Thỏa thuận thương mại hậu Brexit và những câu hỏi ngỏ

Nhã Anh
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Khi thỏa thuận thương mại hậu Brexit được công bố cũng là lúc những câu hỏi đặt ra về tác động của thỏa thuận với Anh và Liên minh châu Âu (EU) trong tương lai.
Thủ tướng Anh Boris Johnson và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen công bố thỏa thuận thương mại Brexit ngày 24/12. (Nguồn: Getty Images)
Thủ tướng Anh Boris Johnson và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen công bố thỏa thuận thương mại Brexit ngày 24/12. (Nguồn: Getty Images)

Ngay sau khi Thủ tướng Anh Boris Johnson và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen công bố thỏa thuận thương mại và an ninh giữa hai bên vào chiều 24/12, vòng quay đã bắt đầu.

Bà von der Leyen đã có cuộc họp báo trước và các nhà ngoại giao EU nhanh chóng khẳng định rằng chính ông Johnson là người đưa ra nhiều nhượng bộ nhất trong thỏa thuận thương mại hậu Brexit.

Ai nhượng bộ nhiều hơn?

Bộ trưởng châu Âu của Pháp Clément Beaune tuyên bố rằng Anh sẽ phải tuân thủ các quy tắc về xuất khẩu nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Trong khi đó tại London, một tài liệu không chính thức đã được lưu hành với mục đích ủng hộ những tuyên bố rằng Anh đã thắng gấp đôi EU trong cuộc đàm phán này.

Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Sunday Telegraph, bản thân ông Johnson cũng tự hào rằng ông đã đảm bảo được “thương mại tự do với EU mà không bị lôi kéo vào quỹ đạo quản lý hoặc lập pháp của họ”.

Sự thật là cả hai bên đều đã thỏa hiệp. Khi các nhà phân tích xem xét tài liệu dài 1.255 trang chỉ vừa được hoàn thành vào ngày 26/12, người ta nhất trí rằng ông Johnson đã phải nhượng bộ nhiều hơn so với mong đợi trong lĩnh vực đánh bắt cá, trong khi EU rút lại việc kiên quyết trả đũa đơn phương ngay lập tức nếu Anh cắt giảm các quy tắc của EU về lao động, môi trường hay viện trợ của nhà nước.

Đối với tất cả các điểm đã đạt được, người ta hy vọng rằng hầu hết mọi người sẽ thấy thỏa thuận đầy đủ những thứ cần có để hoan nghênh kết quả này.

Những người ủng hộ Brexit hài lòng rằng Anh sẽ thoát khỏi thị trường chung và liên minh thuế quan của châu Âu, cũng như thoát khỏi quyền tài phán của Tòa án Công lý châu Âu, mặc dù điều này bỏ qua thực tế là Bắc Ireland sẽ vẫn nằm trong phạm vi của cả ba.

EU tin rằng họ sẽ có đủ điểm tựa để ngăn chặn sự bất đồng về các quy định trong tương lai, mặc dù một số người ở London coi sự bất đồng đó là một trong những lý do chính dẫn đến Brexit.

Đối với cả hai bên, thỏa thuận không áp thuế và không hạn ngạch thương mại hàng hóa sẽ được coi là đôi bên cùng có lợi.

Điều gì sẽ xảy ra trong tương lai?

Nhiệm vụ tiếp theo là phê chuẩn thỏa thuận kịp thời bởi giai đoạn chuyển đổi sẽ kết thúc vào ngày 31/12. Ông Johnson đang bận rộn hứa với những người ủng hộ Brexit có quan điểm cứng rắn trong đảng của mình rằng họ đã có được những gì họ muốn.

Trên thực tế, thỏa thuận của ông Johnson chắc chắn sẽ được thông qua khi Quốc hội Anh bỏ phiếu vào ngày 30/12 ngay cả khi một số người ủng hộ Brexit phản đối thỏa thuận này, đặc biệt là vì Công đảng đối lập sẵn sàng ủng hộ với lý do thỏa thuận này còn tốt hơn là không có thỏa thuận.

Về phía EU, thỏa thuận này được quyết định áp dụng tạm thời trước khi Nghị viện châu Âu bỏ phiếu thông qua, vì các thành viên của Nghị viện châu Âu nhất quyết cho rằng cần có 1 hoặc 2 tháng để xem xét các chi tiết.

Mặc dù vậy, nhiều khả năng họ sẽ phê chuẩn thỏa thuận. Brussels hy vọng rằng sẽ không cần tới sự đồng ý của nghị viện các quốc gia thành viên cho dù điều này vẫn có thể trở thành một tranh chấp pháp lý.

Tiếp đó sẽ đến bài kiểm tra thực tế về cách thỏa thuận này thực sự ảnh hưởng đến các doanh nghiệp trên thực địa và khi hai bên trao đổi thương mại. Một câu trả lời là rất ít doanh nghiệp của cả hai bên được chuẩn bị sẵn sàng cho những thay đổi về thủ tục giấy tờ, các biện pháp kiểm tra bổ sung về hải quan, thú y và quy định về xuất xứ sẽ diễn ra vào ngày 1/1/2021.

Rất có thể sẽ xảy ra tình trạng gián đoạn tại các cảng và xe tải phải xếp thành những hàng dài.

Ông Johnson tuyên bố rằng thỏa thuận không liên quan đến bất kỳ hàng rào phi thuế quan mới nào và nó sẽ nhanh chóng được đưa vào thử nghiệm để nhận thấy kết quả như mong muốn.

Tuy nhiên, có thể sẽ có một khoảng thời gian ân hạn nếu Anh phân giai đoạn các thủ tục hải quan trong 6 tháng đầu tiên. Và khi hệ thống công nghệ thông tin và hải quan mới được chuẩn bị sẵn sàng, phần lớn hoạt động trao đổi thương mại hàng hóa có thể tiếp tục, mặc dù sẽ có nhiều tranh chấp hơn hiện nay.

Tình trạng gián đoạn sẽ nghiêm trọng hơn trong lĩnh vực dịch vụ, vốn chiếm khoảng 80% nền kinh tế Anh và có tỷ trọng ngày càng tăng trong tổng giá trị xuất khẩu của nước này.

Các nhà phê bình cho rằng ông Johnson đã ưu tiên sai lầm cho ngành thủy sản và sản xuất, vốn ít có ý nghĩa hơn về mặt kinh tế. Hầu như không có gì trong thỏa thuận liên quan tới lĩnh vực xuất khẩu lớn nhất của Anh là dịch vụ tài chính.

Trong khi đó, EU vẫn chưa đưa ra quyết định tương tự về quy định đối với ngành dịch vụ tài chính, mà nếu không có những quy định này thì hoạt động kinh doanh xuyên biên giới sẽ bị hạn chế.

Ngoài ra, EU cũng chưa đưa ra quyết định về sự tương thích dữ liệu, vốn là điều cần thiết để duy trì các luồng dữ liệu cá nhân xuyên biên giới mà các doanh nghiệp dịch vụ thường phải dựa vào.

Trong cả hai trường hợp này, các quyết định đều là quyết định đơn phương của Ủy ban châu Âu và một khi được chấp thuận, các quyết định đó vẫn có thể được rút lại trong tương lai.

Thủ tướng khẳng định rằng Anh sẽ thịnh vượng mạnh mẽ bên ngoài EU. (Nguồn: AFP)
Thủ tướng khẳng định rằng Anh sẽ thịnh vượng mạnh mẽ bên ngoài EU. (Nguồn: AFP)

Hai câu hỏi lớn với Anh

Đối với Anh, thỏa thuận vừa đạt được để lại 2 câu hỏi lớn khác chưa được trả lời.

Điều đầu tiên liên quan đến việc vấn đề này có thể bị lãng quên tới mức nào khi mà Brexit hiện nay đã hoàn tất và người ta không còn phải lo lắng về mối quan hệ của Anh với EU?

Và câu trả lời là chắc chắn không thể dễ dàng như vậy. Không chỉ bởi những quy định về dịch vụ tài chính, dữ liệu và nhiều vấn đề khác còn lỏng lẻo; mà còn bởi sẽ cần tới sự phê chuẩn của khoảng 25 ủy ban chuyên trách, hội đồng cấp bộ và các nhóm làm việc trong các lĩnh vực từ an toàn hàng không đến dược phẩm, từ sở hữu trí tuệ đến phối hợp an sinh xã hội.

Sự thật là không thể thoát khỏi một quá trình đàm phán liên tục với khối, vốn luôn là láng giềng lớn nhất của Anh, như những gì Thụy Sỹ đã nhận thấy kể từ khi nước này từ chối tư cách thành viên EU vào đầu những năm 1990.

Câu hỏi còn lại là chính xác thì ông Johnson sẽ làm gì với sự tự do mà ông giành được khi cuối cùng ông đã đưa được Anh rời khỏi EU?

Hầu như tất cả các nhà kinh tế đều đồng ý rằng việc dựng lên các hàng rào thương mại mới sẽ gây ra tác động tiêu cực, có thể làm giảm khoảng 4-5% GDP về lâu dài.

Tuy nhiên, Thủ tướng khẳng định rằng Anh sẽ thịnh vượng mạnh mẽ bên ngoài EU. Hầu như không có dấu hiệu nào cho thấy những thỏa thuận thương mại quy mô lớn với các nước thứ ba như Mỹ có thể giúp đạt được mục tiêu như vậy.

Và chính phủ của ông Johnson, kể từ giữa năm 2019, đã phải tốn nhiều công sức với Brexit, và sau đó là Covid-19, đến mức họ chỉ có thể đạt được một chút thành tựu nhỏ nhoi là một tiến trình kinh tế khác để bù đắp cho những gì đã mất khi Anh rời khỏi EU.

Trong cuộc phỏng vấn mới đây, ông Johnson khẳng định rằng chính phủ của ông đã có một "chương trình nghị sự rất rõ ràng". Nếu muốn có nhiều cơ hội để cải thiện nền kinh tế của Anh, ông Johnson cần bắt đầu xác định rõ chương trình nghị sự đó ngay bây giờ.

Tin tức ASEAN buổi sáng 30/12: Indonesia đệ trình báo cáo về ranh giới thềm lục địa mở rộng, Philippines thúc đẩy hiện đại hóa vũ khí

Tin tức ASEAN buổi sáng 30/12: Indonesia đệ trình báo cáo về ranh giới thềm lục địa mở rộng, Philippines thúc đẩy hiện đại hóa vũ khí

TGVN. Indonesia đệ trình báo cáo mới về ranh giới thềm lục địa mở rộng, Philippines thúc đẩy hiện đại hóa vũ khí... là những ...

5 vấn đề quốc tế đáng mong chờ trong năm 2021

5 vấn đề quốc tế đáng mong chờ trong năm 2021

TGVN. Năm 2020 đã để lại nhiều câu chuyện thời sự lớn và những câu chuyện này sẽ còn tiếp diễn vào năm 2021. Một ...

Biến thể mới của virus SARS-CoV-2 có đáng sợ?

Biến thể mới của virus SARS-CoV-2 có đáng sợ?

TGVN. Theo giới chuyên gia, biến thể mới của virus SARS-CoV-2 dù phát tán nhanh hơn nhưng ít độc lực hơn và chưa có bằng ...

(theo The Economist)

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Nước Anh rời khỏi EU (Brexit)

Đọc thêm

Ngày 8/3: Người phụ nữ vẫn chịu áp lực từ những khuôn mẫu giới

Ngày 8/3: Người phụ nữ vẫn chịu áp lực từ những khuôn mẫu giới

Cần xem lại các thông điệp truyền thông hay các phong trào củng cố khuôn mẫu giới, những chiến dịch tôn vinh vẻ đẹp hình thể của người phụ nữ.
Ngày 8/3: Không chỉ tặng hoa mà hãy tôn trọng và chia sẻ các trách nhiệm gia đình với phụ nữ hàng ngày

Ngày 8/3: Không chỉ tặng hoa mà hãy tôn trọng và chia sẻ các trách nhiệm gia đình với phụ nữ hàng ngày

Tiến sỹ Natalia Kanem, Giám đốc điều hành UNFPA và Trưởng đại diện UN Women tại Việt Nam gửi thông điệp nhân ngày Quốc tế Phụ nữ.
Hình ảnh đặc biệt trong ngày tiêm chủng Vaccine Covid-19 đầu tiên

Hình ảnh đặc biệt trong ngày tiêm chủng Vaccine Covid-19 đầu tiên

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên đích thân tiêm vaccine Covid-19 cho cán bộ, vẻ hồi hộp của một điều dưỡng khi được tiêm, gây ấn tượng trong ngày 8/3.
Dự đoán kết quả, đội hình xuất phát trận Chelsea - Everton

Dự đoán kết quả, đội hình xuất phát trận Chelsea - Everton

Dự đoán kết quả, đội hình xuất phát trận Chelsea - Everton trong khuôn khổ vòng 27 Ngoại hạng Anh diễn ra lúc 1h00 ngày 9/3/2021.
XSHCM 8/3 - Kết quả xổ số Hồ Chí Minh hôm nay 8/3/2021 - SXHCM 8/3 - KQXSHCM thứ 2

XSHCM 8/3 - Kết quả xổ số Hồ Chí Minh hôm nay 8/3/2021 - SXHCM 8/3 - KQXSHCM thứ 2

XSHCM 8/3. Xổ số Hồ Chí Minh hôm nay ngày 8 tháng 3 năm 2021. Xo so Ho Chi Minh. KQXSHCM thứ 2.
XSMT 8/3 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 2 ngày 8/3/2021 - SXMT 8/3 - dự đoán XSMT 9/3

XSMT 8/3 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 2 ngày 8/3/2021 - SXMT 8/3 - dự đoán XSMT 9/3

XSMT 8/3. Báo TGVN sẽ trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay, thứ 2 ngày 8 tháng 3 năm 2021. KQXSMT thứ 2 . SXMT 8/3.
XSMB 8/3 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 ngày 8/3/2021 - SXMB 8/3 - dự đoán XSMB 9/3

XSMB 8/3 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 ngày 8/3/2021 - SXMB 8/3 - dự đoán XSMB 9/3

XSMB 8/3. Báo TGVN sẽ trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, thứ 2 ngày 8 tháng 3 năm 2021. KQXSMB thứ 2 . SXMB 8/3.
XSMN 8/3 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 2 ngày 8/3/2021 - SXMN 8/3 - dự đoán XSMN 9/3

XSMN 8/3 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 2 ngày 8/3/2021 - SXMN 8/3 - dự đoán XSMN 9/3

XSMN 8/3. Báo TGVN sẽ trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, thứ 2 ngày 8 tháng 3 năm 2021. KQXSMN thứ 2 . SXMN 8/3.
Lựu pháo Nga bắn cực chính xác

Lựu pháo Nga bắn cực chính xác

Lần đầu tiên trên thế giới lựu pháo Nga đạt độ chính xác đến 96% vượt lựu pháo Mỹ sử dụng đạn Excalibur chỉ đạt độ chính xác là 92%.
Hậu Covid-9, ASEAN ưu tiên khôi phục việc làm thông qua công nghệ số

Hậu Covid-9, ASEAN ưu tiên khôi phục việc làm thông qua công nghệ số

Bộ trưởng kinh tế các nước ASEAN khẳng định sự ủng hộ mạnh mẽ đối với sáng kiến khôi phục công ăn việc làm trong khu vực thông qua công ...
Cập nhật Covid-19 ngày 8/3: Số ca mắc ở Campuchia vượt 1.000 người; Hơn 300 triệu dân đã tiêm vaccine; Xuất hiện thuốc làm giảm mạnh mật độ virus

Cập nhật Covid-19 ngày 8/3: Số ca mắc ở Campuchia vượt 1.000 người; Hơn 300 triệu dân đã tiêm vaccine; Xuất hiện thuốc làm giảm mạnh mật độ virus

Toàn cầu ghi nhận hơn 117,4 triệu ca nhiễm Covid-19, trong đó có 2,6 triệu ca tử vong và xấp xỉ 93 triệu bệnh nhân bình phục.
Khởi động tập trận với Mỹ, Hàn Quốc đón đầu, khuyên Triều Tiên nên 'khôn ngoan, linh hoạt'

Khởi động tập trận với Mỹ, Hàn Quốc đón đầu, khuyên Triều Tiên nên 'khôn ngoan, linh hoạt'

Hàn Quốc và Mỹ đã khởi động cuộc tập trận chung mùa Xuân với quy mô bị thu hẹp trong bối cảnh đại dịch Covid-19 vẫn hoành hành.
4 vụ nổ rung chuyển thủ đô kinh tế Guinea Xích đạo, hơn 500 người thương vong

4 vụ nổ rung chuyển thủ đô kinh tế Guinea Xích đạo, hơn 500 người thương vong

Chiều 7/3, 4 vụ nổ lớn tại doanh trại quân đội ở thủ đô kinh tế của Guinea Xích Đạo, làm ít nhất 20 người thiệt mạng, 500 người bị thương.
Sau 4 năm Doha bị tẩy chay, Yemen chính thức khôi phục quan hệ ngoại giao với Qatar

Sau 4 năm Doha bị tẩy chay, Yemen chính thức khôi phục quan hệ ngoại giao với Qatar

Chính phủ được quốc tế công nhận của Yemen tuyên bố, nước này đã khôi phục quan hệ ngoại giao với Qatar.
'Phân bua' về luật hải cảnh mới, Trung Quốc 'rủ' Nhật Bản đối thoại xây dựng lòng tin

'Phân bua' về luật hải cảnh mới, Trung Quốc 'rủ' Nhật Bản đối thoại xây dựng lòng tin

Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị khẳng định, luật hải cảnh mới gây tranh cãi của nước này 'không nhằm vào bất kỳ quốc gia cụ thể nào'.
Nổ mìn ở miền Trung Syria, ít nhất 18 người thiệt mạng

Nổ mìn ở miền Trung Syria, ít nhất 18 người thiệt mạng

Ít nhất 18 dân thường thiệt mạng và 3 người bị thương khi 2 quả mìn do các phần tử khủng bố bỏ lại phát nổ ở một tỉnh miền Trung Syria.
Có gì sau Hướng dẫn Chiến lược An ninh Quốc gia Tạm thời của Mỹ?

Có gì sau Hướng dẫn Chiến lược An ninh Quốc gia Tạm thời của Mỹ?

Thể hiện tầm nhìn của Tổng thống Joe Biden, Hướng dẫn Chiến lược An ninh Quốc gia Tạm thời đã vạch ra đường hướng để đưa Mỹ 'trở lại' trường quốc tế.
Ba thông điệp từ cuộc không kích bất ngờ của Mỹ tại Syria

Ba thông điệp từ cuộc không kích bất ngờ của Mỹ tại Syria

Chính quyền Tổng thống Joe Biden muốn nhắn gửi ba thông điệp tới nước Mỹ, đồng minh và đối thủ qua hành động quân sự táo bạo vừa qua tại Syria.
Xung đột biên giới Ấn Độ-Trung Quốc: Tưởng dễ, hóa khó

Xung đột biên giới Ấn Độ-Trung Quốc: Tưởng dễ, hóa khó

Căng thẳng Ấn Độ-Trung Quốc có thể tạm thời hạ nhiệt, song quan hệ New Delhi-Bắc Kinh còn nhiều thách thức khó giải quyết một sớm một chiều. TG&VN bình luận.
Mỹ và 'sự trở lại' với G7: Hồi sinh thời thân ái

Mỹ và 'sự trở lại' với G7: Hồi sinh thời thân ái

Ông Biden tỏ ra coi trọng G7 để chứng tỏ khác biệt với người tiền nhiệm và để chứng minh là nghĩ thật làm thật với chủ trương đưa 'Nước Mỹ trở lại'.
Thái Lan hậu bỏ phiếu bất tín nhiệm: Sóng gió còn đó

Thái Lan hậu bỏ phiếu bất tín nhiệm: Sóng gió còn đó

Nội các Thái Lan đã vượt qua các cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, song sóng gió với chính quyền Thủ tướng Prayut Chan-o-cha vẫn còn ở phía trước.
Nước Mỹ dưới thời ông Joe Biden ‘đã trở lại’, có lợi hại hơn xưa?

Nước Mỹ dưới thời ông Joe Biden ‘đã trở lại’, có lợi hại hơn xưa?

Ông Joe Biden tin rằng ‘nước Mỹ đã trở lại’ và sẵn sàng dẫn dắt thế giới đương đầu với thách thức một lần nữa, song đi thì dễ, mà về thì khó.
Mùa Đông thảm họa ở Texas và bài học đắt giá từ những lỗ hổng tồn đọng

Mùa Đông thảm họa ở Texas và bài học đắt giá từ những lỗ hổng tồn đọng

Người dân tại Texas tuần qua trải qua thảm họa trong thảm họa khi vừa phải hứng chịu một mùa Đông giá rét bất thường, vừa phải chịu cảnh mất điện, nước.
Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử

Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử

Sự việc năm 1898 là cuộc đảo chính thành công duy nhất trong lịch sử Mỹ, nhưng cũng là ‘vết nhơ’ đáng quên bởi những câu chuyện đằng sau đó.
Thách thức mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden trong việc giải quyết kho vũ khí hạt nhân ở châu Á

Thách thức mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden trong việc giải quyết kho vũ khí hạt nhân ở châu Á

Châu Á có tới 5 trên 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, và đây được xem là kho 'thuốc nổ' mà Tổng thống Mỹ Joe Biden cần giải quyết.
Trắc nghiệm về vaccine Covid-19

Trắc nghiệm về vaccine Covid-19

Mời bạn tham gia bài trắc nghiệm về vaccine Covid-19.
Tiêm chủng vaccine Covid-19 tại New York: Tìm kiếm sự công bằng

Tiêm chủng vaccine Covid-19 tại New York: Tìm kiếm sự công bằng

Thành phố và bang New York đang đối mặt nhiều thách thức trong triển khai một chương trình tiêm chủng vaccine Covid-19 công bằng và toàn diện hơn.
Italy và giấc mộng Vành đai và Con đường phiên bản Địa Trung Hải

Italy và giấc mộng Vành đai và Con đường phiên bản Địa Trung Hải

Học tập từ sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc, Italy đang muốn định vị bản thân thành một trung tâm thương mại ở Nam Âu và hơn thế nữa.
Phiên bản di động