Tổng thống Hàn Quốc thăm Trung Quốc: Dò lại nhịp chiến lược

Chỉ trong vòng hai tháng kể từ cuộc gặp bên lề Hội nghị Thượng đỉnh APEC 2025 tại Gyeongju, Hàn Quốc, Tổng thống Lee Jae Myung và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp tục hội đàm tại Bắc Kinh trong khuôn khổ chuyến thăm bốn ngày, bắt đầu từ 4/1. Đây là chuyến thăm đầu tiên của Tổng thống Lee Jae Myung tới Trung Quốc kể từ khi nhậm chức hồi tháng 6/2025 và là chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên của một Tổng thống Hàn Quốc tới Trung Quốc kể từ năm 2017.

Chiến lược đa dạng hóa

Trong bối cảnh quan hệ Trung - Hàn từng rơi xuống mức thấp do hệ lụy từ những căng thẳng dưới thời chính quyền tiền nhiệm, chuyến thăm của Tổng thống Lee vừa mang ý nghĩa biểu tượng, đồng thời cho thấy nỗ lực “hạ nhiệt” và khôi phục kênh tiếp xúc cấp cao giữa hai nước. Việc Tổng thống Lee Jae Myung hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình và gặp gỡ đầy đủ các lãnh đạo chủ chốt của Trung Quốc cho thấy cả hai bên đều chủ động tạo không gian đối thoại để làm ấm lại quan hệ.

Bên cạnh thông điệp chính trị, nội dung kinh tế nổi lên là điểm nhấn của chuyến công du. Hơn 200 lãnh đạo doanh nghiệp lớn của Hàn Quốc, bao gồm Samsung Electronics, SK Group, Hyundai Motor Group, LG Group… tháp tùng Tổng thống Lee tới Bắc Kinh và Thượng Hải, cho thấy mối quan tâm đặc biệt của Seoul đối với thị trường Trung Quốc trong bối cảnh chuỗi cung toàn cầu tiếp tục phân mảnh.

Tại Bắc Kinh, hai nhà lãnh đạo đã chứng kiến ký kết 15 văn kiện hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ, sở hữu trí tuệ và vận tải, hàng tiêu dùng, chuỗi cung ứng và kinh tế số với các tập đoàn lớn của Trung Quốc như Alibaba International, Lenovo, Shinsegae... Những con số này cho thấy nỗ lực của Hàn Quốc nhằm duy trì và làm mới hợp tác kinh tế với Trung Quốc, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ mới và trí tuệ nhân tạo.

Theo các nhà quan sát, cách tiếp cận của Seoul là không “nghiêng” về một phía, mà là tiếp tục chiến lược đa dạng hóa. Trong khi tăng cường hợp tác với Trung Quốc, Hàn Quốc vẫn duy trì quan hệ kinh tế – công nghệ chặt chẽ với Mỹ, thể hiện qua các gói đầu tư lớn vào lĩnh vực bán dẫn và đóng tàu trị giá 350 tỷ USD. Việc tăng cường hợp tác với cả hai đối tác quan trọng hàng đầu cho thấy nỗ lực của Seoul nhằm đảm bảo an ninh và tự chủ chiến lược về kinh tế trong bối cảnh nhiều bất định hiện nay.

Mở không gian đối thoại

Chuyến thăm của Tổng thống Lee Jae Myung còn mang hàm ý đối với vấn đề bán đảo Triều Tiên. Khi đối thoại liên Triều và Mỹ - Triều vẫn bế tắc, Seoul mong muốn Bắc Kinh đóng vai trò như một kênh tác động, làm cầu nối đối thoại trong các vấn đề liên Triều. Với tư cách là đối tác kinh tế quan trọng của Triều Tiên, Trung Quốc được kỳ vọng có thể góp phần duy trì đối thoại và kiềm chế căng thẳng tại khu vực.

Mặt khác, cách tiếp cận của Trung Quốc gần đây cho thấy sự điều chỉnh rõ rệt. Trong cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo tại Bắc Kinh nhân dịp dự Lễ kỷ niệm 80 năm Chiến thắng phát-xít ngày 3/9/2025 cũng như trong Sách trắng quốc phòng của Trung Quốc về kiểm soát vũ khí hồi tháng 11/2025, phía Trung Quốc đã không còn đề cập cụm từ “phi hạt nhân hóa” bán đảo Triều Tiên. Tương tự, lần này tuyên bố chung hai bên cũng không đề cập đến cụm từ “phi hạt nhân hóa” mà thay vào đó là sẽ tìm cách “giảm căng thẳng và kiến tạo hòa bình trên bán đảo Triều Tiên”. Sự thay đổi này phản ánh thực tế rằng Bắc Kinh ưu tiên duy trì quan hệ truyền thống với Bình Nhưỡng hơn là thúc đẩy các sáng kiến có thể làm xáo trộn quan hệ đó. Trong bối cảnh đó, việc Triều Tiên phóng tên lửa chỉ vài giờ trước chuyến thăm của Tổng thống Lee Jae Myung cũng được xem là thông điệp rằng không gian phối hợp Trung - Hàn trong vấn đề này vẫn có những giới hạn nhất định.

Trong vấn đề Đài Loan, Tổng thống Lee Jae Myung tái khẳng định chính sách một Trung Quốc, thể hiện lập trường nhất quán và thận trọng của Seoul. Phát biểu của Tổng thống Lee về vấn đề này cho thấy nỗ lực của Hàn Quốc tránh bị cuốn sâu vào cạnh tranh Mỹ - Trung hay căng thẳng Trung - Nhật. Về phía Trung Quốc, việc tiếp đón trọng thị Tổng thống Hàn Quốc và nhấn mạnh “lựa chọn chiến lược đúng đắn” mang hàm ý so sánh cách Bắc Kinh đang ứng xử với Tokyo, nhất là sau những phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae về vấn đề Đài Loan.

Nhiều nhà phân tích cho rằng, chuyến công du Trung Quốc của Tổng thống Lee Jae Myung không nhằm tạo ra bước ngoặt lớn trong quan hệ song phương. Thay vào đó, chuyến thăm đóng vai trò “dò lại nhịp” quan hệ, xác lập lại các giới hạn và ưu tiên trong bối cảnh khu vực nhiều biến động. Hàn Quốc cần Trung Quốc để duy trì ổn định kinh tế và tìm kiếm dư địa trong vấn đề Triều Tiên.

Ở chiều ngược lại, Trung Quốc cũng cần duy trì quan hệ hợp tác ổn định với Hàn Quốc trong khi quan hệ với Nhật Bản đang căng thẳng và nhằm hạn chế ảnh hưởng từ những chính sách của Washington. Sự giao thoa lợi ích đó giúp quan hệ Trung - Hàn có dư địa ổn định trong ngắn hạn, dù vẫn khó tránh những dao động theo diễn biến khu vực. Bắc Kinh và Seoul khả năng tiếp tục duy trì cách tiếp cận thực dụng, kiểm soát khác biệt và tránh các bước đi gây xáo trộn lớn. Ở góc độ đó, chuyến thăm của Tổng thống Lee Jae Myung là một lát cắt cho thấy sự điều chỉnh thận trọng của các bên trong trật tự khu vực đang chuyển động.