Tranh luận về bộ sách giáo khoa lớp 1: Xã hội hóa dưới 'bàn tay' quản lý Nhà nước?

TS. Hoàng Ngọc Vinh
Theo dõi TGVN trên
Nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp – Bộ GD&ĐT
TGVN. Mấy ngày nay nổi lên câu chuyện số đầu sách giáo khoa và sách bổ trợ cho học sinh lớp 1 đã được một số trường giới thiệu cho học sinh và phụ huynh mua cho con em mình. Chuyện chẳng có gì đáng bàn nếu bộ sách này gồm những đầu sách theo yêu cầu tối thiểu phục vụ cho đổi mới chương trinh của ngành.
TIN LIÊN QUAN
TS. Vũ Thu Hương: Nghi ngờ tiêu cực gây tổn thương cho những người làm sách giáo khoa
Trước dư luận về bộ sách giáo khoa lớp 1 có nhiều 'mập mờ', Bộ GD&ĐT yêu cầu thanh tra
xa hoi hoa duoi ban tay quan ly nha nuoc
TS. Hoàng Ngọc Vinh. (Ảnh: NVCC)

Nhưng sự thật kèm theo bộ sách giáo khoa (SGK) được quy định thì có đến trên 20 đầu sách khác dưới cái tên như “sách bổ trợ” khiến cho rất nhiều phụ huynh hoang mang, không biết lựa chọn những đầu sách nào khi nhà trường "giới thiệu". Thực tế trên 800.000 đồng là số tiền rất lớn đối với nhiều gia đình, chưa kể các chi tiêu khác cho trẻ vào đầu năm học và dịch Covid-19 khiến nhiều gia đình lao đao. Do đó, xã hội bức xúc là điều đương nhiên.

Một số nhà quản lý giáo dục lo ngại về sự quá tải của học sinh khi thầy cô yêu cầu phải học nhiều từ các sách tham khảo và như vậy đi ngược lại chủ trương đổi mới chương trình và SGK mà toàn ngành mất rất nhiều công sức để xây dựng. Nguyên nhân hiện tượng này do đâu?

Nguyên nhân hàng đầu theo tôi là công tác xã hội hóa biên soạn SGK cho một chương trình thiếu sự kiểm soát của Nhà nước, cũng như những định hướng đối với toàn xã hội về yêu cầu, chất lượng SGK và những quy định mà các cơ quan quản lý giáo dục địa phương cho đến trường học phải tuân thủ. Trong bối cảnh phân cấp quản lý giáo dục, trách nhiệm của địa phương rất lớn trong việc lựa chọn SGK nên việc kiểm soát này chính quyền địa phương các quận, huyện phải nhận thức rất rõ.

Một số địa phương, cơ quan quản lý các trường tiểu học cấp huyện dường như rất “lơ mơ” về nghiệp vụ quản lý, có thể vô tình đã để cho doanh nghiệp xuất bản lợi dụng cài cắm vào trong các thông báo marketing cho họ. Đây là điều tuyệt đối không nên vì cơ quan hành chính giáo dục không được can thiệp vào hoạt động doanh nghiệp như vậy để đảm bảo tính khách quan của một cơ quan quản lý Nhà nước.

Việc quảng bá danh mục sách tham khảo hay sách bổ trợ do Hiệu trưởng và giáo viên giới thiệu cho học sinh và phụ huynh dưới bất kỳ hình thức nào cũng thể hiện sự "gợi ý" hoặc "ép buộc" cha mẹ học sinh phải mua mà họ không rõ nhu cầu thực ra sao.

xa hoi hoa duoi ban tay quan ly nha nuoc
Sách lớp 1 theo danh mục của nhà trường. (Nguồn: Dân trí)

Các nhà xuất bản thì tìm mọi cách để bán hết sản phẩm của mình nhưng cũng không mấy quan tâm đến nhu cầu, lợi ích của các nhóm học sinh khác nhau cũng như mục tiêu đổi mới chương trình và SGK, miễn là có lợi nhuận. Những học sinh khá giỏi có thể cần dùng thêm sách tham khảo khác, còn những học sinh bất lợi về sức khỏe hay khả năng nhận thức thì cũng cần các loại sách phù hợp. Nhưng về số đông hầu hết sách tham khảo hay sách bổ trợ cha mẹ học sinh thích thì mua và nhà trường cần nghiêm cấm việc quảng bá danh mục sách như hiện nay. Bộ GD&ĐT đã có văn bản chỉ đạo các địa phương thanh tra các cơ sở giáo dục có hiện tượng tiếp tay cho một số nhà xuát bản đưa sách không phải sách giáo khoa vào bán trong các trường tiểu học.

Đổi mới chương trình và SGK là một cố gắng rất lớn của Chính phủ, Bộ GD&ĐT cùng các địa phương để hiện thực hóa mục tiêu giáo dục phổ thông, một trong các yêu cầu là không được gây quá tải cho học sinh. Nếu hiện tượng trên không chấm dứt ngay lập tức thì nhà trường và phòng GD&ĐT đi ngược lại chính sách đổi mới của ngành.

Việt Nam có thể học tập kinh nghiệm ở một số quốc gia để đưa các tài liệu tham khảo hướng dẫn cha mẹ, giáo viên và cán bộ quản lý lên mạng Internet bởi hiệu quả mang lại đối với đổi mới chương trình và SGK sẽ rất lớn.

Xã hội hóa huy động nguồn lực biên soạn SGK là một chủ trương đúng nhưng cần nằm trong khuôn khổ của luật pháp và cần lấy học sinh làm trung tâm vì lợi ích lâu dài của trẻ. Điều này không thể không có bàn tay quản lý của Nhà nước.

TS. Vũ Thu Hương: Nghi ngờ tiêu cực gây tổn thương cho những người làm sách giáo khoa

TS. Vũ Thu Hương: Nghi ngờ tiêu cực gây tổn thương cho những người làm sách giáo khoa

TGVN. Chia sẻ với báo TG&VN trước lùm xùm về bộ sách giáo khoa lớp 1 mới, chuyên gia giáo dục, TS. Vũ Thu Hương ...

Trước dư luận về bộ sách giáo khoa lớp 1 có nhiều 'mập mờ', Bộ GD&ĐT yêu cầu thanh tra

Trước dư luận về bộ sách giáo khoa lớp 1 có nhiều 'mập mờ', Bộ GD&ĐT yêu cầu thanh tra

TGVN. Trước thông tin có nhiều "mập mờ" trong bộ sách giáo khoa lớp 1, ngay lập tức, Bộ Giáo dục & Đào tạo (GD&ĐT) ...

Học sinh và phụ huynh đón đợi gì trong năm học mới?

Học sinh và phụ huynh đón đợi gì trong năm học mới?

TGVN. Trong công văn gửi các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) yêu cầu chấn chỉnh thực ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Việc luận tội Tổng thống Trump lần 2 sẽ ra sao khi thời điểm chuyển giao quyền lực tới gần?

Việc luận tội Tổng thống Trump lần 2 sẽ ra sao khi thời điểm chuyển giao quyền lực tới gần?

Hạ viện Mỹ đã quyết định luận tội Tổng thống Trump lần hai, làm dấy lên nhiều băn khoăn về những gì có thể diễn ra sau đó.
Xuất sắc nhất tháng 12, Bruno Fernandes phá kỷ lục tại Premier League

Xuất sắc nhất tháng 12, Bruno Fernandes phá kỷ lục tại Premier League

Với danh hiệu Cầu thủ xuất sắc tháng 12, Bruno Fernandes đi vào lịch sử của Premier League.

Malaysia lên kế hoạch kiện EU xung quanh tranh cãi về dầu cọ

Malaysia đang tiến hành các thủ tục pháp lý tại WTO kiện EU về chính sách hạn chế nhiên liệu sinh học làm từ dầu cọ.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 17/1: Tuổi Dần sự nghiệp lên đỉnh cao, tuổi Dậu tình cảm gặp trục trặc

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 17/1: Tuổi Dần sự nghiệp lên đỉnh cao, tuổi Dậu tình cảm gặp trục trặc

Tử vi hôm nay 17/1/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Infographic: Những nội dung quan trọng của Hội nghị lần thứ 15 BCH Trung ương Đảng

Infographic: Những nội dung quan trọng của Hội nghị lần thứ 15 BCH Trung ương Đảng

Hội nghị Trung ương Đảng lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tiếp tục chuẩn bị và tổ chức thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần ...
Nữ họa sĩ Christine Nguyễn: Việt Nam luôn là nơi hướng về

Nữ họa sĩ Christine Nguyễn: Việt Nam luôn là nơi hướng về

Sinh ra, lớn lên và làm việc tại Mỹ, Christine Nguyễn thực lòng mong muốn tìm hiểu nhiều thêm về Việt Nam và sự khác biệt về phong cảnh quê ...
Vô tình ném đi 7.500 bitcoin, kỹ sư quyết chi 70 triệu USD xin bới rác tìm lại

Vô tình ném đi 7.500 bitcoin, kỹ sư quyết chi 70 triệu USD xin bới rác tìm lại

Một kỹ sư người Anh sẵn sàng chi hơn 70 triệu USD để đào bới bãi rác tìm lại ổ cứng chứa hàng nghìn bitcoin mà anh vô tình ném ...
Bất chấp căng thẳng với Mỹ, Iran phô diễn sức mạnh quân sự mới nhất, phóng ‘mưa’ tên lửa

Bất chấp căng thẳng với Mỹ, Iran phô diễn sức mạnh quân sự mới nhất, phóng ‘mưa’ tên lửa

Cuộc tập trận mới nhất đã cho thấy sức mạnh hệ thống tên lửa và công nghệ không người lái của Iran giữa lúc leo thang căng thẳng với Mỹ.
Kịch bản thị trường bất động sản 2021: Mệt mỏi với giá vàng, tiền rót bất động sản, lò xo nén đã bật

Kịch bản thị trường bất động sản 2021: Mệt mỏi với giá vàng, tiền rót bất động sản, lò xo nén đã bật

Các nhà đầu tư chọn bất động sản là kênh rót vốn bởi lợi nhuận tốt hơn gửi tiền tại ngân hàng và đỡ mệt mỏi với bước lên xuống ...
Cùng xem những xu hướng công nghệ toàn cầu trong năm 2021

Cùng xem những xu hướng công nghệ toàn cầu trong năm 2021

An ninh mạng, công nghệ chăm sóc sức khỏe từ xa, các ứng dụng dựa trên điện toán đám mây, mạng 5G là những xu hướng công nghệ đáng chú ...
Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 17/1: Tuổi Dần sự nghiệp lên đỉnh cao, tuổi Dậu tình cảm gặp trục trặc

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 17/1: Tuổi Dần sự nghiệp lên đỉnh cao, tuổi Dậu tình cảm gặp trục trặc

Tử vi hôm nay 17/1/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Dự báo thời tiết 10 ngày tới (từ đêm 15 đến ngày 25/1): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới, rét đậm, có nơi rét hại; Nam Bộ đêm và sáng sớm trời lạnh

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (từ đêm 15 đến ngày 25/1): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới, rét đậm, có nơi rét hại; Nam Bộ đêm và sáng sớm trời lạnh

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (từ đêm 15 đến ngày 25/1): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới, gây rét đậm, có nơi rét hại.
Phục vụ Đại hội Đảng: Kế hoạch phân luồng giao thông, lịch và thông tin các tuyến đường tạm cấm

Phục vụ Đại hội Đảng: Kế hoạch phân luồng giao thông, lịch và thông tin các tuyến đường tạm cấm

Công an Hà Nội vừa công bố thời gian, các tuyến đường tạm cấm và kế hoạch phân luồng giao thông cho các phương tiện phục vụ Đại hội Đảng.
Dự báo thời tiết ngày và đêm nay (16/1): Miền Bắc đón không khí lạnh tăng cường; Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng, đêm không mưa

Dự báo thời tiết ngày và đêm nay (16/1): Miền Bắc đón không khí lạnh tăng cường; Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng, đêm không mưa

Dự báo thời tiết, đêm 16/1, không khí lạnh tăng cường sẽ ảnh hưởng đến vùng núi phía Bắc của Bắc Bộ, sau đó sẽ ảnh hưởng đến các nơi khác.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 16/1: Tuổi Mão sự nghiệp biến động, tuổi Thân tình cảm trục trặc

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 16/1: Tuổi Mão sự nghiệp biến động, tuổi Thân tình cảm trục trặc

Tử vi hôm nay 16/1/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Lịch âm 16/1 - Xem âm lịch hôm nay thứ 7 ngày 16/1/2021 - Lịch vạn niên 16/1/2021

Lịch âm 16/1 - Xem âm lịch hôm nay thứ 7 ngày 16/1/2021 - Lịch vạn niên 16/1/2021

Lịch âm 16/1. Âm lịch hôm nay 16/1. Xem âm lịch hôm nay ngày 16/1/2021 chính xác nhất. Lịch vạn viên ngày 16 tháng 1 năm 2021 hôm nay.
Covid-19: Virus SARS-CoV-2 gây bệnh nhiều nhất ở Mỹ là chủng mới?

Covid-19: Virus SARS-CoV-2 gây bệnh nhiều nhất ở Mỹ là chủng mới?

Newsweek đưa tin, các nhà khoa học đã xác định được một chủng virus SARS-CoV-2 mới gây bệnh Covid-19 được xem là trội hơn cả tại Mỹ.
Bác sĩ Pháp đánh giá cao hiệu quả công tác phòng chống dịch Covid-19 của Việt Nam

Bác sĩ Pháp đánh giá cao hiệu quả công tác phòng chống dịch Covid-19 của Việt Nam

Bác sĩ Thomas Mourez của Đại sứ quán Pháp, đánh giá cao tính hiệu quả trong công tác phòng chống Covid-19 của Việt Nam.
Chăm sóc trẻ nhỏ đúng cách khi trời giá rét

Chăm sóc trẻ nhỏ đúng cách khi trời giá rét

Trong thời tiết giá rét hiện nay, cha mẹ làm thế nào để nhận biết các dấu hiệu trẻ bị nhiễm lạnh, hạ thân nhiệt ở các em bé.
Điều tra nguồn gốc Covid-19 tại Vũ Hán: Trung Quốc trả lời WHO sau khi nhận chỉ trích

Điều tra nguồn gốc Covid-19 tại Vũ Hán: Trung Quốc trả lời WHO sau khi nhận chỉ trích

Trung Quốc xác nhận công tác chuẩn bị việc đón tiếp một phái đoàn của WHQ để điều tra nguồn gốc của Covid-19 đang được tiến hành.
10 nguyên nhân hàng đầu dẫn đến đột quỵ

10 nguyên nhân hàng đầu dẫn đến đột quỵ

Có nhiều nguyên nhân có thể gây đột quỵ, nhưng 90% các ca đột quỵ có liên quan đến các nguyên nhân chính dưới đây.
Covid-19: Ấn Độ mở rộng tiêm chủng miễn phí vaccine Covid-19; Nhật Bản ban bố tình trạng khẩn cấp?

Covid-19: Ấn Độ mở rộng tiêm chủng miễn phí vaccine Covid-19; Nhật Bản ban bố tình trạng khẩn cấp?

Ấn Độ sẽ thực hiện tiêm chủng vaccine ngừa Covid-19 miễn phí trên toàn quốc chứ không chỉ ở riêng thủ đô New Delhi.
XSMB 16/1 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 7 ngày 16/1/2021 - SXMB 16/1 - dự đoán XSMB 17/1

XSMB 16/1 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 7 ngày 16/1/2021 - SXMB 16/1 - dự đoán XSMB 17/1

XSMB 16/1. KQXSMB thứ 7. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc nhanh nhất hôm nay ngày 16 tháng 1 năm 2021. SXMB 16/1. KQSXMB.
XSMT 16/1 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 16/1/2021 - SXMT 16/1 - dự đoán XSMT 17/1

XSMT 16/1 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 16/1/2021 - SXMT 16/1 - dự đoán XSMT 17/1

XSMT 16/1. KQXSMT thứ 7. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung nhanh nhất hôm nay ngày 16 tháng 1 năm 2021. SXMT 17/1. KQSXMT.
XSMN 16/1 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 16/1/2021 - SXMN 16/1 - dự đoán XSMN 17/1

XSMN 16/1 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 16/1/2021 - SXMN 16/1 - dự đoán XSMN 17/1

XSMN 16/1. KQXSMN thứ 7. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam nhanh nhất hôm nay ngày 16 tháng 1 năm 2021. SXMN 16/1. KQSXMN.
XSMN 15/1 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 15/1/2021 - XSMN thứ 6 hàng tuần - SXMN 15/1 - dự đoán XSMN 16/1

XSMN 15/1 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 15/1/2021 - XSMN thứ 6 hàng tuần - SXMN 15/1 - dự đoán XSMN 16/1

XSMN 15/1. Báo TGVN sẽ trực tiếp Kết quả xổ số miền Nam nhanh nhất hôm nay, thứ 6 ngày 15 tháng 1 năm 2021. KQSXMN. SXMN 1/1.
XSMB 15/1 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 15/1/2021 - XSMB thứ 6 hàng tuần - SXMB 15/1 - dự đoán XSMB 16/1

XSMB 15/1 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 15/1/2021 - XSMB thứ 6 hàng tuần - SXMB 15/1 - dự đoán XSMB 16/1

XSMB 15/1. Báo TGVN sẽ trực tiếp Kết quả xổ số miền Bắc nhanh nhất hôm nay, thứ 6 ngày 15 tháng 1 năm 2021. KQSXMB. SXMB 15/1.
XSMT 15/1 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 15/1/2021 - XSMT thứ 6 hàng tuần - SXMT 15/1 - dự đoán XSMT 16/1

XSMT 15/1 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 15/1/2021 - XSMT thứ 6 hàng tuần - SXMT 15/1 - dự đoán XSMT 16/1

XSMT 15/1. Báo TGVN sẽ trực tiếp Kết quả xổ số miền Trung nhanh nhất hôm nay, thứ 6 ngày 15 tháng 1 năm 2021. KQSXMT. SXMT 15/1.
Phiên bản di động