Trung Quốc trong xung đột Israel-Palestine: Nâng tầm nước lớn

Phan Quân
Xung đột Israel-Palestine là cơ hội để Trung Quốc, trên cương vị Chủ tịch Hội đồng Bảo an LHQ tháng 5, xây dựng hình ảnh nước lớn có trách nhiệm trong các vấn đề quốc tế.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Những ngày qua, xung đột Israel-Palestine tại dải Gaza đã trở thành tâm điểm của cộng đồng quốc tế bên cạnh dịch Covid-19.

Sau khi Hamas phóng 2.000 tên lửa sang bên kia biên giới, Israel đã tiến hành không kích nhiều công trình tại thành phố Gaza, trong đó có tòa nhà đặt văn phòng của một số cơ quan truyền thông quốc tế lớn như AP và Al-Jaazera.

Kể từ khi xung đột nổ ra ngày 10/5, ít nhất 149 người Palestine, trong đó có 43 trẻ em, đã thiệt mạng; thương vong của Israel là 10 người. Với việc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thề sẽ tiếp tục đáp trả các cuộc tấn công từ Palestine, đây chắc chắn không phải con số cuối cùng.

(05.17) Một tòa nhà đổ nát tại thành phố Gaza sau đợt không kích của Lực lượng phòng vệ Israel (IDF). (Nguồn: Reuters)
Một tòa nhà đổ nát tại thành phố Gaza sau đợt không kích của Lực lượng phòng vệ Israel (IDF). (Nguồn: Reuters)

Cộng đồng quốc tế đã có phản ứng. Dù nhiều quốc gia, đặc biệt là khối Arab Hồi giáo, chỉ trích Israel, song Washington vẫn duy trì quan điểm chiến dịch tấn công đáp trả của Nhà nước Do Thái là hành vi tự vệ chính đáng. Trong bối cảnh đó, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) được kỳ vọng có thể ra nghị quyết hạ nhiệt, tìm kiếm giải pháp cho xung đột Israel-Palestine.

Đây là áp lực lớn với Trung Quốc, Chủ tịch HĐBA LHQ tháng 5. Phát biểu ngày 3/5, Đại sứ Trung Quốc tại Liên hợp quốc Trương Quân khẳng định một trong các ưu tiên của Bắc Kinh là “khôi phục hòa bình và an ninh” châu Phi. Song nhìn vào thực tế, ưu tiên đó trước hết sẽ cần được thực hiện tại Gaza. Quan trọng hơn, đây là cơ hội để Trung Quốc, trên cương vị Chủ tịch HĐBA LHQ, cải thiện uy tín sau đại dịch Covid-19 và xây dựng hình ảnh một nước lớn có trách nhiệm.

Một công đôi việc

Đầu tiên, Trung Quốc mong muốn cải thiện hình ảnh quốc tế sau đại dịch Covid-19.

Cuộc điều tra muộn, với kết luận có phần thiếu rõ ràng của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chưa thể thuyết phục các nước phương Tây thôi chỉ trích Trung Quốc là nơi bắt nguồn của đại dịch Covid-19. Cáo buộc này gây tổn hại không nhỏ tới hình ảnh quốc tế của Bắc Kinh.

Ngoại giao vaccine của Trung Quốc có bước khởi động tốt nhưng dường như đang dần hụt hơi. Theo Liên đoàn Báo chí quốc tế (IFJ), ngoại giao vaccine, kết hợp với với truyền thông hiệu quả đã cải thiện hình ảnh Bắc Kinh: 56% quốc gia khảo sát đánh giá tích cực về Trung Quốc năm 2020.

Tuy nhiên, kết quả này khó kéo dài. Thành công của Bắc Kinh phụ thuộc vào nguồn cung, tốc độ và nhu cầu, song lợi thế ban đầu của Trung Quốc trên các lĩnh vực này đang suy giảm. Trung Quốc đặt mục tiêu tiêm vaccine Covid-19 cho 40% dân số, tương đương 560 triệu người tháng 6/2021. Như vậy, Bắc Kinh cần sản xuất 1,12 tỷ liều vaccine và phân phối 11,5 triệu liều/ngày.

Phát biểu ngày 3/5, Đại sứ Trung Quốc tại Liên hợp quốc Trương Quân khẳng định một trong các ưu tiên của Bắc Kinh là “khôi phục hòa bình và an ninh” tại châu Phi. Song nhìn vào thực tế, ưu tiên đó trước hết sẽ cần được thực hiện tại Gaza.

Dù vậy, công suất sản xuất hiện tại của Sinovac và Sinopharm chỉ là 5 triệu liều vaccine/ngày. Từ Thổ Nhĩ Kỳ đến Brazil, tình trạng chuyển giao chậm và sự thiếu hụt vaccine Trung Quốc đã khiến chiến dịch tiêm chủng bị trì hoãn, gây tổn hại uy tín của chính Bắc Kinh.

Thứ hai, Trung Quốc muốn xây dựng hình ảnh nước lớn có trách nhiệm. Tại Đối thoại Alaska tháng 3/2021, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban công tác ngoại sự Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc Dương Khiết Trì đã nói rằng Mỹ và Trung Quốc, “hai nước lớn chúng ta” cần gánh vác trách nhiệm đảm bảo hòa bình, an ninh, phát triển của khu vực và thế giới. Đóng vai trò dẫn dắt HĐBA LHQ trên cương vị chủ tịch, tìm kiếm một nghị quyết với nghị trình rõ ràng nhằm hạ nhiệt căng thẳng tại Israel-Palestine sẽ là cơ hội tốt để Trung Quốc thực hiện cam kết đó.

Vừa quen vừa lạ

Tuy nhiên, Bắc Kinh sẽ phải đối mặt với thuận lợi, thách thức nhất định khi thực hiện cam kết này.

Về thuận lợi, là ủy viên thường trực của HĐBA LHQ những ngày đầu, Trung Quốc đã có thời gian theo dõi câu chuyện Israel-Palestine kể từ khi giải pháp hai nước được thông qua năm 1947 tới nay. Trung Quốc cũng duy trì quan hệ tốt với cả Israel, Palestine và thế giới Arab Hồi giáo. Từ đó, Bắc Kinh sẽ có cơ sở nắm bắt nguyên nhân của xung đột, tìm kiếm giải pháp cần thiết.

Ngoài ra, theo Viện Nghiên cứu Mercator về Trung Quốc học có trụ sở tại Berlin (Đức), thời gian qua, Trung Quốc đẩy mạnh nỗ lực trung gian hòa giải tại Afghanistan, Bangladesh, Syria, Cộng hòa Dân chủ Congo, Rwanda… nhằm thể hiện vai trò nước lớn có trách nhiệm và thúc đẩy sáng kiến Vành đai và Con đường.

Riêng với Israel-Palestine, nỗ lực trung gian hòa giải đã được Bắc Kinh triển khai từ năm 2002, chủ yếu dựa vào biện pháp hòa giải truyền thống thông qua giao thiệp cấp lãnh đạo, hoạt động ngoại giao ở cơ quan đại diện sở tại, thăm cấp cao và đặc phái viên.

(05.17) Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị trong tham dự một diễn đàn thảo luận tại tỉnh Hồ Bắc ngày 12/4. (Nguồn: AP)
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã nêu ưu tiên bốn điểm về hạ nhiệt căng thẳng Israel-Palestine ngày 16/5 - Ảnh minh họa. (Nguồn: AP)

Tuy nhiên, Trung Quốc cũng sẽ phải đối mặt với ba thách thức đáng kể.

Đầu tiên, Trung Quốc, dù có nhiều năm theo dõi và trung gian hòa giải tại Israel-Palestine, chưa phải là nhân tố lớn hay có tiếng nói tại khu vực như Mỹ. Do đó, các tuyên bố hay nỗ lực trung gian hòa giải của Bắc Kinh khó mang lại những thay đổi lớn tới cục diện Trung Đông.

Quan trọng hơn, cách tiếp cận truyền thống của Bắc Kinh chưa thể phát huy tác dụng và căng thẳng tại Israel-Palestine không phải là ngoại lệ. Giao thiệp ở cấp lãnh đạo, hoạt động ở cơ quan đại diện, thăm cấp cao, cử đặc phái viên có thể thu hút sự chú ý của giới truyền thông, song chừng đó là chưa đủ để xây dựng một tiến trình hòa bình bền vững. Thêm vào đó, Bắc Kinh áp dụng một chiến lược hòa giải cho mọi xung đột, dù theo Hướng dẫn của LHQ về Hòa giải hiệu quả, một tiến trình hòa giải tích cực cần phản ánh đặc trưng của xung đột đó.

Cuối cùng, Trung Quốc sẽ phải đối mặt với phản đối quyết liệt từ Mỹ, ủy viên thường trực khác của HĐBA LHQ. Bất chấp điều chỉnh trong quan hệ với Tel Aviv, Washington duy trì sự ủng hộ với đồng minh và nhiều khả năng sẽ bỏ phiếu chống bất kỳ nghị quyết nào chỉ trích phía Israel.

Giao thiệp ở cấp lãnh đạo, hoạt động ở cơ quan đại diện, thăm cấp cao, cử đặc phái viên có thể thu hút sự chú ý của giới truyền thông, song chừng đó là chưa đủ để xây dựng một tiến trình hòa bình bền vững.

Trước mắt, Trung Quốc đã đưa ra một số động thái đáng chú ý.

Một mặt, sau khi xung đột Israel-Palestine nổ ra, Bắc Kinh đã lập tức kêu gọi các bên giảm căng thẳng, khẳng định sự ủng hộ đối với giải pháp hai nhà nước năm 1947, đồng thời hối thúc người Palestine và Israel nối lại đàm phán trên cơ sở này.

Mặt khác, Trung Quốc tiến hành triệu tập họp khẩn HĐBA LHQ, đồng thời lên án Mỹ gây cản trở việc đưa ra tuyên bố chung trong các cuộc họp kín giữa các quốc gia thành viên. Phát biểu khi chủ trì phiên họp trực tuyến công khai đầu tiên của HĐBA LHQ, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã nêu đề xuất 4 điểm của Bắc Kinh gồm: ngừng bắn và đình chỉ bạo lực là ưu tiên cao; hỗ trợ nhân đạo là yêu cầu cấp thiết; hỗ trợ quốc tế là nghĩa vụ; giải pháp hai nhà nước là nền tảng.

Tình hình vẫn diễn biến phức tạp, trong khi nhiệm kỳ Chủ tịch HĐBA LHQ tháng 5 của Trung Quốc chỉ còn 2 tuần là kết thúc. Vượt qua ngổn ngang thách thức, cắt tiếng rền vang của tên lửa tại Gaza, nối lại quan hệ Israel-Palestine sẽ là bài toán không hề đơn giản đối với Bắc Kinh.

TIN LIÊN QUAN
Xung đột Israel-Palestine: Thủ tướng Israel ra tuyên bố, Đức đề xuất lộ trình hạ nhiệt
Xung đột Israel-Palestine: Một mình một đường, Mỹ chặn HĐBA, xông xáo ở 'hậu trường'
Căng thẳng Israel-Palestine: Hội đồng Bảo an tiếp tục họp khẩn, Việt Nam lên án các cuộc tấn công nhằm vào dân thường
Xung đột Israel-Palestine: Trung Quốc nói lấy làm tiếc vì hành động của Mỹ, sốt sắng đề xuất giải pháp 4 điểm
Chảo lửa Trung Đông: Chiến trường Dải Gaza rung chuyển dưới bão không kích, Israel-Palestine khẩu chiến kịch liệt ở HĐBA

Đọc thêm

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng thăm và làm việc tại Ghana

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng thăm và làm việc tại Ghana

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng bày tỏ mong muốn tiếp tục đưa quan hệ Việt Nam-Ghana đi vào chiều sâu, thực chất, đặc biệt là về kinh tế.
XSMB 18/4, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 18/4/2024. dự đoán XSMB 18/4/2024

XSMB 18/4, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 18/4/2024. dự đoán XSMB 18/4/2024

XSMB 18/4 - SXMB 18/4. Trực tiếp xổ số miền Bắc 18/4/2024. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. dự đoán xổ số miền Bắc thứ 5. xổ số ...
XSMT 18/4, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ Năm ngày 18/4/2024. SXMT 18/4/2024

XSMT 18/4, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ Năm ngày 18/4/2024. SXMT 18/4/2024

XSMT 18/4 - trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 18/4/2024. xổ số hôm nay 18/4/2024. xổ số miền Trung thứ 5. SXMT 18/4. KQXSMT thứ 5
XSMN 18/4, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ Năm 18/4/2024. xổ số hôm nay 18/4/2024

XSMN 18/4, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ Năm 18/4/2024. xổ số hôm nay 18/4/2024

XSMN 18/4 - Kết quả xổ số ngày 18 tháng 4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 18/4/2024. XSMN thứ 5. xổ số hôm nay 18/4. xo so ...
Bảo tàng Báo chí Việt Nam: Thước phim thế kỷ

Bảo tàng Báo chí Việt Nam: Thước phim thế kỷ

Chuyến tham quan tại Bảo tàng Báo chí Việt Nam đã để lại ấn tượng sâu sắc với các sinh viên Học viện Ngoại giao.
Bạn gái đăng ảnh động viên tiền đạo Nguyễn Văn Tùng trước trận đấu U23 Việt Nam gặp U23 Kuwait

Bạn gái đăng ảnh động viên tiền đạo Nguyễn Văn Tùng trước trận đấu U23 Việt Nam gặp U23 Kuwait

Bạn gái tiền đạo Nguyễn Văn Tùng là Vũ Hoàng Yến đăng ảnh động viên tinh thần anh trước khi U23 Việt Nam đá trận ra quân giải U23 châu ...
Australia tung Chiến lược phòng thủ quốc gia đầu tiên: Định hình lại quân đội, mạnh tay với khoản đầu tư lịch sử

Australia tung Chiến lược phòng thủ quốc gia đầu tiên: Định hình lại quân đội, mạnh tay với khoản đầu tư lịch sử

Chính phủ Australia đang thực hiện khoản đầu tư mang tính lịch sử vào Quốc phòng và đã đưa ra những quyết định cứng rắn nhằm định hình lại ADF.
Israel tiết lộ kế hoạch phản đòn Iran, Mỹ cũng chuẩn bị ra tay trên một 'mặt trận'

Israel tiết lộ kế hoạch phản đòn Iran, Mỹ cũng chuẩn bị ra tay trên một 'mặt trận'

Lực lượng Phòng vệ Israel đã quyết định cách thức sẽ phản công Iran và các lực lượng ủy nhiệm, nhưng vẫn chưa chốt về thời điểm thực hiện.
Hội nghị Đại dương của chúng ta lần thứ 9: Nỗ lực quốc tế bảo vệ 'ngôi nhà chung' của sinh vật biển

Hội nghị Đại dương của chúng ta lần thứ 9: Nỗ lực quốc tế bảo vệ 'ngôi nhà chung' của sinh vật biển

Hội nghị Đại dương của chúng ta, được phát động vào năm 2014, là sự kiện quốc tế đầu tiên nhằm giải quyết tất cả các vấn đề liên quan đại dương.
Nga-Cuba bắt tay tương trợ tư pháp về hình sự

Nga-Cuba bắt tay tương trợ tư pháp về hình sự

Nga và Cuba vừa ký một chương trình hợp tác, trong đó bao gồm nội dung tương trợ tư pháp trong các vụ án hình sự.
Tổng thống Hàn Quốc phát biểu chính thức sau thất bại của đảng cầm quyền: Sẽ khiêm tốn lắng nghe người dân

Tổng thống Hàn Quốc phát biểu chính thức sau thất bại của đảng cầm quyền: Sẽ khiêm tốn lắng nghe người dân

Tổng thống Hàn Quốc điều hành một cuộc họp nội các trong ngày 16/4, sau khi đảng PPP cầm quyền thua phe đối lập chính trong cuộc bầu cử trước đó.
Cháy lớn tại sàn giao dịch chứng khoán Đan Mạch

Cháy lớn tại sàn giao dịch chứng khoán Đan Mạch

Ngày 16/4, vụ hỏa hoạn đốt cháy một sàn giao dịch chứng khoán lâu đời tại Copenhagen, Đan Mạch.
'Vén màn bí mật' về kho tên lửa của Lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran

'Vén màn bí mật' về kho tên lửa của Lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran

Theo trang mạng quân sự Nga, Iran hiện đang sở hữu kho tên lửa lớn nhất và đa dạng nhất ở Trung Đông.
Schengen và ‘giấc mơ có thật’ của hai nước Đông Âu

Schengen và ‘giấc mơ có thật’ của hai nước Đông Âu

Sau khi Bulgaria và Romania gia nhập, Schengen mở rộng thành khu vực đi lại tự do của 29 thành viên.
Các sáng kiến toàn cầu mới của Trung Quốc

Các sáng kiến toàn cầu mới của Trung Quốc

Sau một thập kỷ triển khai đại sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI), Trung Quốc tiếp tục mở rộng ảnh hưởng toàn cầu bằng các sáng kiến mới.
Sự tàn khốc chưa hồi kết

Sự tàn khốc chưa hồi kết

Cuộc xung đột Nga-Ukraine bước vào năm thứ ba và đang ngày càng trở nên khốc liệt.
Phong tục thú vị trong ngày lễ Phục sinh trên thế giới

Phong tục thú vị trong ngày lễ Phục sinh trên thế giới

Là ngày lễ quan trọng nhất của Kitô giáo, lễ Phục sinh được tổ chức ở nhiều nước châu Âu với những phong tục độc đáo, thú vị.
Vì tương lai dòng Mekong-Lan Thương

Vì tương lai dòng Mekong-Lan Thương

Cơ chế hợp tác Mekong-Lan Thương (MLC) ra đời tháng 3/2016, quy tụ sáu quốc gia ven sông là Trung Quốc, Việt Nam, Campuchia, Lào, Myanmar và Thái Lan.
Đại diện cấp cao EU: Thừa nhận cái giá phũ phàng từ ‘chảo lửa’ Trung Đông, EU chìm trong ‘ảo tưởng’ quá lâu, đặt an ninh vào tay Mỹ quá lâu

Đại diện cấp cao EU: Thừa nhận cái giá phũ phàng từ ‘chảo lửa’ Trung Đông, EU chìm trong ‘ảo tưởng’ quá lâu, đặt an ninh vào tay Mỹ quá lâu

Liên minh châu Âu (EU) cần thay đổi mô hình về sự hội nhập và mối quan hệ với phần còn lại của thế giới.
Liên minh Mỹ-Nhật: Tăng cường an ninh và mở rộng hợp tác

Liên minh Mỹ-Nhật: Tăng cường an ninh và mở rộng hợp tác

Nhật Bản và Mỹ nhất trí tăng cường liên minh an ninh ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, đồng thời cam kết trở thành đối tác toàn cầu.
Những điểm nhấn trong chuyến thăm Trung Quốc của Ngoại trưởng Nga

Những điểm nhấn trong chuyến thăm Trung Quốc của Ngoại trưởng Nga

Trong chuyến thăm Trung Quốc từ ngày 8-9/4, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã thảo luận nhằm tăng cường hợp tác an ninh trước nhiều thách thức.
Sẽ thế nào nếu NATO vắng bóng Mỹ?

Sẽ thế nào nếu NATO vắng bóng Mỹ?

Liệu NATO có thể củng cố quốc phòng và an ninh tập thể để thích ứng với chiến thắng có thể xảy ra của ông Donald Trump tại bầu cử Mỹ 2024 không?
Tác động của việc Triều Tiên thử thành công vũ khí siêu thanh chiến lược

Tác động của việc Triều Tiên thử thành công vũ khí siêu thanh chiến lược

Việc Triều Tiên thử nghiệm tên lửa siêu thanh mới cho thấy bước tiến về khả năng răn đe hạt nhân, đồng thời gia tăng cẳng thẳng khu vực.
Vụ tấn công khủng bố ở Moscow sẽ thay đổi cục diện xung đột Nga-Ukraine như thế nào?

Vụ tấn công khủng bố ở Moscow sẽ thay đổi cục diện xung đột Nga-Ukraine như thế nào?

Vụ khủng bố đẫm máu ở Moscow hôm 22/3 có thể tác động lớn đến chính sách đối ngoại của Nga, tạo ra bước ngoặt của xung đột Nga-Ukraine.
Phiên bản di động