội các mới? (Nguồn: Shoebat)

Cứng rắn với châu Âu

Omer Celik, Người phát ngôn Chính phủ và là Phó Chủ tịch AKP, đã được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Phụ trách Liên minh châu Âu (EU) và làm trưởng ban đàm phán trong các cuộc thảo luận về việc Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập EU. Ông là người thay thế Volkan Bozkir, một nhà ngoại giao lành nghề từng giữ chức Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại tại Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ trước khi đảm nhiệm thêm chức Bộ trưởng Phụ trách EU trong Chính phủ cũ.

Ông Celik, một người theo đạo Hồi, được biết đến với những chỉ trích gay gắt về phương Tây nói chung và EU nói riêng. Việc chọn ông làm Bộ trưởng bộ này dự báo Ankara sẽ sử dụng cách tiếp cận cứng rắn hơn với khối chính trị và kinh tế châu Âu này. Ankara và Brussels hiện đang có những bất đồng xung quanh thỏa thuận người di cư vừa được ký kết, việc áp dụng những luật lệ chống khủng bố một cách mâu thuẫn nhau và sự đàn áp về các quyền và tự do đang ngày càng lan rộng tại quốc gia đang là ứng viên gia nhập EU này.

Ngày 22/5, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu, người vẫn tại nhiệm trong Chính phủ mới, đã cảnh báo rằng có thể có những sửa đổi trong chính sách đối ngoại của Thổ Nhĩ Kỳ nếu cần thiết, mặc dù ông cũng bác bỏ một sự thay đổi triệt để. Trong bài phát biểu trước Quốc hội ngày 24/5, ông Yildirim cho biết chính phủ của ông muốn “thêm bạn bớt thù”.

Ông gọi cuộc nội chiến ở Syria là “một cuộc chiến vô nghĩa” đã kéo dài hơn 4 năm qua, đồng thời thể hiện sự thương cảm với hàng trăm nghìn người anh em cùng tín ngưỡng của mình đã hy sinh trong cuộc chiến này. Theo chuyên gia Oney, chính phủ mới sẽ đổ lỗi cho cựu Thủ tướng Ahmet Davutoglu về những thất bại trong cuộc chiến Syria và mối quan hệ đáng lo ngại với Moskva do vụ máy bay Nga rơi tại khu vực biên giới Thổ Nhĩ Kỳ - Syria hồi năm ngoái.  

tho nhi ky dau an tong thong tai noi cac moi Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ: Châu Âu “độc tài” và “tàn nhẫn”

Lời nhận định tiêu cực được Tổng thống Tayyip Erdogan đưa ra khi nói về việc châu Âu đóng cửa biên giới, ngăn dòng người ...

tho nhi ky dau an tong thong tai noi cac moi Thỏa thuận EU-Thổ Nhĩ Kỳ bị đe dọa

Sự ra đi của Thủ tướng Davutoglu sau cuộc họp ngày 22/5 tới có thể đặt ra những thách thức đối với thỏa thuận mà ...

tho nhi ky dau an tong thong tai noi cac moi AKP đưa Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ lên bàn cân

Việc đảng Công lý và Phát triển (AKP) của Thổ Nhĩ Kỳ chuẩn bị tiến hành đại hội bất thường, có thể quyết định tới sự ...

TNB

(tổng hợp)