Trạm Vũ trụ Quốc tế: Hành trình 20 năm và tương lai khó định

Thiều Trâm
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Sau hai thập kỷ, di sản của trạm nghiên cứu vũ trụ quốc tế (ISS) không còn chỉ là khoa học thuần tuý mà đã trở thành công cụ ngoại giao đắc lực của nhiều quốc gia.
Các phi hành gia Drew Morgan và Nick Hague của Mỹ trên Trạm Vũ trụ Quốc tế. (Nguồn: NASA)
Các phi hành gia Drew Morgan và Nick Hague của Mỹ trên Trạm Vũ trụ Quốc tế. (Nguồn: NASA)

Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) là một tổ hợp công trình nghiên cứu không gian quốc tế, với sự hợp tác của năm cơ quan: NASA (Mỹ), Roscosmos (Nga), JAXA (Nhật), CSA (Canada) và 10 trong 17 nước thành viên của ESA (Cơ quan vũ trụ châu Âu).

Mảnh ghép đầu tiên của dự án ISS là khối chức năng hàng hóa không người lái mang tên Zarya (Bình Minh) bên trong tên lửa Proton của Nga được phóng lên vũ trụ ngày 20/11/1998. Tuy nhiên, phải hai năm sau đó, ngày 2/11/2000, phi hành đoàn đầu tiên mới có thể lên sống và làm việc trên trạm ISS. Đó là phi hành gia của NASA Bill Sheperd và hai phi hành gia Nga Yuri Gidzenko và Sergei Krikalev. Trong suốt 20 năm qua, đã có 241 người đặt chân lên ISS. Họ là những phi hành gia đến từ 19 nước và khách du lịch tự trả tiền cho chuyến phiêu lưu đặc biệt.

Khó khăn trước mắt

Tuy nhiên, với tuổi đời 20 năm và phải hoạt động trên một môi trường khác thường, ISS đã xuống cấp theo thời gian. Theo NASA, trong những năm qua, ISS đã bắt đầu xuất hiện tình trạng rò rỉ không khí. Tuy chưa gây nguy hiểm đến tính mạng cho các phi hành gia nhưng đây là dấu hiệu xấu cho tương lai của trạm vũ trụ.

Sau lần đầu phát hiện vào tháng 9/2019 nhưng không được ưu tiên giải quyết, tháng 8/2020, các phi hành gia lại phát hiện hiện tượng rò khí trong module Zvezda, nơi làm việc chính của trạm, khiến áp suất giảm mạnh (từ 733 mmHg xuống 670 mmHg trong một đêm). Hiện nay, chỗ rò rỉ khí đã được sửa chữa tạm thời nhưng áp suất thậm chí còn giảm nhanh hơn trước khi chữa.

Bên cạnh đó, nhà vệ sinh trong trạm đã bị hỏng và các ắc quy cung cấp điện cho trạm cũng được thay thế. Riêng trong năm nay, ISS đã phải di chuyển khỏi quỹ đạo ba lần để tránh bị thiên thạch va chạm. Năm 2016, ISS từng bị một mảnh thiên thạch vụn làm nứt cửa sổ.

Hệ thống ống nước trên trạm cũng là một trong các mối lo ngại của những nhà phát triển. Các phi hành gia từng sống trên ISS từng chia sẻ họ phải chịu đựng “mùi kinh khủng nhất mà bạn có thể tưởng tượng được”.

Tương lai của ISS

Chính vì sự xuống cấp như vậy buộc các cơ quan vũ trụ trên thế giới phải vạch ra kế hoạch cho tương lai của ISS. Kế hoạch này bao gồm cả việc nâng cấp trạm và sử dụng nó trong tương lai như một phương tiện phục vụ sứ mệnh khám phá không gian của con người, tiếp tục các nghiên cứu khoa học và có thể là thương mại hóa cho du lịch không gian.

Tuy nhiên, không phải nước nào cũng sẵn sàng cho quá trình này. Mỹ, Nga và các đối tác quốc tế đã mất hai thập kỷ và trên 100 tỉ USD để đưa trạm ISS vào hoạt động. Vấn đề hiện nay là, trong lúc NASA hướng tới sứ mệnh đưa con người trở lại Mặt Trăng, thì trạm quỹ đạo “già nua” này đang trở thành một gánh nặng tài chính. Bản thân Mỹ cũng phải “nhờ vả” Roscosmos để đưa các phi hành gia Mỹ lên ISS, trong bối cảnh NASA đã ngừng sử dụng đội tàu con thoi của mình mà không tính đến phương án dự phòng. Mãi đến khi SpaceX phóng thành công tàu Crew Dragon, thuộc khuôn khổ Chương trình phi hành đoàn thương mại của NASA, Mỹ mới có được những con tàu con thoi để đưa các chuyên gia vũ trụ vào quỹ đạo.

Mối lo ngại hàng đầu hiện nay là, đến ngày ISS được cho “nghỉ hưu”, liệu thế giới đã có một trạm vũ trụ mới để thay thế trạm vũ trụ đầy lịch sử này? Thời gian qua, Giám đốc NASA Jim Bridenstine đã nhiều lần cảnh báo Quốc hội Mỹ nên đưa ra các khoản ngân sách kịp thời và hợp lý cho các kế hoạch và phục vụ các lợi ích của Mỹ trên vũ trụ trong tương lai.

Tuy nhiên, trạm vũ trụ tiếp theo dành cho các phi hành gia Mỹ có khả năng sẽ không thuộc quyền sở hữu và vận hành của NASA mà bởi một công ty tư nhân như Axiom. Công ty này cũng đang xây dựng một trạm vũ trụ vừa để nghiên cứu, vừa phục vụ cho mục đích thương mại được dựa trên nền tảng của ISS, thậm chí nó còn to và hiện đại hơn ISS nhưng với chi phí lắp ráp thấp và khả năng bảo trì dễ dàng hơn.

Thêm vào đó, Axiom sẽ cung cấp các dịch vụ khác, bao gồm cung cấp các chuyến bay du lịch lên ISS trên tàu SpaceX Crew Dragon. Để thực hiện điều đó, công ty đã ký hợp đồng với SpaceX và dự kiến sẽ thực hiện sứ mệnh này vào cuối năm 2021.

ISS không chỉ được coi là một trong những công trình kỹ thuật vĩ đại nhất của nhân loại mà còn được sử dụng như một công cụ để các quốc gia củng cố quan hệ. Đồng thời, ISS cũng là nơi để các phi hành gia nghiên cứu cách sống và làm việc trong không gian, thực hiện các nghiên cứu khoa học quan trọng khác như in 3D nội tạng con người, phục vụ khát vọng du hành vũ trụ trong tương lai của con người.

Suốt hai thập kỷ qua, các phi hành gia đã cùng làm việc, trao đổi ngôn ngữ và văn hóa, chia sẻ âm nhạc, di sản và những câu chuyện từ quê nhà. Nhiều người cho rằng, ISS xứng đáng giành giải Nobel Hòa bình bởi những đóng góp cho quan hệ quốc tế.

“Khi bạn nghĩ về 20 năm qua, hơn 200 con người, bất kể tôn giáo, giới tính, sắc tộc đều chung sống và xây dựng một tiền đồn quốc tế ngoài vũ trụ. Điều đó xứng đáng nhận được một giải thưởng hòa bình”, ông Leland Melvin, cựu phi hành gia NASA cho biết.

Trạm Vũ trụ Quốc tế ISS khắc phục thành công sự cố, các phi hành gia vẫn an toàn

Trạm Vũ trụ Quốc tế ISS khắc phục thành công sự cố, các phi hành gia vẫn an toàn

TGVN. Ngày 17/10, Cơ quan vũ trụ Nga (Roscosmos) thông báo các nhà du hành vũ trụ trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) đã ...

Mỹ-Nga: Cuộc đua gay cấn trên không gian vũ trụ

Mỹ-Nga: Cuộc đua gay cấn trên không gian vũ trụ

TGVN. Trang mạng của Nga đăng bài viết nhận định, sau 9 năm không tiến hành các vụ phóng tàu có người lái, Mỹ đang ...

NASA thất bại khi thử nghiệm tàu vũ trụ Boeing Starliner

NASA thất bại khi thử nghiệm tàu vũ trụ Boeing Starliner

TGVN. Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) cho biết, tàu vũ trụ không người lái tự hành Starliner của Boeing ngày 20/12 đã ...

(theo Washington Post)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Hội đồng Bảo an thảo luận về tình hình tại Iraq và việc thực hiện nhiệm vụ của UNAMI

Hội đồng Bảo an thảo luận về tình hình tại Iraq và việc thực hiện nhiệm vụ của UNAMI

Đây là cuộc họp định kỳ 3 tháng của Hội đồng Bảo an thảo luận tình hình Iraq và việc thực hiện nhiệm vụ của UNAMI theo Nghị quyết 2522.
Giá heo hơi hôm nay 25/11: Giảm sâu ở miền Nam và miền Trung, Tây Nguyên

Giá heo hơi hôm nay 25/11: Giảm sâu ở miền Nam và miền Trung, Tây Nguyên

Giá heo hơi hôm nay 25/11 tiếp tục giảm diện rộng ở miền Nam và miền Trung, Tây Nguyên.
Brazil sẽ sản xuất tên lửa tầm xa trang bị cho máy bay chiến đấu phiên bản đặc biệt

Brazil sẽ sản xuất tên lửa tầm xa trang bị cho máy bay chiến đấu phiên bản đặc biệt

Brazil đang phát triển một loại tên lửa tầm xa mới nhằm trang bị cho 36 máy bay chiến đấu Gripen phiên bản đặc biệt F-39.
Tin tức ASEAN buổi sáng 25/11: Thông qua Nghị quyết hợp tác LHQ-ASEAN do Việt Nam soạn thảo, thấp thỏm về giải bóng đá AFF Cup 2021

Tin tức ASEAN buổi sáng 25/11: Thông qua Nghị quyết hợp tác LHQ-ASEAN do Việt Nam soạn thảo, thấp thỏm về giải bóng đá AFF Cup 2021

LHQ thông qua Nghị quyết hợp tác với ASEAN, hy vọng AFF Cup sẽ diễn ra theo đúng kế hoạch... là những tin chính trong bản tin ASEAN.
Nguyên nhân nào dẫn đến căng thẳng giữa chính phủ Ethiopia và vùng Tigray?

Nguyên nhân nào dẫn đến căng thẳng giữa chính phủ Ethiopia và vùng Tigray?

Tình hình Ethiopia đang ngày càng trở nên căng thẳng và khả năng về một cuộc nội chiến đẫm máu giữa chính phủ và vùng Tigray ngày một rõ hơn.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 25/11: 1.000 điểm, cản nổi không?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 25/11: 1.000 điểm, cản nổi không?

Phiên giao dịch thị trường chứng khoán ngày 25/11, chốt lời tăng điểm. Đầu phiên tăng giảm biên độ hẹp, trong phiên lực hồi, cuối phiên bật tăng bứt nền.
Vũ khí laser: Cuộc xung đột trong tương lai tràn ngập 'ánh sáng chết người'?

Vũ khí laser: Cuộc xung đột trong tương lai tràn ngập 'ánh sáng chết người'?

Vũ khí laser có hiệu quả và khả năng thay đổi sâu sắc các cuộc không chiến trong tương lai, cho phép tăng khả năng sống sót của các máy ...
Giá vàng hôm nay 25/11: Giảm ‘giật mình’, sàn vàng sập, nhà đầu tư tháo chạy?

Giá vàng hôm nay 25/11: Giảm ‘giật mình’, sàn vàng sập, nhà đầu tư tháo chạy?

Trong 24 giờ, giá vàng thế giới bốc hơi luôn 80 USD/ounce, khoảng 2,24 triệu đồng/lượng. Giá vàng trong nước giảm sâu về 55,45 triệu/lượng.
Israel-Saudi Arabia: Người thổi lửa, kẻ dập khói

Israel-Saudi Arabia: Người thổi lửa, kẻ dập khói

Đồn đoán của dư luận xung quanh cuộc gặp giữa lãnh đạo Israel và Saudi Arabia đã phản ánh và thực trạng 'người muốn kẻ chưa' của mối quan hệ ...
Căng thẳng  tại Kashmir gia tăng, Ấn Độ-Pakistan trả đũa nhau, Islamabad 'đâm' đơn lên Liên hợp quốc

Căng thẳng tại Kashmir gia tăng, Ấn Độ-Pakistan trả đũa nhau, Islamabad 'đâm' đơn lên Liên hợp quốc

Pakistan đã đệ đơn lên Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cáo buộc Ấn Độ xúi giục khủng bố ở nước này.
PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

Bầu cử Mỹ 2020 và “hậu bầu cử” vừa phản ánh thực trạng chính trị xã hội hiện tại ở nước Mỹ, vừa giống như điềm bất lành với tương lai của nước Mỹ. Phân ...
PHÂN TÍCH. Kết quả bầu cử Mỹ 2020: ông Joe Biden thắng, vì sao?

PHÂN TÍCH. Kết quả bầu cử Mỹ 2020: ông Joe Biden thắng, vì sao?

Ông Joe Biden tuyên cáo chiến thắng trong bầu cử Mỹ 2020, trở thành Tổng thống Mỹ thứ 46. Hãy thử giải mã những lý do dẫn đến chiến thắng? Phân tích.
PHÂN TÍCH. Nước Pháp với Hồi giáo cực đoan: Chuyện mới nới chuyện cũ

PHÂN TÍCH. Nước Pháp với Hồi giáo cực đoan: Chuyện mới nới chuyện cũ

Nước Pháp hiện đang phải đương đầu với thế giới Hồi giáo. Bạo lực “gây sốc” vừa qua khởi nguồn từ câu chuyện cũ. Thực chất của xung khắc là gì? Phân tích.
PHÂN TÍCH bầu cử Mỹ 2020: Phía trước đầy bất định

PHÂN TÍCH bầu cử Mỹ 2020: Phía trước đầy bất định

Ba tuần trước cuộc bầu cử Mỹ 2020 vào ngày 3/11. Ai có lợi thế dẫn trước? Hai nhân tố quyết định kết quả bầu cử. Ông Trump có thể xoay chuyển ra sao?
Xung đột Armenia-Azerbaijan: Ai cứu hoả?

Xung đột Armenia-Azerbaijan: Ai cứu hoả?

Chiến sự Armenia-Azerbaijan leo thang nhưng nỗ lực hòa giải chưa phát huy tác dụng. Điểm mặt các bên có thể làm trung gian hòa giải. Iran-nhân tố mới.
PHÂN TÍCH. Donald Trump nhiễm Covid-19: Dễ lợi, dễ hại

PHÂN TÍCH. Donald Trump nhiễm Covid-19: Dễ lợi, dễ hại

Việc Tổng thống Donald Trump nhiễm Covid-19 gây chấn động, làm thay đổi cục diện bầu cử Mỹ 2020. Cuộc đấu rồi sẽ thế nào? Báo Thế giới & Việt Nam phân tích.
Né tránh 'lời tạm biệt', Ngoại trưởng Pompeo tự tin trong chuyến công du 'bất thường' nhất

Né tránh 'lời tạm biệt', Ngoại trưởng Pompeo tự tin trong chuyến công du 'bất thường' nhất

Chuyến công du nước ngoài 10 ngày của Ngoại trưởng Pompeo vừa qua dường như không phải để nói một lời tạm biệt.
Gia nhập CPTPP, Trung Quốc đang chuyển hướng từ 'thủ' sang 'công'?

Gia nhập CPTPP, Trung Quốc đang chuyển hướng từ 'thủ' sang 'công'?

Trung Quốc đang cân nhắc việc gia nhập Hiệp định CPTPP, tái khẳng định theo đuổi mục tiêu toàn cầu hóa nền kinh tế và tự do thương mại đa phương.
Hậu bầu cử Mỹ 2020: Với ông Biden, Mỹ sẽ trở lại làm bá chủ 'thân thiện’?

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Với ông Biden, Mỹ sẽ trở lại làm bá chủ 'thân thiện’?

Nếu trở thành Tổng thống Mỹ, chính quyền ông Joe Biden có thể sẽ tiếp nối truyền thống bá quyền nhưng phải đối mặt với sự suy yếu quyền lực chưa từng có.
Báo châu Á nêu động lực tăng trưởng của kinh tế Việt Nam và lợi thế khiến các nước ‘ghen tị’

Báo châu Á nêu động lực tăng trưởng của kinh tế Việt Nam và lợi thế khiến các nước ‘ghen tị’

Khả năng phục hồi của kinh tế Việt Nam không chỉ khiến các nước láng giềng Đông Nam Á 'ghen tị' mà còn được quốc tế đánh giá cao.
Sức ép Brexit gia tăng, các 'lằn ranh đỏ' của EU bật sáng

Sức ép Brexit gia tăng, các 'lằn ranh đỏ' của EU bật sáng

Một số quốc gia thuộc khối EU27 khẳng định việc 'không có thỏa thuận nào' cho giai đoạn sau Brexit tốt hơn là một thỏa thuận tồi.
Vaccine ngừa Covid-19 có mang lại miễn dịch cộng đồng?

Vaccine ngừa Covid-19 có mang lại miễn dịch cộng đồng?

Các chính phủ và các quan chức đang bày tỏ hy vọng rằng vaccine ngừa Covid-19 có thể mang lại 'miễn dịch cộng đồng'.
Phiên bản di động