Tranh luận về bộ sách giáo khoa lớp 1: Xã hội hóa dưới 'bàn tay' quản lý Nhà nước?

TS. Hoàng Ngọc Vinh
Nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp – Bộ GD&ĐT
TGVN. Mấy ngày nay nổi lên câu chuyện số đầu sách giáo khoa và sách bổ trợ cho học sinh lớp 1 đã được một số trường giới thiệu cho học sinh và phụ huynh mua cho con em mình. Chuyện chẳng có gì đáng bàn nếu bộ sách này gồm những đầu sách theo yêu cầu tối thiểu phục vụ cho đổi mới chương trinh của ngành.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
TS. Vũ Thu Hương: Nghi ngờ tiêu cực gây tổn thương cho những người làm sách giáo khoa
Trước dư luận về bộ sách giáo khoa lớp 1 có nhiều 'mập mờ', Bộ GD&ĐT yêu cầu thanh tra
xa hoi hoa duoi ban tay quan ly nha nuoc
TS. Hoàng Ngọc Vinh. (Ảnh: NVCC)

Nhưng sự thật kèm theo bộ sách giáo khoa (SGK) được quy định thì có đến trên 20 đầu sách khác dưới cái tên như “sách bổ trợ” khiến cho rất nhiều phụ huynh hoang mang, không biết lựa chọn những đầu sách nào khi nhà trường "giới thiệu". Thực tế trên 800.000 đồng là số tiền rất lớn đối với nhiều gia đình, chưa kể các chi tiêu khác cho trẻ vào đầu năm học và dịch Covid-19 khiến nhiều gia đình lao đao. Do đó, xã hội bức xúc là điều đương nhiên.

Một số nhà quản lý giáo dục lo ngại về sự quá tải của học sinh khi thầy cô yêu cầu phải học nhiều từ các sách tham khảo và như vậy đi ngược lại chủ trương đổi mới chương trình và SGK mà toàn ngành mất rất nhiều công sức để xây dựng. Nguyên nhân hiện tượng này do đâu?

Nguyên nhân hàng đầu theo tôi là công tác xã hội hóa biên soạn SGK cho một chương trình thiếu sự kiểm soát của Nhà nước, cũng như những định hướng đối với toàn xã hội về yêu cầu, chất lượng SGK và những quy định mà các cơ quan quản lý giáo dục địa phương cho đến trường học phải tuân thủ. Trong bối cảnh phân cấp quản lý giáo dục, trách nhiệm của địa phương rất lớn trong việc lựa chọn SGK nên việc kiểm soát này chính quyền địa phương các quận, huyện phải nhận thức rất rõ.

Một số địa phương, cơ quan quản lý các trường tiểu học cấp huyện dường như rất “lơ mơ” về nghiệp vụ quản lý, có thể vô tình đã để cho doanh nghiệp xuất bản lợi dụng cài cắm vào trong các thông báo marketing cho họ. Đây là điều tuyệt đối không nên vì cơ quan hành chính giáo dục không được can thiệp vào hoạt động doanh nghiệp như vậy để đảm bảo tính khách quan của một cơ quan quản lý Nhà nước.

Việc quảng bá danh mục sách tham khảo hay sách bổ trợ do Hiệu trưởng và giáo viên giới thiệu cho học sinh và phụ huynh dưới bất kỳ hình thức nào cũng thể hiện sự "gợi ý" hoặc "ép buộc" cha mẹ học sinh phải mua mà họ không rõ nhu cầu thực ra sao.

xa hoi hoa duoi ban tay quan ly nha nuoc
Sách lớp 1 theo danh mục của nhà trường. (Nguồn: Dân trí)

Các nhà xuất bản thì tìm mọi cách để bán hết sản phẩm của mình nhưng cũng không mấy quan tâm đến nhu cầu, lợi ích của các nhóm học sinh khác nhau cũng như mục tiêu đổi mới chương trình và SGK, miễn là có lợi nhuận. Những học sinh khá giỏi có thể cần dùng thêm sách tham khảo khác, còn những học sinh bất lợi về sức khỏe hay khả năng nhận thức thì cũng cần các loại sách phù hợp. Nhưng về số đông hầu hết sách tham khảo hay sách bổ trợ cha mẹ học sinh thích thì mua và nhà trường cần nghiêm cấm việc quảng bá danh mục sách như hiện nay. Bộ GD&ĐT đã có văn bản chỉ đạo các địa phương thanh tra các cơ sở giáo dục có hiện tượng tiếp tay cho một số nhà xuát bản đưa sách không phải sách giáo khoa vào bán trong các trường tiểu học.

Đổi mới chương trình và SGK là một cố gắng rất lớn của Chính phủ, Bộ GD&ĐT cùng các địa phương để hiện thực hóa mục tiêu giáo dục phổ thông, một trong các yêu cầu là không được gây quá tải cho học sinh. Nếu hiện tượng trên không chấm dứt ngay lập tức thì nhà trường và phòng GD&ĐT đi ngược lại chính sách đổi mới của ngành.

Việt Nam có thể học tập kinh nghiệm ở một số quốc gia để đưa các tài liệu tham khảo hướng dẫn cha mẹ, giáo viên và cán bộ quản lý lên mạng Internet bởi hiệu quả mang lại đối với đổi mới chương trình và SGK sẽ rất lớn.

Xã hội hóa huy động nguồn lực biên soạn SGK là một chủ trương đúng nhưng cần nằm trong khuôn khổ của luật pháp và cần lấy học sinh làm trung tâm vì lợi ích lâu dài của trẻ. Điều này không thể không có bàn tay quản lý của Nhà nước.

TS. Vũ Thu Hương: Nghi ngờ tiêu cực gây tổn thương cho những người làm sách giáo khoa

TS. Vũ Thu Hương: Nghi ngờ tiêu cực gây tổn thương cho những người làm sách giáo khoa

TGVN. Chia sẻ với báo TG&VN trước lùm xùm về bộ sách giáo khoa lớp 1 mới, chuyên gia giáo dục, TS. Vũ Thu Hương ...

Trước dư luận về bộ sách giáo khoa lớp 1 có nhiều 'mập mờ', Bộ GD&ĐT yêu cầu thanh tra

Trước dư luận về bộ sách giáo khoa lớp 1 có nhiều 'mập mờ', Bộ GD&ĐT yêu cầu thanh tra

TGVN. Trước thông tin có nhiều "mập mờ" trong bộ sách giáo khoa lớp 1, ngay lập tức, Bộ Giáo dục & Đào tạo (GD&ĐT) ...

Học sinh và phụ huynh đón đợi gì trong năm học mới?

Học sinh và phụ huynh đón đợi gì trong năm học mới?

TGVN. Trong công văn gửi các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) yêu cầu chấn chỉnh thực ...

Đọc thêm

Thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng trước diễn biến tại Trung Đông

Thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng trước diễn biến tại Trung Đông

Thủ tướng Phạm Minh Chính thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng ứng phó diễn biến phức tạp tại Trung Đông, phối hợp giải quyết.
Quy định mới về chế độ làm việc của giáo viên mầm non

Quy định mới về chế độ làm việc của giáo viên mầm non

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa ban hành thông tư quy định chế độ làm việc đối với giáo viên mầm non.
Phát triển quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - Phillipines lên tầm cao mới, sâu sắc và toàn diện hơn

Phát triển quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - Phillipines lên tầm cao mới, sâu sắc và toàn diện hơn

Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường khẳng định Việt Nam luôn coi trọng và mong muốn phát triển quan hệ Đối tác chiến lược với Phillipines lên tầm cao mới.
Cử tri tự hào khi được trực tiếp đóng góp vào sự kiện quan trọng của đất nước

Cử tri tự hào khi được trực tiếp đóng góp vào sự kiện quan trọng của đất nước

Công tác chuẩn bị cho bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp tại tỉnh Thái Nguyên được triển khai nghiêm ...
Điểm nóng Trung Đông: Tính toán chiến lược của Mỹ và 'sức bền' của Iran

Điểm nóng Trung Đông: Tính toán chiến lược của Mỹ và 'sức bền' của Iran

Vấn đề hạt nhân Iran và các bất đồng giữa Iran, Mỹ và Israel chỉ có thể giải quyết bằng thương lượng hoà bình.
Dự báo thời tiết ngày mai (6/3): Bắc Bộ sáng sớm trời rét, sương mù nhẹ; các khu vực khác cục bộ mưa to

Dự báo thời tiết ngày mai (6/3): Bắc Bộ sáng sớm trời rét, sương mù nhẹ; các khu vực khác cục bộ mưa to

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực ngày mai (6/3) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia.
Cử tri tự hào khi được trực tiếp đóng góp vào sự kiện quan trọng của đất nước

Cử tri tự hào khi được trực tiếp đóng góp vào sự kiện quan trọng của đất nước

Công tác chuẩn bị cho bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp tại tỉnh Thái Nguyên được triển khai nghiêm túc.
Du lịch Đền Hùng đừng bỏ qua khu nghỉ dưỡng khoáng nóng cao cấp tại Lynn Times Thanh Thủy

Du lịch Đền Hùng đừng bỏ qua khu nghỉ dưỡng khoáng nóng cao cấp tại Lynn Times Thanh Thủy

Đền Hùng, tọa lạc trên núi Nghĩa Lĩnh, không chỉ là quần thể di tích lịch sử đặc biệt quan trọng mà còn là biểu tượng thiêng liêng của tinh thần 'uống nước nhớ nguồn'.
Thưởng thức cà phê trứng Tonkin Coffee gần Chợ Bến Thành

Thưởng thức cà phê trứng Tonkin Coffee gần Chợ Bến Thành

Chỉ vài phút đi bộ từ Chợ Bến Thành, bạn sẽ tìm thấy Tonkin Coffee - một quán cà phê trứng ngon đáng thưởng thức khi khám phá khu vực trung tâm. Đây là điểm ...
Mong lễ hội mỗi ngày một văn minh

Mong lễ hội mỗi ngày một văn minh

Lễ hội đầu năm nay cho thấy nhiều chuyển động tích cực, hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, với sự tham gia của cộng đồng và ứng dụng công nghệ.
Những lợi ích sức khỏe khi ngừng ăn 3 tiếng trước giấc ngủ buổi tối

Những lợi ích sức khỏe khi ngừng ăn 3 tiếng trước giấc ngủ buổi tối

Nếu bữa ăn cuối diễn ra 3 tiếng trước khi ngủ, cơ thể tiết ít insulin hơn, buồn ngủ sớm và ngủ ngon hơn, đốt cháy mỡ thừa, phục hồi cơ bắp.
Những tính năng vừa mắt trên VNeID phiên bản 2.2.6 mới nhất

Những tính năng vừa mắt trên VNeID phiên bản 2.2.6 mới nhất

VNeID phiên bản 2.2.6 đã được cập nhật thêm một số tính năng mới. Mời độc giả tham khảo bài viết dưới đây.
Tăng cường hợp tác y tế Việt Nam-Nhật Bản: Bệnh viện Hùng Vương và Tập đoàn Seishokai ký kết thỏa thuận hợp tác

Tăng cường hợp tác y tế Việt Nam-Nhật Bản: Bệnh viện Hùng Vương và Tập đoàn Seishokai ký kết thỏa thuận hợp tác

Bệnh viện Hùng Vương và Tập đoàn Y tế Seishokai (Nhật Bản) ký kết thỏa thuận hợp tác nhằm thúc đẩy đào tạo và nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh. ​​​​​​​
Chọn đúng thực phẩm bữa tối hỗ trợ cân bằng nội tiết, cải thiện độ ẩm tự nhiên của làn da

Chọn đúng thực phẩm bữa tối hỗ trợ cân bằng nội tiết, cải thiện độ ẩm tự nhiên của làn da

Theo chuyên gia dinh dưỡng Dawn Jackson Blatner, thêm cá hồi, ức gà, rau màu xanh lá đậm, sữa chua vào bữa tối giúp da sáng khỏe hơn.
Giáo sư Thạch Nguyễn và hành trình kết nối tim mạch Việt Nam với y học thế giới

Giáo sư Thạch Nguyễn và hành trình kết nối tim mạch Việt Nam với y học thế giới

Là một bác sĩ tim mạch can thiệp người Mỹ gốc Việt được cộng đồng y khoa quốc tế ghi nhận, Giáo sư Thạch Nguyễn không chỉ để lại dấu ấn qua các công trình ...
Hà Nội: Bảo đảm công tác y tế trong những ngày diễn ra bầu cử Quốc hội và HĐND

Hà Nội: Bảo đảm công tác y tế trong những ngày diễn ra bầu cử Quốc hội và HĐND

Sở Y tế Hà Nội bảo đảm công tác y tế phục vụ bầu cử diễn ra an toàn, đúng quy định; đồng thời bảo vệ, chăm sóc tốt nhất sức khỏe các đại biểu...
Nhóm người nào có nguy cơ đột quỵ cao?

Nhóm người nào có nguy cơ đột quỵ cao?

Một vài thay đổi trong lối sống có thể giảm mối hiểm họa đột quỵ, đặc biệt ở những người có nguy cơ cao như mắc tiểu đường, rung nhĩ, huyết áp cao, mỡ máu ...
Điều tra cáo buộc tổ chức mafia thâu tóm dịch vụ trong bệnh viện ở Italy

Điều tra cáo buộc tổ chức mafia thâu tóm dịch vụ trong bệnh viện ở Italy

Cảnh sát Italy đã bắt giữ bốn người bị nghi đến việc một nhánh của tổ chức mafia Camorra đã xâm nhập, thao túng hoạt động tại bệnh viện San Giovanni Bosco.
Phiên bản di động