Tranh luận về bộ sách giáo khoa lớp 1: Xã hội hóa dưới 'bàn tay' quản lý Nhà nước?

TS. Hoàng Ngọc Vinh
Theo dõi TGVN trên
Nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp – Bộ GD&ĐT
Baoquocte.vn. TGVN. Mấy ngày nay nổi lên câu chuyện số đầu sách giáo khoa và sách bổ trợ cho học sinh lớp 1 đã được một số trường giới thiệu cho học sinh và phụ huynh mua cho con em mình. Chuyện chẳng có gì đáng bàn nếu bộ sách này gồm những đầu sách theo yêu cầu tối thiểu phục vụ cho đổi mới chương trinh của ngành.
TIN LIÊN QUAN
TS. Vũ Thu Hương: Nghi ngờ tiêu cực gây tổn thương cho những người làm sách giáo khoa
Trước dư luận về bộ sách giáo khoa lớp 1 có nhiều 'mập mờ', Bộ GD&ĐT yêu cầu thanh tra
xa hoi hoa duoi ban tay quan ly nha nuoc
TS. Hoàng Ngọc Vinh. (Ảnh: NVCC)

Nhưng sự thật kèm theo bộ sách giáo khoa (SGK) được quy định thì có đến trên 20 đầu sách khác dưới cái tên như “sách bổ trợ” khiến cho rất nhiều phụ huynh hoang mang, không biết lựa chọn những đầu sách nào khi nhà trường "giới thiệu". Thực tế trên 800.000 đồng là số tiền rất lớn đối với nhiều gia đình, chưa kể các chi tiêu khác cho trẻ vào đầu năm học và dịch Covid-19 khiến nhiều gia đình lao đao. Do đó, xã hội bức xúc là điều đương nhiên.

Một số nhà quản lý giáo dục lo ngại về sự quá tải của học sinh khi thầy cô yêu cầu phải học nhiều từ các sách tham khảo và như vậy đi ngược lại chủ trương đổi mới chương trình và SGK mà toàn ngành mất rất nhiều công sức để xây dựng. Nguyên nhân hiện tượng này do đâu?

Nguyên nhân hàng đầu theo tôi là công tác xã hội hóa biên soạn SGK cho một chương trình thiếu sự kiểm soát của Nhà nước, cũng như những định hướng đối với toàn xã hội về yêu cầu, chất lượng SGK và những quy định mà các cơ quan quản lý giáo dục địa phương cho đến trường học phải tuân thủ. Trong bối cảnh phân cấp quản lý giáo dục, trách nhiệm của địa phương rất lớn trong việc lựa chọn SGK nên việc kiểm soát này chính quyền địa phương các quận, huyện phải nhận thức rất rõ.

Một số địa phương, cơ quan quản lý các trường tiểu học cấp huyện dường như rất “lơ mơ” về nghiệp vụ quản lý, có thể vô tình đã để cho doanh nghiệp xuất bản lợi dụng cài cắm vào trong các thông báo marketing cho họ. Đây là điều tuyệt đối không nên vì cơ quan hành chính giáo dục không được can thiệp vào hoạt động doanh nghiệp như vậy để đảm bảo tính khách quan của một cơ quan quản lý Nhà nước.

Việc quảng bá danh mục sách tham khảo hay sách bổ trợ do Hiệu trưởng và giáo viên giới thiệu cho học sinh và phụ huynh dưới bất kỳ hình thức nào cũng thể hiện sự "gợi ý" hoặc "ép buộc" cha mẹ học sinh phải mua mà họ không rõ nhu cầu thực ra sao.

xa hoi hoa duoi ban tay quan ly nha nuoc
Sách lớp 1 theo danh mục của nhà trường. (Nguồn: Dân trí)

Các nhà xuất bản thì tìm mọi cách để bán hết sản phẩm của mình nhưng cũng không mấy quan tâm đến nhu cầu, lợi ích của các nhóm học sinh khác nhau cũng như mục tiêu đổi mới chương trình và SGK, miễn là có lợi nhuận. Những học sinh khá giỏi có thể cần dùng thêm sách tham khảo khác, còn những học sinh bất lợi về sức khỏe hay khả năng nhận thức thì cũng cần các loại sách phù hợp. Nhưng về số đông hầu hết sách tham khảo hay sách bổ trợ cha mẹ học sinh thích thì mua và nhà trường cần nghiêm cấm việc quảng bá danh mục sách như hiện nay. Bộ GD&ĐT đã có văn bản chỉ đạo các địa phương thanh tra các cơ sở giáo dục có hiện tượng tiếp tay cho một số nhà xuát bản đưa sách không phải sách giáo khoa vào bán trong các trường tiểu học.

Đổi mới chương trình và SGK là một cố gắng rất lớn của Chính phủ, Bộ GD&ĐT cùng các địa phương để hiện thực hóa mục tiêu giáo dục phổ thông, một trong các yêu cầu là không được gây quá tải cho học sinh. Nếu hiện tượng trên không chấm dứt ngay lập tức thì nhà trường và phòng GD&ĐT đi ngược lại chính sách đổi mới của ngành.

Việt Nam có thể học tập kinh nghiệm ở một số quốc gia để đưa các tài liệu tham khảo hướng dẫn cha mẹ, giáo viên và cán bộ quản lý lên mạng Internet bởi hiệu quả mang lại đối với đổi mới chương trình và SGK sẽ rất lớn.

Xã hội hóa huy động nguồn lực biên soạn SGK là một chủ trương đúng nhưng cần nằm trong khuôn khổ của luật pháp và cần lấy học sinh làm trung tâm vì lợi ích lâu dài của trẻ. Điều này không thể không có bàn tay quản lý của Nhà nước.

TS. Vũ Thu Hương: Nghi ngờ tiêu cực gây tổn thương cho những người làm sách giáo khoa

TS. Vũ Thu Hương: Nghi ngờ tiêu cực gây tổn thương cho những người làm sách giáo khoa

TGVN. Chia sẻ với báo TG&VN trước lùm xùm về bộ sách giáo khoa lớp 1 mới, chuyên gia giáo dục, TS. Vũ Thu Hương ...

Trước dư luận về bộ sách giáo khoa lớp 1 có nhiều 'mập mờ', Bộ GD&ĐT yêu cầu thanh tra

Trước dư luận về bộ sách giáo khoa lớp 1 có nhiều 'mập mờ', Bộ GD&ĐT yêu cầu thanh tra

TGVN. Trước thông tin có nhiều "mập mờ" trong bộ sách giáo khoa lớp 1, ngay lập tức, Bộ Giáo dục & Đào tạo (GD&ĐT) ...

Học sinh và phụ huynh đón đợi gì trong năm học mới?

Học sinh và phụ huynh đón đợi gì trong năm học mới?

TGVN. Trong công văn gửi các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) yêu cầu chấn chỉnh thực ...

Đọc thêm

Ngày 16/5, Pencak Silat Việt Nam giành 5 Huy chương Vàng nội dung đối kháng

Ngày 16/5, Pencak Silat Việt Nam giành 5 Huy chương Vàng nội dung đối kháng

Baoquocte.vn. Tính đến chiều 16/5, Pencak Silat tiếp tục là môn thể thao 'mỏ vàng' của Đoàn Thể thao Việt Nam khi có tới 5 Huy chương Vàng nội dung đối ...
Covid-19 tối 16/5: Thêm 1.550 ca mắc mới, hơn 2,5 triệu liều vaccine đã được tiêm cho trẻ

Covid-19 tối 16/5: Thêm 1.550 ca mắc mới, hơn 2,5 triệu liều vaccine đã được tiêm cho trẻ

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 16/5 cho biết có 1.550 ca mắc Covid-19 mới. Đến nay cả nước tiêm hơn 2,5 triệu liều vaccine Covid-19 cho trẻ.
Chủ nhân Huy chương Vàng môn điền kinh đoàn Singapore là luật sư

Chủ nhân Huy chương Vàng môn điền kinh đoàn Singapore là luật sư

Baoquocte.vn. Tan Zong Yang giành huy chương cự ly 400m nam của môn điền kinh cho Singapore, lần đầu tiên sau 47 năm, đặc biệt, anh đang là một luật sư.
TP. Hồ Chí Minh: Mức học phí thay đổi thế nào?

TP. Hồ Chí Minh: Mức học phí thay đổi thế nào?

Baoquocte.vn. Theo dự thảo, hầu hết các bậc học ở TP. Hồ Chí Minh từ năm học 2022-2023 đều tăng học phí. Đặc biệt, bậc THCS tăng cao nhất lên đến ...
Việt Nam-Lào chia sẻ kinh nghiệm về phát triển kinh tế-xã hội sau đại dịch Covid-19

Việt Nam-Lào chia sẻ kinh nghiệm về phát triển kinh tế-xã hội sau đại dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Chủ tịch Quốc hội Lào và Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ bày tỏ vui mừng khi đồng tổ chức hội thảo chia sẻ kinh nghiệm giữa Quốc hội ...
Tổng thống Hy Lạp ủng hộ Việt Nam tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác và hợp tác toàn diện với EU

Tổng thống Hy Lạp ủng hộ Việt Nam tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác và hợp tác toàn diện với EU

Baoquocte.vn. Tổng thống Hy Lạp ủng hộ Việt Nam tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác và hợp tác toàn diện với EU, khai thác các tiềm năng to lớn ...
Vì sao gói trừng phạt thứ 6 nhằm vào Nga của EU chưa thể thông qua?

Vì sao gói trừng phạt thứ 6 nhằm vào Nga của EU chưa thể thông qua?

Baoquocte.vn. Ngày 16/5, Ngoại trưởng Luxembourg Jean Asselborn cho biết, Liên minh châu Âu sẽ áp đặt gói trừng phạt thứ 6 nhằm vào Nga.
Mỹ-Hàn sắp họp thượng đỉnh, đồn đoán Triều Tiên chuẩn bị thử hạt nhân

Mỹ-Hàn sắp họp thượng đỉnh, đồn đoán Triều Tiên chuẩn bị thử hạt nhân

Baoquocte.vn. Quân đội Hàn Quốc không loại trừ khả năng Triều Tiên sẽ tiến hành một vụ thử hạt nhân trong 'thời gian ngắn' sắp tới.
Cận cảnh bộ đôi Mercedes-AMG A45, CLA45 Edition 55 2022 bản giới hạn

Cận cảnh bộ đôi Mercedes-AMG A45, CLA45 Edition 55 2022 bản giới hạn

Baoquocte.vn. Mercedes-AMG A45, CLA45 Edition 55 2022 là 2 phiên bản mới nhất của chuỗi sản phẩm kỷ niệm sinh nhật lần thứ 55 của Mercedes-AMG.
Lâm Đồng: Khơi dậy tiềm năng, phát huy thế mạnh

Lâm Đồng: Khơi dậy tiềm năng, phát huy thế mạnh

Baoquocte.vn. Với việc triển khai hàng loạt dự án quan trọng, năm 2022 được xem là năm đột phá của tỉnh Lâm Đồng trong đẩy mạnh thu hút đầu tư, phát ...
Covid-19 tối 16/5: Thêm 1.550 ca mắc mới, hơn 2,5 triệu liều vaccine đã được tiêm cho trẻ

Covid-19 tối 16/5: Thêm 1.550 ca mắc mới, hơn 2,5 triệu liều vaccine đã được tiêm cho trẻ

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 16/5 cho biết có 1.550 ca mắc Covid-19 mới. Đến nay cả nước tiêm hơn 2,5 triệu liều vaccine Covid-19 cho trẻ.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (16-17/5): Hà Nội nhiệt độ thấp nhất 19-21 độ; Bắc Bộ trưa chiều có nắng; phía Nam cục bộ mưa vừa mưa to

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (16-17/5): Hà Nội nhiệt độ thấp nhất 19-21 độ; Bắc Bộ trưa chiều có nắng; phía Nam cục bộ mưa vừa mưa to

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ trưa chiều có nắng; Tây Bắc có nơi dưới 18 độ C; Bắc Trung Bộ trời mát; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ mưa vừa mưa to.
Bệnh viêm gan bí ẩn ở trẻ em có thể là biến chứng hậu Covid-19

Bệnh viêm gan bí ẩn ở trẻ em có thể là biến chứng hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Bệnh viêm gan không rõ nguyên nhân có thể là một trong những triệu chứng lâu dài của Covid-19.
Nhà thuốc Ngọc Anh triển khai mô hình nhà thuốc online 24/24 uy tín

Nhà thuốc Ngọc Anh triển khai mô hình nhà thuốc online 24/24 uy tín

Baoquocte.vn. Nhà thuốc Ngọc Anh đã xây dựng cho mình một thương hiệu uy tín trong lĩnh vực thuốc và các sản phẩm chức năng để phục vụ sức khỏe mọi người dân Việt Nam.
Đề xuất tháo gỡ vướng mắc thanh toán bảo hiểm y tế với máy mượn, máy đặt tại các cơ sở y tế

Đề xuất tháo gỡ vướng mắc thanh toán bảo hiểm y tế với máy mượn, máy đặt tại các cơ sở y tế

Baoquocte.vn. Bảo hiểm xã hội Việt Nam đề xuất Bộ Y tế cho ý kiến tháo gỡ vướng mắc trong thanh toán bảo hiểm y tế với máy mượn, máy đặt tại các cơ sở y ...
Tối 15/5, số ca Covid-19 khỏi bệnh nhiều gấp 3 số mắc, không có F0 tử vong

Tối 15/5, số ca Covid-19 khỏi bệnh nhiều gấp 3 số mắc, không có F0 tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 15/5 của Bộ Y tế cho biết có 1.594 ca mắc mới Covid-19 tại 47 tỉnh, thành, giảm so với hôm qua
Phát hiện mới về mối liên hệ giữa bệnh tiểu đường và virus Herpes

Phát hiện mới về mối liên hệ giữa bệnh tiểu đường và virus Herpes

Baoquocte.vn. Nghiên cứu mới nhất của các nhà khoa học Đức đã chỉ ra rằng hai loại virus Herpes phổ biến có liên quan trực tiếp dẫn đến bệnh tiền tiểu đường.
Cộng đồng Kinh tế Tây Phi cam kết bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi cam kết bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân

Baoquocte.vn. Ngày 13/5, tại Ghana, các quốc gia thành viên của Cộng đồng Kinh tế Tây Phi ký tuyên bố chung về cam kết đạt được bao phủ chăm sóc y tế toàn dân.
Phát hiện mới về hiệu quả mũi tăng cường của vaccine Pfizer/BioNTech

Phát hiện mới về hiệu quả mũi tăng cường của vaccine Pfizer/BioNTech

Baoquocte.vn. Mũi thứ 3 vaccine ngừa Covid-19 của Pfizer/BioNTech đạt hiệu quả phòng bệnh ước tính ở mức 85,6% so với việc chỉ tiêm hai mũi cơ bản.
WHO cảnh báo nguy cơ lây nhiễm cao của 3 biến thể Omicron mới

WHO cảnh báo nguy cơ lây nhiễm cao của 3 biến thể Omicron mới

Baoquocte.vn. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa ra cảnh báo về sự xuất hiện của 3 biến thể dòng phụ của Omicron với nguy cơ lây nhiễm nhanh hơn.
Những thói quen tưởng tốt nhưng lại gây hại

Những thói quen tưởng tốt nhưng lại gây hại

Baoquocte.vn. Những thói quen như tập thể dục, uống nước, giảm đường… tưởng rằng tốt nhưng nếu áp dụng quá mức lại gây phản tác dụng.
Indonesia có thêm ca tử vong ở trẻ nhỏ do mắc bệnh viêm gan bí ẩn

Indonesia có thêm ca tử vong ở trẻ nhỏ do mắc bệnh viêm gan bí ẩn

Baoquocte.vn. Ngày 8/5, giới chức y tế Indonesia đã xác nhận ca tử vong thứ 4 ở nước này do mắc bệnh viêm gan cấp tính chưa rõ nguyên nhân ở trẻ em.
XSMB 17/5, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 17/5/2022. dự đoán XSMB thứ 3

XSMB 17/5, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 17/5/2022. dự đoán XSMB thứ 3

Baoquocte.vn. XSMB 17/5. trực tiếp xổ số miền Bắc 17/5/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số hôm nay 17/5. xổ số miền Bắc thứ 3. xo so mien bac. SXMB
XSMT 17/5, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 17/5/2022. SXMT 17/5/2022

XSMT 17/5, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 17/5/2022. SXMT 17/5/2022

Baoquocte.vn. XSMT 17/5. xổ số hôm nay 17/5/2022. trực tiếp xổ số miền Trung 17/5/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 3. SXMT 17/5
Kết quả xổ số miền Nam 16/5/2022 - XSMN 16/5 - kết quả xổ số hôm nay 16/5/2022

Kết quả xổ số miền Nam 16/5/2022 - XSMN 16/5 - kết quả xổ số hôm nay 16/5/2022

Baoquocte.vn. XSMN 16/5. kết quả xổ số miền Nam ngày 16 tháng 5 năm 2022. SXMN 16/5/2022. xổ số hôm nay 16/5. xổ số hôm nay ngày 16 tháng 5. KQSXMN 9/5
XSMN 16/5, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 2 ngày 16/5/2022. XSMN hôm nay 16/5

XSMN 16/5, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 2 ngày 16/5/2022. XSMN hôm nay 16/5

Baoquocte.vn. XSMN 16/5. xổ số hôm nay 16/5. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 16/5/2022. XSMN thứ 2. xổ số hôm nay ngày 16 tháng 5. SXMN 16/5/2022. xo so mien nam.
XSCM 16/5, kết quả xổ số Cà Mau hôm nay 16/5/2022. KQXSCM thứ 2

XSCM 16/5, kết quả xổ số Cà Mau hôm nay 16/5/2022. KQXSCM thứ 2

Baoquocte.vn. XSCM 16/5. Trực tiếp kết quả xổ số Cà Mau nhanh nhất hôm nay - XSCM 16/5/2022. Ket qua xo so Ca Mau.
XSHCM 16/5, kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay 16/5/2022. KQXSHCM thứ 2

XSHCM 16/5, kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay 16/5/2022. KQXSHCM thứ 2

Baoquocte.vn. XSHCM 16/5. Trực tiếp kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh nhanh nhất hôm nay - XSHCM 16/5/2022. ket qua so so TP Ho Chi Minh. xổ số thành phố.
Phiên bản di động