Trung Đông, châu Phi: Không chỉ lo Ebola hay Corona!

TGVN. Các thảm họa gần đây như vụ nổ ở Beirut, tràn dầu và đại dịch châu chấu khiến khu vực Trung Đông - châu Phi đứng trước nguy cơ khủng hoảng nhiều mặt. Nỗi lo không chỉ đến từ virus corona hay Ebola.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Cháy rừng ở California: Hàng trăm ngàn người phải sơ tán, Tổng thống Mỹ phê duyệt tuyên bố thảm họa
Vụ nổ ở Beirut: Thêm tình tiết mới, thảm họa khiến hơn 6.500 người thương vong không còn đơn thuần là vụ tại nạn?
4202-africa-food-crisis-1170x500-71369-700x450
Khu vực Trung Đông-châu Phi đang đứng trước nguy cơ thảm họa khôn lường. (Nguồn: Oxfam)

Các thảm họa gần đây ở một số nước Trung Đông-châu Phi, nhất là Lebanon, Mauritius và một số nước đã đẩy các quốc gia vốn đang gặp khó khăn chồng chất do bất ổn chính trị, sự bùng phát của đại dịch Covid-19 đến bờ vực của khủng hoảng về kinh tế, xã hội, nhân đạo và thậm chí về môi trường và sức khỏe của người dân.

Hồi chuông cảnh báo

Vụ nổ kho chứa 2.750 tấn amonium nitrate tại cảng Beirut, Lebanon ngày 4/8 làm ít nhất 177 người thiệt mạng, hơn 6.000 người bị thương, nhiều tòa nhà ở các khu vực gần cảng bị hư hỏng và ước tính gây thiệt hại từ 10 - 15 tỷ USD.

Thị trưởng Beirut nói rằng vụ nổ là một “thảm họa quốc gia” cỡ Hiroshima. Mặc dù nguyên nhân vụ nổ vẫn đang được điều tra song các kết quả sơ bộ cho thấy việc lơ là quản lý kho chứa vật liệu có nguy cơ cháy nổ cao ở cảng Beirut trong nhiều năm qua là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến vụ nổ trên. Đây thực sự là bài học cho những cảnh báo an toàn được báo trước nhưng không được giải quyết.

Vụ nổ trên đã giáng thêm đòn chí mạng vào Lebanon khi nước này đang trong khủng hoảng kinh tế - xã hội nghiêm trọng kéo dài, là “giọt nước tràn ly”, làm bùng nổ các cuộc biểu tình quy mô lớn chống Chính phủ và buộc Chính phủ của Thủ tướng Hassan Diab phải từ chức.

Nguyên nhân sâu xa của cuộc khủng hoảng toàn diện hiện nay là sự thất bại của các chính phủ trong điều hành kinh tế. Việc nội bộ chia rẽ sâu sắc và nhiều nước có vai trò tại Lebanon muốn lợi dụng bất ổn để gia tăng ảnh hưởng khiến tình hình an ninh - chính trị nước này thêm bế tắc. Rõ ràng, từ thảm họa xã hội dẫn đến thảm họa chính trị là không xa.

Ngày 16/8, tàu chở dầu MV Wakashio thuộc hãng tàu Nagashiki Shipping của Nhật Bản, đã bị vỡ đôi trên biển Mauritius, làm rò rỉ khoảng 1.000 tấn dầu nhiên liệu và ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sinh thái trên biển Ấn Độ Dương. Con tàu trên đã bị mắc cạn tại rạn san hô ở phía Pointe d’Esny vào ngày 25/7 khi đang trên đường từ Trung Quốc đến Brazil. Mặc dù Liên hợp quốc, Nhật Bản, Pháp đã gửi thiết bị và chuyên gia đến hỗ trợ giúp ngăn chặn sự cố nhưng kịch bản tồi tệ nhất vẫn xảy ra. Đây được xem là thảm họa sinh thái tồi tệ nhất của Mauritius.

Mauritius là một quốc đảo nằm ngoài khơi Ấn Độ Dương, với số dân hơn 1,2 triệu người, nổi tiếng với bãi biển đẹp, nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào du lịch, mỗi năm đón khoảng 1,3 triệu lượt du khách. Tính riêng năm 2019, du lịch đã mang lại cho quốc gia này 1,6 tỷ USD. Tuy nhiên, vụ tai nạn tàu trên được đánh giá sẽ ảnh hưởng lâu dài và tác động nghiêm trọng đến ngành du lịch cũng như nền kinh tế của Mauritius.

“Bom hẹn giờ” trên biển Đỏ

Tuy chưa xảy ra nhưng tàu chứa dầu FSO Safer được ví như “bom hẹn giờ” trên biển Đỏ, đang tiềm ẩn nguy cơ rất lớn về thảm họa môi trường. Safer từng là kho chứa dầu chính của Yemen từ năm 1988, neo đậu cách thành phố cảng Hodeihah 50 km về phía Tây Bắc. Do cuộc nội chiến, khi lực lượng Houthi giành quyền kiểm soát thủ đô Sanaa và khu vực phía Bắc, con tàu đã rơi vào sự kiểm soát của lực lượng này từ năm 2015 đến nay.

4550-130720-tau-cho-dau-yemen-1
Con tàu chở 150.000 tấn dầu được kiểm soát bởi lực lượng Houthi. (Nguồn: AP)

Tàu chở dầu FSO Safer chứa hơn một triệu thùng và đang trở thành đối tượng tranh chấp quyền sở hữu giữa lực lượng Houthi và Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận. Lực lượng Houthi không thể bán dầu trên tàu do đang chịu lệnh trừng phạt quốc tế và nhằm đáp trả, lực lượng này không cho phép Liên hợp quốc (LHQ) gửi thanh sát viên đến hiện trường kiểm tra thực tế.

Sau 5 năm neo đậu và thiếu sự bảo dưỡng cần thiết, con tàu đã xuống cấp nghiêm trọng, thậm chí gần đây nước biển đã tràn vào khoang máy, có nguy cơ gây nổ, chìm tàu. Bà Inger Andersen, Giám đốc điều hành Chương trình Môi trường của LHQ, trong cuộc họp trực tuyến của Hội đồng Bảo an LHQ gần đây đã cảnh báo về thảm họa môi trường nghiêm trọng nếu tàu bị chìm.

Nếu sự cố trên trở thành hiện thực, con tàu này có nguy cơ tạo ra một khu vực tràn dầu rộng gấp 4 lần thảm họa của tàu chở dầu Exxon năm 1989 trên vùng biển ngoài khơi Alaska, Mỹ. Một vụ tràn dầu như vậy sẽ gây ra hậu quả nặng nề cho nền kinh tế Yemen cũng như phá hủy một trong những kho dự trữ đa dạng sinh học quan trọng nhất trên thế giới. Bà Andersen nhấn mạnh: “Thời gian không còn nhiều để chúng ta phối hợp hành động, nhằm ngăn chặn hậu quả thảm khốc về môi trường, kinh tế và nhân đạo sắp xảy ra”.

Nếu như cảnh báo về thảm họa của tàu FSO Safer không sớm được khắc phục, hậu quả sẽ rất khôn lường, không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới đất nước Yemen hiện đang kiệt quệ do chiến tranh, đói nghèo và dịch bệnh mà còn ảnh hưởng tới khu vực môi trường sinh thái và tiềm ẩn nguy cơ đứt gãy các tuyến hàng hải quan trọng toàn cầu trên Biển Đỏ.

Đại dịch châu chấu

Dịch châu chấu sa mạc bắt nguồn từ giữa năm 2019 ở khu vực Trung Đông, sau đó bùng phát và lan rộng ra nhiều nước châu Phi (Ethiopia, Somalia, Kenya, Uganda, Tanzania, Nam Sudan...) và cả một số nước ở Tây Á và Nam Á. Từ đầu năm 2020, những đàn châu chấu phát triển nhanh bất thường tại một số nước Trung Đông như Ai Cập, Saudi Arabia và khu vực Đông Phi, sau đó lan sang Nam Á (Pakistan, Ấn Độ) và nhiều vùng ở Trung Quốc (Vân Nam, Tứ Xuyên, khu tự trị dân tộc Choang).

4252-fa9a147025e7f45b51bc4ac0eaf7d495
Nhiều nhận định cho rằng chính châu chấu chứ không phải là Covid-19 mới là đại dịch nguy hiểm tại châu Phi. (Nguồn: FAO)

Trong suốt thời gian qua, Đông Phi đã phải hứng chịu những đợt “sóng thần châu chấu” với số lượng kỷ lục chưa từng thấy, lên tới hơn 200 tỷ con. Đây được coi là đại dịch châu chấu lớn nhất trong 70 năm qua tại Đông Phi. Thậm chí nhiều nhận định còn cho rằng chính châu chấu chứ không phải là Covid-19 mới là đại dịch nguy hiểm tại châu Phi.

Theo Tổ chức Nông Lương LHQ (FAO), biến đổi khí hậu là nguyên nhân chính khiến châu chấu dễ sinh sôi và phát triển mạnh mẽ với quy mô lớn như vậy. Ngoài ra, do sự lơ là và thiếu quyết liệt của chính phủ một số nước châu Phi trong việc diệt côn trùng khiến dịch bùng phát nghiêm trọng hơn.

Đại dịch lần này gây hại nghiêm trọng cho các quốc gia liên quan, được xem là thảm họa tồi tệ nhất trong 25 năm qua. Theo FAO, nếu không được kiểm soát, sẽ có tới 60 quốc gia bị ảnh hưởng, 1/5 diện tích hoa màu, đồng cỏ trên thế giới bị tàn phá, đe dọa an ninh lương thực cho hàng trăm triệu người. Ngân hàng Thế giới (WB) cho rằng nếu nạn châu chấu không được điểm soát, thiệt hại có thể lên tới 8,5 tỷ USD vào cuối năm nay.

Ngày 8/2, phát biểu bên lề phiên họp thường kỳ lần thứ 33 của Hội đồng điều hành Liên minh châu Phi, Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres cho biết các đàn châu chấu đang gây ra những tác động tiêu cực tới nhiều vùng ở châu Phi và kêu gọi tăng cường các nỗ lực quốc tế để đối phó với nạn dịch châu chấu.

Để đối phó, Kenya, Somalia, Ethiopia đã ban bố tình trạng khẩn cấp; Uganda, Tanzania, Eritrea nâng cảnh báo lên mức nguy hiểm đối với hoa màu nông nghiệp; Ấn Độ triển khai phun hóa chất diệt côn trùng; Trung Quốc đẩy mạnh các biện pháp ngăn ngừa và diệt trừ sâu bọ phá hoại mùa màng…

Trước tình hình diễn biến phức tạp và đề phòng khả năng thâm nhập vào Việt Nam tuy không cao, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có đề xuất kế hoạch ứng phó với nạn châu chấu, theo đó tăng cường các biện pháp giám sát, rà soát nguồn thuốc dự trữ quốc gia… để không bị động trước nạn dịch.

Vụ nổ ở Beirut: Thảm họa được báo trước

Vụ nổ ở Beirut: Thảm họa được báo trước

TGVN. Hai vụ nổ lớn tại thủ đô Beirut (Lebanon) đã khiến phần lớn thành phố được mệnh danh là “Paris của Trung Đông” biến ...

Infographic: 75 năm ngày thảm hoạ bom nguyên tử ở Hiroshima và Nagasaki, nỗi đau hạt nhân vẫn hiện hữu

Infographic: 75 năm ngày thảm hoạ bom nguyên tử ở Hiroshima và Nagasaki, nỗi đau hạt nhân vẫn hiện hữu

TGVN. Đã 75 năm trôi qua, những đau thương và mất mát mà người dân Nhật Bản tại 2 thành phố này phải gánh chịu ...

Thảm họa liên hoàn chưa từng có, Yemen rơi vào bóng đen khủng hoảng

Thảm họa liên hoàn chưa từng có, Yemen rơi vào bóng đen khủng hoảng

TGVN. Trước khi đại dịch tràn đến Yemen, hơn một nửa dân số Yemen sống dựa vào nguồn viện trợ nhân đạo quốc tế. Tình ...

Thế Linh (tổng hợp)

Bài viết cùng chủ đề

Covid-19

Đọc thêm

Tổng duyệt chương trình Khai mạc Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14

Tổng duyệt chương trình Khai mạc Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn chủ trì buổi tổng duyệt chương trình khai mạc và rà soát công tác chuẩn bị cho Liên hoan Văn hóa Ẩm thực ...
Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy mạnh vai trò trung gian hòa giải nhờ khả năng tiếp xúc với các bên xung đột tại khu vực.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (21/11): Bắc Bộ trời rét, vùng núi cao có nơi dưới 9 độ C; TP. Huế, TP. Đà Nẵng mưa vừa, mưa to

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (21/11): Bắc Bộ trời rét, vùng núi cao có nơi dưới 9 độ C; TP. Huế, TP. Đà Nẵng mưa vừa, mưa to

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (21/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Chuyến công tác dự Tuần lễ cấp cao APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thành công ...
Việt Nam ghi dấu ấn đậm nét tại APEC 2026, tự tin tiếp nhận trọng trách chủ nhà APEC 2027

Việt Nam ghi dấu ấn đậm nét tại APEC 2026, tự tin tiếp nhận trọng trách chủ nhà APEC 2027

Bộ trưởng Lê Hoài Trung trả lời phỏng vấn sau chuyến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc.
Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Báo cáo chính trị Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã chỉ đạo: Tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp, nâng cao hiệu quả công tác lãnh sự, ...
Năm nước châu Âu bắt tay Rwanda lập trung tâm hồi hương đầu tiên ngoài lục địa

Năm nước châu Âu bắt tay Rwanda lập trung tâm hồi hương đầu tiên ngoài lục địa

Năm quốc gia châu Âu và Rwanda đang xúc tiến mô hình trung tâm hồi hương mới, hướng tới chuyển người xin tị nạn bị từ chối từ năm 2027.
Bốn nước thúc giục Israel mở đường viện trợ giữa khủng hoảng mưa lũ ở Gaza

Bốn nước thúc giục Israel mở đường viện trợ giữa khủng hoảng mưa lũ ở Gaza

Australia, Canada, Italy và Anh kêu gọi Israel khẩn trương mở đường viện trợ vào Gaza, khi mưa lũ khiến hàng chục nghìn lều bạt hư hại trước mùa Đông.
Phê duyệt Đề án giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc

Phê duyệt Đề án giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc

Phê duyệt Đề án giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Sudan chìm trong khủng hoảng nhân đạo, thiếu hụt viện trợ tăng thêm thảm cảnh

Sudan chìm trong khủng hoảng nhân đạo, thiếu hụt viện trợ tăng thêm thảm cảnh

Tình trạng cắt giảm viện trợ đang làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng lương thực tại Sudan.
LHQ thúc giục mở toàn bộ cửa khẩu Gaza giữa khủng hoảng nhân đạo

LHQ thúc giục mở toàn bộ cửa khẩu Gaza giữa khủng hoảng nhân đạo

Ngày 11/11, LHQ kêu gọi mở toàn bộ cửa khẩu vào Dải Gaza để đẩy nhanh hoạt động cứu trợ, trong bối cảnh mưa lũ làm trầm trọng thêm khủng hoảng nhân đạo.
Gaza chìm trong mưa lũ, 350.000 người Palestine không còn nơi trú ẩn

Gaza chìm trong mưa lũ, 350.000 người Palestine không còn nơi trú ẩn

Mưa lớn và gió mạnh khiến hàng chục nghìn lều tạm tại Gaza bị ngập, đẩy 350.000 người Palestine phải ngủ ngoài trời trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Lấy nhu cầu và sự tự chủ của địa phương làm nền tảng cho phát triển bền vững

Lấy nhu cầu và sự tự chủ của địa phương làm nền tảng cho phát triển bền vững

ActionAid xác định địa phương là chủ thể của bài toán phát triển, tổ chức đóng vai trò kết nối nguồn lực và đồng hành tìm giải pháp phù hợp.
Mở những cánh cửa để trẻ em gái chạm tới ước mơ

Mở những cánh cửa để trẻ em gái chạm tới ước mơ

Từ những rào cản với trẻ em gái đến cách mở rộng cơ hội, Plan International thúc đẩy tiếng nói và sự tham gia của thế hệ trẻ trong định hình tương lai.
Morocco-EU: Tìm lời giải bền vững cho bài toán di cư

Morocco-EU: Tìm lời giải bền vững cho bài toán di cư

Morocco và EU đang định hình lại quan hệ về vấn đề di cư, chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu nhằm xử lý khủng hoảng sang một quan hệ đối tác chiến lược rộng ...
Quyền công dân trong thế giới đầy chia rẽ

Quyền công dân trong thế giới đầy chia rẽ

Trong hơn một thế kỷ qua, quyền công dân (citizenship) là một trong những nền tảng của trật tự quốc tế.
Gắn luật pháp với thi hành: Đưa pháp luật vào dòng chảy kinh tế, đầu tư và đất đai

Gắn luật pháp với thi hành: Đưa pháp luật vào dòng chảy kinh tế, đầu tư và đất đai

Đột phá lập pháp chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những thay đổi trong đời sống.
Việt Nam - Nhân tố thúc đẩy tiến bộ quyền con người

Việt Nam - Nhân tố thúc đẩy tiến bộ quyền con người

Thời đại biến động đòi hỏi Việt Nam phải bản lĩnh, tỉnh táo, quyết tâm hơn trên con đường xây dựng kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Toàn quyền thứ 31 của Canada, là ai?

Toàn quyền thứ 31 của Canada, là ai?

Thủ tướng Mark Carney vừa bổ nhiệm bà Louise Arbour - một luật sư song ngữ và cựu Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc - làm Toàn quyền thứ 31 của Canada.
Anh: Giải pháp mở cánh cửa hòa nhập cho người yếu thế

Anh: Giải pháp mở cánh cửa hòa nhập cho người yếu thế

Trong bối cảnh xã hội số phát triển nhanh, việc thiếu kết nối kỹ thuật số có thể đẩy những nhóm yếu thế ở Anh vào sự cô lập và mất cơ hội hòa nhập.
Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Lấy con người làm trung tâm, coi văn hóa, tri thức, sáng tạo và trách nhiệm quốc tế là nền tảng cốt lõi để xây dựng hình ảnh Việt Nam hiện đại, nhân văn...
Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Ngày 12/10, Đội tuyển nữ Việt Nam đã bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới sau chiến thắng áp đảo trước Thái Lan tại Pháp.
Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Từ 30/9-6/10, Iran tổ chức Tuần lễ Người cao tuổi quốc gia nhằm khuyến khích sự tham gia xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho thế hệ cao niên.
Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Thu hẹp khoảng cách giới có thể giúp hàng trăm triệu phụ nữ và trẻ em gái, đồng thời đóng góp thêm khoảng 1.500 tỷ USD GDP toàn cầu vào năm 2030.
Phiên bản di động