Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt:

Tiếng Việt đã có 'khởi nghiệp' thì đừng ‘start up’

Lê Hằng
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Đề cập việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, ông Tạ Quang Đông, một phiên dịch tiếng Anh đã có gần 30 năm trong nghề chia sẻ, tiếng Việt nó phải ra tiếng Việt, tiếng Việt đã có "khởi nghiệp" thì đừng "start up".
Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt: tiếng Việt đã có khởi nghiệp thì đừng ‘start up’
Ông Tạ Quang Đông nhận định, tiếng Việt nó phải ra tiếng Việt, tiếng Việt đã có 'khởi nghiệp' thì đừng ‘start up’.

Lạm dụng sự "trộn mã"

Hiện nay, trên phương tiện thông tin đại chúng, hiện tượng từ tiếng Anh được sử dụng xen lẫn tiếng Việt rất phổ biến cho dù chúng ta sẵn có những từ tiếng Việt mang nghĩa tương đương...

Trên các trò chơi truyền hình thậm chí là các bản tin chính thống, nhiều từ tiếng Anh được sử dụng phổ biến như “start-up” trong khi tiếng Việt đã có từ “khởi nghiệp” hay “diva” trong tiếng Việt đã có “nữ danh ca”…

Thậm chí những từ giao tiếp thông thường như “cảm ơn”, “xin lỗi” cũng được người dẫn chương trình hay người tham gia chương trình thay bằng từ tiếng Anh “thank you", "sorry”...

Ông Tạ Quang Đông, một phiên dịch tiếng Anh đã có gần 30 năm trong nghề, người không ít lần đi dịch cho các nguyên thủ quốc gia băn khoăn trước hiện tượng này và cho rằng những từ nào mà tiếng Việt chúng ta có thì chúng ta không nên dùng từ tiếng Anh tương ứng.

“Tiếng Việt nó phải ra tiếng Việt, tiếng Việt đã có 'khởi nghiệp' thì đừng 'start up', tiếng Việt đã có 'doanh nghiệp kỳ lân' thì đừng có 'unicon', tiếng Việt đã có 'nhà đầu tư thiên thần' thì đừng có 'angel investor'”, ông Đông nêu ví dụ.

Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt: tiếng Việt đã có khởi nghiệp thì đừng ‘start up’
Ông Tạ Quang Đông từng từ chối nhiều hợp đồng dịch vì họ không đồng ý chuyển ngữ từ Logicstic thành "tiếp vận hậu cần" hay "kho vận", "slogan" thành "hiệu ngữ".

Tiếng Việt có nhiều từ Hán-Việt và cả từ mượn tiếng Pháp. Đây là hiện tượng thông thường trong ngôn ngữ của tất cả các quốc gia.

Theo ông Tạ Quang Đông, chúng ta không cực đoan đến mức không dùng các từ có nguồn gốc tiếng nước ngoài, nhưng không nên dùng các từ mà tiếng Việt đã có, đặc biệt trên báo chí và các phương tiện truyền thông đại chúng.

PGS.TS. Phạm Văn Tình, Viện Từ điển, Bách khoa thư Việt Nam gọi đây là hiện tượng “trộn mã” trong ngôn ngữ nhưng hiện tượng này đang bị lạm dụng kể cả trên thông tin đại chúng và đặc biệt phổ biến trong các trò chơi truyền hình.

Ông Tình chỉ ra rất nhiều từ hoàn toàn có tiếng Việt tương đương. Chẳng hạn Shark Hưng, Shark Liên hay một số từ chỉ người mà có đệm thêm một từ nước ngoài. Đây có vẻ người ta muốn làm lạ hóa và tạo ra một cái gì đó khác thường.

Nhưng cái khác thường ấy có thể làm khó cho người xem, vì người Việt chỉ có thể tiếp nhận những cái nội dung mà gần với bản ngữ nhất dù có có trình độ thế nào.

Từ góc độ ngôn ngữ - văn hóa, PGS. TS. Phạm Văn Tình cho rằng báo chí thông tin đại chúng mang chức năng truyền bá văn hóa nên việc tùy tiện sử dụng trộn lẫn tiếng Anh với tiếng Việt là một điều bất ổn.

Nghĩ từ mới cho tiếng Việt, tại sao không?

Từ một góc nhìn khác, việc lạm dụng từ tiếng Anh còn biểu hiện tâm lý tự ti với tiếng mẹ đẻ. Theo ông Tạ Quang Đông, nếu chúng ta yêu tiếng Việt, tự hào về tiếng Việt thì thậm chí chúng ta còn phải làm giàu cho tiếng Việt, sáng tạo thêm các từ mới cho tiếng Việt.

Ông Đông lấy ví dụ, cha ông ta trước kia đã sang tạo ra từ “nước hoa” thay cho từ “parfum” trong tiếng Pháp hay “perfume” trong tiếng Anh. Chúng ta cũng không mượn từ “hương thủy” trong tiếng Hán.

“Chứng tỏ là các cụ chúng ta đã dám nghĩ ra một phương án của riêng mình chứ không phải như trường nhiều trường hợp là vận dụng từ tiếng Hán sang”.

Tìm từ mới cho một sự vật hiện tượng nhiều khi đơn giản chỉ là sử dụng từ đã có và cấp thêm nét nghĩa mới.

Ví dụ từ logicstic có thể dịch là “tiếp vận hậu cần” hay “hậu cần”. Vì suy cho cùng đó chỉ là vỏ ngôn ngữ và ta cấp cho nó nét nghĩa mới. Nếu có đủ tình yêu với tiếng Việt, chúng ta sẽ tìm ra vỏ ngôn ngữ phù hợp với sự vật hiện tượng mới, ông Đông nêu quan điểm.

Theo ông Đông, chúng ta không chống lại việc vay mượn nước ngoài với những khái niệm mà tiếng Việt không có.

Tuy nhiên với những từ mà tiếng Việt có khả năng tìm ra một vỏ môn ngữ nghe Việt Nam hơn thì chúng ta nên là tiến hành đi theo hướng đó chứ không phải là lúc nào cũng “lười suy nghĩ”.

Là phiên dịch có tiếng với khả năng chuyển ngữ ra tiếng Việt vừa hay vừa sát nghĩa gốc, không ít lần ông Đông từ chối các hợp đồng dịch vì được yêu cầu để nguyên một số từ tiếng Anh dù trong tiếng Việt có từ mang nghĩa tương tự.

Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt: Tiếng Việt đã có khởi nghiệp thì đừng ‘start up’
PGS. TS. Phạm Văn Tình cho rằng: "Tùy tiện sử dụng trộn lẫn tiếng Anh với tiếng Việt trên thông tin đại chúng là điều bất ổn".

Từ thực tế sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt trên phương tiện thông tin đại chúng đến việc chúng ta có nên chấp nhận xuất hiện từ mới trong tiếng Việt cùng hàng loạt các vấn đề khác như chính tả, chữ viết cho thấy đòi hỏi phải có những quy định thống nhất về luật pháp trong ngôn ngữ.

PGS. TS. Phạm Văn Tình cho rằng việc xây dựng ban hành Luật ngôn ngữ là cần thiết bởi chúng ta cần văn bản chi tiết hóa việc thực hiện tất cả các lĩnh vực của tiếng Việt một cách chính xác.

Đó phải là một văn bản quan trọng để cho tất cả mọi người có căn cứ thực thi, đồng thời cũng là văn bản để bắt lỗi nhưng ai đã sử dụng tiếng Việt không đúng theo quy định.

“Tôi rất mong là Quốc hội khóa tới tới sẽ lắng nghe và sẽ quyết định đưa việc xây dựng và triển khai bộ luật ngôn ngữ của chúng ta trong một thời gian gần nhất”, ông Tình nêu quan điểm.

TIN LIÊN QUAN
Giáo sư Nguyễn Lân Dũng: Hy vọng tân tư lệnh ngành giáo dục hãy lắng nghe ý kiến đóng góp
Tân Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn - thách thức và kỳ vọng ở 'ghế nóng'
Ông Phùng Xuân Nhạ rời 'ghế nóng' Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo
Cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia: Không thể vì tiêu cực mà... bỏ
Cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia: ‘Cần minh bạch hóa quy trình xét giải’
(theo VOV)

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 29/9/2021: Ma Kết dùng phép thử trong tình yêu, Xử Nữ công việc nở hoa

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 29/9/2021: Ma Kết dùng phép thử trong tình yêu, Xử Nữ công việc nở hoa

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 29/9/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ: Nên tiêm Pfizer hay Moderna? Có nguy cơ gặp tác dụng phụ?

Tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ: Nên tiêm Pfizer hay Moderna? Có nguy cơ gặp tác dụng phụ?

Baoquocte.vn. Nên tiêm vaccine Covid-19 loại gì, có nên cho trẻ uống thuốc giảm đau trước khi tiêm,... là những vấn đề các cha mẹ quan tâm.
Nhận định MU vs Villarreal vòng bảng cúp C1: Ronaldo phá kỷ lục

Nhận định MU vs Villarreal vòng bảng cúp C1: Ronaldo phá kỷ lục

Baoquocte.vn. Nhận định MU vs Villarreal: "Quỷ đỏ" quyết tâm phục thù "Tàu ngầm vàng", trong khi Ronaldo lập kỷ lục trong cuộc đối đầu ở bảng F Champion League tại ...
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn hội đàm Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn hội đàm Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn đề nghị Nga tiếp tục hỗ trợ, ưu tiên cung cấp và chuyển giao công nghệ sản xuất vaccine của Nga cho Việt Nam.
EC: Hungary có nghĩa vụ thông báo về việc đánh giá hợp đồng khí đốt với Nga trong vòng 3 tháng

EC: Hungary có nghĩa vụ thông báo về việc đánh giá hợp đồng khí đốt với Nga trong vòng 3 tháng

Baoquocte.vn. Cơ quan có thẩm quyền của Hungary nên đánh giá hợp đồng cung cấp khí đốt với Gazprom của Nga và thông báo cho EC trong vòng 3 tháng.
Thoả thuận AUKUS làm thay đổi cuộc chơi trong bàn cờ chính trị quốc tế, Nga sẽ đối phó như thế nào?

Thoả thuận AUKUS làm thay đổi cuộc chơi trong bàn cờ chính trị quốc tế, Nga sẽ đối phó như thế nào?

Baoquocte.vn. Tác giả Alexey D Muraviev cho rằng, Nga cần có chiến lược phù hợp nhằm thích ứng với những thay đổi trong cuộc chơi do thoả thuận AUKUS mang lại.
Điện mừng đảng Tự do Canada giành thắng lợi trong cuộc tổng tuyển cử lần thứ 44

Điện mừng đảng Tự do Canada giành thắng lợi trong cuộc tổng tuyển cử lần thứ 44

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính gửi điện chúc mừng tới Thủ tướng Justin Trudeau, nhân dịp đảng Tự do Canada giành thắng lợi trong cuộc tổng tuyển cử.
Dù Tổng thống Brazil hoài nghi về vaccine, vợ ông tiêm phòng ngừa Covid-19 tại Mỹ

Dù Tổng thống Brazil hoài nghi về vaccine, vợ ông tiêm phòng ngừa Covid-19 tại Mỹ

Baoquocte.vn. Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro thông báo phu nhân của ông đã được tiêm vaccine Covid-19.
Ram 1500 Ignition Edition ra mắt tại Mỹ với nhiều trang bị cao cấp

Ram 1500 Ignition Edition ra mắt tại Mỹ với nhiều trang bị cao cấp

Baoquocte.vn. RAM 1500 Ignition Edition được phát triển dựa trên Ram 1500 TRX với số lượng chỉ 875 chiếc có giá từ 93.280 USD (khoảng 2,12 tỷ đồng).
Người dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên: Không còn dễ chia rẽ

Người dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên: Không còn dễ chia rẽ

Baoquocte.vn. Tây Nguyên là một trong những địa bàn trọng điểm mà các thế lực thù địch lựa chọn thực hiện chiến lược 'diễn biến hòa bình'.
Lịch âm 29/9 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 29/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Lịch âm 29/9 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 29/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Baoquocte.vn. Lịch âm 29/9. Âm lịch hôm nay 29/9. Xem âm lịch hôm nay ngày 29/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 29 tháng 9 năm 2021 hôm nay.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 29/9/2021: Tuổi Dần tìm được nửa yêu thương

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 29/9/2021: Tuổi Dần tìm được nửa yêu thương

Baoquocte.vn. Xem tử vi hôm nay 29/9/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi.
Dù Tổng thống Brazil hoài nghi về vaccine, vợ ông tiêm phòng ngừa Covid-19 tại Mỹ

Dù Tổng thống Brazil hoài nghi về vaccine, vợ ông tiêm phòng ngừa Covid-19 tại Mỹ

Baoquocte.vn. Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro thông báo phu nhân của ông đã được tiêm vaccine Covid-19.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 28/9: Số ca mắc mới chỉ bằng một nửa ngày trước; 44% người trên 18 tuổi đã tiêm vaccine; Hà Nội ca mắc mới đã đi mua đồ ăn

Covid-19 ở Việt Nam chiều 28/9: Số ca mắc mới chỉ bằng một nửa ngày trước; 44% người trên 18 tuổi đã tiêm vaccine; Hà Nội ca mắc mới đã đi mua đồ ăn

Baoquocte.vn. Phường Nguyễn Trãi, quận Hà Đông, Hà Nội đã phát đi thông báo khẩn tìm người liên quan ca nhiễm Covid-19 mới.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (28-29/9): Cả nước mưa rào và dông vài nơi; Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ ngày nắng; Tây Nguyên và Nam Bộ mưa vừa mưa to

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (28-29/9): Cả nước mưa rào và dông vài nơi; Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ ngày nắng; Tây Nguyên và Nam Bộ mưa vừa mưa to

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ chiều tối, đêm mưa rào và dông vài nơi; ngày nắng; Tây Nguyên, Nam Bộ cục bộ mưa vừa mưa to.
Đại diện UNDP: Việt Nam có thể dùng gói 77.000 tỷ đồng hỗ trợ người bị ảnh hưởng bởi Covid-19 mà không lo lạm phát

Đại diện UNDP: Việt Nam có thể dùng gói 77.000 tỷ đồng hỗ trợ người bị ảnh hưởng bởi Covid-19 mà không lo lạm phát

Baoquocte.vn. Đại diện UNDP đề xuất một số giải pháp cho Việt Nam có thể vừa hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 lại không lo ngại lạm phát.
Tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ: Nên tiêm Pfizer hay Moderna? Có nguy cơ gặp tác dụng phụ?

Tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ: Nên tiêm Pfizer hay Moderna? Có nguy cơ gặp tác dụng phụ?

Baoquocte.vn. Nên tiêm vaccine Covid-19 loại gì, có nên cho trẻ uống thuốc giảm đau trước khi tiêm,... là những vấn đề các cha mẹ quan tâm.
Các đột biến ở biến thể R1 của virus SARS-CoV-2 có đáng lo ngại?

Các đột biến ở biến thể R1 của virus SARS-CoV-2 có đáng lo ngại?

Baoquocte.vn. Được ghi nhận lần đầu ở Nhật Bản, R1 có những đặc điểm chung với các biến thể khác và một số đột biến riêng biệt.
Điểm danh những liều 'vaccine tâm hồn' giúp đầy lùi sang chấn tâm lý do dịch Covid-19

Điểm danh những liều 'vaccine tâm hồn' giúp đầy lùi sang chấn tâm lý do dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Sang chấn tâm lý, stress, lo âu, trầm cảm... là những nguy cơ cho sức khỏe tinh thần của bạn khi dịch Covid-19 kéo dài. Liệu pháp nào cho những nguy cơ này?
Vaccine Covid-19: Thêm một quốc gia quyết định tiêm mũi thứ 3

Vaccine Covid-19: Thêm một quốc gia quyết định tiêm mũi thứ 3

Baoquocte.vn. Gần 4 triệu người dân El Salvador được tiêm chủng, trong đó gần 3,3 triệu người hoàn thành phác đồ tiêm chủng.
Covid-19 dần sẽ giống cảm lạnh?

Covid-19 dần sẽ giống cảm lạnh?

Baoquocte.vn. Covid-19 có thể dần giống một căn bệnh thông thường nhưng điều đó hiện không dễ dàng do sự lây lan của biến thể Delta.
Vì sao các nước thận trọng việc tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ?

Vì sao các nước thận trọng việc tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ?

Baoquocte.vn. Theo chuyên gia, trẻ em không phải là người lớn thu nhỏ, nên việc sử dụng vaccine cần thận trọng và có những thử nghiệm đủ độ an toàn mới được cấp phép sử dụng.
XSMN 29/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay có quay không? XSMN thứ 4

XSMN 29/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay có quay không? XSMN thứ 4

Baoquocte.vn. XSMN 29/9, xổ số miền Nam hôm nay 29/9/2021 có quay không? XSMN khi nào quay trở lại?
XSMT 29/9/2021, xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 29/9/2021. SXMT 29/9

XSMT 29/9/2021, xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 29/9/2021. SXMT 29/9

Baoquocte.vn. XSMT 29/9. xổ số hôm nay. xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 29 tháng 9 năm 2021. XSMT thứ 4. xổ số hôm nay. KQSXMT 29/9
XSMB 29/9/2021, xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 ngày 29/9/2021. dự đoán SXMB 29/9

XSMB 29/9/2021, xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 ngày 29/9/2021. dự đoán SXMB 29/9

Baoquocte.vn. XSMB 29/9. xổ số hôm nay 29/9. xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 ngày 29 tháng 9 năm 2021. XSMB thứ 4. KQSXMB 29/9.
Vietlott 28/9/2021, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 28/9/2021. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 28/9/2021, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 28/9/2021. xổ số Power 655 hôm nay

Baoquocte.vn. Vietlott 28/9. Báo TGVN sẽ cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 28/9/2021 từ trường quay. Xo so Vietlott Power 655 hôm nay.
XSMN 28/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay có quay không? XSMN thứ 3

XSMN 28/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay có quay không? XSMN thứ 3

Baoquocte.vn. XSMN 28/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay 28/9/2021 có quay không? XSMN khi nào quay trở lại?
XSMB 28/9/2021, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 28/9/2021. KQXSMB thứ 3

XSMB 28/9/2021, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 28/9/2021. KQXSMB thứ 3

Baoquocte.vn. XSMB 28/9. xổ số hôm nay 28/9. Trực tiếp xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 28/9/2021. KQXSMB thứ 3. KQSXMB
Phiên bản di động