Chậm lại trước khi bấm: Kỹ năng công dân số từ nhà sáng tạo trẻ Nguyễn Văn Bình

Bên lề Hội nghị cấp cao LHQ về chống tội phạm mạng, đại diện Gen Z Nguyễn Văn Bình (2003) đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức người dùng như một giải pháp cốt lõi để phòng chống lừa đảo trực tuyến.

Trong bối cảnh Hà Nội diễn ra Lễ mở ký và Hội nghị cấp cao về Công ước của Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng (Cybercrime), câu chuyện an toàn số trở nên gần hơn bao giờ hết. Tội phạm mạng không còn là câu chuyện “ở đâu đó”: chỉ một tin nhắn lạ, một đường link được ngụy trang khéo léo, người dùng có thể mất tài khoản và kéo theo nhiều hệ lụy. Giữa bối cảnh đó, Nguyễn Văn Bình (sinh năm 2003) – chủ kênh TikTok @vanbinhchannel.official – chọn một cách tiếp cận đơn giản: giúp người dùng “chậm lại” để tự bảo vệ mình, bằng những hướng dẫn công khai và hoàn toàn miễn phí.

Nguyễn Văn Bình tham dự với tư cách khách mời tại Lễ mở ký và Hội nghị cấp cao về Công ước của Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng (Cybercrime), tổ chức tại Hà Nội.

Khi một cú nhấp chuột thành rủi ro thật

Với Bình, an toàn số không bắt đầu từ những khái niệm phức tạp. Nó bắt đầu từ thói quen nhỏ: kiểm tra lại trước khi bấm, đối chiếu trước khi tin, và tuyệt đối không đưa thông tin nhạy cảm cho bất kỳ ai dưới danh nghĩa “hỗ trợ”.

Cách nói của anh không mang màu sắc giảng dạy, càng không phải “lên lớp”. Đó là kiểu ngôn ngữ đời thường, đi thẳng vào tình huống mà nhiều người Việt gặp phải: tài khoản bị chiếm quyền, bị khóa, bị vô hiệu hóa, hoặc bị kẻ xấu lợi dụng lòng tin để dẫn dụ.

Từ sinh viên thương mại điện tử đến người chia sẻ kỹ năng an toàn số

Cộng đồng biết đến Bình qua các video hướng dẫn tự bảo vệ tài khoản và nhận diện rủi ro — theo hướng công khai, miễn phí, không ‘làm hộ’ cho bất kỳ trường hợp nào.

Nguyễn Văn Bình cho biết mình đang ở giai đoạn cuối chuyên ngành Thương mại điện tử. Nhịp sống của anh khá “đan xen”: học – làm – tìm ý tưởng. “Một ngày điển hình… đan xen việc học và làm việc như bao người khác”, anh chia sẻ. Có khi anh ra quán cà phê để đổi không khí, có khi nghỉ tay bằng một bộ phim giải trí, nhưng phần lớn thời gian vẫn xoay quanh việc học và công việc.

Nhịp làm nội dung cũng không theo giờ hành chính. Bình thừa nhận thường xuyên làm việc ban đêm vì “không gian ban đêm khiến tập trung cao độ hơn”, nói vui là “sống giờ Mỹ”. Sự “lệch múi giờ” ấy không phải để tạo màu, mà là đặc thù của công việc cần theo dõi thay đổi nền tảng và rà soát lại thông tin trước khi đăng tải.

Nguyên tắc làm nội dung: hữu ích – an toàn – kiểm chứng

Nếu phải gói gọn kênh của mình trong một câu, Bình nói kênh tập trung vào các hướng dẫn giúp người dùng tự bảo vệ tài khoản, kiểm chứng thông tin và ưu tiên làm theo kênh hỗ trợ chính thống; nội dung chia sẻ miễn phí.

Về tiêu chí chọn chủ đề, anh nói rõ: ưu tiên điều hữu ích cho người xem, nhưng phải đi kèm yếu tố an toàn và kiểm chứng. Trước khi bấm máy, anh thường đối chiếu từ nhiều nguồn khác nhau để tránh lan truyền sai, đặc biệt ở những nội dung liên quan đến bảo mật tài khoản và các thay đổi chính sách.

Một video hướng dẫn trên kênh từng đạt 20 triệu lượt xem – nhưng quan trọng hơn con số là những tin nhắn cảm ơn từ người dùng chia sẻ rằng họ đã kịp nhận ra chiêu lừa và bảo vệ được tài khoản của mình. Đó mới là thước đo thực sự cho giá trị mà Bình theo đuổi: không phải lượt xem, mà là số người tự tin hơn khi đối mặt với rủi ro số.

Bị giả mạo: “mặt trái” của sự lan tỏa

Điều khiến Bình áp lực nhất lại không nằm ở lượt xem hay thuật toán, mà ở câu chuyện giả mạo. Anh từng nhiều lần rơi vào tình huống bị hiểu lầm, thậm chí bị “chửi oan”, khi có kẻ xấu tạo tài khoản giống hệt Văn Bình Channel để lừa người dùng đang cần hỗ trợ.

Bình nhấn mạnh đây là một rủi ro phổ biến: kẻ xấu thường lợi dụng tâm lý nóng ruột của nạn nhân để dựng lên kịch bản “giúp nhanh”, rồi dẫn dụ cung cấp thông tin nhạy cảm. Cách anh xử lý không phải là “giải quyết riêng” cho từng người, mà là đính chính công khai, hướng dẫn cộng đồng nhận diện tài khoản giả và khuyến nghị người dùng chỉ làm theo các bước chính thống của nền tảng.

Một câu chuyện “vì sao quan trọng bây giờ”

Càng ngày, đời sống số càng gắn chặt với tài khoản cá nhân: liên lạc, công việc, nội dung, thậm chí cả danh tính. Khi tài khoản bị chiếm quyền, nạn nhân không chỉ mất một “profile”, mà có thể mất luôn cảm giác an toàn. Bởi vậy, những hướng dẫn giúp người dùng tự bảo vệ – miễn phí, công khai, dễ hiểu – trở thành một nhu cầu xã hội rất thật.

Những nỗ lực lan tỏa kỹ năng số của Bình cũng được ghi nhận trong một số hoạt động cộng đồng – sự kiện. Theo chia sẻ của nhân vật, tại Hội chợ Mùa Thu lần thứ I năm 2025, anh nhận Giấy chứng nhận ghi nhận đóng góp truyền thông từ Cục Xúc tiến Thương mại (Bộ Công Thương). Cùng với việc tham gia các chương trình/sự kiện như Meta Creator Connect 2025 hay TikTok Creator House, những dấu mốc ấy giúp câu chuyện có thêm bối cảnh: không chỉ là một creator làm “mẹo”, mà là một người trẻ theo đuổi cách làm nội dung có trách nhiệm với cộng đồng.

Những đóng góp trong truyền thông số của Bình được ghi nhận bằng Giấy chứng nhận tại Hội chợ Mùa Thu năm 2025 (Bộ Công Thương).

Bình nói: “Lừa đảo không ngừng tiến hóa, kiến thức cũng phải theo kịp”

Điểm đáng chú ý là Bình không định vị mình như một ‘người giải quyết hộ’. Anh khẳng định không nhận ‘làm hộ’ hay can thiệp tài khoản, cũng không cung cấp dịch vụ lấy phí; nội dung tập trung giúp người dùng tự kiểm tra, tự bảo vệ và xử lý theo các kênh hỗ trợ chính thống, tránh rơi vào bẫy ‘dịch vụ hóa’ hoặc những lời mời gọi mập mờ.

Chia sẻ với báo giới, chủ kênh Văn Bình Channel nhấn mạnh tầm quan trọng của việc trang bị kỹ năng số cho người trẻ.

Trong kế hoạch sắp tới, anh cho biết sẽ tiếp tục cập nhật các thay đổi của nền tảng và mở rộng cách truyền đạt để nhiều nhóm người dùng hơn có thể hiểu – đặc biệt là những người ít kinh nghiệm công nghệ. Với Bình, an toàn số là một kỹ năng công dân trong thời đại hội nhập: biết chậm lại, hiểu đúng các thay đổi của nền tảng, và tự xử lý theo kênh hỗ trợ chính thống — thay vì chạy theo “đường tắt”.