CẠNH TRANH CHIẾN LƯỢC MỸ-TRUNG QUỐC

Trung Quốc: Chính sách 'Ngoại giao lang chiến' sẽ phản tác dụng

Đại tá, TS. Vũ Đăng Minh
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Nhìn tổng thể, “màu nóng” vẫn là gam màu chủ đạo của Trung Quốc. Nói như giới học giả là chính sách “Ngoại giao lang chiến”.

Căng thẳng quan hệ Mỹ-Trung đang ở mức cao, trên nhiều lĩnh vực và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Lẽ thường, nhất là với những cái đầu nhiều mưu mẹo của cháu chắt Tôn Tử, Trung Quốc sẽ hòa hoãn với các đối tác khác, nước láng giềng để tập trung đối phó đối tượng chủ yếu.

Nói cho khách quan, Trung Quốc cũng có những hành động, tuyên bố “mềm mỏng” như: cùng ASEAN xây dựng COC, sẵn sàng hỗ trợ Lào trước nguy cơ thiếu tiền, nợ công tăng quá cao, đẩy mạnh “ngoại giao khẩu trang”, “ngoại giao vaccine” thời Covid-19 hay chuyến thuyết khách của Ngoại trưởng Vương Nghị đến 5 nước châu Âu vừa qua…

chinh sach ngoai giao lang chien cua trung quoc se phan tac dung
Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị phát biểu tại họp báo với người đồng cấp Đức trong chuyến thăm Berlin ngày 1/9/2020. (Nguồn: AFP/TTXVN)

Nhưng nhìn tổng thể, “màu nóng” vẫn là gam màu chủ đạo của Trung Quốc. Họ tiếp tục gia tăng sự hiện diện quân sự ở Biển Đông cùng với lực lượng chấp pháp và 16.000 tàu cá (có nhiều tàu quân sự trá hình) tràn ngập Biển Đông, gây sức ép, răn đe, cản trở hoạt động kinh tế biển phù hợp với luật pháp quốc tế trên vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa của các nước khác.

Họ tiếp tục gây căng thẳng trên biển với Nhật Bản, đụng độ biên giới trên bộ với Ấn Độ, căng thẳng ngoại giao với Australia, đe dọa Chủ tịch Thượng viện CH Czech vì chuyến thăm Đài Loan, nêu yêu sách thành phố Vladivostok (vùng Viễn Đông, Nga) là lãnh thổ cũ của Trung Quốc… Nói như giới học giả, đây là chính sách “Ngoại giao lang chiến”.

Bốn nguyên nhân chủ yếu

Thái độ, chính sách của Trung Quốc có thể do các nguyên nhân chủ yếu sau:

Thứ nhất là sự thúc đẩy không thể cưỡng lại của “Giấc mộng Trung Hoa” mà các lãnh đạo Trung Quốc ôm ấp. Họ cho rằng đây là thời cơ, điều kiện thuận lợi để thực hiện mục tiêu chấn hưng Trung Quốc, vươn lên số 1 thế giới.

Thứ hai, Trung Quốc đánh giá sức mạnh kinh tế tầm thế giới của họ là không thể đảo ngược; họ là chủ nợ của Mỹ và nhiều nước khác và là nguồn cung cấp hàng hóa, vật liệu sản xuất không thể thay thế cho cả thế giới.

Trung tâm nghiên cứu phát triển (DRC) thuộc Quốc vụ viện Trung Quốc dự báo tỉ trọng thương mại Trung Quốc trong GDP thế giới tăng từ 16,2% hiện nay lên 18,1% năm 2025; đến năm 2032 kinh tế Trung Quốc sẽ vượt Mỹ, trở thành nền kinh tế số 1 thế giới.

Về quân sự, Trung Quốc đã sản xuất, trang bị cho quân đội nhiều loại vũ khí hiện đại (máy bay, tên lửa, tàu nổi, tàu ngầm…) và nằm trong top đầu các nước xuất khẩu vũ khí.

Về khoa học công nghệ, Trung Quốc cũng đang nắm giữ nhiều công nghệ hàng đầu, trong đó có công nghệ 5G. Sáng kiến Vành đai Con đường là sự hiện thực hóa sức mạnh tổng hợp của Trung Quốc về kinh tế, ngoại giao, chính trị, an ninh, giúp họ nắm giữ nhiều vị trí chiến lược trên các châu lục và chi phối nhiều quốc gia, trong đó có các nơi vốn là “sân sau” của Mỹ.

Thứ ba, bối cảnh quốc tế có lợi cho Trung Quốc. Thế giới đứng trước nguy cơ suy thoái kinh tế. Các nước, ngay cả nước lớn cũng gặp rất nhiều khó khăn do hậu quả nặng nề của đại dịch Covid-19. GDP của Mỹ, Nhật Bản, EU và các nền kinh tế lớn khác giảm sút mạnh.

Cách đây gần 50 năm, Mỹ bắt tay với Trung Quốc để chống Liên Xô, tháo gỡ một phần khó khăn trong cuộc chiến tranh ở Việt Nam. Trung Quốc tranh thủ cơ hội, tận dụng nguồn lực, công nghệ từ Mỹ và phương Tây đã thực hiện thành công “bốn hiện đại hóa”, trở thành một thế lực khó có thể ngăn chặn, “phả hơi nóng” vào gáy Mỹ.

Trong khi Mỹ đang gặp khó khăn, chính quyền Mỹ rút khỏi nhiều tổ chức quốc tế, tỏ ra không mặn mà với đồng minh khi thấy không có nhiều lợi ích, bị thất thế trên một số địa bàn chiến lược. Các nước khác, kể các nước lớn loay hoay trong vấn đề đối nội phức tạp, vấn đề lợi ích quốc gia.

Trong bối cảnh đó, chính sách “chia để trị” của Trung Quốc đã phát huy tác dụng. Dư luận quốc tế, thái độ của nhiều chính phủ bị phân li, có phần làm ngơ trước các thách thức, hành động của Trung Quốc. Trung Quốc cho rằng thế giới đang cần họ, đang bận tâm với các vấn đề riêng, sẽ ít để ý đến hành động của họ.

Thứ tư là xuất phát từ những vấn đề bên trong của Trung Quốc. Bên cạnh thành công, Trung Quốc cũng gặp nhiều vấn đề phức tạp như Đài Loan, Hong Kong, Tây Tạng, Tân Cương, phân hóa giàu nghèo, bất ổn xã hội gia tăng, thiên tai, suy thoái môi trường nghiêm trọng… Hội nghị Bắc Đới Hà vừa qua yên ắng nhưng cũng ẩn chứa những bất thường.

Khi mâu thuẫn bên trong gia tăng, lãnh đạo Trung Quốc thường chuyển hóa, hướng dư luận vào các vấn đề bên ngoài. Hơn thế nữa, với cách tuyên truyền mô tả Trung Quốc bị các nước xâm phạm chủ quyền, lợi ích và Trung Quốc là trung tâm thế giới, đẩy tư tưởng dân tộc cực đoan trong nhân dân lên cao, trở thành “con dao hai lưỡi”. Lãnh đạo Trung Quốc khó có thể nói, làm khác!

Với nhận thức, điều kiện như vậy, Trung Quốc vừa lôi kéo, tranh thủ, vừa sẵn sàng tiến hành các hành động gây căng thẳng, kể cả bằng quân sự với các nước có tranh chấp. Qua đó, Trung Quốc muốn khẳng định sức mạnh của mình, có thể đối phó đồng thời với nhiều thách thức, răn đe các nước có tranh chấp, bị cho là muốn ngả theo Mỹ đối trọng với Trung Quốc.

Không chỉ có màu hồng

Ý đồ, tính toán là vậy, nhưng thực tế với Trung Quốc không chỉ có màu hồng. Chính sách “Ngoại giao lang chiến” và các hành động của Trung Quốc phản tác dụng. Nhiều nước ngày càng nhận ra chính sách chia để trị của Trung Quốc; lo ngại các thách thức an ninh, bẫy nợ, sự chi phối độc lập, chủ quyền từ Sáng kiến Vành đai và Con đường và các dự án hợp tác với Trung Quốc.

Một số nước chuyển từ thận trọng, né tránh sang hành động cụ thể, thậm chí là phản đối công khai. Cuộc chiến “công hàm” liên quan đến vấn đề Biển Đông của một số nước trong và ngoài khu vực vừa qua là một ví dụ.

Một số nước đã hủy bỏ dự án hợp tác kinh tế, Thái Lan trì hoãn dự án mua tàu ngầm của Trung Quốc, Nga sẵn sàng đáp ứng các nhu cầu mua vũ khí của Ấn Độ; kết quả chuyến thăm 5 nước châu Âu của Ngoại trưởng Trung Quốc vừa qua rất hạn chế…

Mỹ đã thể hiện lập trường cụ thể hơn về vấn đề Biển Đông, phản đối hầu hết các yêu sách chủ quyền của Trung Quốc và có nhiều hành động chưa từng thấy nhằm kiềm chế Trung Quốc trên các lĩnh vực. Trong cuộc cạnh tranh quyền lực, lợi ích giữa hai nước lớn, Mỹ vẫn có ưu thế và còn những con bài khác.

Tuy nhiên, chỉ một mình Mỹ khó có thể ngăn cản Trung Quốc. Các nước cần hợp tác, tạo dư luận, áp lực chung đủ lớn, không nhằm đối đầu, gây xung đột mà buộc Trung Quốc hành động phù hợp với luật pháp quốc tế, vì lợi ích chung.

Thế giới cần Trung Quốc phát triển, hợp tác và Trung Quốc cũng cần môi trường quốc tế thuận lợi để phát triển mạnh mẽ. Nếu lãnh đạo Trung Quốc nhận thức đầy đủ điều đó thì sẽ có lợi cho chính dân tộc, nhân dân mình và cho an ninh, ổn định, hợp tác phát triển của khu vực và thế giới.

Tin tức ASEAN buổi sáng 15/9: Philippines số ca tử vong vì Covid-19 cao kỷ lục, ASEAN giữ thăng bằng trong cạnh tranh Mỹ-Trung

Tin tức ASEAN buổi sáng 15/9: Philippines số ca tử vong vì Covid-19 cao kỷ lục, ASEAN giữ thăng bằng trong cạnh tranh Mỹ-Trung

TGVN. Philippines ghi nhận số ca tử vong do Covid-19 kỷ lục, ASEAN giữ thăng bằng trong cạnh tranh Mỹ-Trung... là những thông tin chính ...

Thượng đỉnh EU-Trung Quốc: Không đạt được thỏa thuận chung, Châu Âu kêu gọi Trung Quốc tôn trọng luật pháp quốc tế ở Biển Đông

Thượng đỉnh EU-Trung Quốc: Không đạt được thỏa thuận chung, Châu Âu kêu gọi Trung Quốc tôn trọng luật pháp quốc tế ở Biển Đông

TGVN. Tối 14/9, Hội nghị Thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU)-Trung Quốc đã diễn ra theo hình thức trực tuyến với sự đồng chủ ...

Đồn đoán về khả năng thay thế Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc và mâu thuẫn quanh bài báo không được đăng

Đồn đoán về khả năng thay thế Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc và mâu thuẫn quanh bài báo không được đăng

TGVN. Những lời khen ngợi của Ngoại trưởng Mike Pompeo dành cho Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc Terry Branstad trên Twitter được xem như ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

XSHCM 27/2 - Kết quả xổ số Hồ Chí Minh hôm nay 27/2/2021 - SXHCM 27/2 - KGXSHCM thứ 7

XSHCM 27/2 - Kết quả xổ số Hồ Chí Minh hôm nay 27/2/2021 - SXHCM 27/2 - KGXSHCM thứ 7

XSHCM 27/2. KQXSHCM 27/2. Xổ số Hồ Chí Minh hôm nay ngày 27 tháng 2 năm 2021. Xo so Ho Chi Minh. KQXSHCM.
XSMB 27/2 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 27/2/2021 - SXMB 27/2 - dự đoán XSMB 28/2

XSMB 27/2 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 27/2/2021 - SXMB 27/2 - dự đoán XSMB 28/2

XSMB 27/2. Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 7 ngày 27 tháng 2 năm 2021. xo so mien bac. XSMB thứ 7. SXMB 27/2. KQSXMB.
Lịch âm 27/2 - Xem âm lịch hôm nay thứ 7 ngày 27/2/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 27/2/2021

Lịch âm 27/2 - Xem âm lịch hôm nay thứ 7 ngày 27/2/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 27/2/2021

Lịch âm 27/2. Âm lịch hôm nay 27/2. Xem âm lịch hôm nay ngày 27/2/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 27 tháng 2 năm 2021 hôm nay.
XSMT 27/2 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 27/2/2021 - SXMT 27/2 - dự đoán XSMT 28/2

XSMT 27/2 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 27/2/2021 - SXMT 27/2 - dự đoán XSMT 28/2

XSMT 27/2. Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 27 tháng 2 năm 2021. xo so mien trung. XSMT thứ 7. SXMT 27/2. KQSXMT.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 27/2: Tuổi Tý sự nghiệp thuận lợi, tuổi Dậu thu nhập ổn định

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 27/2: Tuổi Tý sự nghiệp thuận lợi, tuổi Dậu thu nhập ổn định

Tử vi hôm nay 27/2/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 7 ngày 27/2/2021: Bạch Dương nhân duyên thịnh, Song Tử tài chính rủng rỉnh

Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 7 ngày 27/2/2021: Bạch Dương nhân duyên thịnh, Song Tử tài chính rủng rỉnh

Tử vi hôm nay 27/2 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Vợ Thương Tín: 'Đâu phải sống xa nhau là vợ chồng không thương nhau'

Vợ Thương Tín: 'Đâu phải sống xa nhau là vợ chồng không thương nhau'

Vợ nghệ sĩ Thương Tín chia sẻ, việc sống xa nhau không phải không thương nhau, nhiều khi đó là khoảng cách để con cái không thấy ba mẹ cãi ...
Tin thế giới 26/2: Đòn 'nắn gân' đầu tiên của Tổng thống Biden ở Syria, Venezuela thẳng tay xử công dân Mỹ, Armenia căng như dây đàn

Tin thế giới 26/2: Đòn 'nắn gân' đầu tiên của Tổng thống Biden ở Syria, Venezuela thẳng tay xử công dân Mỹ, Armenia căng như dây đàn

Iran-Syria phản ứng với đòn không kích bất ngờ của Mỹ, quan hệ Mỹ-Venezuela, nguy cơ đảo chính ở Armenia... là một số tin thế giới nổi bật.
Quốc hội Hàn Quốc phê chuẩn 3 Công ước của LHQ về quyền của người lao động

Quốc hội Hàn Quốc phê chuẩn 3 Công ước của LHQ về quyền của người lao động

Quốc hội Hàn Quốc đã phê chuẩn thêm 3 công ước quan trọng của Liên hợp quốc về quyền của người lao động vốn bị trì hoãn từ lâu.
Biển Đông nhìn từ các phía (Kỳ 1)

Biển Đông nhìn từ các phía (Kỳ 1)

Biển Đông liên tục xuất hiện trong các hội nghị, diễn đàn, tuyên bố. Tàu quân sự đủ loại đang và sẽ hiện diện trên thực địa...
Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện

Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện 1

Khủng hoảng 6/1 lộ diện những khiếm khuyết, rệu rã của nền dân chủ Mỹ. Rồi đây, nhân tố nào quyết định chiều hướng tình hình Mỹ trong năm 2021? Phân tích.
Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Trung Quốc-EU ký kết thoả thuận về đầu tư sau 7 năm đàm phán. Điều gì khiến cả hai đều vừa cần vừa vội với việc ký kết nói trên. Báo TG&VN phân tích.
Anh-EU và hậu Brexit: Tình cảm dẫn dắt, lý trí quyết định

Anh-EU và hậu Brexit: Tình cảm dẫn dắt, lý trí quyết định

Anh-EU đã ký thỏa thuận về hợp tác hậu Brexit ngay trước thềm Giáng sinh. Thực chất của thỏa thuận đó là gì? Ai được và ai mất những gì? TG&VN phân tích.
Đại dịch Covid-19: vaccine trong cuộc chơi chính trị

Đại dịch Covid-19: vaccine trong cuộc chơi chính trị

Trong cuộc chiến chống Covid-19, vaccine đang là vấn đề thời sự nhất hiện nay. Nhưng, vaccine cũng được sử dụng trong cuộc chơi ảnh hưởng chính trị thế giới.
Mỹ, Nhật Bản và Pháp tập trận quân sự chung: Liên thủ đỡ liên minh

Mỹ, Nhật Bản và Pháp tập trận quân sự chung: Liên thủ đỡ liên minh

Động thái của Mỹ, Nhật Bản, Pháp tập trận quân sự chung tại vùng biển Nhật Bản, hàm chứa thông điệp gì, đích đến của thông điệp đó? TG&VN phân tích.
PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

Bầu cử Mỹ 2020 và “hậu bầu cử” vừa phản ánh thực trạng chính trị xã hội hiện tại ở nước Mỹ, vừa giống như điềm bất lành với tương lai của nước Mỹ. Phân ...
Cách Trung Quốc vận dụng sức mạnh mềm trên đất Anh

Cách Trung Quốc vận dụng sức mạnh mềm trên đất Anh

Sức mạnh mềm của Trung Quốc đang len lỏi vào từng ngóc ngách của nước Anh, giống như sông Thames chảy hàng thế kỷ qua Tháp London huyền thoại.
Tiêm phòng vaccine Covid-19: 'Trùm cuối' trong chính trường Malaysia

Tiêm phòng vaccine Covid-19: 'Trùm cuối' trong chính trường Malaysia

Kế hoạch tiêm phòng vaccine ngừa Covid-19 của Malaysia đang tạo ra những hiệu ứng tích cực cho Chính phủ của Thủ tướng Muhyiddin Yassin.
Chính quyền Tổng thống Joe Biden gia tăng sức ép 'bốn bề' với Trung Quốc trên Biển Đông

Chính quyền Tổng thống Joe Biden gia tăng sức ép 'bốn bề' với Trung Quốc trên Biển Đông

Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden bày tỏ lập trường cứng rắn đối với các yêu sách chủ quyền phi lý của Trung Quốc tại Biển Đông.
Đối thoại Mỹ-Triều có thể hồi sinh dưới thời Tổng thống Mỹ Joe Biden?

Đối thoại Mỹ-Triều có thể hồi sinh dưới thời Tổng thống Mỹ Joe Biden?

Liệu đối thoại Mỹ-Triều, vốn đã 'ngủ yên' từ Hội nghị thượng đỉnh Hà Nội (tháng 2/2019), sẽ được tái khởi động với chính quyền ông Joe Biden?
Trung Quốc lại tung 'chiêu bài' đất hiếm để 'dằn mặt' Mỹ

Trung Quốc lại tung 'chiêu bài' đất hiếm để 'dằn mặt' Mỹ

Trung Quốc đang thăm dò khả năng hạn chế xuất khẩu kim loại đất hiếm, hiện được sử dụng trong chế tạo các linh kiện quan trọng của máy bay chiến đấu của Mỹ.
Học giả Mỹ: Tổng thống Joe Biden sẽ gây áp lực tối đa với Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông

Học giả Mỹ: Tổng thống Joe Biden sẽ gây áp lực tối đa với Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông

Tổng thống Joe Biden cần nhanh chóng vạch ra kế hoạch mở rộng các hoạt động quân sự, tuần tra hàng hải ở Biển Đông.
Phiên bản di động