Trung Quốc trong xung đột Israel-Palestine: Nâng tầm nước lớn

Phan Quân
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Xung đột Israel-Palestine là cơ hội để Trung Quốc, trên cương vị Chủ tịch Hội đồng Bảo an LHQ tháng 5, xây dựng hình ảnh nước lớn có trách nhiệm trong các vấn đề quốc tế.

Những ngày qua, xung đột Israel-Palestine tại dải Gaza đã trở thành tâm điểm của cộng đồng quốc tế bên cạnh dịch Covid-19.

Sau khi Hamas phóng 2.000 tên lửa sang bên kia biên giới, Israel đã tiến hành không kích nhiều công trình tại thành phố Gaza, trong đó có tòa nhà đặt văn phòng của một số cơ quan truyền thông quốc tế lớn như AP và Al-Jaazera.

Kể từ khi xung đột nổ ra ngày 10/5, ít nhất 149 người Palestine, trong đó có 43 trẻ em, đã thiệt mạng; thương vong của Israel là 10 người. Với việc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thề sẽ tiếp tục đáp trả các cuộc tấn công từ Palestine, đây chắc chắn không phải con số cuối cùng.

(05.17) Một tòa nhà đổ nát tại thành phố Gaza sau đợt không kích của Lực lượng phòng vệ Israel (IDF). (Nguồn: Reuters)
Một tòa nhà đổ nát tại thành phố Gaza sau đợt không kích của Lực lượng phòng vệ Israel (IDF). (Nguồn: Reuters)

Cộng đồng quốc tế đã có phản ứng. Dù nhiều quốc gia, đặc biệt là khối Arab Hồi giáo, chỉ trích Israel, song Washington vẫn duy trì quan điểm chiến dịch tấn công đáp trả của Nhà nước Do Thái là hành vi tự vệ chính đáng. Trong bối cảnh đó, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) được kỳ vọng có thể ra nghị quyết hạ nhiệt, tìm kiếm giải pháp cho xung đột Israel-Palestine.

Đây là áp lực lớn với Trung Quốc, Chủ tịch HĐBA LHQ tháng 5. Phát biểu ngày 3/5, Đại sứ Trung Quốc tại Liên hợp quốc Trương Quân khẳng định một trong các ưu tiên của Bắc Kinh là “khôi phục hòa bình và an ninh” châu Phi. Song nhìn vào thực tế, ưu tiên đó trước hết sẽ cần được thực hiện tại Gaza. Quan trọng hơn, đây là cơ hội để Trung Quốc, trên cương vị Chủ tịch HĐBA LHQ, cải thiện uy tín sau đại dịch Covid-19 và xây dựng hình ảnh một nước lớn có trách nhiệm.

Một công đôi việc

Đầu tiên, Trung Quốc mong muốn cải thiện hình ảnh quốc tế sau đại dịch Covid-19.

Cuộc điều tra muộn, với kết luận có phần thiếu rõ ràng của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chưa thể thuyết phục các nước phương Tây thôi chỉ trích Trung Quốc là nơi bắt nguồn của đại dịch Covid-19. Cáo buộc này gây tổn hại không nhỏ tới hình ảnh quốc tế của Bắc Kinh.

Ngoại giao vaccine của Trung Quốc có bước khởi động tốt nhưng dường như đang dần hụt hơi. Theo Liên đoàn Báo chí quốc tế (IFJ), ngoại giao vaccine, kết hợp với với truyền thông hiệu quả đã cải thiện hình ảnh Bắc Kinh: 56% quốc gia khảo sát đánh giá tích cực về Trung Quốc năm 2020.

Tuy nhiên, kết quả này khó kéo dài. Thành công của Bắc Kinh phụ thuộc vào nguồn cung, tốc độ và nhu cầu, song lợi thế ban đầu của Trung Quốc trên các lĩnh vực này đang suy giảm. Trung Quốc đặt mục tiêu tiêm vaccine Covid-19 cho 40% dân số, tương đương 560 triệu người tháng 6/2021. Như vậy, Bắc Kinh cần sản xuất 1,12 tỷ liều vaccine và phân phối 11,5 triệu liều/ngày.

Phát biểu ngày 3/5, Đại sứ Trung Quốc tại Liên hợp quốc Trương Quân khẳng định một trong các ưu tiên của Bắc Kinh là “khôi phục hòa bình và an ninh” tại châu Phi. Song nhìn vào thực tế, ưu tiên đó trước hết sẽ cần được thực hiện tại Gaza.

Dù vậy, công suất sản xuất hiện tại của Sinovac và Sinopharm chỉ là 5 triệu liều vaccine/ngày. Từ Thổ Nhĩ Kỳ đến Brazil, tình trạng chuyển giao chậm và sự thiếu hụt vaccine Trung Quốc đã khiến chiến dịch tiêm chủng bị trì hoãn, gây tổn hại uy tín của chính Bắc Kinh.

Thứ hai, Trung Quốc muốn xây dựng hình ảnh nước lớn có trách nhiệm. Tại Đối thoại Alaska tháng 3/2021, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban công tác ngoại sự Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc Dương Khiết Trì đã nói rằng Mỹ và Trung Quốc, “hai nước lớn chúng ta” cần gánh vác trách nhiệm đảm bảo hòa bình, an ninh, phát triển của khu vực và thế giới. Đóng vai trò dẫn dắt HĐBA LHQ trên cương vị chủ tịch, tìm kiếm một nghị quyết với nghị trình rõ ràng nhằm hạ nhiệt căng thẳng tại Israel-Palestine sẽ là cơ hội tốt để Trung Quốc thực hiện cam kết đó.

Vừa quen vừa lạ

Tuy nhiên, Bắc Kinh sẽ phải đối mặt với thuận lợi, thách thức nhất định khi thực hiện cam kết này.

Về thuận lợi, là ủy viên thường trực của HĐBA LHQ những ngày đầu, Trung Quốc đã có thời gian theo dõi câu chuyện Israel-Palestine kể từ khi giải pháp hai nước được thông qua năm 1947 tới nay. Trung Quốc cũng duy trì quan hệ tốt với cả Israel, Palestine và thế giới Arab Hồi giáo. Từ đó, Bắc Kinh sẽ có cơ sở nắm bắt nguyên nhân của xung đột, tìm kiếm giải pháp cần thiết.

Ngoài ra, theo Viện Nghiên cứu Mercator về Trung Quốc học có trụ sở tại Berlin (Đức), thời gian qua, Trung Quốc đẩy mạnh nỗ lực trung gian hòa giải tại Afghanistan, Bangladesh, Syria, Cộng hòa Dân chủ Congo, Rwanda… nhằm thể hiện vai trò nước lớn có trách nhiệm và thúc đẩy sáng kiến Vành đai và Con đường.

Riêng với Israel-Palestine, nỗ lực trung gian hòa giải đã được Bắc Kinh triển khai từ năm 2002, chủ yếu dựa vào biện pháp hòa giải truyền thống thông qua giao thiệp cấp lãnh đạo, hoạt động ngoại giao ở cơ quan đại diện sở tại, thăm cấp cao và đặc phái viên.

(05.17) Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị trong tham dự một diễn đàn thảo luận tại tỉnh Hồ Bắc ngày 12/4. (Nguồn: AP)
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã nêu ưu tiên bốn điểm về hạ nhiệt căng thẳng Israel-Palestine ngày 16/5 - Ảnh minh họa. (Nguồn: AP)

Tuy nhiên, Trung Quốc cũng sẽ phải đối mặt với ba thách thức đáng kể.

Đầu tiên, Trung Quốc, dù có nhiều năm theo dõi và trung gian hòa giải tại Israel-Palestine, chưa phải là nhân tố lớn hay có tiếng nói tại khu vực như Mỹ. Do đó, các tuyên bố hay nỗ lực trung gian hòa giải của Bắc Kinh khó mang lại những thay đổi lớn tới cục diện Trung Đông.

Quan trọng hơn, cách tiếp cận truyền thống của Bắc Kinh chưa thể phát huy tác dụng và căng thẳng tại Israel-Palestine không phải là ngoại lệ. Giao thiệp ở cấp lãnh đạo, hoạt động ở cơ quan đại diện, thăm cấp cao, cử đặc phái viên có thể thu hút sự chú ý của giới truyền thông, song chừng đó là chưa đủ để xây dựng một tiến trình hòa bình bền vững. Thêm vào đó, Bắc Kinh áp dụng một chiến lược hòa giải cho mọi xung đột, dù theo Hướng dẫn của LHQ về Hòa giải hiệu quả, một tiến trình hòa giải tích cực cần phản ánh đặc trưng của xung đột đó.

Cuối cùng, Trung Quốc sẽ phải đối mặt với phản đối quyết liệt từ Mỹ, ủy viên thường trực khác của HĐBA LHQ. Bất chấp điều chỉnh trong quan hệ với Tel Aviv, Washington duy trì sự ủng hộ với đồng minh và nhiều khả năng sẽ bỏ phiếu chống bất kỳ nghị quyết nào chỉ trích phía Israel.

Giao thiệp ở cấp lãnh đạo, hoạt động ở cơ quan đại diện, thăm cấp cao, cử đặc phái viên có thể thu hút sự chú ý của giới truyền thông, song chừng đó là chưa đủ để xây dựng một tiến trình hòa bình bền vững.

Trước mắt, Trung Quốc đã đưa ra một số động thái đáng chú ý.

Một mặt, sau khi xung đột Israel-Palestine nổ ra, Bắc Kinh đã lập tức kêu gọi các bên giảm căng thẳng, khẳng định sự ủng hộ đối với giải pháp hai nhà nước năm 1947, đồng thời hối thúc người Palestine và Israel nối lại đàm phán trên cơ sở này.

Mặt khác, Trung Quốc tiến hành triệu tập họp khẩn HĐBA LHQ, đồng thời lên án Mỹ gây cản trở việc đưa ra tuyên bố chung trong các cuộc họp kín giữa các quốc gia thành viên. Phát biểu khi chủ trì phiên họp trực tuyến công khai đầu tiên của HĐBA LHQ, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã nêu đề xuất 4 điểm của Bắc Kinh gồm: ngừng bắn và đình chỉ bạo lực là ưu tiên cao; hỗ trợ nhân đạo là yêu cầu cấp thiết; hỗ trợ quốc tế là nghĩa vụ; giải pháp hai nhà nước là nền tảng.

Tình hình vẫn diễn biến phức tạp, trong khi nhiệm kỳ Chủ tịch HĐBA LHQ tháng 5 của Trung Quốc chỉ còn 2 tuần là kết thúc. Vượt qua ngổn ngang thách thức, cắt tiếng rền vang của tên lửa tại Gaza, nối lại quan hệ Israel-Palestine sẽ là bài toán không hề đơn giản đối với Bắc Kinh.

TIN LIÊN QUAN
Xung đột Israel-Palestine: Thủ tướng Israel ra tuyên bố, Đức đề xuất lộ trình hạ nhiệt
Xung đột Israel-Palestine: Một mình một đường, Mỹ chặn HĐBA, xông xáo ở 'hậu trường'
Căng thẳng Israel-Palestine: Hội đồng Bảo an tiếp tục họp khẩn, Việt Nam lên án các cuộc tấn công nhằm vào dân thường
Xung đột Israel-Palestine: Trung Quốc nói lấy làm tiếc vì hành động của Mỹ, sốt sắng đề xuất giải pháp 4 điểm
Chảo lửa Trung Đông: Chiến trường Dải Gaza rung chuyển dưới bão không kích, Israel-Palestine khẩu chiến kịch liệt ở HĐBA

Xem nhiều

Đọc thêm

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam tham gia xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch giữa Việt Nam và Hoa Kỳ

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam tham gia xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch giữa Việt Nam và Hoa Kỳ

Baoquocte.vn. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam tham gia xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch trong khuôn khổ chuyến thăm của Thủ tướng Phạm Minh Chính tới Hoa Kỳ.
Chủ tịch nước trao Giải thưởng Hồ Chí Minh cho hai công trình về công nghệ quốc phòng

Chủ tịch nước trao Giải thưởng Hồ Chí Minh cho hai công trình về công nghệ quốc phòng

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước nhấn mạnh hai công trình đạt giải là kết quả của quá trình nghiên cứu, cống hiến trí tuệ và tài năng của các nhà khoa học.
Liên hợp quốc hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu vì xung đột Nga-Ukraine

Liên hợp quốc hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu vì xung đột Nga-Ukraine

Baoquocte.vn. Kinh tế toàn cầu dự kiến sẽ chỉ tăng 3,1% trong năm nay, giảm so với dự báo đưa ra hồi tháng 1/2022, phần lớn là do xung đột Nga-Ukraine.
SEA Games 31: Những đôi 'vợ chồng Vàng' của Đoàn Thể thao Việt Nam

SEA Games 31: Những đôi 'vợ chồng Vàng' của Đoàn Thể thao Việt Nam

Baoquocte.vn. Vợ chồng Khánh Thi (HLV Nguyễn Hồng Thi) - VĐV Phan Hiển có thể xem là cặp đôi được chú ý nhiều nhất của Thể thao Việt Nam tại SEA ...
HLV Mai Đức Chung: 'Chiến thắng này như món quà trước ngày sinh nhật Bác Hồ'

HLV Mai Đức Chung: 'Chiến thắng này như món quà trước ngày sinh nhật Bác Hồ'

Baoquocte.vn. HLV đội tuyển nữ Việt Nam Mai Đức Chung cho biết, ông hài lòng với kết quả trận đấu và muốn dành chiến thắng này như món quà trước ngày ...
Mỹ tuyên bố chính thức 'trở lại' Kiev, bổ nhiệm Đại sứ tại Ukraine sau 3 năm bỏ trống

Mỹ tuyên bố chính thức 'trở lại' Kiev, bổ nhiệm Đại sứ tại Ukraine sau 3 năm bỏ trống

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Mỹ tại Kiev đã mở cửa trở lại từ ngày 18/5, sau 3 tháng đóng cửa vì chiến dịch quân sự đặc biệt mà Nga phát động ...
Cách ly 750 ngày vì... Covid-19

Cách ly 750 ngày vì... Covid-19

Baoquocte.vn. Sara Anne Willette, sống ở bang Iowa (Mỹ), đã trải qua hơn 750 ngày cách ly kể từ khi đại dịch Covid-19 bắt đầu, do chứng suy giảm miễn dịch.
Hạm đội Baltic của Nga được bổ sung hai chiến hạm tên lửa

Hạm đội Baltic của Nga được bổ sung hai chiến hạm tên lửa

Baoquocte.vn. Lực lượng Hạm đội Baltic sẽ sớm được bổ sung hai tàu tên lửa thuộc đề án Karakurt và Buyan-M, còn khinh hạm Neustrashimy sẽ trở lại đội ngũ.
Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đồng hành cùng Nova Group đào tạo nguồn nhân lực điều dưỡng chất lượng cao

Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đồng hành cùng Nova Group đào tạo nguồn nhân lực điều dưỡng chất lượng cao

Baoquocte.vn. Mới đây, tập đoàn Nova Group đã ký kết hợp tác cùng với Bệnh viện Đại học Y Hà Nội trong việc triển khai và đào tạo nguồn nhân lực ...
Tài tử Tom Cruise lịch lãm và trẻ trung dự Liên hoan Cannes 2022

Tài tử Tom Cruise lịch lãm và trẻ trung dự Liên hoan Cannes 2022

Baoquocte.vn. Tài tử Tom Cruise tới thảm đỏ Cannes trong tiếng hò reo cuồng nhiệt của người hâm mộ sau 30 năm vắng bóng tại liên hoan phim quốc tế danh ...
Mỹ tuyên bố chính thức 'trở lại' Kiev, bổ nhiệm Đại sứ tại Ukraine sau 3 năm bỏ trống

Mỹ tuyên bố chính thức 'trở lại' Kiev, bổ nhiệm Đại sứ tại Ukraine sau 3 năm bỏ trống

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Mỹ tại Kiev đã mở cửa trở lại từ ngày 18/5, sau 3 tháng đóng cửa vì chiến dịch quân sự đặc biệt mà Nga phát động ở Ukraine hôm 24/2.
Đoán Triều Tiên sắp có hành động, Mỹ vào thế sẵn sàng, Tổng thống Biden sẽ không đến Khu phi quân sự

Đoán Triều Tiên sắp có hành động, Mỹ vào thế sẵn sàng, Tổng thống Biden sẽ không đến Khu phi quân sự

Baoquocte.vn. Mỹ khẳng định đã chuẩn bị cho kịch bản Triều Tiên thử hạt nhân hoặc tên lửa nhân chuyến thăm sắp tới của ông Biden đến Nhật Bản và Hàn Quốc.
Nga 'nhờ' WHO tác động đến Ukraine

Nga 'nhờ' WHO tác động đến Ukraine

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Nga cho rằng, WHO cần tránh đưa ra các quyết định mang tính chính trị hoá có thể đe dọa đến hợp tác quốc tế trong lĩnh vực y tế.
Vừa tung chiêu trả miếng phương Tây, Nga bật tín hiệu đối thoại

Vừa tung chiêu trả miếng phương Tây, Nga bật tín hiệu đối thoại

Baoquocte.vn. Chủ tịch Thượng viện Nga tuyên bố, đối thoại với phương Tây có thể được nối lại sau khi Moscow hoàn thành chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine.
EU hành động tiến tới tham vọng lớn

EU hành động tiến tới tham vọng lớn

Baoquocte.vn. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel tuyên bố ủng hộ quá trình hội nhập từng bước vào EU và thành lập một Cộng đồng địa chính trị châu Âu.
Nga xác nhận sử dụng vũ khí diệt UAV mới nhất ở Ukraine

Nga xác nhận sử dụng vũ khí diệt UAV mới nhất ở Ukraine

Baoquocte.vn. Phó Thủ tướng Nga xác nhận, quân đội nước này đang sử dụng hệ thống laser chiến đấu thế hệ mới ở Ukraine để tiêu diệt máy bay không người lái.
5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

Baoquocte.vn. Xung đột tại Ukraine đã làm gia tăng căng thẳng Nga-NATO. Một số vũ khí Nga có thể khiến NATO phải dè chừng trước khi có bất cứ động thái nào.
Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Baoquocte.vn. Suy thoái tài nguyên đất cũng là nguyên nhân của 'dịch bệnh được truyền nhiễm từ động vật hoang dã sang người'.
Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Baoquocte.vn. Thổ Nhĩ Kỳ thông báo nước này phát động chiến dịch có quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu thuộc PKK ở vùng biên giới miền Bắc Iraq giáp với nước này.
60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

Baoquocte.vn. Sông Thames đã trải qua một cú 'chuyển mình' ngoạn mục và trở thành một trong những con sông sạch nhất thế giới chảy qua một thành phố.
Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Baoquocte.vn. Các nước phương Tây liên tục tung ra các gói hỗ trợ quân sự, bao gồm các loại vũ khí tấn công tối tân, giúp Ukraine tăng cường khả năng phòng thủ.
Sự thật đằng sau cáo buộc Nga sử dụng vũ khí hóa học tại Mariupol

Sự thật đằng sau cáo buộc Nga sử dụng vũ khí hóa học tại Mariupol

Baoquocte.vn. Tại Mariupol, Ukraine cáo buộc Nga sử dụng 'một chất độc không rõ nguồn gốc' bị tình nghi là vũ khí hóa học làm dấy lên lo ngại. Đâu là sự thật?
Khởi động chiến lược kinh tế mới đối với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Mỹ tham vọng gì?

Khởi động chiến lược kinh tế mới đối với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Mỹ tham vọng gì?

Baoquocte.vn. Chiến lược kinh tế mới của Mỹ đối với khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương có thể được Tổng thống Biden khởi động trong chuyến công du châu Á tới đây.
Chính sách của Australia đối với Trung Quốc hậu bầu cử: Tiếp tục đường lối cứng rắn?

Chính sách của Australia đối với Trung Quốc hậu bầu cử: Tiếp tục đường lối cứng rắn?

Baoquocte.vn. Quan hệ giữa Australia và Trung Quốc sẽ tiếp tục đối kháng. Trung Quốc đang đặt ra nhiều mối lo ngại về an ninh đối với Thái Bình Dương.
Vũ khí khí đốt Nga có thực sự lợi hại?

Vũ khí khí đốt Nga có thực sự lợi hại?

Baoquocte.vn. Liệu vũ khí khí đốt Nga nhằm ổn định nền kinh tế trước các lệnh trừng phạt và gây sức ép lên các quốc gia EU có hiệu quả?
Báo chí quốc tế: Việt Nam đóng vai trò chủ chốt trong định hình quan hệ Hoa Kỳ-ASEAN

Báo chí quốc tế: Việt Nam đóng vai trò chủ chốt trong định hình quan hệ Hoa Kỳ-ASEAN

Baoquocte.vn. Thủ tướng Việt Nam Phạm Minh Chính đã có chuyến thăm thành công tới Hoa Kỳ nhằm thúc đẩy quan hệ đối tác, bao gồm cả quan hệ ASEAN-Hoa Kỳ.
Thổ Nhĩ Kỹ và chiến lược ngoại giao 'không ngủ' trong tháng lễ Ramadan

Thổ Nhĩ Kỹ và chiến lược ngoại giao 'không ngủ' trong tháng lễ Ramadan

Baoquocte.vn. Trong tháng Ramadan, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tiến hành các hoạt động ngoại giao dồn dập khi liên tục gặp 21 nhà lãnh đạo thế giới.
Philippines và 'hành trình mới' trong quan hệ với Trung Quốc và Mỹ

Philippines và 'hành trình mới' trong quan hệ với Trung Quốc và Mỹ

Baoquocte.vn. Cựu Thượng nghị sĩ Marcos Jr đã giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử tổng thống Philippines.
Phiên bản di động