Tòa Pháp xử vụ kiện của nạn nhân chất độc da cam Việt Nam: Bước đi lịch sử của một khởi đầu

An Chu
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Ngày 25/1 đã diễn ra phiên tranh tụng đầu tiên tại Tòa đại hình thành phố Evry (ngoại ô thủ đô Paris, Pháp) về vụ kiện của bà Trần Tố Nga chống lại các công ty hóa chất Mỹ đã cung cấp chất độc da cam/dioxin mà quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam.
Tòa Pháp xử vụ kiện của nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam: Bước đi lịch sử của một khởi đầu
Vụ kiện của bà Trần Tố Nga chống lại các công ty hóa chất Mỹ đã cung cấp chất độc da cam/dioxin mà quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam đã diễn ra hôm 25/1 tại Pháp. (Nguồn: TTXVN)

Vụ kiện lịch sử đòi công lý

Phiên tòa được dự luận đánh giá là "lịch sử" đã thu hút đông đảo người tham dự. Tại phiên tòa, 15 luật sư phía bị đơn đã có hơn 4 giờ tranh luận và bảo vệ các thân chủ là 17 công ty hóa chất Mỹ, bao gồm Monsanto (được Bayer của Đức mua lại vào năm 2018) và Dow Chemical, trong khi 3 luật sư của bà Tố Nga chỉ có thời hạn là 1 tiếng rưỡi.

Thông qua phiên tòa này, bà Tố Nga và các tổ chức ủng hộ vụ kiện mong muốn thúc đẩy sự công nhận quốc tế về một "tội ác hủy diệt môi trường".

Theo luật sư của bà Tố Nga, ông William Bourdon, các công ty hóa chất Mỹ sử dụng tất cả các phương tiện có thể, không phải để ngăn cản phiên tòa diễn ra - vì họ không thể ngăn cản - mà để đưa ra các lập luận cho rằng, hành động của bà Tố Nga là không thể chấp nhận được, là thiếu cơ sở.

Các đại diện bên bị đơn biện hộ rằng, Tòa đại hình Evry không đủ năng lực để xử lý hồ sơ này. Luật sư Jean-Daniel Bretzner của Monsanto lập luận, các công ty này "hành động theo lệnh của một Nhà nước và nhân danh Nhà nước đó", vì vậy, họ có thể được hưởng quyền miễn trừ tư pháp.

Tuy nhiên, Luật sư William Bourdon nhấn mạnh, lời biện hộ này đã lỗi thời: "Chúng tôi phản đối một cách vững chắc bằng cách dựa vào các quy định quốc gia, châu Âu và quốc tế. Có rất nhiều ví dụ trong lịch sử mà các công ty đa quốc gia đã cố gắng áp đặt sự bất khả kháng, rằng họ không phải chịu trách nhiệm vì chỉ tuân theo mệnh lệnh chính trị".

"Chúng tôi khá tự tin vì luật pháp đã phát triển theo hướng tăng cường trách nhiệm của các chủ thể tư nhân, ngay cả khi họ tuyên bố đã hành động vì sự thúc ép của chính quyền", luật sư Bourdon nói.

Dư luận ủng hộ

Tổng Thư ký Hội Hữu nghị Pháp-Việt Jean-Pierre Archambault đánh giá, phiên tranh tụng là "một bước tiến quan trọng" trong vụ kiện mà bà Tố Nga đã bền bỉ theo đuổi suốt hơn 6 năm qua, vì công lý cho các nạn nhân da cam/dioxin Việt Nam.

Ông Archambault cho rằng, lời biện hộ của các luật sư bảo vệ quyền lợi của các công ty đa quốc gia Mỹ "thật đáng rùng mình" bởi: "Họ cho rằng đó là hành động theo mệnh lệnh chính phủ Mỹ, do đó họ không phải chịu bất kỳ trách nhiệm nào cho việc đã sản xuất các loại thuốc diệt cỏ nguy hiểm, khiến hàng triệu nạn nhân vẫn phải chịu đựng những di chứng sau khi chiến tranh đã kết thúc hàng chục năm".

Tổng Thư ký Hội hữu nghị Pháp-Việt khẳng định: "Cuộc đấu tranh của bà Tố Nga sẽ còn tiếp tục và bà sẽ luôn nhận được sự ủng hộ của chúng tôi".

Bà Marie Toussaint, Nghị sỹ châu Âu thuộc Đảng Xanh, không giấu nổi sự phẫn nộ trước việc luật sư bên bị đơn thậm chí còn đưa ra lập luật sai trái rằng, bà Tố Nga không còn chất da cam/dioxin trong máu.

Có thể thấy, các công ty Mỹ đã cố gắng bằng mọi cách rũ bỏ trách nhiệm của họ trong việc sản xuất ra chất độc da cam.

Lịch sử cho thấy trong chiến tranh, những vũ khí nguyên tử đã hủy diệt không những đất đai và con người lúc đó, mà còn ảnh hưởng nặng nề cho nhiều thế hệ sau này.

Theo bà Toussaint, điều tương tự cũng xảy ra đối với những hóa chất độc hại như da cam/dioxin. Các công ty không thể nói rằng, họ sản xuất theo lệnh của chính phủ Mỹ, vì chính họ đã nghiên cứu, thử nghiệm và tham gia đấu thầu cung cấp các hóa chất này cho quân đội Mỹ.

"Chúng ta cần công lý để xây dựng hòa bình. Và không ai có quyền sản xuất ra những hóa chất độc hại ảnh hưởng đến nhiều thế hệ, kể cả trong thời kỳ chiến tranh hay hòa bình", Nghị sĩ Toussaint khẳng định.

Theo ông Jean-Marc Defrémont, Thị trưởng thành phố Savigny-sur-Orge, các công ty hóa chất Mỹ đã sản xuất ra các chất diệt cỏ, phá hủy môi trường nghiêm trọng ở Việt Nam. Tuy nhiên, cho đến nay, họ chưa phải chịu một sự trừng phạt nào.

"Vì vậy, chúng tôi ủng hộ vụ kiện của bà Tố Nga với tư cách là những người bảo vệ sinh thái", ông Defrémont nói.

Sự đấu tranh kiên trì và bền bỉ

Các luật sư William Bourdon, Amélie Lefebvre, Bertrand Repolt đã đồng hành bên bà Tố Nga suốt hơn 10 năm qua, với nhiều dấu mốc quan trọng.

Vào tháng 5/2009, bà Tố Nga đứng ra làm chứng tại Tòa án lương tâm quốc tế vì nạn nhân da cam/dioxin Việt Nam ở Paris.

Cũng từ đó, với sự đồng hành của luật sư William Bourdon và nhà văn André Bouny, Chủ tịch Ủy ban Quốc tế ủng hộ nạn nhân da cam-dioxin Việt Nam, bà quyết định đứng ra kiện các công ty hóa chất Mỹ đã làm bà, con cháu cùng hàng triệu người Việt Nam bị nhiễm chất độc hóa học.

Trước đó, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ đơn kiện của Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam (VAVA) chống lại 37 công ty hóa chất Mỹ.

Bà Tố Nga hiểu rằng lúc bấy giờ, bà là trường hợp duy nhất có thể khởi kiện và là cơ may cuối cùng cho các nạn nhân da cam/dioxin Việt Nam, "vì tôi hội đủ 3 điều kiện: là công dân Pháp gốc Việt, đang sống tại nước duy nhất có luật cho phép luật sư Pháp mở các vụ kiện quốc tế bảo vệ công dân Pháp chống lại một nước khác làm hại mình, và là nạn nhân chất độc dioxin".

Tháng 5/2013, Tòa đại hình Evry đã chấp thuận đơn của bà Tố Nga khởi kiện 26 công ty hóa chất Mỹ.

Tháng 4/2014, bà nhận được thông báo tòa mở phiên đầu tiên với danh sách hầu tòa của 19 công ty hóa chất Mỹ từng sản xuất chất hóa học sử dụng trong chiến tranh Việt Nam, những công ty chưa một lần ra trước bất cứ tòa án nào ở nhiều nước.

Sáu năm trôi qua với 19 phiên thủ tục, bà Tố Nga đối mặt với rất nhiều khó khăn, trở ngại do phía bị đơn gây ra, cũng như những căn bệnh hiểm nghèo.

Sự kiện mong đợi cũng thực sự bắt đầu khi vào ngày 29/6/2020 vừa qua, thẩm phán phiên thủ tục thứ 19 đã quyết định mở phiên xét xử vào ngày 12/10/2020. Tuy sự kiện này bị dời đến ngày 25/1/2021, song mỗi phiên tòa là một bước tiến của những người ủng hộ các nạn nhân chất độc da cam/dioxin.

Các luật sư và những người ủng hộ vụ kiện này ở Pháp cho rằng, đây là bước tiến của cuộc đấu tranh đầy gian khó nhưng cũng đầy quyết tâm của bà Tố Nga vì công lý cho hàng triệu nạn nhân chất độc da cam/dioxin ở Việt Nam.

Từ một người đơn độc, đến nay, bà Tố Nga đã có hàng chục nghìn người từ nhiều nước trên thế giới làm bạn đồng hành, trong đó có rất nhiều người trẻ tuổi sinh ra sau chiến tranh Việt Nam.

Sinh năm 1942 tại Sóc Trăng, bà Trần Tố Nga đã tham gia chiến đấu vì nền độc lập của đất nước.

Bà đã từng là phóng viên Thông tấn xã Giải phóng (TTXGP). Chính trong thời gian này, bà cũng như hàng triệu nạn nhân khác, đã bị nhiễm chất độc da cam/dioxin. Hơn 50 năm sau, trong máu vẫn còn chất độc dioxine, khiến bà mắc nhiều trọng bệnh.

Dù Tòa dự kiến tuyên án vào tháng 5 tới, song với bà, cuộc chiến mới với đầy cam go sẽ còn kéo dài. Bà Tố Nga khẳng định, "chúng tôi sẽ kiên trì và bền bỉ tiếp tục như chặng đường hơn 6 năm qua".

Bà Tố Nga hy vọng, ngày hôm nay là khởi đầu cho sự ủng hộ ngày càng nhiều, vì công lý không chỉ cho riêng bà mà cho tất cả các nạn nhân da cam/dioxin.

TIN LIÊN QUAN
'Sức mạnh nhân đạo' - Chung tay hỗ trợ người nghèo, nạn nhân chất độc da cam
Phát động Phong trào 'Tết vì người nghèo và nạn nhân chất độc da cam'
Khai trương phần mềm ứng dụng vận động Quỹ ủng hộ nạn nhân chất độc da cam/dioxin
Thanh niên Việt kiều tại Pháp ủng hộ nạn nhân chất độc da cam dioxin Việt Nam
'Khát vọng vươn lên' cổ vũ tinh thần nạn nhân chất độc da cam/dioxin
(theo TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Tổng thống Biden kêu gọi 37 tỷ USD đầu tư sản xuất chip điện tử

Tổng thống Biden kêu gọi 37 tỷ USD đầu tư sản xuất chip điện tử

Tổng thống Joe Biden tuyên bố sẽ kêu gọi 37 tỷ USD nhằm thúc đẩy việc sản xuất chip điện tử tại nước Mỹ.
XSHCM 1/3 - Kết quả xổ số Hồ Chí Minh hôm nay 1/3/2021 - SXHCM 1/3 - KQXSHCM thứ 2

XSHCM 1/3 - Kết quả xổ số Hồ Chí Minh hôm nay 1/3/2021 - SXHCM 1/3 - KQXSHCM thứ 2

XSHCM 1/3. Xổ số Hồ Chí Minh hôm nay ngày 1 tháng 3 năm 2021. Xo so Ho Chi Minh. KQXSHCM thứ 2.
Bộ phim ‘Taste’ của Việt Nam tham dự Liên hoan phim quốc tế Berlin

Bộ phim ‘Taste’ của Việt Nam tham dự Liên hoan phim quốc tế Berlin

Ngày 1/3, Liên hoan phim quốc tế Berlin (Berlinale) lần thứ 71 chính thức khai mạc theo hình thức trực tuyến tại thủ đô Berlin, Đức.
Lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 2 giảm 38%

Lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 2 giảm 38%

Khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 2/2021 đạt gần 11.000 lượt người, giảm 38,3% so với tháng trước và giảm 99,1% so với cùng kỳ năm trước.
Đại sứ quán Việt Nam tại Venezuela thăm và làm việc tại bang Guárico

Đại sứ quán Việt Nam tại Venezuela thăm và làm việc tại bang Guárico

Ngày 25/2, Đại sứ quán Việt Nam tại Venezuela đã có chuyến thăm và làm việc tại bang Guárico.
Sỹ Trần: Để yêu lan, cần có sự tinh tế và thấu hiểu

Sỹ Trần: Để yêu lan, cần có sự tinh tế và thấu hiểu

Chàng trai 8X Sỹ Trần được giới chơi lan ở miền Bắc bởi sự tinh tế cũng như thấu hiểu loài hoa quý này.
Cây xương rồng to như cột điện, cao hơn tòa nhà 2 tầng ở Việt Nam

Cây xương rồng to như cột điện, cao hơn tòa nhà 2 tầng ở Việt Nam

Tại Nhà cổ Bình Thủy (Cần Thơ), gia chủ trồng cây xương rồng từ những năm 1960, đến nay, cây to như cột điện và cao hơn tòa nhà 2 ...
Bảng xếp hạng Ngoại hạng Anh mới nhất: Tiếc cho Man Utd, Liverpool áp sát tốp 4

Bảng xếp hạng Ngoại hạng Anh mới nhất: Tiếc cho Man Utd, Liverpool áp sát tốp 4

Cập nhật bảng xếp hạng Ngoại hạng Anh mới nhất sau các trận đấu của vòng 26 diễn ra sáng nay (1/3).
Không quân Mỹ sẽ được trang bị 400 tên lửa tàng hình 'vươn tận Nga'

Không quân Mỹ sẽ được trang bị 400 tên lửa tàng hình 'vươn tận Nga'

Theo trang mạng quốc phòng Janes, lực lượng Không quân Mỹ sẽ được trang bị 400 tên lửa hành trình tàng hình liên hợp đất đối không AGM-158B.
Tổng thống Duterte: Tôi đã đảm bảo với Trung Quốc không cho phép vũ khí hạt nhân Mỹ cất giữ ở Philippines

Tổng thống Duterte: Tôi đã đảm bảo với Trung Quốc không cho phép vũ khí hạt nhân Mỹ cất giữ ở Philippines

Tổng thống Philippines đe dọa ngay lập tức hành động nếu ông tìm thấy 'thông tin chắc chắn' cho thấy Mỹ đã cất giữ vũ khí hạt nhân tại Philippines.
Vấn đề người di cư: Gần 100 người được giải cứu ngoài khơi Libya

Vấn đề người di cư: Gần 100 người được giải cứu ngoài khơi Libya

Gần 100 người di cư đang cố gắng đến châu Âu bằng đường biển đã được giải cứu ngoài khơi bờ biển phía Tây của Libya.
Tổ chức Sea-Watch giải cứu gần 150 người di cư ngoài khơi Libya

Tổ chức Sea-Watch giải cứu gần 150 người di cư ngoài khơi Libya

Kể từ năm 2017, tàu Sea Watch 3 đã giải cứu được hơn 3.000 người di cư trên các vùng biển thuộc Địa Trung Hải.
ASEAN và Canada khởi động sáng kiến hơn 6 triệu USD trao quyền cho phụ nữ

ASEAN và Canada khởi động sáng kiến hơn 6 triệu USD trao quyền cho phụ nữ

ASEAN, Canada và UN Women hưởng ứng lời kêu gọi về việc trao quyền cho phụ nữ để lãnh đạo và tham gia vào hòa bình và phát triển.
Quốc hội Hàn Quốc phê chuẩn 3 Công ước của LHQ về quyền của người lao động

Quốc hội Hàn Quốc phê chuẩn 3 Công ước của LHQ về quyền của người lao động

Quốc hội Hàn Quốc đã phê chuẩn thêm 3 công ước quan trọng của Liên hợp quốc về quyền của người lao động vốn bị trì hoãn từ lâu.
Vụ bắt cóc gây chấn động ở Nigeria - hơn 300 nữ sinh mất tích

Vụ bắt cóc gây chấn động ở Nigeria - hơn 300 nữ sinh mất tích

Sáng 26/2, giới chức địa phương cho biết hàng trăm trẻ em tại một trường học ở bang Zamfara, miền Tây Bắc Nigeria, đã bị bắt cóc.
Liên hợp quốc và EU hợp tác chấm dứt bạo lực giới tại Ecuador

Liên hợp quốc và EU hợp tác chấm dứt bạo lực giới tại Ecuador

Liên hợp quốc và EU khởi động Sáng kiến Spotlight tại Ecuador, nhằm thúc đẩy bình đẳng giới và xóa bỏ bạo lực giới đối với phụ nữ và trẻ em gái.
Việt Nam ủng hộ các nạn nhân chất độc da cam yêu cầu trách nhiệm pháp lý các công ty liên quan

Việt Nam ủng hộ các nạn nhân chất độc da cam yêu cầu trách nhiệm pháp lý các công ty liên quan

Việt Nam ủng hộ việc các nạn nhân chất độc da cam yêu cầu trách nhiệm pháp lý từ các công ty sản xuất hóa chất này cho Mỹ trong thời chiến tranh ở Việt ...
Thấy gì qua Nghị quyết của Nghị viện châu Âu về nhân quyền Việt Nam

Thấy gì qua Nghị quyết của Nghị viện châu Âu về nhân quyền Việt Nam

Nghị quyết của EP về tình hình nhân quyền Việt Nam dựa trên thông tin không khách quan, không chính xác...
Chống thông tin xấu độc trước Đại hội XIII: Đừng để mình trở thành ‘con rối’…

Chống thông tin xấu độc trước Đại hội XIII: Đừng để mình trở thành ‘con rối’…

Càng gần đến Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, các thông tin xấu độc ngày càng xuất hiện nhiều trên các trang mạng xã hội.
Công tác xây dựng Đảng trong thế hệ trẻ - Thách thức và thời cơ

Công tác xây dựng Đảng trong thế hệ trẻ - Thách thức và thời cơ

Làm sao giáo dục, củng cố niềm tin, lập trường, bản lĩnh chính trị cho thế hệ trẻ, bởi đây chính là tương lai của Đảng và đất nước...
Covid-19: 'Chuyện lạ' ở Việt Nam - cuộc sống trở lại bình thường, kinh tế đạt tăng trưởng dương

Covid-19: 'Chuyện lạ' ở Việt Nam - cuộc sống trở lại bình thường, kinh tế đạt tăng trưởng dương

Tờ Junge Welt của Đức nhận định cuộc sống hậu dịch Covid-19 ở Việt Nam hầu như trở lại bình thường.
Phát huy hiệu quả hợp tác trong đấu tranh phòng, chống tội phạm mua bán người khu vực ASEAN

Phát huy hiệu quả hợp tác trong đấu tranh phòng, chống tội phạm mua bán người khu vực ASEAN

Do tính chất siêu lợi nhuận của hoạt động mua bán người, các đối tượng phạm tội thường xuyên thay đổi phương thức, thủ đoạn...
Hỏi đáp về Ngày Quốc tế: Biểu tượng của Ngày Không phân biệt đối xử là gì?

Hỏi đáp về Ngày Quốc tế: Biểu tượng của Ngày Không phân biệt đối xử là gì?

Ngày 1/3 hàng năm được Liên hợp quốc thông qua là Ngày Không phân biệt đối xử. Vậy biểu tượng của ngày quốc tế này là gì?
Đức: Lần đầu tiên bộ đôi nữ lãnh đạo chính đảng lớn

Đức: Lần đầu tiên bộ đôi nữ lãnh đạo chính đảng lớn

Lần đầu tiên trong lịch sử đảng phái ở Đức, một bộ đôi nữ chính khách đã được bầu lãnh đạo một chính đảng.
Hỏi đáp về Ngày Quốc tế: Chủ đề của Ngày Công bằng Xã hội Thế giới năm nay là gì?

Hỏi đáp về Ngày Quốc tế: Chủ đề của Ngày Công bằng Xã hội Thế giới năm nay là gì?

Ngày 20/2 hàng năm là Ngày Công bằng Xã hội Thế giới. Bối cảnh thế giới hiện nay đã đặt ra một chủ đề cho ngày quốc tế này năm nay.
Hỏi đáp về Ngày Quốc tế: Ngày 11/2 có ý nghĩa đề cao bình đẳng giới trong lĩnh vực nào?

Hỏi đáp về Ngày Quốc tế: Ngày 11/2 có ý nghĩa đề cao bình đẳng giới trong lĩnh vực nào?

Ngày 11/2 hàng năm được Liên hợp quốc công nhận là Ngày Quốc tế Phụ nữ và Trẻ em gái đề cao bình đẳng giới trong lĩnh vực nào?
Cử chỉ mang tính 'lịch sử' của Tổng thống Colombia dành cho người di cư Venezuela

Cử chỉ mang tính 'lịch sử' của Tổng thống Colombia dành cho người di cư Venezuela

Tổng thống Ivan Duque cho biết Colombia sẽ cấp quy chế bảo hộ pháp lý tạm thời trong 10 năm cho những người di cư Venezuela.
Hỏi đáp về Ngày Quốc tế: Ai sẽ chủ trì Ngày Quốc tế Tình Huynh đệ Nhân loại?

Hỏi đáp về Ngày Quốc tế: Ai sẽ chủ trì Ngày Quốc tế Tình Huynh đệ Nhân loại?

Ngày 4/2/2021 là Ngày Quốc tế Tình Huynh đệ Nhân loại lần thứ nhất. Nhân vật nổi tiếng nào sẽ chủ trì trực tuyến sự kiện trọng đại, ý nghĩa này?
Phiên bản di động