Tòa Pháp xử vụ kiện của nạn nhân chất độc da cam Việt Nam: Bước đi lịch sử của một khởi đầu

An Chu
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Ngày 25/1 đã diễn ra phiên tranh tụng đầu tiên tại Tòa đại hình thành phố Evry (ngoại ô thủ đô Paris, Pháp) về vụ kiện của bà Trần Tố Nga chống lại các công ty hóa chất Mỹ đã cung cấp chất độc da cam/dioxin mà quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam.
Tòa Pháp xử vụ kiện của nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam: Bước đi lịch sử của một khởi đầu
Vụ kiện của bà Trần Tố Nga chống lại các công ty hóa chất Mỹ đã cung cấp chất độc da cam/dioxin mà quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam đã diễn ra hôm 25/1 tại Pháp. (Nguồn: TTXVN)

Vụ kiện lịch sử đòi công lý

Phiên tòa được dự luận đánh giá là "lịch sử" đã thu hút đông đảo người tham dự. Tại phiên tòa, 15 luật sư phía bị đơn đã có hơn 4 giờ tranh luận và bảo vệ các thân chủ là 17 công ty hóa chất Mỹ, bao gồm Monsanto (được Bayer của Đức mua lại vào năm 2018) và Dow Chemical, trong khi 3 luật sư của bà Tố Nga chỉ có thời hạn là 1 tiếng rưỡi.

Thông qua phiên tòa này, bà Tố Nga và các tổ chức ủng hộ vụ kiện mong muốn thúc đẩy sự công nhận quốc tế về một "tội ác hủy diệt môi trường".

Theo luật sư của bà Tố Nga, ông William Bourdon, các công ty hóa chất Mỹ sử dụng tất cả các phương tiện có thể, không phải để ngăn cản phiên tòa diễn ra - vì họ không thể ngăn cản - mà để đưa ra các lập luận cho rằng, hành động của bà Tố Nga là không thể chấp nhận được, là thiếu cơ sở.

Các đại diện bên bị đơn biện hộ rằng, Tòa đại hình Evry không đủ năng lực để xử lý hồ sơ này. Luật sư Jean-Daniel Bretzner của Monsanto lập luận, các công ty này "hành động theo lệnh của một Nhà nước và nhân danh Nhà nước đó", vì vậy, họ có thể được hưởng quyền miễn trừ tư pháp.

Tuy nhiên, Luật sư William Bourdon nhấn mạnh, lời biện hộ này đã lỗi thời: "Chúng tôi phản đối một cách vững chắc bằng cách dựa vào các quy định quốc gia, châu Âu và quốc tế. Có rất nhiều ví dụ trong lịch sử mà các công ty đa quốc gia đã cố gắng áp đặt sự bất khả kháng, rằng họ không phải chịu trách nhiệm vì chỉ tuân theo mệnh lệnh chính trị".

"Chúng tôi khá tự tin vì luật pháp đã phát triển theo hướng tăng cường trách nhiệm của các chủ thể tư nhân, ngay cả khi họ tuyên bố đã hành động vì sự thúc ép của chính quyền", luật sư Bourdon nói.

Dư luận ủng hộ

Tổng Thư ký Hội Hữu nghị Pháp-Việt Jean-Pierre Archambault đánh giá, phiên tranh tụng là "một bước tiến quan trọng" trong vụ kiện mà bà Tố Nga đã bền bỉ theo đuổi suốt hơn 6 năm qua, vì công lý cho các nạn nhân da cam/dioxin Việt Nam.

Ông Archambault cho rằng, lời biện hộ của các luật sư bảo vệ quyền lợi của các công ty đa quốc gia Mỹ "thật đáng rùng mình" bởi: "Họ cho rằng đó là hành động theo mệnh lệnh chính phủ Mỹ, do đó họ không phải chịu bất kỳ trách nhiệm nào cho việc đã sản xuất các loại thuốc diệt cỏ nguy hiểm, khiến hàng triệu nạn nhân vẫn phải chịu đựng những di chứng sau khi chiến tranh đã kết thúc hàng chục năm".

Tổng Thư ký Hội hữu nghị Pháp-Việt khẳng định: "Cuộc đấu tranh của bà Tố Nga sẽ còn tiếp tục và bà sẽ luôn nhận được sự ủng hộ của chúng tôi".

Bà Marie Toussaint, Nghị sỹ châu Âu thuộc Đảng Xanh, không giấu nổi sự phẫn nộ trước việc luật sư bên bị đơn thậm chí còn đưa ra lập luật sai trái rằng, bà Tố Nga không còn chất da cam/dioxin trong máu.

Có thể thấy, các công ty Mỹ đã cố gắng bằng mọi cách rũ bỏ trách nhiệm của họ trong việc sản xuất ra chất độc da cam.

Lịch sử cho thấy trong chiến tranh, những vũ khí nguyên tử đã hủy diệt không những đất đai và con người lúc đó, mà còn ảnh hưởng nặng nề cho nhiều thế hệ sau này.

Theo bà Toussaint, điều tương tự cũng xảy ra đối với những hóa chất độc hại như da cam/dioxin. Các công ty không thể nói rằng, họ sản xuất theo lệnh của chính phủ Mỹ, vì chính họ đã nghiên cứu, thử nghiệm và tham gia đấu thầu cung cấp các hóa chất này cho quân đội Mỹ.

"Chúng ta cần công lý để xây dựng hòa bình. Và không ai có quyền sản xuất ra những hóa chất độc hại ảnh hưởng đến nhiều thế hệ, kể cả trong thời kỳ chiến tranh hay hòa bình", Nghị sĩ Toussaint khẳng định.

Theo ông Jean-Marc Defrémont, Thị trưởng thành phố Savigny-sur-Orge, các công ty hóa chất Mỹ đã sản xuất ra các chất diệt cỏ, phá hủy môi trường nghiêm trọng ở Việt Nam. Tuy nhiên, cho đến nay, họ chưa phải chịu một sự trừng phạt nào.

"Vì vậy, chúng tôi ủng hộ vụ kiện của bà Tố Nga với tư cách là những người bảo vệ sinh thái", ông Defrémont nói.

Sự đấu tranh kiên trì và bền bỉ

Các luật sư William Bourdon, Amélie Lefebvre, Bertrand Repolt đã đồng hành bên bà Tố Nga suốt hơn 10 năm qua, với nhiều dấu mốc quan trọng.

Vào tháng 5/2009, bà Tố Nga đứng ra làm chứng tại Tòa án lương tâm quốc tế vì nạn nhân da cam/dioxin Việt Nam ở Paris.

Cũng từ đó, với sự đồng hành của luật sư William Bourdon và nhà văn André Bouny, Chủ tịch Ủy ban Quốc tế ủng hộ nạn nhân da cam-dioxin Việt Nam, bà quyết định đứng ra kiện các công ty hóa chất Mỹ đã làm bà, con cháu cùng hàng triệu người Việt Nam bị nhiễm chất độc hóa học.

Trước đó, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ đơn kiện của Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam (VAVA) chống lại 37 công ty hóa chất Mỹ.

Bà Tố Nga hiểu rằng lúc bấy giờ, bà là trường hợp duy nhất có thể khởi kiện và là cơ may cuối cùng cho các nạn nhân da cam/dioxin Việt Nam, "vì tôi hội đủ 3 điều kiện: là công dân Pháp gốc Việt, đang sống tại nước duy nhất có luật cho phép luật sư Pháp mở các vụ kiện quốc tế bảo vệ công dân Pháp chống lại một nước khác làm hại mình, và là nạn nhân chất độc dioxin".

Tháng 5/2013, Tòa đại hình Evry đã chấp thuận đơn của bà Tố Nga khởi kiện 26 công ty hóa chất Mỹ.

Tháng 4/2014, bà nhận được thông báo tòa mở phiên đầu tiên với danh sách hầu tòa của 19 công ty hóa chất Mỹ từng sản xuất chất hóa học sử dụng trong chiến tranh Việt Nam, những công ty chưa một lần ra trước bất cứ tòa án nào ở nhiều nước.

Sáu năm trôi qua với 19 phiên thủ tục, bà Tố Nga đối mặt với rất nhiều khó khăn, trở ngại do phía bị đơn gây ra, cũng như những căn bệnh hiểm nghèo.

Sự kiện mong đợi cũng thực sự bắt đầu khi vào ngày 29/6/2020 vừa qua, thẩm phán phiên thủ tục thứ 19 đã quyết định mở phiên xét xử vào ngày 12/10/2020. Tuy sự kiện này bị dời đến ngày 25/1/2021, song mỗi phiên tòa là một bước tiến của những người ủng hộ các nạn nhân chất độc da cam/dioxin.

Các luật sư và những người ủng hộ vụ kiện này ở Pháp cho rằng, đây là bước tiến của cuộc đấu tranh đầy gian khó nhưng cũng đầy quyết tâm của bà Tố Nga vì công lý cho hàng triệu nạn nhân chất độc da cam/dioxin ở Việt Nam.

Từ một người đơn độc, đến nay, bà Tố Nga đã có hàng chục nghìn người từ nhiều nước trên thế giới làm bạn đồng hành, trong đó có rất nhiều người trẻ tuổi sinh ra sau chiến tranh Việt Nam.

Sinh năm 1942 tại Sóc Trăng, bà Trần Tố Nga đã tham gia chiến đấu vì nền độc lập của đất nước.

Bà đã từng là phóng viên Thông tấn xã Giải phóng (TTXGP). Chính trong thời gian này, bà cũng như hàng triệu nạn nhân khác, đã bị nhiễm chất độc da cam/dioxin. Hơn 50 năm sau, trong máu vẫn còn chất độc dioxine, khiến bà mắc nhiều trọng bệnh.

Dù Tòa dự kiến tuyên án vào tháng 5 tới, song với bà, cuộc chiến mới với đầy cam go sẽ còn kéo dài. Bà Tố Nga khẳng định, "chúng tôi sẽ kiên trì và bền bỉ tiếp tục như chặng đường hơn 6 năm qua".

Bà Tố Nga hy vọng, ngày hôm nay là khởi đầu cho sự ủng hộ ngày càng nhiều, vì công lý không chỉ cho riêng bà mà cho tất cả các nạn nhân da cam/dioxin.

TIN LIÊN QUAN
'Sức mạnh nhân đạo' - Chung tay hỗ trợ người nghèo, nạn nhân chất độc da cam
Phát động Phong trào 'Tết vì người nghèo và nạn nhân chất độc da cam'
Khai trương phần mềm ứng dụng vận động Quỹ ủng hộ nạn nhân chất độc da cam/dioxin
Thanh niên Việt kiều tại Pháp ủng hộ nạn nhân chất độc da cam dioxin Việt Nam
'Khát vọng vươn lên' cổ vũ tinh thần nạn nhân chất độc da cam/dioxin
(theo TTXVN)

Đọc thêm

XSMN 17/6 - Xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 17/6/2021 - xổ số hôm nay 17/6 - SXMN - KQXSMN

XSMN 17/6 - Xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 17/6/2021 - xổ số hôm nay 17/6 - SXMN - KQXSMN

Baoquocte.vn. XSMN 17/6. xổ số hôm nay 17/6. Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 17/6/2021. XSMN thứ 5. SXMN. KQSXMN. xo so mien nam.
Lịch âm 17/6 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 17/6/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 17/6/2021

Lịch âm 17/6 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 17/6/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 17/6/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 17/6. Âm lịch hôm nay 17/6. Xem âm lịch hôm nay ngày 17/6/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 17 tháng 6 năm 2021 hôm nay.
XSMB 17/6 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 17/6/2021 - xổ số hôm nay 17/6 - SXMB - KQXSMB

XSMB 17/6 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 17/6/2021 - xổ số hôm nay 17/6 - SXMB - KQXSMB

Baoquocte.vn. XSMB 17/6. Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 17/6/2021. xổ số hôm nay. XSMB thứ 5. SXMB. KQSXMB. xo so mien bac.
XSAG 17/6 - Kết quả xổ số An Giang hôm nay 17/6/2021 - SXAG 17/6 - KQXSAG thứ 5

XSAG 17/6 - Kết quả xổ số An Giang hôm nay 17/6/2021 - SXAG 17/6 - KQXSAG thứ 5

Baoquocte.vn. XSAG 17/6. Trực tiếp kết quả xổ số An Giang nhanh nhất hôm nay ngày 17 tháng 6 năm 2021. KQXSAG 17/6. Xo so An Giang. KQXSAG.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 17/6/2021: Song Ngư nên bình tĩnh, Nhân Mã nhận cái kết đắng trong ngày

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 17/6/2021: Song Ngư nên bình tĩnh, Nhân Mã nhận cái kết đắng trong ngày

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 17/6 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMT 17/6 - Xổ số miền Trung hôm nay thứ 5 17/6/2021 - xổ số hôm nay 17/6 - SXMT - KQXSMT

XSMT 17/6 - Xổ số miền Trung hôm nay thứ 5 17/6/2021 - xổ số hôm nay 17/6 - SXMT - KQXSMT

Baoquocte.vn. XSMT 17/6. Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 17/6/2021. xổ số hôm nay. XSMT thứ 5. SXMT. KQSXMT. xo so mien trung.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Ông Biden ‘gật đầu’ tai hại, Nhà Trắng lên tiếng giải thích

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Ông Biden ‘gật đầu’ tai hại, Nhà Trắng lên tiếng giải thích

Baoquocte.vn. Nhà Trắng lên tiếng giải thích về cái 'gật đầu’ của ông Joe Biden khi được hỏi rằng liệu có tin tưởng ông Putin tại Thượng đỉnh Nga-Mỹ.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp các Đại sứ đến trình Quốc thư

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp các Đại sứ đến trình Quốc thư

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp các Đại sứ New Zealand, Argentina, Pakistan, Romania trình Quốc thư nhận nhiệm vụ tại Việt Nam.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Ông Putin mong ‘có kết quả’, ông Biden thích ‘mặt đối mặt’

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Ông Putin mong ‘có kết quả’, ông Biden thích ‘mặt đối mặt’

Baoquocte.vn. Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Mỹ Joe Biden đã có những trao đổi đầu tiên tại thượng đỉnh Nga-Mỹ trước khi vào họp chính thức.
Nga phát triển máy bay chiến đấu Su-57 phiên bản xuất khẩu mới

Nga phát triển máy bay chiến đấu Su-57 phiên bản xuất khẩu mới

Baoquocte.vn. Bộ Quốc phòng Nga và Cục Thiết kế Sukhoi đang có kế hoạch phát triển máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm Su-57 phiên bản xuất khẩu mới.
Covid-19 khiến lao động giúp việc gia đình dễ bị tổn thương hơn

Covid-19 khiến lao động giúp việc gia đình dễ bị tổn thương hơn

Baoquocte.vn. Đại dịch Covid-19 đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến điều kiện làm việc vốn đã rất kém của lao động giúp việc gia đình trên thế giới.
Covid-19: Dự báo tác động của dịch bệnh đến thị trường lao động toàn cầu

Covid-19: Dự báo tác động của dịch bệnh đến thị trường lao động toàn cầu

Baoquocte.vn. ILO dự báo, cuộc khủng hoảng thị trường lao động toàn cầu do đại dịch Covid-19 gây ra ít nhất còn tiếp diễn đến năm 2023.
Đảm bảo bình đẳng giáo dục cho trẻ em trong các lĩnh vực 'học tập sáng tạo'

Đảm bảo bình đẳng giáo dục cho trẻ em trong các lĩnh vực 'học tập sáng tạo'

Baoquocte.vn. UNICEF và STEAM for Vietnam ký kết chương trình hợp tác đảm bảo cơ hội được giáo dục bình đẳng cho mọi trẻ em trong các lĩnh vực học tập sáng tạo.
Giải pháp số cho người khuyết tật tại Việt Nam

Giải pháp số cho người khuyết tật tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Nền tảng trực tuyến đăng ký và quản lý thông tin người khuyết tật trên ứng dụng trên điện thoại thông minh vừa được ra mắt tại Hà Nội.
Tai nạn lật tàu thảm khốc ngoài khơi Yemen, 25 người di cư tử vong, hàng trăm người còn lại mất tích

Tai nạn lật tàu thảm khốc ngoài khơi Yemen, 25 người di cư tử vong, hàng trăm người còn lại mất tích

Baoquocte.vn. Yemen thông báo tìm thấy 25 thi thể của những người di cư thiệt mạng trong một vụ lật tàu chở hàng trăm người di cư ngoài khơi nước này.
Phát hiện hàng trăm người di cư vượt Địa Trung Hải; Mỹ tăng tốc 'ngoại giao di cư'

Phát hiện hàng trăm người di cư vượt Địa Trung Hải; Mỹ tăng tốc 'ngoại giao di cư'

Baoquocte.vn. Libya và Tunisia trở thành điểm trung chuyển chính cho những người di cư từ châu Phi và Arab với hy vọng đến được châu Âu.
Bảo vệ chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

Bảo vệ chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

Baoquocte.vn. Kiên định, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là luận điểm thống nhất, xuyên suốt thể hiện trong văn kiện các kỳ Đại hội Đảng.
Lựa chọn mô hình cơ quan nhân quyền quốc gia thích hợp cho Việt Nam

Lựa chọn mô hình cơ quan nhân quyền quốc gia thích hợp cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Nghiên cứu lựa chọn mô hình cơ quan nhân quyền quốc gia phù hợp ở Việt Nam nhằm bảo đảm sự phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của đất nước.
Định hướng xây dựng cơ quan nhân quyền quốc gia ở Việt Nam

Định hướng xây dựng cơ quan nhân quyền quốc gia ở Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc xây dựng cơ quan nhân quyền quốc gia ở Việt Nam nhằm mục tiêu bảo vệ quyền con người, đồng thời gắn chặt với sự ổn định và phát triển đất nước.
Cơ quan nhân quyền quốc gia khu vực Đông Nam Á và giá trị tham khảo cho Việt Nam

Cơ quan nhân quyền quốc gia khu vực Đông Nam Á và giá trị tham khảo cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Cơ quan nhân quyền quốc gia là một thiết chế ngày càng phổ biến trên thế giới, tuy nhiên mô hình ít nhiều khác nhau ở các nước.
Chuyên gia nước ngoài: Quốc hội 'thực sự thể hiện khát vọng' của dân tộc Việt Nam

Chuyên gia nước ngoài: Quốc hội 'thực sự thể hiện khát vọng' của dân tộc Việt Nam

Baoquocte.vn. Việt Nam tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV ngày 23/5 theo đúng kế hoạch mặc dù phải đối mặt với khó khăn do dịch Covid-19.
Tuyên truyền về bất tuân dân sự trước Ngày bầu cử: Hành vi vi phạm pháp luật sẽ bị xử lý nghiêm

Tuyên truyền về bất tuân dân sự trước Ngày bầu cử: Hành vi vi phạm pháp luật sẽ bị xử lý nghiêm

Baoquocte.vn. Các thế lực thù địch tuyên truyền về bất tuần dân sự trước Ngày bầu cử là hành vi vi phạm pháp luật, chắc chắn sẽ bị xử lý nghiêm khắc.
Thổ Nhĩ Kỳ: 1.000 'cua-rơ' gây quỹ hỗ trợ trẻ em là con của nhân viên y tế tử vong do Covid-19

Thổ Nhĩ Kỳ: 1.000 'cua-rơ' gây quỹ hỗ trợ trẻ em là con của nhân viên y tế tử vong do Covid-19

Baoquocte.vn. Cuộc đua xe đạp tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ nhằm gây quỹ hỗ trợ trẻ em là con của các nhân viên y tế tử vong trong cuộc chiến chống Covid-19.
Covid-19 làm gia tăng tỷ lệ người dân nghèo đói ở Mỹ Latinh

Covid-19 làm gia tăng tỷ lệ người dân nghèo đói ở Mỹ Latinh

Baoquocte.vn. Tỷ lệ người dân sống dưới mức nghèo đói tại Mỹ Latinh và Caribe hiện đang ở mức 12,5% dân số, mức cao nhất ghi nhận trong hai thập kỷ qua.
Xung đột Israel-Palestine: Trên 40% người tử vong tại Gaza là phụ nữ và trẻ em

Xung đột Israel-Palestine: Trên 40% người tử vong tại Gaza là phụ nữ và trẻ em

Baoquocte.vn. Các cuộc giao tranh quân sự giữa Israel và lực lượng Hamas làm ít nhất 132 người Palestine thiệt mạng, trong đó có hơn 50 phụ nữ và trẻ em.
Lần đầu tiên hai 'phó tướng' WTO là phụ nữ

Lần đầu tiên hai 'phó tướng' WTO là phụ nữ

Baoquocte.vn. Tổng Giám đốc WTO bổ nhiệm 2 phụ nữ vào vị trí lãnh đạo cấp phó của WTO là bà Angela Ellard (người Mỹ) và bà Anabel Gonzalez (người Costa Rica).
Những điều cần biết về Nghị quyết 2573 do Việt Nam xây dựng vừa được Hội đồng Bảo an thông qua

Những điều cần biết về Nghị quyết 2573 do Việt Nam xây dựng vừa được Hội đồng Bảo an thông qua

Baoquocte.vn. Ngày 27/4, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) đã thông qua Nghị quyết 2573 về Bảo vệ cơ sở hạ tầng thiết yếu trong xung đột vũ trang.
Mỹ thông qua dự luật để hạn chế tội ác gia tăng nhằm vào cộng đồng người Mỹ gốc Á

Mỹ thông qua dự luật để hạn chế tội ác gia tăng nhằm vào cộng đồng người Mỹ gốc Á

Baoquocte.vn. Ngày 22/4, Thượng viện Mỹ thông qua một dự luật nhằm hạn chế các tội ác gia tăng gần đây nhằm vào cộng đồng người Mỹ gốc Á.
Phiên bản di động