Thượng đỉnh P5 hay cái bắt tay hiếm có giữa Nga và Mỹ

Minh Vương
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Nga và Mỹ có nhiều lý do để thúc đẩy một thượng đỉnh với sự góp mặt của lãnh đạo năm Ủy viên thường trực (P5) của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ). Bình luận của Báo Thế giới & Việt Nam.
TIN LIÊN QUAN
Điều chỉnh mới của Nga tại Syria
Nga và Trung Quốc 'đồng lòng' phản đối gia hạn viện trợ nhân đạo ở Syria
1734 29 8 baichinh mynga
Tổng thống Nga Vladimir Putin lần đầu đề cập ý tưởng tổ chức thượng đỉnh P5 trong bài phát biểu tại Diễn đàn Holocaust Thế giới ngày 23/1/2020 tại Israel. (Nguồn: JTA)

Thời gian qua, cả Moscow lẫn Washington đã có nhiều phát biểu, hành động xúc tiến sự kiện này.

Ủng hộ tuyệt đối

Ngay từ đầu năm, phát biểu tại Diễn đàn Holocaust Thế giới ngày 23/1, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đề cập ý tưởng tổ chức thượng đỉnh với sự góp mặt của 5 nước Ủy viên thường trực (P5) của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ). Ít lâu sau, Ngoại trưởng Sergey Lavrov cho rằng tất cả P5 đều mong muốn đóng góp vào nỗ lực chống đại dịch Covid-19, song điều này đòi hỏi một cuộc thảo luận, hợp tác nhằm phối hợp triển khai những ý tưởng có ích. Ngày 9/7, Đại sứ Nga tại Mỹ Anatoly Antonov cho rằng sự kiện như vậy sẽ “đóng vai trò quan trọng nhằm cải thiện tình hình quốc tế và ngăn cản nó diễn biến theo kịch bản nguy hiểm với nhiều hệ quả khó lường”. Tuy nhiên, Người phát ngôn Tổng thống Nga Dmitry Peskov khẳng định nó sẽ được tổ chức theo hình thức gặp mặt trực tiếp, bởi “theo lẽ thường, hình thức hội đàm trực tuyến hiện đang được sử dụng cho việc kiểm soát khủng hoảng không tạo ra bầu không khí cần thiết cho một cuộc đối thoại về tầm nhìn như vậy, đặc biệt là giữa lãnh đạo P5”.

Tương tự, cuối tháng 2, một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ đã khẳng định Tổng thống Donald Trump sẵn sàng tổ chức một cuộc thượng đỉnh giữa các nước P5 để thảo luận về kiểm soát vũ khí, đặc biệt là thiết lập Hiệp ước kiểm soát vũ khí với Nga và Trung Quốc. Tương tự, trong cuộc điện đàm ngày 3/4, ông và người đồng cấp Pháp Emmanuel Macron đã thảo luận về tổ chức sự kiện này nhằm “đánh bại đại dịch và đảm bảo hòa bình, an ninh quốc tế”. Mới đây, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo và người đồng cấp Nga Sergei Lavrov đã hội đàm, đi sâu vào chi tiết công tác chuẩn bị cho hội nghị giữa nhà lãnh đạo các nước P5 do Nga khởi xướng.

Quan trọng hơn, động thái này nhận được sự ủng hộ của các quốc gia còn lại trong P5. Ngày 12/3, người phát ngôn chính phủ Anh khẳng định về mặt nguyên tắc, Anh ủng hộ cuộc gặp gỡ giữa lãnh đạo các nước P5 thảo luận về an ninh và hòa bình thế giới. Ngày 19/6, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên tuyên bố Bắc Kinh ủng hộ sáng kiến tổ chức cuộc gặp giữa lãnh đạo P5 và sẵn sàng duy trì liên lạc cần thiết. Trong cuộc hội đàm trực tuyến ngày 25/6, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cũng bày tỏ mong muốn rằng sự kiện này có thể tổ chức trước khi kết thúc tháng 9.

Đâu là lý do đằng sau sự ủng hộ gần như tuyệt đối này?

Chuyện chung, việc riêng

Thứ nhất, sự kiện này sẽ khẳng định vị thế duy nhất của P5, nhất là khi một số quốc gia, trong đó có Thổ Nhĩ Kỳ, đã đặt câu hỏi về đặc quyền sở hữu vũ khí hạt nhân và quyền phủ quyết của nhóm. Phát biểu tại Đại Hội đồng Liên hợp quốc cuối tháng 9/2019, Tổng thống Tayyip Erdogan từng khẳng định: “Vũ khí hạt nhân nên bị cấm sử dụng hoặc được phát triển bởi bất kỳ ai… Thế giới có nhiều hơn 5 quốc gia. Đã đến lúc chúng ta thay đổi tâm thế, thể chế, tổ chức và luật chơi”.

Đành rằng Nga và Thổ Nhĩ Kỳ vẫn là đồng minh trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt là về Syria, song phát biểu trên rõ ràng không khiến ông Putin vừa lòng. Trong bài viết “75 năm Chiến thắng Vĩ đại: Trách nhiệm chung với lịch sử và tương lai” hồi tháng 6, ông Putin đã khẳng định nguyên tắc của HĐBA là cơ chế đặc thù nhằm ngăn chặn cuộc chiến lớn và xung đột toàn cầu; theo đó, việc kêu gọi hủy bỏ quyền phủ quyết hay quyền lợi đặc biệt dành cho các nước P5 là “vô trách nhiệm”.

Thứ hai, cả nhóm P5 đều là những quốc gia chịu ảnh hưởng lớn từ đại dịch Covid-19. Sự kiện này là cơ hội để các bên thảo luận trực tiếp về giải pháp nhằm kiểm soát hoàn toàn dịch bệnh, giảm thiểu tác động và bảo toàn tương quan lực lượng, vị thế trong HĐBA hậu đại dịch.

Thứ ba, các nước đều có “việc riêng” của mình trong câu chuyện này, đặc biệt là Nga và Mỹ.

1735 29 8 baichinh mynga 2
Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo (phải) và người đồng cấp Nga Sergei Lavrov đã thảo luận chi tiết về kế hoạch tổ chức thượng đỉnh P5. (Nguồn: AFP)

Với Nga, đó là thiết lập vai trò trong củng cố nền tảng lòng tin trong quan hệ giữa các nước P5. Trong bài phát biểu tại Diễn đàn Holocaust Thể giới ở Jerusalem tháng 1/2020, ông Putin đã nói về viễn cảnh tối màu, khi căng thẳng thế giới gia tăng do đại dịch Covid-19, kinh tế lao dốc, hệ thống tài chính sụp đổ và đối đầu địa chính trị giữa các nước lớn. Quan trọng hơn, theo cựu Đại sứ Ấn Độ tại Thổ Nhĩ Kỳ và Uzbekistan M.K. Bhadrakumar, giữa những xô bồ hỗn loạn ấy, P5 có thể dẫn dắt thế giới vượt sóng gió, triển khai nhiều thay đổi bước ngoặt như thiết lập trật tự kinh tế thế giới mới với cơ sở là hệ thống Bretton Woods, chương trình đầu tư mang phong cách Chính sách Kinh tế mới của cố Tổng thống Mỹ Franklin D. Roosevelt, hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn cầu…, với Nga làm kiến trúc sư chính và đầu tàu.

Với Mỹ, đó là củng cố hình ảnh của ông Donald Trump trước thềm bầu cử Tổng thống, đồng thời đưa Trung Quốc trở thành một bên trong thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân tầm trung mới. Đầu tiên, trong bối cảnh ông Trump gặp khó trong đối phó đại dịch Covid-19, phong trào biểu tình và rắc rối với những cựu quan chức dưới quyền, đây có thể là sự kiện để ông thể hiện vai trò của nhà lãnh đạo nước chủ nhà LHQ.

Thêm vào đó, đây là cơ hội để Washington có thể buộc Bắc Kinh trở thành một phần của thỏa thuận kiểm soát vu khí hạt nhân tầm trung mới, nhất là khi theo báo cáo của Viện Quốc tế về Nghiên cứu Chiến lược (IISS) có trụ sở tại London, Trung Quốc hiện đã sở hưu kho tên lửa phóng từ mặt đất lớn nhất thế giới, với 95% số tên lửa đạn đạo và hành trình thuộc diện bị cấm theo các điều khoản của Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) năm 1987. Nếu điều này thành hiện thực, đây sẽ là thành công lớn dành cho ông Trump, tạo cú hích lớn để ông chiến thắng trong ngày bầu cử 3 tháng tới.

Những lợi ích trên đã phần nào lý giải tại sao Nga, Mỹ, cũng như các quốc gia còn lại trong P5 lại hào hứng với đề xuất tổ chức thượng đỉnh tới như vậy.

Mỹ tối ưu hoá kho dữ liệu vũ trụ để chống tên lửa đạn đạo

Mỹ tối ưu hoá kho dữ liệu vũ trụ để chống tên lửa đạn đạo

TGVN. Quân đội Mỹ đang liên kết các cảm biến được bố trí trong không gian vũ trụ với các đơn vị pháo binh ở mặt ...

Tổng thống Trump khẳng định lý do 'không mặn mà' về thỏa thuận thương mại giai đoạn 2 với Trung Quốc

Tổng thống Trump khẳng định lý do 'không mặn mà' về thỏa thuận thương mại giai đoạn 2 với Trung Quốc

TGVN. Ngày 14/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump tái khẳng định, ông không quan tâm đến việc đàm phán với Trung Quốc về thỏa thuận ...

Nga, ông Putin và sửa đổi Hiến pháp: Định vị lại quốc gia

Nga, ông Putin và sửa đổi Hiến pháp: Định vị lại quốc gia

TGVN. Nga sửa đổi Hiến pháp có phải là cách để ông Putin kéo dài nhiệm kỳ cầm quyền? Nghe qua có vẻ hợp lý, ...

Lưu Huỳnh

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Xe Mazda 6 GT SP 2021 được ra mắt tại Australia, giá từ 36.073 USD

Xe Mazda 6 GT SP 2021 được ra mắt tại Australia, giá từ 36.073 USD

Năm 2021 đón nhận bản cập nhật cho dòng Mazda 6 với điểm mới lớn nhất là sự xuất hiện của mẫu GT SP mới.
Sự kiện giáo dục nổi bật tuần qua: Tranh cãi đề thi học sinh giỏi lớp 9 môn Ngữ văn, 3 học sinh thương vong khi đi trải nghiệm...

Sự kiện giáo dục nổi bật tuần qua: Tranh cãi đề thi học sinh giỏi lớp 9 môn Ngữ văn, 3 học sinh thương vong khi đi trải nghiệm...

Một số sự kiện giáo dục nổi bật tuần qua phải kể đến tranh cãi đề thi học sinh giỏi lớp 9 môn Ngữ văn tại Hà Nội...
Cạnh tranh Mỹ-Trung vẫn là tâm điểm của 2021

Cạnh tranh Mỹ-Trung vẫn là tâm điểm của 2021

Cuộc chiến không tiếng súng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới Mỹ-Trung chắc chắn vẫn là một trong những tâm điểm đáng chú ý nhất trong năm ...
Xuất khẩu của Việt Nam sang Israel tiếp tục hồi phục trong năm 2020

Xuất khẩu của Việt Nam sang Israel tiếp tục hồi phục trong năm 2020

Theo Thương vụ Việt Nam tại Israel, ước tính cả năm 2020, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này đạt khoảng 700 triệu USD.
Miền Bắc đón không khí lạnh mới, vùng núi đề phòng băng giá, mưa tuyết

Miền Bắc đón không khí lạnh mới, vùng núi đề phòng băng giá, mưa tuyết

Đợt không khí lạnh lần này có cường độ mạnh nhưng nhiệt độ không xuống thấp như đợt vừa qua, thời gian duy trì cũng chỉ kéo dài từ ngày ...
Rơi máy bay trực thăng quân sự ở Philippines, 7 người thiệt mạng

Rơi máy bay trực thăng quân sự ở Philippines, 7 người thiệt mạng

Theo Quân đội Philippnes, chiếc máy bay bị rơi là do lỗi của động cơ khi đang thực hiện nhiệm vụ tiếp tế làm toàn bộ 7 người trên máy ...
Người phụ nữ 'quyền lực thế giới' Hillary Clinton dạy con thế nào?

Người phụ nữ 'quyền lực thế giới' Hillary Clinton dạy con thế nào?

Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton luôn xem nuôi dạy cô con gái Chelsea là ưu tiên hàng đầu của cuộc đời mình.
Sokrates - Bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp

Sokrates - Bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp

Sokrates (470-399 TCN) được coi là bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp. Ông cũng là sư phụ của Platon.
Báo chí Indonesia ấn tượng trước không khí bóng đá của V-League

Báo chí Indonesia ấn tượng trước không khí bóng đá của V-League

V-League mở màn mùa bóng mới trong khi bóng đá quốc nội tại Indonesia vẫn chưa thấy lối ra giữa mùa dịch Covid-19.
Mỹ: Chính quyền mới sẽ áp dụng 10 lệnh hành pháp trong 10 ngày đầu tiên

Mỹ: Chính quyền mới sẽ áp dụng 10 lệnh hành pháp trong 10 ngày đầu tiên

Mục tiêu của chính quyền mới nhằm giải quyết các cuộc khủng hoảng được coi là nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại của Mỹ.
Mỹ: Chính quyền mới sẽ áp dụng 10 lệnh hành pháp trong 10 ngày đầu tiên

Mỹ: Chính quyền mới sẽ áp dụng 10 lệnh hành pháp trong 10 ngày đầu tiên

Mục tiêu của chính quyền mới nhằm giải quyết các cuộc khủng hoảng được coi là nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại của Mỹ.
Covid-19: Iran khẳng định quyết tâm xúc tiến chương trình tiêm phòng

Covid-19: Iran khẳng định quyết tâm xúc tiến chương trình tiêm phòng

Tổng thống Iran Hassan Rouhani tuyên bố Chính phủ Iran sẽ nỗ lực tiến hành tiêm chủng ngừa Covid-19 vào cuối niên lịch hiện tại của Iran (ngày 20/3/2021).
Covid-19: Argentina phát hiện ca đầu tiên nhiễm biến thể mới

Covid-19: Argentina phát hiện ca đầu tiên nhiễm biến thể mới

Công dân nhiễm biến thể mới của Covid-19 này sống ở Anh, vừa trở về nước cuối tháng 12 vừa qua.
Mỹ tiếp tục siết chặt an ninh, bắt một đối tượng mang súng gần Đồi Capitol

Mỹ tiếp tục siết chặt an ninh, bắt một đối tượng mang súng gần Đồi Capitol

Người đàn ông này tìm cách vượt qua một chốt cảnh sát ở trung tâm thủ đô Washington với giấy tờ giả, một khẩu súng lục được nạp đạn và hơn 500 viên đạn.
LHQ lên án vụ tấn công vào lực lượng gìn giữ hòa bình ở Mali

LHQ lên án vụ tấn công vào lực lượng gìn giữ hòa bình ở Mali

Vụ tấn công làm một binh sĩ Ai Cập thiệt mạng và một người bị thương nặng.

Tổng thống đắc cử Joe Biden đề cử nhân sự cấp cao Bộ Ngoại giao Mỹ

Một trong số các nhân sự cấp cao của Bộ Ngoại giao Mỹ từng là một nhà đàm phán giữ vai trò chủ chốt trong việc đạt được thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015.
Tương lai vũ khí hạt nhân Mỹ dưới thời ông Joe Biden

Tương lai vũ khí hạt nhân Mỹ dưới thời ông Joe Biden

Tương lai của vũ khí hạt nhân, thứ được coi là vũ khí chiến lược, “bảo vật” của xứ cờ hoa, sẽ đi về đâu dưới thời Tổng thống Mỹ đắc cử Joe Biden?
Qatar 'mạnh tay' chi hàng tỷ USD hiện đại hóa quân đội

Qatar 'mạnh tay' chi hàng tỷ USD hiện đại hóa quân đội

Qatar đang triển khai một trong những chiến lược trang bị vũ khí tham vọng nhất tại khu vực Trung Đông trị giá hàng tỷ USD để tăng cường an ninh quốc gia
Không riêng Việt Nam, Uruguay cũng vững vàng vượt qua thách thức Covid-19

Không riêng Việt Nam, Uruguay cũng vững vàng vượt qua thách thức Covid-19

Bất chấp thách thức từ đại dịch Covid-19, Uruguay là một trong số ít quốc gia chứng tỏ được 'sức bền' trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và nền kinh tế.
Bảo vệ không phận, Thụy Sỹ đưa F/A-18 vào trực chiến

Bảo vệ không phận, Thụy Sỹ đưa F/A-18 vào trực chiến

Sau khi bị chỉ trích vì không có khả năng duy trì trạng thái sẵn sàng hoạt động, Thụy Sỹ đã công bố khả năng phản ứng nhanh 24/7 của hai chiếc F-18.
Một năm biến động của Hoàng gia Anh

Một năm biến động của Hoàng gia Anh

Năm 2020 với sự xuất hiện của đại dịch Covid-19 không chỉ gây ảnh hưởng cho toàn thế giới mà đến bản thân Hoàng gia Anh cũng chịu nhiều biến động.
Giải mã Gurkha - lực lượng đánh thuê thiện chiến nhất thế giới

Giải mã Gurkha - lực lượng đánh thuê thiện chiến nhất thế giới

Lực lượng Gurkha sống và chiến đấu theo phương châm 'thà hy sinh chứ không hèn nhát'.
Bạo loạn Đồi Capitol: Ông Trump 'gieo gió', ông Biden 'gặt bão'

Bạo loạn Đồi Capitol: Ông Trump 'gieo gió', ông Biden 'gặt bão'

Sự kiện bạo loạn ở Đồi Caitol đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong nền chính trị Mỹ.
Việc luận tội Tổng thống Trump lần 2 sẽ ra sao khi thời điểm chuyển giao quyền lực tới gần?

Việc luận tội Tổng thống Trump lần 2 sẽ ra sao khi thời điểm chuyển giao quyền lực tới gần?

Hạ viện Mỹ đã quyết định luận tội Tổng thống Trump lần hai, làm dấy lên nhiều băn khoăn về những gì có thể diễn ra sau đó.
Trung Quốc và Ấn Độ khó đạt được thỏa thuận về vấn đề biên giới

Trung Quốc và Ấn Độ khó đạt được thỏa thuận về vấn đề biên giới

Sau 8 tháng, cuộc đối đầu biên giới giữa binh sĩ Ấn Độ và Trung Quốc trên dãy Himalaya vẫn chưa được giải quyết.
Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ được hiện thực hóa thế nào dưới thời ông Biden?

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ được hiện thực hóa thế nào dưới thời ông Biden?

Châu Á đang chờ xem Mỹ sẽ định hình và hiện thực hóa chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương thế nào dưới chính quyền ông Joe Biden.
Dự báo thế giới 2021: Sẽ có Hội nghị thượng đỉnh Moon-Kim lần thứ 4?

Dự báo thế giới 2021: Sẽ có Hội nghị thượng đỉnh Moon-Kim lần thứ 4?

Ý tưởng về cuộc gặp thượng đỉnh Moon-Kim, được các thành viên DP đưa ra ngay sau diễn văn chào năm mới ngày 11/1 vừa qua của Tổng thống Moon Jae-in.
Đằng sau việc Quyền Bộ trưởng An ninh Nội địa từ chức trước thềm Lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ

Đằng sau việc Quyền Bộ trưởng An ninh Nội địa từ chức trước thềm Lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ

Quyền Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Chad Wolf bất ngờ từ chức trong bối cảnh nguy cơ bạo lực sẽ leo thang tại lễ nhậm chức sắp tới của ông Biden.
Phiên bản di động