Thỏa thuận thương mại hậu Brexit và những câu hỏi ngỏ

Nhã Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Khi thỏa thuận thương mại hậu Brexit được công bố cũng là lúc những câu hỏi đặt ra về tác động của thỏa thuận với Anh và Liên minh châu Âu (EU) trong tương lai.
Thủ tướng Anh Boris Johnson và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen công bố thỏa thuận thương mại Brexit ngày 24/12. (Nguồn: Getty Images)
Thủ tướng Anh Boris Johnson và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen công bố thỏa thuận thương mại Brexit ngày 24/12. (Nguồn: Getty Images)

Ngay sau khi Thủ tướng Anh Boris Johnson và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen công bố thỏa thuận thương mại và an ninh giữa hai bên vào chiều 24/12, vòng quay đã bắt đầu.

Bà von der Leyen đã có cuộc họp báo trước và các nhà ngoại giao EU nhanh chóng khẳng định rằng chính ông Johnson là người đưa ra nhiều nhượng bộ nhất trong thỏa thuận thương mại hậu Brexit.

Ai nhượng bộ nhiều hơn?

Bộ trưởng châu Âu của Pháp Clément Beaune tuyên bố rằng Anh sẽ phải tuân thủ các quy tắc về xuất khẩu nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Trong khi đó tại London, một tài liệu không chính thức đã được lưu hành với mục đích ủng hộ những tuyên bố rằng Anh đã thắng gấp đôi EU trong cuộc đàm phán này.

Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Sunday Telegraph, bản thân ông Johnson cũng tự hào rằng ông đã đảm bảo được “thương mại tự do với EU mà không bị lôi kéo vào quỹ đạo quản lý hoặc lập pháp của họ”.

Sự thật là cả hai bên đều đã thỏa hiệp. Khi các nhà phân tích xem xét tài liệu dài 1.255 trang chỉ vừa được hoàn thành vào ngày 26/12, người ta nhất trí rằng ông Johnson đã phải nhượng bộ nhiều hơn so với mong đợi trong lĩnh vực đánh bắt cá, trong khi EU rút lại việc kiên quyết trả đũa đơn phương ngay lập tức nếu Anh cắt giảm các quy tắc của EU về lao động, môi trường hay viện trợ của nhà nước.

Đối với tất cả các điểm đã đạt được, người ta hy vọng rằng hầu hết mọi người sẽ thấy thỏa thuận đầy đủ những thứ cần có để hoan nghênh kết quả này.

Những người ủng hộ Brexit hài lòng rằng Anh sẽ thoát khỏi thị trường chung và liên minh thuế quan của châu Âu, cũng như thoát khỏi quyền tài phán của Tòa án Công lý châu Âu, mặc dù điều này bỏ qua thực tế là Bắc Ireland sẽ vẫn nằm trong phạm vi của cả ba.

EU tin rằng họ sẽ có đủ điểm tựa để ngăn chặn sự bất đồng về các quy định trong tương lai, mặc dù một số người ở London coi sự bất đồng đó là một trong những lý do chính dẫn đến Brexit.

Đối với cả hai bên, thỏa thuận không áp thuế và không hạn ngạch thương mại hàng hóa sẽ được coi là đôi bên cùng có lợi.

Điều gì sẽ xảy ra trong tương lai?

Nhiệm vụ tiếp theo là phê chuẩn thỏa thuận kịp thời bởi giai đoạn chuyển đổi sẽ kết thúc vào ngày 31/12. Ông Johnson đang bận rộn hứa với những người ủng hộ Brexit có quan điểm cứng rắn trong đảng của mình rằng họ đã có được những gì họ muốn.

Trên thực tế, thỏa thuận của ông Johnson chắc chắn sẽ được thông qua khi Quốc hội Anh bỏ phiếu vào ngày 30/12 ngay cả khi một số người ủng hộ Brexit phản đối thỏa thuận này, đặc biệt là vì Công đảng đối lập sẵn sàng ủng hộ với lý do thỏa thuận này còn tốt hơn là không có thỏa thuận.

Về phía EU, thỏa thuận này được quyết định áp dụng tạm thời trước khi Nghị viện châu Âu bỏ phiếu thông qua, vì các thành viên của Nghị viện châu Âu nhất quyết cho rằng cần có 1 hoặc 2 tháng để xem xét các chi tiết.

Mặc dù vậy, nhiều khả năng họ sẽ phê chuẩn thỏa thuận. Brussels hy vọng rằng sẽ không cần tới sự đồng ý của nghị viện các quốc gia thành viên cho dù điều này vẫn có thể trở thành một tranh chấp pháp lý.

Tiếp đó sẽ đến bài kiểm tra thực tế về cách thỏa thuận này thực sự ảnh hưởng đến các doanh nghiệp trên thực địa và khi hai bên trao đổi thương mại. Một câu trả lời là rất ít doanh nghiệp của cả hai bên được chuẩn bị sẵn sàng cho những thay đổi về thủ tục giấy tờ, các biện pháp kiểm tra bổ sung về hải quan, thú y và quy định về xuất xứ sẽ diễn ra vào ngày 1/1/2021.

Rất có thể sẽ xảy ra tình trạng gián đoạn tại các cảng và xe tải phải xếp thành những hàng dài.

Ông Johnson tuyên bố rằng thỏa thuận không liên quan đến bất kỳ hàng rào phi thuế quan mới nào và nó sẽ nhanh chóng được đưa vào thử nghiệm để nhận thấy kết quả như mong muốn.

Tuy nhiên, có thể sẽ có một khoảng thời gian ân hạn nếu Anh phân giai đoạn các thủ tục hải quan trong 6 tháng đầu tiên. Và khi hệ thống công nghệ thông tin và hải quan mới được chuẩn bị sẵn sàng, phần lớn hoạt động trao đổi thương mại hàng hóa có thể tiếp tục, mặc dù sẽ có nhiều tranh chấp hơn hiện nay.

Tình trạng gián đoạn sẽ nghiêm trọng hơn trong lĩnh vực dịch vụ, vốn chiếm khoảng 80% nền kinh tế Anh và có tỷ trọng ngày càng tăng trong tổng giá trị xuất khẩu của nước này.

Các nhà phê bình cho rằng ông Johnson đã ưu tiên sai lầm cho ngành thủy sản và sản xuất, vốn ít có ý nghĩa hơn về mặt kinh tế. Hầu như không có gì trong thỏa thuận liên quan tới lĩnh vực xuất khẩu lớn nhất của Anh là dịch vụ tài chính.

Trong khi đó, EU vẫn chưa đưa ra quyết định tương tự về quy định đối với ngành dịch vụ tài chính, mà nếu không có những quy định này thì hoạt động kinh doanh xuyên biên giới sẽ bị hạn chế.

Ngoài ra, EU cũng chưa đưa ra quyết định về sự tương thích dữ liệu, vốn là điều cần thiết để duy trì các luồng dữ liệu cá nhân xuyên biên giới mà các doanh nghiệp dịch vụ thường phải dựa vào.

Trong cả hai trường hợp này, các quyết định đều là quyết định đơn phương của Ủy ban châu Âu và một khi được chấp thuận, các quyết định đó vẫn có thể được rút lại trong tương lai.

Thủ tướng khẳng định rằng Anh sẽ thịnh vượng mạnh mẽ bên ngoài EU. (Nguồn: AFP)
Thủ tướng khẳng định rằng Anh sẽ thịnh vượng mạnh mẽ bên ngoài EU. (Nguồn: AFP)

Hai câu hỏi lớn với Anh

Đối với Anh, thỏa thuận vừa đạt được để lại 2 câu hỏi lớn khác chưa được trả lời.

Điều đầu tiên liên quan đến việc vấn đề này có thể bị lãng quên tới mức nào khi mà Brexit hiện nay đã hoàn tất và người ta không còn phải lo lắng về mối quan hệ của Anh với EU?

Và câu trả lời là chắc chắn không thể dễ dàng như vậy. Không chỉ bởi những quy định về dịch vụ tài chính, dữ liệu và nhiều vấn đề khác còn lỏng lẻo; mà còn bởi sẽ cần tới sự phê chuẩn của khoảng 25 ủy ban chuyên trách, hội đồng cấp bộ và các nhóm làm việc trong các lĩnh vực từ an toàn hàng không đến dược phẩm, từ sở hữu trí tuệ đến phối hợp an sinh xã hội.

Sự thật là không thể thoát khỏi một quá trình đàm phán liên tục với khối, vốn luôn là láng giềng lớn nhất của Anh, như những gì Thụy Sỹ đã nhận thấy kể từ khi nước này từ chối tư cách thành viên EU vào đầu những năm 1990.

Câu hỏi còn lại là chính xác thì ông Johnson sẽ làm gì với sự tự do mà ông giành được khi cuối cùng ông đã đưa được Anh rời khỏi EU?

Hầu như tất cả các nhà kinh tế đều đồng ý rằng việc dựng lên các hàng rào thương mại mới sẽ gây ra tác động tiêu cực, có thể làm giảm khoảng 4-5% GDP về lâu dài.

Tuy nhiên, Thủ tướng khẳng định rằng Anh sẽ thịnh vượng mạnh mẽ bên ngoài EU. Hầu như không có dấu hiệu nào cho thấy những thỏa thuận thương mại quy mô lớn với các nước thứ ba như Mỹ có thể giúp đạt được mục tiêu như vậy.

Và chính phủ của ông Johnson, kể từ giữa năm 2019, đã phải tốn nhiều công sức với Brexit, và sau đó là Covid-19, đến mức họ chỉ có thể đạt được một chút thành tựu nhỏ nhoi là một tiến trình kinh tế khác để bù đắp cho những gì đã mất khi Anh rời khỏi EU.

Trong cuộc phỏng vấn mới đây, ông Johnson khẳng định rằng chính phủ của ông đã có một "chương trình nghị sự rất rõ ràng". Nếu muốn có nhiều cơ hội để cải thiện nền kinh tế của Anh, ông Johnson cần bắt đầu xác định rõ chương trình nghị sự đó ngay bây giờ.

Tin tức ASEAN buổi sáng 30/12: Indonesia đệ trình báo cáo về ranh giới thềm lục địa mở rộng, Philippines thúc đẩy hiện đại hóa vũ khí

Tin tức ASEAN buổi sáng 30/12: Indonesia đệ trình báo cáo về ranh giới thềm lục địa mở rộng, Philippines thúc đẩy hiện đại hóa vũ khí

TGVN. Indonesia đệ trình báo cáo mới về ranh giới thềm lục địa mở rộng, Philippines thúc đẩy hiện đại hóa vũ khí... là những ...

5 vấn đề quốc tế đáng mong chờ trong năm 2021

5 vấn đề quốc tế đáng mong chờ trong năm 2021

TGVN. Năm 2020 đã để lại nhiều câu chuyện thời sự lớn và những câu chuyện này sẽ còn tiếp diễn vào năm 2021. Một ...

Biến thể mới của virus SARS-CoV-2 có đáng sợ?

Biến thể mới của virus SARS-CoV-2 có đáng sợ?

TGVN. Theo giới chuyên gia, biến thể mới của virus SARS-CoV-2 dù phát tán nhanh hơn nhưng ít độc lực hơn và chưa có bằng ...

(theo The Economist)

Bài viết cùng chủ đề

Nước Anh rời khỏi EU (Brexit)

Đọc thêm

U23 Doha Cup 2023: Hàng thủ U23 Việt Nam sẽ đau đầu với 'hàng công châu Âu' của U23 Iraq?

U23 Doha Cup 2023: Hàng thủ U23 Việt Nam sẽ đau đầu với 'hàng công châu Âu' của U23 Iraq?

Baoquocte.vn. Vào lúc 10h45 ngày 22/3 giờ địa phương (2h45 ngày 23/3 giờ Việt Nam), U23 Việt Nam sẽ có trận ra quân tại Doha Cup 2023 gặp đội tuyển U23 ...
Ngày Nước thế giới 22/3: Báo động tình trạng khan hiếm, LHQ nói 'quốc tế đang đi chệch hướng'

Ngày Nước thế giới 22/3: Báo động tình trạng khan hiếm, LHQ nói 'quốc tế đang đi chệch hướng'

Baoquocte.vn. Nhân Ngày nước thế giới 22/3, Hội nghị Nước 2023 bắt đầu diễn ra từ ngày 22-24/3 tại New York (Mỹ) với khoảng 6.500 khách mời tham dự.
Người đẹp 'không dấu vết thời gian' Thư Kỳ rạng rỡ xuất hiện tại sự kiện thời trang

Người đẹp 'không dấu vết thời gian' Thư Kỳ rạng rỡ xuất hiện tại sự kiện thời trang

Baoquocte.vn. Tối 21/3, diễn viên Thư Kỳ nhận được 'cơn mưa' lời khen về sắc vóc khi dự sự kiện thời trang tại thành phố Tam Á, đảo Hải Nam, Trung ...
Đoàn đại biểu Thành ủy TP. Hồ Chí Minh thăm và làm việc tại Argentina

Đoàn đại biểu Thành ủy TP. Hồ Chí Minh thăm và làm việc tại Argentina

Baoquocte.vn. Trong thời gian ở thăm Argentina, đoàn đã có buổi hội kiến với Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương phụ trách đối ngoại Đảng Cộng sản Argentina.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 23/3/2023: Tuổi Thìn kiếm tiền giỏi

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 23/3/2023: Tuổi Thìn kiếm tiền giỏi

Baoquocte.vn. Xem tử vi 23/3 - tử vi 12 con giáp ngày 23/3/2023 của - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Hơn 15 tỷ USD từ IMF sắp 'bay' đến Ukraine? Mỹ phản ứng ra sao?

Hơn 15 tỷ USD từ IMF sắp 'bay' đến Ukraine? Mỹ phản ứng ra sao?

Baoquocte.vn. IMF cho biết, tổ chức này đã đạt được thỏa thuận cấp nhân viên với Ukraine về gói hỗ trợ tài chính có thời hạn 4 năm, trị giá khoảng ...
Ngày Nước thế giới 22/3: Báo động tình trạng khan hiếm, LHQ nói 'quốc tế đang đi chệch hướng'

Ngày Nước thế giới 22/3: Báo động tình trạng khan hiếm, LHQ nói 'quốc tế đang đi chệch hướng'

Baoquocte.vn. Nhân Ngày nước thế giới 22/3, Hội nghị Nước 2023 bắt đầu diễn ra từ ngày 22-24/3 tại New York (Mỹ) với khoảng 6.500 khách mời tham dự.
Mỹ nói Trung Quốc không thể là nhà hòa giải 'vô tư' cho xung đột ở Ukraine, Bắc Kinh phản pháo gắt

Mỹ nói Trung Quốc không thể là nhà hòa giải 'vô tư' cho xung đột ở Ukraine, Bắc Kinh phản pháo gắt

Baoquocte.vn. Trung Quốc kêu gọi Mỹ nên xem xét một cách khách quan nỗ lực của Bắc Kinh và quốc tế trong việc đạt được đối thoại hòa bình cho xung đột Ukraine.
Mỹ-Hàn Quốc tính 'chơi' trận lớn nhất từ trước đến nay

Mỹ-Hàn Quốc tính 'chơi' trận lớn nhất từ trước đến nay

Baoquocte.vn. Hàn Quốc và Mỹ có kế hoạch tiến hành cuộc tập trận chung bắn đạn thật lớn nhất từ trước đến nay vào tháng 6 tới.
Đức-Czech ca ngợi tình bạn thân thiết đang ở mức cao, nói sẽ 'không lùi bước trước Nga'

Đức-Czech ca ngợi tình bạn thân thiết đang ở mức cao, nói sẽ 'không lùi bước trước Nga'

Baoquocte.vn. Đức-Czech khẳng định sẽ 'không thể lùi bước trước Nga và kiên quyết đứng về phía Kiev' trong xung đột ở Ukraine hiện nay.
Mỹ có hành động 'mang tính lịch sử' ở Ba Lan

Mỹ có hành động 'mang tính lịch sử' ở Ba Lan

Baoquocte.vn. Việc Mỹ khánh thành căn cứ quân sự thường trực đầu tiên ở Ba Lan là tín hiệu với thế giới rằng, Washington giữ vững cam kết với Warsaw và NATO.
Iran khẳng định 'không phiền lòng' với châu Âu, tuyên bố kiên quyết về xung đột ở Ukraine

Iran khẳng định 'không phiền lòng' với châu Âu, tuyên bố kiên quyết về xung đột ở Ukraine

Baoquocte.vn. Iran tuyên bố không 'phiền lòng' với các quốc gia châu Âu và sẵn sàng hợp tác nếu họ không 'đi theo chính sách của Mỹ'.
Thỏa thuận AUKUS: Dấu mốc lớn tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Thỏa thuận AUKUS: Dấu mốc lớn tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Kế hoạch quy mô hiếm có này phản ánh nỗ lực tăng cường hợp tác quân sự của ba nước AUKUS tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO: Bên đẩy, bên ghìm

Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO: Bên đẩy, bên ghìm

Baoquocte.vn. Nỗ lực đưa Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO của Mỹ và châu Âu vẫn chưa thể vượt qua rào cản từ Hungary và Thổ Nhĩ Kỳ.
Căng thẳng Israel-Palestine: Ngọn lửa âm ỉ

Căng thẳng Israel-Palestine: Ngọn lửa âm ỉ

Baoquocte.vn. Được ví như 'thùng thuốc súng' có thể phát nổ bất cứ lúc nào, căng thẳng Israel-Palestine hiện đe dọa gây bất ổn khu vực và thế giới.
Điểm nhấn trong Hội nghị Ngoại trưởng G20 tại Ấn Độ

Điểm nhấn trong Hội nghị Ngoại trưởng G20 tại Ấn Độ

Baoquocte.vn. Sự hiện diện của quan chức ngoại giao Nga và Trung Quốc cùng vấn đề Ukraine là điểm đáng chú ý trong Hội nghị Ngoại trưởng G20 tại Ấn Độ.
Xung đột Nga-Ukraine: Kịch bản nào cho 'thế trận giằng co'?

Xung đột Nga-Ukraine: Kịch bản nào cho 'thế trận giằng co'?

Baoquocte.vn. Phỏng vấn riêng của TG&VN với TS. Hoàng Anh Tuấn-chuyên gia nghiên cứu quốc tế về xung đột Nga-Ukraine.
Tổng thống Mỹ thăm châu Âu: Một công đôi việc

Tổng thống Mỹ thăm châu Âu: Một công đôi việc

Baoquocte.vn. 'Ngã rẽ' đặc biệt tại Kiev, cùng sự lựa chọn Ba Lan làm điểm dừng chân phản ánh mong muốn của Tổng thống Mỹ Joe Biden với Ukraine và toàn châu Âu.
Phía sau cái kết chóng vánh của SVB

Phía sau cái kết chóng vánh của SVB

Baoquocte.vn. SVB trở thành ngân hàng lớn nhất phải đóng cửa kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.
Đạo luật Giảm lạm phát Mỹ: Kỳ vọng và thận trọng

Đạo luật Giảm lạm phát Mỹ: Kỳ vọng và thận trọng

Baoquocte.vn. Được xứ cờ hoa coi là một bước ngoặt mới về chính sách, song Đạo luật Giảm lạm phát phải đối mặt với thái độ thận trọng từ các đồng minh, đối tác của Mỹ.
Những nữ lãnh đạo truyền cảm hứng

Những nữ lãnh đạo truyền cảm hứng

Baoquocte.vn. Họ là những nhà lãnh đạo không ngại phá vỡ rào cản và mở ra con đường riêng của chính mình, trở thành tấm gương cho thế hệ lãnh đạo phụ nữ tiếp theo.
Hiệp ước New START: Số phận hẩm hiu được đoán trước

Hiệp ước New START: Số phận hẩm hiu được đoán trước

Baoquocte.vn. Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới (New START) từng được coi là 'tia hy vọng' cuối cùng giúp bình ổn quan hệ giữa Mỹ và Nga.
Thế giới sau một năm khủng hoảng Ukraine

Thế giới sau một năm khủng hoảng Ukraine

Baoquocte.vn. Một năm sau khi bùng phát, xung đột Nga-Ukraine đã, đang và sẽ tiếp tục thay đổi sâu sắc, toàn diện mọi lĩnh vực của đời sống quan hệ quốc tế.
Châu Á và nỗi lo già hóa dân số

Châu Á và nỗi lo già hóa dân số

Baoquocte.vn. Già hóa dân số là vấn đề nhận được sự quan tâm của nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt là tại châu Á.
Phiên bản di động