Thực hành Then được ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

13/12/2019 11:13

TGVN. Uỷ ban liên Chính phủ Công ước 2003 đã thông qua nghị quyết số 14.COM.b.42 ghi danh hồ sơ Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam vào Danh sách di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

TIN LIÊN QUAN
thuc hanh then duoc ghi danh la di san van hoa phi vat the dai dien cua nhan loai Thưởng thức âm nhạc của người Khơmú tại Hà Nội
thuc hanh then duoc ghi danh la di san van hoa phi vat the dai dien cua nhan loai Sắp diễn ra Liên hoan hát Then, đàn tính toàn quốc
thuc hanh then duoc ghi danh la di san van hoa phi vat the dai dien cua nhan loai
Đoàn Việt Nam tại Kỳ họp thường niên lần thứ 14 của Uỷ ban liên Chính phủ Công ước 2003.

Từ ngày 9-14/12 tại Thủ đô Bogotá, Colombia, Kỳ họp thường niên lần thứ 14 của Uỷ ban liên Chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hoá phi vật thể đã diễn ra với các nội dung chính: kiểm điểm những hoạt động thực hiện Công ước 2003, đưa ra những khuyến nghị quan trọng về các biện pháp gìn giữ di sản văn hóa phi vật thể và quyết định ghi danh các hồ sơ di sản của các quốc gia thành viên trong Danh sách di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại hoặc Danh sách di sản phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Đoàn Việt Nam gồm đại diện Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch đã tham dự Kỳ họp.

Vào lúc 15h23 ngày 12/12/2019 (3h23 ngày 13/12/2019 giờ Việt Nam), theo khuyến nghị của cơ quan tư vấn, Uỷ ban liên Chính phủ Công ước 2003 đã thông qua nghị quyết số 14.COM.b.42 ghi danh hồ sơ Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam (gọi tắt là Thực hành Then) vào Danh sách di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại cùng với 41 hồ sơ của các quốc gia khác (ghi danh 36 hồ sơ vào Danh sách di sản phi vật thể đại diện của nhân loại và 5 hồ sơ vào Danh sách di sản văn hoá phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp).

thuc hanh then duoc ghi danh la di san van hoa phi vat the dai dien cua nhan loai
Niềm vui của Đoàn Việt Nam khi đón nhận tin vui về Thực hành Then.

Việc UNESCO vinh danh di sản Thực hành Then đã góp phần mở rộng sự hiện diện của Viêt Nam trên bản đồ di sản văn hoá phi vật thể của thế giới và là thành quả của một quá trình chuẩn bị công phu trong và ngoài nước, bao gồm việc xây dựng hồ sơ của cộng đồng, chính quyền các địa phương có di sản với sự chỉ đạo tích cực, hiệu quả của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch và sự hỗ trợ hiệu quả của Uỷ ban Quốc gia và Ban Thư ký UNESCO Việt Nam, Phái đoàn Thường trực Việt Nam bên cạnh tổ chức UNESCO trong việc đề xuất, lựa chọn ý tưởng, hoàn thiện hồ sơ. Các hoạt động trao đổi và cung cấp thông tin tới các nước thành viên Uỷ ban liên Chính phủ Công ước 2003 để các nước này hiểu rõ hơn về giá trị và ủng hộ hồ sơ Thực hành Then đóng một vai trò quan trọng dẫn đến kết quả hồ sơ này được ghi danh.

Thực hành Then là di sản văn hoá phi vật thể thứ 13 của Việt Nam được UNESCO vinh danh. Trước đó, Việt Nam đã có Nhã nhạc, Âm nhạc cung đình Việt Nam (năm 2008), Không gian văn hoá Cồng chiêng Tây Nguyên (2008), Dân ca Quan họ Bắc Ninh (2009), Hội Gióng ở đền Phù Đổng và Đền Sóc (2010), Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ (2012), Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ (2013), Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh (2014), Nghi lễ và trò chơi kéo co (2015, di sản đa quốc gia gồm Việt Nam, Hàn Quốc, Philippines, Campuchia), Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt (2016), Nghệ thuật Bài Chòi Trung bộ Việt Nam, Hát Xoan Phú Thọ được ghi danh trong danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và Ca Trù được ghi danh trong Danh sách các di sản phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp (2009).

thuc hanh then duoc ghi danh la di san van hoa phi vat the dai dien cua nhan loai
Đại biểu quốc tế tham dự Kỳ họp chúc mừng Đoàn Việt Nam.

Các di sản này đã góp phần làm giàu bản sắc các dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam, nâng cao vị trí, ảnh hưởng văn hoá của Việt Nam và đóng góp vào phát triển bền vững của các địa phương có di sản.

Với việc vinh danh của UNESCO, di sản Thực hành Then sẽ được bảo tồn và phát huy giá trị rộng rãi hơn trong đời sống văn hoá, tín ngưỡng của cộng đồng người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam, nâng cao lòng tự hào của chính quyền và người dân địa phương đối với giá trị văn hoá truyền thống của mình, góp phần khẳng định sự đa dạng, giá trị và bản sắc của văn hoá Việt Nam và làm giàu thêm cho kho tàng văn hoá chung của nhân loại.

thuc hanh then duoc ghi danh la di san van hoa phi vat the dai dien cua nhan loai
Toàn cảnh Kỳ họp thường niên lần thứ 14 của Uỷ ban liên Chính phủ Công ước 2003.

Then là thực hành nghi lễ không thể thiếu trong đời sống tâm linh của người Tày, Nùng, Thái, phản ánh quan niệm về con người, thế giới tự nhiên và vũ trụ (Mường Đất, Mường Trời với ba tầng trời). Các lễ Then diễn tả hành trình thầy Then (Ông Then, Bà Then) điều khiển đoàn âm binh đi từ Mường Đất lên Mường Trời, nơi các thần linh ngự trị để dâng lễ vật và thỉnh cầu trong lễ: cầu an, giải hạn, chữa bệnh, cầu mùa, vào nhà mới, xuống đồng, cấp sắc, chúc phúc, chúc mừng năm mới…

Bắt đầu nghi lễ, các thầy Then cất tiếng hát, gảy tính tẩu là khởi đầu cuộc hành trình. Tuỳ theo mục đích của việc cầu cúng mà thầy Then sẽ bày mâm cúng và cầu khấn trước bàn thờ Then những vị thần bản địa khác nhau, cao nhất là Ngọc Hoàng.

Thầy Then thường sử dụng: lệnh bài, ấn tín, kiếm trừ tà, thanh âm dương, chuông, quạt… và các lễ vật (thịt lợn, thịt gà, xôi, rượu, gạo, hoa quả, vàng mã…) để thực hiện lễ Then tại nhà tín chủ, ở ngoài trời hoặc tại bàn thờ Then ở nhà của Thầy Then. Khi làm lễ, Thầy Then mặc lễ phục, vừa hát tiếng dân tộc của mình vừa gảy tính tẩu (đàn 2 hoặc 3 dây), xóc chìm xóc nhạc, phất quạt, có buổi lễ còn có tốp nữ múa phụ hoạ. Thầy Then truyền dạy cho con cháu, học trò trực tiếp khi thực hành nghi lễ Then (Một số thầy Then thực hiện khoảng 200 nghi lễ Then một năm).

thuc hanh then duoc ghi danh la di san van hoa phi vat the dai dien cua nhan loai Chính thức đệ trình UNESCO công nhận hát Then là di sản thế giới

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thay mặt Chính phủ ký hồ sơ “Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ...

thuc hanh then duoc ghi danh la di san van hoa phi vat the dai dien cua nhan loai Liên hoan nghệ thuật hát Then- đàn Tính lần thứ V

Liên hoan nghệ thuật hát Then - đàn Tính các dân tộc Tày, Nùng, Thái lần thứ V (2015) sẽ diễn ra từ ngày 24-26/9 ...

thuc hanh then duoc ghi danh la di san van hoa phi vat the dai dien cua nhan loai Hát Then - xưa và nay

Tại Hội thảo khoa học “Then Tày-Nùng-Thái xưa và nay” vừa diễn ra tại Hà Nội, phần lớn các đại biểu đều thống nhất, Then ...

(Tin của Đoàn Việt Nam dự Kỳ họp từ Bogotá, Colombia)