Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt:

Tiếng Việt đã có 'khởi nghiệp' thì đừng ‘start up’

Lê Hằng
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Đề cập việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, ông Tạ Quang Đông, một phiên dịch tiếng Anh đã có gần 30 năm trong nghề chia sẻ, tiếng Việt nó phải ra tiếng Việt, tiếng Việt đã có "khởi nghiệp" thì đừng "start up".
Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt: tiếng Việt đã có khởi nghiệp thì đừng ‘start up’
Ông Tạ Quang Đông nhận định, tiếng Việt nó phải ra tiếng Việt, tiếng Việt đã có 'khởi nghiệp' thì đừng ‘start up’.

Lạm dụng sự "trộn mã"

Hiện nay, trên phương tiện thông tin đại chúng, hiện tượng từ tiếng Anh được sử dụng xen lẫn tiếng Việt rất phổ biến cho dù chúng ta sẵn có những từ tiếng Việt mang nghĩa tương đương...

Trên các trò chơi truyền hình thậm chí là các bản tin chính thống, nhiều từ tiếng Anh được sử dụng phổ biến như “start-up” trong khi tiếng Việt đã có từ “khởi nghiệp” hay “diva” trong tiếng Việt đã có “nữ danh ca”…

Thậm chí những từ giao tiếp thông thường như “cảm ơn”, “xin lỗi” cũng được người dẫn chương trình hay người tham gia chương trình thay bằng từ tiếng Anh “thank you", "sorry”...

Ông Tạ Quang Đông, một phiên dịch tiếng Anh đã có gần 30 năm trong nghề, người không ít lần đi dịch cho các nguyên thủ quốc gia băn khoăn trước hiện tượng này và cho rằng những từ nào mà tiếng Việt chúng ta có thì chúng ta không nên dùng từ tiếng Anh tương ứng.

“Tiếng Việt nó phải ra tiếng Việt, tiếng Việt đã có 'khởi nghiệp' thì đừng 'start up', tiếng Việt đã có 'doanh nghiệp kỳ lân' thì đừng có 'unicon', tiếng Việt đã có 'nhà đầu tư thiên thần' thì đừng có 'angel investor'”, ông Đông nêu ví dụ.

Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt: tiếng Việt đã có khởi nghiệp thì đừng ‘start up’
Ông Tạ Quang Đông từng từ chối nhiều hợp đồng dịch vì họ không đồng ý chuyển ngữ từ Logicstic thành "tiếp vận hậu cần" hay "kho vận", "slogan" thành "hiệu ngữ".

Tiếng Việt có nhiều từ Hán-Việt và cả từ mượn tiếng Pháp. Đây là hiện tượng thông thường trong ngôn ngữ của tất cả các quốc gia.

Theo ông Tạ Quang Đông, chúng ta không cực đoan đến mức không dùng các từ có nguồn gốc tiếng nước ngoài, nhưng không nên dùng các từ mà tiếng Việt đã có, đặc biệt trên báo chí và các phương tiện truyền thông đại chúng.

PGS.TS. Phạm Văn Tình, Viện Từ điển, Bách khoa thư Việt Nam gọi đây là hiện tượng “trộn mã” trong ngôn ngữ nhưng hiện tượng này đang bị lạm dụng kể cả trên thông tin đại chúng và đặc biệt phổ biến trong các trò chơi truyền hình.

Ông Tình chỉ ra rất nhiều từ hoàn toàn có tiếng Việt tương đương. Chẳng hạn Shark Hưng, Shark Liên hay một số từ chỉ người mà có đệm thêm một từ nước ngoài. Đây có vẻ người ta muốn làm lạ hóa và tạo ra một cái gì đó khác thường.

Nhưng cái khác thường ấy có thể làm khó cho người xem, vì người Việt chỉ có thể tiếp nhận những cái nội dung mà gần với bản ngữ nhất dù có có trình độ thế nào.

Từ góc độ ngôn ngữ - văn hóa, PGS. TS. Phạm Văn Tình cho rằng báo chí thông tin đại chúng mang chức năng truyền bá văn hóa nên việc tùy tiện sử dụng trộn lẫn tiếng Anh với tiếng Việt là một điều bất ổn.

Nghĩ từ mới cho tiếng Việt, tại sao không?

Từ một góc nhìn khác, việc lạm dụng từ tiếng Anh còn biểu hiện tâm lý tự ti với tiếng mẹ đẻ. Theo ông Tạ Quang Đông, nếu chúng ta yêu tiếng Việt, tự hào về tiếng Việt thì thậm chí chúng ta còn phải làm giàu cho tiếng Việt, sáng tạo thêm các từ mới cho tiếng Việt.

Ông Đông lấy ví dụ, cha ông ta trước kia đã sang tạo ra từ “nước hoa” thay cho từ “parfum” trong tiếng Pháp hay “perfume” trong tiếng Anh. Chúng ta cũng không mượn từ “hương thủy” trong tiếng Hán.

“Chứng tỏ là các cụ chúng ta đã dám nghĩ ra một phương án của riêng mình chứ không phải như trường nhiều trường hợp là vận dụng từ tiếng Hán sang”.

Tìm từ mới cho một sự vật hiện tượng nhiều khi đơn giản chỉ là sử dụng từ đã có và cấp thêm nét nghĩa mới.

Ví dụ từ logicstic có thể dịch là “tiếp vận hậu cần” hay “hậu cần”. Vì suy cho cùng đó chỉ là vỏ ngôn ngữ và ta cấp cho nó nét nghĩa mới. Nếu có đủ tình yêu với tiếng Việt, chúng ta sẽ tìm ra vỏ ngôn ngữ phù hợp với sự vật hiện tượng mới, ông Đông nêu quan điểm.

Theo ông Đông, chúng ta không chống lại việc vay mượn nước ngoài với những khái niệm mà tiếng Việt không có.

Tuy nhiên với những từ mà tiếng Việt có khả năng tìm ra một vỏ môn ngữ nghe Việt Nam hơn thì chúng ta nên là tiến hành đi theo hướng đó chứ không phải là lúc nào cũng “lười suy nghĩ”.

Là phiên dịch có tiếng với khả năng chuyển ngữ ra tiếng Việt vừa hay vừa sát nghĩa gốc, không ít lần ông Đông từ chối các hợp đồng dịch vì được yêu cầu để nguyên một số từ tiếng Anh dù trong tiếng Việt có từ mang nghĩa tương tự.

Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt: Tiếng Việt đã có khởi nghiệp thì đừng ‘start up’
PGS. TS. Phạm Văn Tình cho rằng: "Tùy tiện sử dụng trộn lẫn tiếng Anh với tiếng Việt trên thông tin đại chúng là điều bất ổn".

Từ thực tế sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt trên phương tiện thông tin đại chúng đến việc chúng ta có nên chấp nhận xuất hiện từ mới trong tiếng Việt cùng hàng loạt các vấn đề khác như chính tả, chữ viết cho thấy đòi hỏi phải có những quy định thống nhất về luật pháp trong ngôn ngữ.

PGS. TS. Phạm Văn Tình cho rằng việc xây dựng ban hành Luật ngôn ngữ là cần thiết bởi chúng ta cần văn bản chi tiết hóa việc thực hiện tất cả các lĩnh vực của tiếng Việt một cách chính xác.

Đó phải là một văn bản quan trọng để cho tất cả mọi người có căn cứ thực thi, đồng thời cũng là văn bản để bắt lỗi nhưng ai đã sử dụng tiếng Việt không đúng theo quy định.

“Tôi rất mong là Quốc hội khóa tới tới sẽ lắng nghe và sẽ quyết định đưa việc xây dựng và triển khai bộ luật ngôn ngữ của chúng ta trong một thời gian gần nhất”, ông Tình nêu quan điểm.

TIN LIÊN QUAN
Giáo sư Nguyễn Lân Dũng: Hy vọng tân tư lệnh ngành giáo dục hãy lắng nghe ý kiến đóng góp
Tân Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn - thách thức và kỳ vọng ở 'ghế nóng'
Ông Phùng Xuân Nhạ rời 'ghế nóng' Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo
Cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia: Không thể vì tiêu cực mà... bỏ
Cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia: ‘Cần minh bạch hóa quy trình xét giải’
(theo VOV)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

World Cup 2022: 'Luyện công' dưới mưa tầm tã, đội tuyển Việt Nam chờ đấu Malaysia, UAE

World Cup 2022: 'Luyện công' dưới mưa tầm tã, đội tuyển Việt Nam chờ đấu Malaysia, UAE

Baoquocte.vn. Bất chấp cơn mưa nặng hạt, đội tuyển Việt Nam vẫn nuốt trọn giáo án được HLV Park Hang Seo đề ra.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc điện đàm với Tổng thống Cộng hòa Pháp Emmanuel Macron

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc điện đàm với Tổng thống Cộng hòa Pháp Emmanuel Macron

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trao đổi nhiều biện pháp cụ thể nhằm tăng cường quan hệ song phương giữa hai nước.
Kết luận của Thủ tướng Phạm Minh Chính về công tác phòng, chống dịch Covid-19

Kết luận của Thủ tướng Phạm Minh Chính về công tác phòng, chống dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Thủ tướng yêu cầu triển khai quyết liệt các biện pháp ngăn ngừa dịch Covid-19, giải quyết dứt điểm các ổ dịch hiện có, không để phát sinh ổ dịch ...
Lịch âm 12/5 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 12/5/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 12/5/2021

Lịch âm 12/5 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 12/5/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 12/5/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 12/5. Âm lịch hôm nay 12/5. Xem âm lịch hôm nay ngày 12/5/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 12 tháng 5 năm 2021 hôm nay.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 12/5/2021: Nhân Mã chật vật kiếm tiền, Song Tử đừng mơ mộng

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 12/5/2021: Nhân Mã chật vật kiếm tiền, Song Tử đừng mơ mộng

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 12/5 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Phát hành đặc biệt bộ tem bưu chính 'Kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch'

Phát hành đặc biệt bộ tem bưu chính 'Kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch'

Baoquocte.vn. Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp với Bộ Ngoại giao phát hành đặc biệt bộ tem "Kỷ niệm 100 năm sinh Nhà ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch (1921-1998).
Nhật Bản sẽ hỗ trợ, hợp tác với Việt Nam để bảo đảm vaccine cần thiết

Nhật Bản sẽ hỗ trợ, hợp tác với Việt Nam để bảo đảm vaccine cần thiết

Baoquocte.vn. Thủ tướng Suga Yoshihide khẳng định, Nhật Bản sẽ hỗ trợ, hợp tác với Việt Nam để bảo đảm vaccine cần thiết và tiếp tục hỗ trợ thực tập sinh ...
Xét tuyển đại học 2021: Siêu kỷ lục có một thí sinh đăng ký tới 99 nguyện vọng

Xét tuyển đại học 2021: Siêu kỷ lục có một thí sinh đăng ký tới 99 nguyện vọng

Baoquocte.vn. Trung bình mỗi em đăng ký 5 nguyện vọng xét tuyển đại học, có em đăng ký tới 99 nguyện vọng tính đến thời điểm này.
Tin thế giới 11/5: Thượng đỉnh Nga-Mỹ chưa diễn ra, Mỹ đã muốn thu hẹp; Trung Quốc nổi giận nói 'hài kịch'; Israel-Palestine chính thức khai chiến?

Tin thế giới 11/5: Thượng đỉnh Nga-Mỹ chưa diễn ra, Mỹ đã muốn thu hẹp; Trung Quốc nổi giận nói 'hài kịch'; Israel-Palestine chính thức khai chiến?

Baoquocte.vn. Nga-Mỹ, tình hình Ukraine, vấn đề Đài Loan và căng thẳng Trung Quốc-Đan Mạch, xung đột Israel-Palestine, Mỹ-Iran... là một số tin thế giới nổi bật.
Đại sứ quán Việt Nam tại Lào tích cực bảo hộ công dân giữa đại dịch Covid-19

Đại sứ quán Việt Nam tại Lào tích cực bảo hộ công dân giữa đại dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Tham tán Nguyễn Duy Quận cho biết, Đại sứ quán Việt Nam tại Lào đã tích cực phối hợp với cơ quan chức năng để bảo hộ công dân.
Lịch âm 12/5 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 12/5/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 12/5/2021

Lịch âm 12/5 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 12/5/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 12/5/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 12/5. Âm lịch hôm nay 12/5. Xem âm lịch hôm nay ngày 12/5/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 12 tháng 5 năm 2021 hôm nay.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 12/5/2021: Tuổi Sửu được trợ giúp mọi mặt, tuổi Tuất tình duyên nở rộ

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 12/5/2021: Tuổi Sửu được trợ giúp mọi mặt, tuổi Tuất tình duyên nở rộ

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 12/5/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Covid-19 ở Việt Nam chiều 11/5: 30 ca mắc mới, trong đó 20 ca trong nước tại Bắc Ninh

Covid-19 ở Việt Nam chiều 11/5: 30 ca mắc mới, trong đó 20 ca trong nước tại Bắc Ninh

Baoquocte.vn. Bản tin Covid-19 chiều 11/5 của Bộ Y tế cho biết đã ghi nhận thêm 30 ca mắc mới, trong đó có 27 ca trong nước và 3 ca nhập cảnh.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (11-12/5): Chiều tối mưa dông vài nơi, ngày nắng nóng; Tây Bắc và miền núi Trung Bộ nắng nóng đặc biệt gay gắt

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (11-12/5): Chiều tối mưa dông vài nơi, ngày nắng nóng; Tây Bắc và miền núi Trung Bộ nắng nóng đặc biệt gay gắt

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết ngày 12/5, Tây Bắc Bộ, vùng núi Bắc và Trung Trung Bộ nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt, nhiệt độ cao nhất 37-40 độ.
New Zealand tài trợ 800 triệu đồng cho dự án 'Giao hưởng rừng xanh' tại Ninh Thuận

New Zealand tài trợ 800 triệu đồng cho dự án 'Giao hưởng rừng xanh' tại Ninh Thuận

Baoquocte.vn. Đại sứ quán New Zealand đã công bố khoản đóng góp trị giá 800 triệu đồng (48.000 NZD) từ New Zealand cho dự án 'Giao hưởng rừng xanh' tại Ninh Thuận.
Lịch âm 11/5 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 11/5/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 11/5/2021

Lịch âm 11/5 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 11/5/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 11/5/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 11/5. Âm lịch hôm nay 11/5. Xem âm lịch hôm nay ngày 11/5/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 11 tháng 5 năm 2021 hôm nay.
Triệu chứng Covid-19: Tự kiểm tra về khả năng nhiễm bệnh và cần làm gì để bảo vệ người quanh mình?

Triệu chứng Covid-19: Tự kiểm tra về khả năng nhiễm bệnh và cần làm gì để bảo vệ người quanh mình?

Baoquocte.vn. Một hoặc tất cả các triệu chứng Covid-19 có thể xuất hiện bất cứ lúc nào trong vòng từ 2 đến 14 ngày sau khi vô tình tiếp xúc với SARS-CoV-2.
Covid-19 ở Việt Nam trưa 11/5: 18 ca mắc mới, trong đó Bắc Giang có 10 ca

Covid-19 ở Việt Nam trưa 11/5: 18 ca mắc mới, trong đó Bắc Giang có 10 ca

Baoquocte.vn. Tính đến nay, Việt Nam ghi nhận thêm 18 ca mắc mới Covid-19, trong đó có 2 ca nhập cảnh được cách ly ngay.
Covid-19 ở Việt Nam: Kết quả giải trình tự gene mới nhất, 7/8 mẫu thuộc chủng SARS-CoV-2 Ấn Độ

Covid-19 ở Việt Nam: Kết quả giải trình tự gene mới nhất, 7/8 mẫu thuộc chủng SARS-CoV-2 Ấn Độ

Baoquocte.vn. Viện Vệ sinh dịch tễ TƯ tiến hành giải trình tự gene các mẫu do các địa phương gửi về ở những bệnh nhân mắc Covid-19.
Covid-19 ở Hà Nội: Thêm 2 ca mắc mới liên quan Bệnh viện K Tân Triều

Covid-19 ở Hà Nội: Thêm 2 ca mắc mới liên quan Bệnh viện K Tân Triều

Baoquocte.vn. Sáng 11/5, trên địa bàn Hà Nội ghi nhận thêm 2 trường hợp dương tính Covid-19 mới, đều liên quan đến Bệnh viện K Tân Triều.
Covid-19 ở Việt Nam sáng 11/5: Thêm 28 ca mắc mới, trong đó Bắc Ninh ghi nhận 13 ca

Covid-19 ở Việt Nam sáng 11/5: Thêm 28 ca mắc mới, trong đó Bắc Ninh ghi nhận 13 ca

Baoquocte.vn. Tính đến nay, Việt Nam ghi nhận thêm 28 ca mắc mới Covid-19, riêng tỉnh Bắc Ninh có 13 ca.
Vaccine Sputnik Light của Nga 'nóng bỏng tay' ngay khi vừa ra mắt

Vaccine Sputnik Light của Nga 'nóng bỏng tay' ngay khi vừa ra mắt

Baoquocte.vn. Ngày 9/5, Bộ trưởng Y tế Nga, ông Mikhail Murashko cho biết, nhiều nước quan tâm tới vaccine ngừa Covid-19 Sputnik Light sử dụng 1 liều của Nga.
XSMB 12/5 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 12/5/2021 - SXMB 14/5 - xổ số hôm nay

XSMB 12/5 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 12/5/2021 - SXMB 14/5 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 12/5. xổ số hôm nay 12/5. xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 ngày 12 tháng 5 năm 2021. KQXSMB thứ 4. SXMB 12/5. KQSXMB.
XSĐN 12/5 - Kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 12/5/2021 - SXĐN 12/5 - KQXSĐN thứ 4

XSĐN 12/5 - Kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 12/5/2021 - SXĐN 12/5 - KQXSĐN thứ 4

Baoquocte.vn. XSĐN 12/5. Xổ số Đồng Nai hôm nay ngày 12 tháng 5 năm 2021. xo so dong nai. KQXSĐN 12/5. KQXSĐN.
XSMN 12/5 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 4 12/5/2021 - SXMN 14/5 - xổ số hôm nay

XSMN 12/5 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 4 12/5/2021 - SXMN 14/5 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 12/5. xổ số hôm nay 12/5. xổ số miền Nam hôm nay thứ 4 ngày 12 tháng 5 năm 2021. KQXSMN thứ 4. SXMN 12/5. KQSXMN.
XSMT 12/5 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 12/5/2021 - SXMT 14/5 - xổ số hôm nay

XSMT 12/5 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 12/5/2021 - SXMT 14/5 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 12/5. xổ số hôm nay 12/5. xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 12 tháng 5 năm 2021. KQXSMT thứ 4. SXMT 12/5. KQSXMT.
XSMN 11/5 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 11/5/2021 - SXMN 11/5 - xổ số hôm nay

XSMN 11/5 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 11/5/2021 - SXMN 11/5 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 11/5. KQXSMN. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 ngày 11/5/2021. XSMN thứ 3. SXMN 11/5.
XSMT 11/5 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 11/5/2021 - SXMT 11/5 - xổ số hôm nay

XSMT 11/5 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 11/5/2021 - SXMT 11/5 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 11/5. KQXSMT. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 11/5/2021. XSMT thứ 3. SXMT 11/5.
Phiên bản di động