Tổ chức Thương mại Thế giới WTO: Nghịch lý tuổi 25

Dịch Dung
Theo dõi TGVN trên
Phân tích và Bình luận chính trị
Baoquocte.vn. TGVN. Thế giới kỷ niệm 25 năm ngày ra đời của Tổ chức Thương mại Thế giới WTO trong tâm trạng vừa hài lòng vừa lo ngại. Báo Thế giới & Việt Nam phân tích. 
TIN LIÊN QUAN
to chuc thuong mai the gioi wto nghich ly tuoi 25 Năm 2019: Nhìn lại 3 yếu tố then chốt phủ bóng lên thương mại toàn cầu
to chuc thuong mai the gioi wto nghich ly tuoi 25 Khi thương mại thành 'con tin' trong một thế giới hết 'tươi sáng'
to chuc thuong mai the gioi wto nghich ly tuoi 25
Không thể phủ nhận được một thực tế là WTO bị thách thức rất quyết liệt. (Nguồn: DPA)

Ngày 1/1 vừa qua, Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) tròn 25 tuổi. Một phần tư thế kỷ không phải là khoảng thời gian ngắn, nhưng lại không phải dài đối với WTO nếu so sánh với 48 năm tồn tại và hoạt động của tổ chức tiền thân của nó là GATT.

Hài lòng và lo ngại

Tách biệt ra cho rạch ròi thế thôi chứ GATT và WTO là hai giai đoạn của một quá trình, là sự tiếp nối và phát triển. Kỷ niệm ngày sinh của WTO, con người ngày nay ít nhắc đến GATT chủ yếu vì WTO có nhiều khác biệt so với GATT.

Khác biệt lớn nhất và cơ bản nhất giữa WTO và GATT là cơ chế và quy trình xử lý xung khắc và tranh chấp thương mại giữa các nước thành viên với nhau. Trong GATT áp dụng các toà án phán xử độc lập và, vì thế, kẻ mạnh thường lấn át kẻ yếu. Trong WTO có toà án trọng tài trung gian hoà giải và phán xử chung trên cơ sở những nguyên tắc và luật lệ áp dụng chung cho tất cả các thành viên, vì thế mọi thành viên đều bình đẳng với nhau trước toà án.

Thế giới kỷ niệm 25 năm ngày ra đời của WTO trong tâm trạng vừa hài lòng vừa lo ngại. Hài lòng vì WTO trong 25 năm qua là một câu chuyện rất thành công. Lo âu vì WTO hiện tại phải trực diện với những thách thức về "tồn tại hay không tồn tại". Đấy chính là cái nghịch lý tuổi 25 đối với WTO mà cụ thể là nghịch lý trên hai phương diện.

Hai nghịch lý của WTO

Thứ nhất, Mỹ khi xưa vốn đóng vai trò đi đầu trong việc thực hiện ý tưởng chuyển GATT thành WTO mà bây giờ lại là thành viên chống phá WTO quyết liệt nhất. Tổng thống Mỹ Donald Trump không tiếc ngôn từ to tát phê phán WTO, hạ thấp vai trò của WTO, coi WTO chỉ gây nên tổn hại chứ không đem lại lợi ích gì cho nước Mỹ và nhiều lần tuyên cáo ý định rút nước Mỹ ra khỏi WTO.

Thứ hai, WTO thành công đến vậy trong 25 năm qua và có lợi cho các thành viên đến thế mà bây giờ chính các thành viên lại làm cho nó suy giảm vai trò và ảnh hưởng, gây khó khăn và phức tạp cho nó.

Hướng tới thời điểm 25 năm WTO, Quỹ Bertelsmann (Đức) đã làm một công trình khảo sát và đánh giá tác động của WTO tới các thành viên. Theo đó, tất cả các thành viên của WTO đều nhờ WTO mà thịnh vượng thêm lên, nhìn vào giá trị truyệt đối thì thành viên nào càng xuất khẩu nhiều càng tận lợi nhiều từ WTO, còn tính theo đầu người thì các thành viên nhỏ của WTO được lợi nhiều hơn các thành viên lớn.

Theo kết quả khảo sát của Quỹ Bertelsmann, WTO đem lại lợi nhiều nhất cho các thành viên theo thứ tự sau: Mỹ, Trung Quốc, Đức, Mexico, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hà Lan, Ấn Độ, Bỉ, Singapore, Pháp, Việt Nam, Anh, Canada, Thuỵ Sỹ và Thái Lan.

Bạn có thế quan tâm:

to chuc thuong mai the gioi wto nghich ly tuoi 25 WTO cho Trung Quốc trừng phạt Mỹ: Quyền có mà khó dụng
to chuc thuong mai the gioi wto nghich ly tuoi 25 Mỹ - WTO: Buồn ngủ bất ngờ được chiếu manh

Xem ra, trên thế giới có không ít người nhìn nhận quá khắt khe và thiếu khách quan, đánh giá không công bằng và đúng đắn về giá trị thật sự của WTO.

Dù vậy, hiện không thể phủ nhận được một thực tế là WTO bị thách thức rất quyết liệt. Những cuộc khủng hoảng kinh tế, tài chính và tiền tệ trên thế giới đã làm cho tăng trưởng của thương mại thế giới không được cao và ổn định. Xu thế bảo hộ mậu dịch công khai và trá hình gia tăng mạnh mẽ. Xung khắc thương mại xuất hiện thêm nhiều. Các thành viên tăng cường tìm kiếm và ký kết thoả thuận thương mại song phương theo nguyên tắc và tiêu chí thể hiện cách hiểu riêng về thương mại tự do và với cách tiếp cận riêng về khu vực mậu dịch tự do.

Nguyên tắc đồng thuận trong WTO nhiều khi cản trở hoạt động của chính nó. Chỉ vì Mỹ cản trở việc bố trí nhân sự cho toà án trọng tài của WTO mà toà án này hiện không thể hoạt động bình thường được nữa. Những quy trình trong WTO, đặc biệt trong xử lý các tranh chấp giữa các thành viên, thường rườm rà và mất rất nhiều thời gian.

Cải tổ là cấp thiết

Cho nên sau 25 năm, WTO ở trước nhu cầu rất cấp thiết về cải tổ. Cũng phải thôi thì thế giới đã thay đổi rất nhiều trong khoảng thời gian ấy và WTO phải thích ứng với bối cảnh tình hình và điều kiện mới. WTO có lợi như thế cho Mỹ nên Mỹ sẽ không vội ra khỏi WTO. Trung Quốc lại càng cần bám giữ vào WTO.

Điều WTO phải quan tâm đến trước hết và nhiều nhất trong thời gian tới là phải đi đầu trong cuộc đấu với chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch và xung khắc thương mại song phương trên thế giới, phải là chỗ dựa tin cậy và động lực cho tự do hoá thương mại trong tình cảnh bị thách thức và đe doạ bởi chủ nghĩa bảo hộ và xung khắc thương mại song phương.

WTO phải nhanh chóng khắc phục được những nghịch lý trên thì mới đảm bảo được trong tương lai sẽ lại thành công như thời quá khứ.

to chuc thuong mai the gioi wto nghich ly tuoi 25 WTO “chết lâm sàng”: Đã đến lúc cải cách để “hồi sinh”

TGVN. Một bài viết trên tờ WSJ đã đặt ra câu hỏi liệu trật tự thương mại thế giới có đang chuẩn bị sụp đổ với ...

to chuc thuong mai the gioi wto nghich ly tuoi 25 Cơ quan Phúc thẩm tê liệt, WTO đi về đâu

TGVN. Các tranh chấp thương mại quốc tế trong thời gian tới sẽ không thể được giải quyết, hệ thống thực thi các quy định ...

to chuc thuong mai the gioi wto nghich ly tuoi 25 WTO lần đầu tiên cho phép Trung Quốc áp thuế, Mỹ thất vọng

TGVN. Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) ngày 1/11 cho phép Trung Quốc áp thuế đối với 3,58 tỷ USD hàng Mỹ mỗi năm ...

to chuc thuong mai the gioi wto nghich ly tuoi 25 Sau hơn 2 thập kỷ, Hàn Quốc quyết định từ bỏ vị thế 'quốc gia đang phát triển' tại WTO

TGVN. Chính phủ Hàn Quốc đã quyết định không duy trì vị thế quốc gia đang phát triển tại Tổ chức Thương mại Thế giới ...

Dịch Dung

Có thể bạn quan tâm

Năm 2019: Nhìn lại 3 yếu tố then chốt phủ bóng lên thương mại toàn cầu Khi thương mại thành 'con tin' trong một thế giới hết 'tươi sáng' WTO “chết lâm sàng”: Đã đến lúc cải cách để “hồi sinh” WTO và thương mại quốc tế: Thời của bảo hộ! Cơ quan Phúc thẩm tê liệt, WTO đi về đâu Việt Nam kêu gọi G20 tiếp tục đề cao chủ nghĩa đa phương Nhật Bản: G20 sẽ đảm nhận vai trò hàng đầu trong việc cải cách WTO Bước chuyển mình của kinh tế Việt Nam sau hơn một thập kỷ gia nhập WTO WTO lần đầu tiên cho phép Trung Quốc áp thuế, Mỹ thất vọng Sau hơn 2 thập kỷ, Hàn Quốc quyết định từ bỏ vị thế 'quốc gia đang phát triển' tại WTO Siêu tàu Ever Given ‘án ngữ’ Kênh đào Suez, kịch bản tồi tệ với thương mại toàn cầu Sự kiện Hỗ trợ thương mại 2021: Hồi phục hậu Covid-19 cần mang tính bao hàm, xanh và bền vững Lãnh đạo nữ của 3 tổ chức quốc tế về thương mại chia sẻ tầm nhìn thúc đẩy thương mại quốc tế và bình đẳng giới Đàm phán Australia-Trung Quốc thất bại, Canberra đề nghị WTO 'vào cuộc' Liên hợp quốc đánh giá biện pháp thích ứng biến đổi khí hậu và ảnh hưởng đến thương mại Cổng điện tử Hỗ trợ thương mại toàn cầu hiện có 5 thứ tiếng, cải tiến để thích ứng với Covid-19 Tân Tổng Giám đốc WTO chia sẻ ưu tiên chính sách trước thềm Hội nghị Bộ trưởng WTO Mỹ sẽ sử dụng tất cả các công cụ có sẵn để ứng phó với các hành vi thương mại của Trung Quốc Việt Nam tham dự vòng đàm phán tháng 2/2021 về trợ cấp thủy sản của WTO Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với Tổng Giám đốc WTO trong các hoạt động

Đọc thêm

Ryobi Powertools Bà Rịa-Vũng Tàu:  Thương hiệu thiết bị gia đình uy tín, chất lượng

Ryobi Powertools Bà Rịa-Vũng Tàu: Thương hiệu thiết bị gia đình uy tín, chất lượng

Baoquocte.vn. Ryobi Powertools - một trong những thương hiệu chuyên dụng cụ cầm tay, máy móc ngành mộc, máy rửa… nổi tiếng ở Australia, đang có mặt ở Việt Nam và ...
Nữ hoàng Hoa hồng Bùi Thành Hương: Hành trình kiến tạo bởi chữ ‘Duyên’

Nữ hoàng Hoa hồng Bùi Thành Hương: Hành trình kiến tạo bởi chữ ‘Duyên’

Baoquocte.vn. Doanh nhân Bùi Thanh Hương chia sẻ với bạn đọc Báo Thế giới và Việt Nam về mạng lưới HWLN Global và cộng việc, cuộc sống cá nhân.
Bidenomics và sức mạnh dẫn dắt kinh tế toàn cầu

Bidenomics và sức mạnh dẫn dắt kinh tế toàn cầu

Baoquocte.vn. Bidenomics được khái quát bằng đầu tư công quy mô lớn và được chi trả bằng đánh thuế lũy tiến cao vào giới nhà giàu.
Vì sao Bộ Y tế chưa phê duyệt vaccine Covid-19 của Moderna?

Vì sao Bộ Y tế chưa phê duyệt vaccine Covid-19 của Moderna?

Baoquocte.vn. Bộ Y tế chưa nhận được hồ sơ đề nghị phê duyệt vaccine Covid-19 của Moderna, mới phê duyệt 2 loại vaccine AstraZeneca và SPUTNIK V.
Sau nửa năm trên Trạm Vũ trụ Quốc tế - ISS, 3 phi hành gia đã trở về Trái Đất an toàn

Sau nửa năm trên Trạm Vũ trụ Quốc tế - ISS, 3 phi hành gia đã trở về Trái Đất an toàn

Baoquocte.vn. Sau nửa năm trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), hai phi hành gia người Nga và một phi hành gia Mỹ đã về đến Trái Đất an toàn.
Mỹ hủy hải trình đi qua Biển Đen, hai tàu chiến Nga lại hướng đến

Mỹ hủy hải trình đi qua Biển Đen, hai tàu chiến Nga lại hướng đến

Baoquocte.vn. Hướng về phía Biển Đen, hai tàu chiến Alexander Otrakovsky và Kondopoga của Hải quân Nga đã đi qua Eo biển Bosphorus ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ).
Cập nhật Covid-19 ngày 17/4: Số ca tử vong vượt 3 triệu, Ấn Độ quá tải các cơ sở hỏa táng, Campuchia có thể kéo dài lệnh phong tỏa

Cập nhật Covid-19 ngày 17/4: Số ca tử vong vượt 3 triệu, Ấn Độ quá tải các cơ sở hỏa táng, Campuchia có thể kéo dài lệnh phong tỏa

Baoquocte.vn. Số người tử vong do nhiễm virus SARS-CoV-2 gây bệnh Covid-19 trên toàn cầu đã vượt quá 3 triệu người, số người thiệt mạng tiếp tục tăng.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật 18/4/2021: Bọ Cạp đa nghi, Bảo Bình có cơ hội thăng tiến

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật 18/4/2021: Bọ Cạp đa nghi, Bảo Bình có cơ hội thăng tiến

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 18/4 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao: Việt Nam không tạo lợi thế cạnh tranh không công bằng trong thương mại quốc tế

Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao: Việt Nam không tạo lợi thế cạnh tranh không công bằng trong thương mại quốc tế

Baoquocte.vn. Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nói về phản ứng của Việt Nam về Báo cáo thao túng tiền tệ của Bộ Tài chính Hoa Kỳ.
XSKG 18/4 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 18/4/2021 - SXKG 18/4 - KQXSKG Chủ Nhật

XSKG 18/4 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 18/4/2021 - SXKG 18/4 - KQXSKG Chủ Nhật

Baoquocte.vn. XSKG 18/4. Trực tiếp kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay ngày 18 tháng 4 năm 2021. KQXSKG chủ Nhật. SXKG 18/4.
Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao: Việt Nam không tạo lợi thế cạnh tranh không công bằng trong thương mại quốc tế

Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao: Việt Nam không tạo lợi thế cạnh tranh không công bằng trong thương mại quốc tế

Baoquocte.vn. Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nói về phản ứng của Việt Nam về Báo cáo thao túng tiền tệ của Bộ Tài chính Hoa Kỳ.
Việt Nam không thao túng tiền tệ: Những bằng chứng của Bộ Tài chính Hoa Kỳ và ý kiến của Ngân hàng Nhà nước

Việt Nam không thao túng tiền tệ: Những bằng chứng của Bộ Tài chính Hoa Kỳ và ý kiến của Ngân hàng Nhà nước

Baoquocte.vn. Bộ Tài chính Hoa Kỳ xác định không có đủ bằng chứng, dấu hiệu Việt Nam thao túng tiền tệ theo quy định của Đạo luật Cạnh tranh.
Thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa các địa phương của Canada và Việt Nam

Thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa các địa phương của Canada và Việt Nam

Baoquocte.vn. Năm 2020, kim ngạch trao đổi thương mại giữa các địa phương của Việt Nam và tỉnh British Columbia (Canada) vẫn đạt gần 2 tỷ CAD (gần 1,6 tỷ USD).
Giá tiêu hôm nay 17/4: Thế giới tăng sốc; tiêu Việt '1 mình 1 hướng', thấp nhất 67.000đ/kg; giới đầu cơ bắt đầu ‘sốt ruột’

Giá tiêu hôm nay 17/4: Thế giới tăng sốc; tiêu Việt '1 mình 1 hướng', thấp nhất 67.000đ/kg; giới đầu cơ bắt đầu ‘sốt ruột’

Baoquocte.vn. Giá tiêu trong nước giảm là do giới đầu cơ bắt đầu ‘sốt ruột’ và xả hàng. Tuy nhiên, một số đại lý đang quay đầu gom hàng trở lại.
Giá cao su hôm nay 17/4: Điều chỉnh trái chiều tại sàn châu Á, Covid-19 đè nặng tâm lý thị trường

Giá cao su hôm nay 17/4: Điều chỉnh trái chiều tại sàn châu Á, Covid-19 đè nặng tâm lý thị trường

Baoquocte.vn. Giá cao su hôm nay tăng/giảm trái chiều trên các sàn châu Á, khi có thông tin sẽ thiếu hụt nguồn cung do tình trạng thiếu container và Covid-19.
Giá cà phê hôm nay 17/4: Tâm lý chốt lời 'đánh gục' đà tăng của arabica; Áp lực trái chiều lên giá robusta

Giá cà phê hôm nay 17/4: Tâm lý chốt lời 'đánh gục' đà tăng của arabica; Áp lực trái chiều lên giá robusta

Baoquocte.vn. Cà phê Arabica đã có những phiên tăng liên tục đưa giá của loại nông sản này lên mức cao nhất trong vòng 1 tháng qua trước khi giảm.
Tin bất động sản mới nhất: 29 nhà đầu tư muốn mua lại VietinBank Tower; Đất ở đâu đang sốt, giải pháp ‘hạ nhiệt’ là gì?

Tin bất động sản mới nhất: 29 nhà đầu tư muốn mua lại VietinBank Tower; Đất ở đâu đang sốt, giải pháp ‘hạ nhiệt’ là gì?

Baoquocte.vn. Thông tin về quy hoạch đang có nhiều ‘điểm mù’, nhà đầu tư, kinh doanh bất động sản lợi dụng việc không minh bạch về các dự án để đẩy giá.
Thị trường bất động sản: Không để phát triển 'chênh'

Thị trường bất động sản: Không để phát triển 'chênh'

Baoquocte.vn. Nhu cầu mua bất động sản của người dân vẫn rất lớn. Căn hộ hạng sang được tích hợp đầy đủ tiện ích vẫn luôn là tiêu chí chọn lựa của người mua.
Giá thuê bất động sản công nghiệp tăng nóng, doanh nghiệp lúng túng và gợi ý từ chuyên gia

Giá thuê bất động sản công nghiệp tăng nóng, doanh nghiệp lúng túng và gợi ý từ chuyên gia

Baoquocte.vn. Bất động sản công nghiệp tiếp tục là lĩnh vực duy nhất ghi nhận tăng trưởng cả về giá thuê và tỷ lệ lấp đầy.
Tin bất động sản mới nhất: TP. Hồ Chí Minh giữ nguyên hệ số điều chỉnh giá đất; Chi phí chuyển đất nông nghiệp sang đất thổ cư

Tin bất động sản mới nhất: TP. Hồ Chí Minh giữ nguyên hệ số điều chỉnh giá đất; Chi phí chuyển đất nông nghiệp sang đất thổ cư

Baoquocte.vn. TP. Hồ Chí Minh đề xuất giữ nguyên hệ số điều chỉnh giá đất, chi phí chuyển đất nông nghiệp sang đất thổ cư,… là những tin bất động sản mới nhất.
Tin bất động sản mới nhất: Giải mã cơn sốt đất hầm hập; nóng việc mua ‘lúa non’ suất đất tái định cư dự án sân bay Long Thành

Tin bất động sản mới nhất: Giải mã cơn sốt đất hầm hập; nóng việc mua ‘lúa non’ suất đất tái định cư dự án sân bay Long Thành

Baoquocte.vn. 'Cơn sốt' bất động sản thường có chu kỳ, khoảng 10 năm lại có 1 lần và trải qua mỗi lần như vậy lại tạo lập một mặt bằng giá mới.
Giá bất động sản ven Hà Nội ‘lên đồng’, kê đơn ‘cắt sốt’ như thế nào?

Giá bất động sản ven Hà Nội ‘lên đồng’, kê đơn ‘cắt sốt’ như thế nào?

Baoquocte.vn. Nhiều đợt sốt bất động sản đã để lại những bài học nhãn tiền và khi thị trường đang quay cuồng thì những bài học đó dường như bị lãng quên.
Thị trường chứng khoán ngày 16/4: Cú 'quay xe' lúc 2 giờ chiều

Thị trường chứng khoán ngày 16/4: Cú 'quay xe' lúc 2 giờ chiều

Baoquocte.vn. Thị trường chứng khoán ngày 16/4 sau ít phút đầu giảm điểm thị trường giằng co đi ngang trong sắc xanh, càng về cuối áp lực bán tháo đột ngột tăng mạnh.
Ngân hàng bắt đầu lo nợ cơ cấu hóa nợ xấu

Ngân hàng bắt đầu lo nợ cơ cấu hóa nợ xấu

Baoquocte.vn. Nhiều khoản vay dù được cơ cấu lại, song khi thời hạn cơ cấu hết hiệu lực, doanh nghiệp vẫn khó có khả năng trả nợ, nên việc chuyển thành nợ xấu là khó tránh.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 16/4 - Phiên cuối tuần có gì mới ?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 16/4 - Phiên cuối tuần có gì mới ?

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Thị trường chứng khoán ngày 15/4: Áp lực rung lắc trong phiên đáo hạn phái sinh

Thị trường chứng khoán ngày 15/4: Áp lực rung lắc trong phiên đáo hạn phái sinh

Baoquocte.vn. Thị trường chứng khoán ngày 15/4 đầu phiên diễn ra khá tích cực với sắc xanh điểm, sau đó hụt hơi và xuất hiện áp lực chốt lời trên diện rộng vào cuối phiên.
Thị trường chứng khoán trong nước : Báo cáo cập nhật CTCP Tập đoàn Hòa Phát

Thị trường chứng khoán trong nước : Báo cáo cập nhật CTCP Tập đoàn Hòa Phát

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
'Giải mã' nguyên nhân đưa Bitcoin lập đỉnh mới

'Giải mã' nguyên nhân đưa Bitcoin lập đỉnh mới

Baoquocte.vn. Trước thềm cuộc phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của sàn tiền ảo Coinbase, giá Bitcoin đã lập đỉnh lịch sử mới.
Phiên bản di động