Trở ngại mới cho thỏa thuận ngũ cốc Nga-Ukraine

Câu chuyện hệ thống thanh toán đang trở thành vấn đề chưa có lời giải trong nỗ lực nối lại Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen giữa Nga và Ukraine.

EU cân nhắc nhượng bộ ngân hàng Nga để bảo vệ thỏa thuận ngũ cốc (Nguồn: A News)

Việc nối lại thỏa thuận ngũ cốc giữa Nga và Ukraine tiếp tục đối mặt với nhiều rào cản mới. (Nguồn: A News)

Ngày 4/8, RIA (Nga) dẫn thông báo của Bộ Ngoại giao nước này cho biết kênh giao dịch trực tiếp giữa Ngân hàng Nông nghiệp Nga và ngân hàng JPMorgan, do Liên hợp quốc tổ chức làm biện pháp để duy trì sự tham gia của Moscow trong Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen, đã bị đóng ngày 2/8. Tháng trước, Nga đã từ chối gia hạn Sáng kiến và cáo buộc phương Tây không thực hiện các điều khoản của thỏa thuận, ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu thực phẩm và phân bón của Nga.

Tin liên quan
Thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen về đâu?

Trước đó, hồi tháng 4/2023, Mỹ đã cho phép ngân hàng JPMorgan thực hiện các khoản thanh toán cho Ngân hàng Nông nghiệp Nga. Tuy nhiên, giải pháp tạm thời này không thay thế cho việc kết nối Ngân hàng Nông nghiệp Nga với hệ thống thanh toán toàn cầu SWIFT.

Tiếp cận SWIFT là một trong các yêu cầu chính của Nga trong đàm phán về tương lai của Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen. Nga cũng nhắc lại rằng triển vọng của thỏa thuận phụ thuộc vào việc phương Tây dỡ bỏ các rào cản trong xuất khẩu ngũ cốc và phân bón của nước này.

Nga là nước xuất khẩu hàng đầu thế giới về lúa mỳ. Cùng với Ukraine, Nga là một trong các nước sản xuất nông nghiệp lớn nhất thế giới. Hai nước chiếm thị phần lớn trên thị trường lúa mỳ, đại mạch, ngô, cải dầu, hạt hướng dương và dầu hướng dương của thế giới. Nga cũng có vai trò quan trọng ở thị trường phân bón.

Ở thời điểm hiện tại, xuất khẩu ngũ cốc và phân bón của Nga không phải chịu lệnh trừng phạt của phương Tây sau chiến dịch quân sự của nước này tại Ukraine từ tháng 2/2022. Tuy nhiên, Moscow cho biết các hạn chế của phương Tây đối với thanh toán, hậu cần và bảo hiểm là rào cản đối với hàng xuất khẩu của Nga.

Cùng ngày, truyền thông Ba Lan đưa tin, Warsaw đã đệ trình lên Liên minh châu Âu (EU) yêu cầu khoản đầu tư hạ tầng trị giá 1 tỷ Euro để hỗ trợ xuất khẩu ngũ cốc và sản phẩm nông nghiệp khác của Ukraine qua biên giới Ba Lan-Ukraine.

Theo đó, 500 triệu Euro sẽ được dùng để mở rộng các cửa khẩu biên giới hiện có cho xe tải cũng như cơ sở hạ tầng đường sắt ở thành phố miền Đông Przemysl. Nửa tỷ Euro còn lại sẽ được dành để hiện đại hóa các cửa khẩu biên giới đường sắt giữa Ba Lan và Ukraine, xây dựng các điểm qua biên giới cho xe tải và xây dựng các trạm kiểm soát hải quan.

Đại sứ Ba Lan tại EU Andrzej Sados xác nhận thông tin này và cho biết thêm, Warsaw muốn tăng cường vận chuyển ngũ cốc của Ukraine sang các nước thứ ba, đặc biệt là châu Phi, trong một năm rưỡi tới. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh nước này cũng cần có các khoản đầu tư để nâng cao năng lực về hạ tầng.

Theo hãng tin PAP (Ba Lan), trong tháng 5 và tháng 6 vừa qua, lượng lúa mỳ và ngô từ Ukraine quá cảnh qua Ba Lan đã đạt mức kỷ lục. Ngày 3/8, Bộ trưởng Nông nghiệp Ba Lan Robert Telus cảnh báo nếu EC không gia hạn các biện pháp hạn chế nhập khẩu ngũ cốc Ukraine sau ngày 15/9, Warsaw cùng với một số quốc gia khác, sẽ đóng cửa biên giới với nông sản có nguồn gốc từ nước láng giềng.