Tổng Thư ký ASEAN: Việt Nam - điểm tựa quan trọng cho những khát vọng chung của khu vực

Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly, cùng Tổng Thư ký ASEAN Tiến sĩ Kao Kim Hourn và Phu nhân Rany Khem, tại trụ sở Ban Thư ký ASEAN, ngày 10/3/2025. (Ảnh: Tuấn Anh)

Thế giới năm 2026 đang phải đối mặt với nhiều bất định. Cạnh tranh địa chính trị ngày càng gia tăng, bất ổn lan rộng tại nhiều khu vực, trong khi trật tự quốc tế mở và dựa trên luật lệ - nền tảng đã góp phần tạo dựng nhiều năm thịnh vượng chung - đang chịu sức ép ngày càng lớn. Tình trạng phân mảnh kinh tế toàn cầu, những thách thức đối với chuỗi cung ứng cùng tốc độ phát triển nhanh chóng của công nghệ đòi hỏi các phản ứng khẩn trương, thống nhất mà không một quốc gia riêng lẻ nào có thể tự mình đáp ứng. Trong bối cảnh phức tạp và nhiều biến động như hiện nay, tinh thần đoàn kết khu vực có giá trị và cần thiết. Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 tại Hà Nội được tổ chức trong bối cảnh đó, như một lời hiệu triệu đúng thời điểm về tầm nhìn, quyết tâm và hành động.

Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn. (Ảnh: Chu Văn)

Trong hành trình hướng tới Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ ba đóng vai trò như một kim chỉ nam quan trọng cho nỗ lực chung này. Diễn đàn do Việt Nam đăng cai tổ chức với chủ đề “Cùng nhau kiến tạo tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng và lấy Người dân làm trung tâm”; Diễn đàn chuyển trọng tâm thảo luận từ việc nhận diện vấn đề sang tìm kiếm các giải pháp cụ thể, khả thi và có thể triển khai. Cam kết của Việt Nam trong việc quy tụ các chính phủ, cộng đồng doanh nghiệp, giới học giả và thanh niên khẳng định vai trò quan trọng của nước chủ nhà với tư cách là chất xúc tác cho sự đoàn kết khu vực, giúp ASEAN không chỉ thích ứng với các xu thế toàn cầu mà còn chủ động định hình chúng.

Sức mạnh bền bỉ của ASEAN nằm ở khả năng thích ứng chủ động và tự cường - những yếu tố ngày càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Chúng ta duy trì sự ổn định trong khu vực thông qua việc xây dựng lòng tin chiến lược, thúc đẩy đối thoại cởi mở và kiên định với vai trò trung tâm của ASEAN. Thay vì theo đuổi hòa bình bằng cách loại trừ hay liên kết với bất kỳ cường quốc nào, ASEAN cam kết bảo đảm Đông Nam Á tiếp tục là một khu vực mở, bao trùm và dựa trên luật lệ, nơi mọi đối tác đều có thể tham gia và hợp tác một cách xây dựng.

Năng lực tự cường của ASEAN mang tính năng động. Trước xu hướng phân mảnh kinh tế, chúng ta đã thúc đẩy hội nhập khu vực sâu rộng hơn, với tổng kim ngạch thương mại lên trên 3.800 tỷ USD, qua đó tăng cường liên kết kinh tế cả trong khu vực cũng như với các đối tác toàn cầu. Trước những gián đoạn trong chuỗi cung ứng, ASEAN đã chủ động mở rộng kết nối số và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh. Cách tiếp cận hướng tới tương lai này giúp ASEAN khẳng định vai trò là lực lượng đáng tin cậy vì hòa bình và là đối tác tin cậy của nền kinh tế toàn cầu.

Thước đo thực sự cho năng lực tự cường của ASEAN nằm ở khả năng hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045: Tự cường, đổi mới, năng động và lấy người dân làm trung tâm. Tầm nhìn này phác họa một tương lai đầy tham vọng, trong đó ASEAN vươn lên trở thành nền kinh tế lớn thứ tư thế giới, tiên phong trong các mô hình tăng trưởng bền vững và củng cố vị thế là tâm điểm tăng trưởng của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn phát biểu tại Khai mạc Diễn đàn Tương lai ASEAN 2025. (Ảnh: Nguyễn Hồng)

Tuy nhiên, đi cùng với những cơ hội to lớn là không ít thách thức. Thu hẹp khoảng cách số, tăng cường các khuôn khổ an ninh mạng, cân bằng giữa tăng trưởng công nghiệp nhanh với các mục tiêu hành động khí hậu đầy tham vọng, cũng như bảo đảm an ninh lương thực đòi hỏi mức độ phối hợp và huy động nguồn lực chưa từng có. Không kém phần quan trọng là việc thu hẹp khoảng cách phát triển để bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.

Để nắm bắt những cơ hội đó, ASEAN cần tiếp tục hiện đại hóa các thể chế, nâng cao khả năng chống chịu của các mạng lưới sản xuất và chuỗi cung ứng, đồng thời thúc đẩy việc sử dụng nhiều hơn đồng nội tệ trong các giao dịch xuyên biên giới nhằm giảm thiểu rủi ro từ bên ngoài.

Hiện thực hóa tầm nhìn đầy khát vọng này đòi hỏi những quốc gia tiên phong dẫn dắt. Việt Nam đã thể hiện vai trò đó thông qua cách tiếp cận thực tiễn mang tầm chiến lược và cam kết sâu sắc đối với đoàn kết khu vực.

Thông qua các cơ chế như Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, Việt Nam đang thúc đẩy nền ngoại giao bao trùm và thực chất, kết nối các cuộc thảo luận chính sách cấp cao với những tác động cụ thể đối với người dân. Tôi tin tưởng rằng Việt Nam sẽ tiếp tục trao quyền cho thế hệ trẻ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh và tăng cường sự đồng thuận trong toàn Cộng đồng ASEAN. Thông qua việc đi đầu trong các sáng kiến nhằm nâng cao năng lực cho lực lượng lao động thế hệ tiếp theo của ASEAN và thúc đẩy tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo, Việt Nam đang đóng vai trò là điểm tựa quan trọng cho những khát vọng chung của khu vực. Khả năng kết nối các bên liên quan và đăng cai các cuộc đối thoại chiến lược giúp bảo đảm ASEAN tiếp tục duy trì sự đoàn kết, linh hoạt, năng động và quyết đoán.

Với vai trò dẫn dắt chủ động của các quốc gia thành viên như Việt Nam cùng cam kết bền bỉ của người dân ASEAN, Hiệp hội không chỉ vượt qua những thách thức phức tạp của thời đại mà còn cùng nhau phát triển thịnh vượng, trở thành một trụ cột đoàn kết của hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và trên toàn thế giới.

Quan hệ đối thoại ASEAN - Anh: Đối tác năng động, hợp tác thực chất, hướng tới tương lai Từ ngày 30-31/3, tại Wilton Park, Vương quốc Anh, đã diễn ra Hội nghị Quan chức cao cấp (SOM) ASEAN - Anh lần thứ 5.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú thăm chính thức Campuchia: Thống nhất tầm nhìn về những định hướng hợp tác Theo Đại sứ Nguyễn Minh Vũ, chuyến thăm chính thức Campuchia của Ủy viên Bộ chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng ...

Đoàn kiều bào dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ và chung tay vì học sinh nơi biên giới Trong khuôn khổ chương trình về nguồn nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương năm 2026, ngày 26/4, tại Lạng Sơn, Đoàn đại biểu kiều bào ...

Thúc đẩy hợp tác biển giữa Việt Nam và Nga: Tầm nhìn và định hướng Bộ Quốc phòng Việt Nam khẳng định mong muốn thúc đẩy hợp tác sâu sắc với Hội đồng Biển Liên bang Nga, nhằm tăng cường ...

Diễn đàn Tương lai ASEAN: ‘Vườn ươm’ ý tưởng vì tương lai chung Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026 diễn ra tại Hà Nội (9-10/6) với chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, Thịnh ...