Trung Quốc và AUKUS: Căng thẳng còn ở phía trước

Minh Vương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Phó Giáo sư Jian Zhang, Đại học New South Wales (Australia) nhận định, hành động gần đây của Trung Quốc báo hiệu về thái độ quyết liệt hơn của Bắc Kinh trước Thỏa thuận an ninh Australia-Anh-Mỹ (AUKUS) thời gian tới.
Trung Quốc sẽ bày tỏ thái độ gay gắt hơn với AUKUS thời gian tới. Trong ảnh, tàu ngầm Hải quân Hoàng gia Australia HMS Sheean cập bến cảng Hobart, Australia ngày 1/4. (Nguồn: Getty Images)
Trung Quốc sẽ bày tỏ thái độ gay gắt hơn với AUKUS thời gian tới. Trong ảnh, tàu ngầm Hải quân Hoàng gia Australia HMS Sheean cập bến cảng Hobart, Australia ngày 1/4. (Nguồn: Getty Images)

Từ cuộc đối đầu tại IAEA…

Ngày 2/10, ấn phẩm tiếng Anh tờ Trung Hoa Nhật báo (Trung Quốc) tuyên bố, Bắc Kinh đã giành chiến thắng ngoại giao tại Đại hội đồng lần thứ 66 của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) được tổ chức tại Vienna (Áo) từ ngày 26-30/9.

Phái đoàn Trung Quốc tham dự hội nghị đã “ngăn chặn” thành công nỗ lực của ba quốc gia AUKUS: theo đó, Mỹ, Anh và Australia đã đề xuất sửa đổi nghị quyết về các biện pháp đảm bảo an toàn của IAEA nhằm “minh oan” cho thỏa thuận trong khuôn khổ Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).

Tuy nhiên, bài báo cho rằng, do sự phản đối của Trung Quốc, ba quốc gia AUKUS cuối cùng đã phải rút lại đề xuất sửa đổi. Trả lời phỏng vấn sau hội nghị IAEA, Đại sứ Trung Quốc tại Liên hợp quốc Trương Quân đã mô tả các cuộc trao đổi về tàu ngầm hạt nhân tại hội nghị là “quyết liệt chưa từng có” và “quan trọng chưa từng có”. Mặc dù vậy, cũng có một số thông tin cho rằng, nghị quyết chống AUKUS do Trung Quốc tài trợ cũng đã bị chặn tại hội nghị.

Trận chiến ngoại giao tại hội nghị IAEA chỉ là một trong hàng loạt các thách thức và pháp lý do Trung Quốc triển khai nhằm chống lại AUKUS trong khuôn khổ NPT. Kể từ khi AUKUS xuất hiện, Bắc Kinh đã chỉ trích gay gắt, cho rằng thỏa thuận này gây rủi ro cho phổ biến vũ khí hạt nhân, khơi mào chạy đua vũ trang và phá hoại hòa bình cũng như sự ổn định khu vực.

Tháng 7/2022, hai viện trực thuộc nhà nước Trung Quốc, Hiệp hội giải trừ quân bị và kiểm soát vũ khí Trung Quốc và Viện Chiến lược công nghiệp hạt nhân Trung Quốc, đã cùng nhau công bố báo cáo về AUKUS.

Báo cáo dài 12.000 từ có tiêu đề Một âm mưu nguy hiểm: Nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân từ việc hợp tác SSN trong bối cảnh AUKUS nhận định rằng, thỏa thuận này là “hành động phổ biến vũ khí hạt nhân trắng trợn” và “vi phạm nghiêm trọng” mục tiêu, mục đích của NPT. Theo đó, thỏa thuận đã thiết lập “tiền lệ nguy hiểm” khi chuyển giao vật liệu hạt nhân cấp vũ khí từ các bên có vũ khí hạt nhân (Mỹ và Anh) sang một bên không có vũ khí hạt nhân (Australia).

Tuy nhiên, phản ứng của Bắc Kinh đã vượt ra ngoài chỉ trích đơn thuần. Từ tháng 11/2021, theo yêu cầu Trung Quốc, vấn đề tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân đã được đưa vào chương trình nghị sự tại các cuộc họp của Hội đồng Thống đốc IAEA để tranh luận.

Đáng chú ý, tại cuộc họp của Hội đồng IAEA từ ngày 12-16/9, Trung Quốc đã chỉ trích gay gắt Tổng giám đốc Rafael Grossi sau khi ông công bố báo cáo về sự tham gia của cơ quan này với các bên AUKUS để tìm ra các biện pháp bảo vệ trong quá trình hợp tác chế tạo tàu ngầm.

Các hành động mạnh mẽ của Bắc Kinh tại IAEA phản ánh sự lo lắng sâu sắc của nước này về tác động của AUKUS đối với lợi ích an ninh quốc gia của Trung Quốc. Các nhà phân tích an ninh Trung Quốc phần lớn coi AUKUS về cơ bản là một nhóm quân sự chống Trung Quốc, được hình thành như một phần trong chiến lược cạnh tranh của Mỹ với Trung Quốc và đại diện cho “bước đi quan trọng” của Mỹ nhằm xây dựng một “NATO châu Á - Thái Bình Dương”.

…tới quan ngại về “lấp đầy khoảng trống”

Một nhà nghiên cứu từ Viện Pangoal (Trung Quốc) nhận định, AUKUS sẽ “lấp đầy khoảng trống” về hợp tác quân sự trong chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ, vốn là điểm yếu chính của nhóm Bộ tứ.

Theo chuyên gia này, Bộ tứ cạnh tranh với Trung Quốc trong chuỗi cung ứng, phát triển cơ sở hạ tầng, an ninh không gian và mạng song chỉ có tiềm năng hợp tác hạn chế trên khía cạnh quân sự, quốc phòng.

Ngược lại, AUKUS phản ánh sự đổi mới về hợp tác quân sự của Mỹ ở khu vực. AUKUS có thể nhanh chóng tăng cường khả năng quân sự, đẩy nhanh việc tích hợp các hệ thống hoạt động quân sự các đồng minh của Mỹ, cũng như duy trì và nâng cao ưu thế quân sự của liên minh do Washington lãnh đạo trong khu vực.

Ngoài lo ngại về mối đe dọa quân sự trực tiếp do AUKUS và các hợp tác công nghệ quân sự quan trọng khác, giới phân tích Trung Quốc lo lắng về tác động rộng lớn hơn của AUKUS đối với môi trường an ninh bên ngoài.

Giáo sư Li Hai Dong, Viện Quan hệ quốc tế, Học viện Ngoại giao Trung Quốc lưu ý rằng, AUKUS gần như là một “bản sao” của chiến lược hậu Chiến tranh Lạnh của Mỹ thông qua mở rộng NATO, loại bỏ ảnh hưởng của Nga về an ninh châu Âu. Ông cảnh báo Trung Quốc nên tránh bị “biến thành một nước Nga khác”, lưu ý những thách thức bên ngoài nghiệt ngã mà Trung Quốc phải đối mặt.

Vai trò của Australia trong nhóm AUKUS và tác động đối với quan hệ Australia-Trung Quốc cũng là tâm điểm phân tích. Một nhà phân tích Trung Quốc lưu ý Australia có nguy cơ trở thành “tuyến đầu” của Mỹ ở Tây Thái Bình Dương, khi Canberra đang dần đứng về phía Washington. Điều này cũng đòi hỏi Australia phải hội nhập sâu hơn vào hệ thống tác chiến của quân đội Mỹ, đồng thời khiến nước này xa Trung Quốc trên mọi khía cạnh của quan hệ song phương, qua đó tăng nguy cơ xung đột quân sự.

Mỹ, Anh, Australia ra tuyên bố kỷ niệm 1 năm hình thành liên minh AUKUS với 'những bước tiến đáng kể'

Mỹ, Anh, Australia ra tuyên bố kỷ niệm 1 năm hình thành liên minh AUKUS với 'những bước tiến đáng kể'

Lãnh đạo các nước Mỹ, Anh và Australia ngày 23/9 ra tuyên bố nhân dịp kỷ niệm 1 năm hình thành thỏa thuận an ninh ...

Trung Quốc cáo buộc liên minh AUKUS bắt IAEA làm 'con tin' hòng phổ biến vũ khí hạt nhân

Trung Quốc cáo buộc liên minh AUKUS bắt IAEA làm 'con tin' hòng phổ biến vũ khí hạt nhân

Trong văn bản gửi các thành viên Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), Trung Quốc cáo buộc liên minh AUKUS đang tìm ...

Trung Quốc muốn IAEA bàn về AUKUS, Nga sẵn sàng làm điều này ở Ukraine

Trung Quốc muốn IAEA bàn về AUKUS, Nga sẵn sàng làm điều này ở Ukraine

Trung Quốc cho rằng IAEA cần thảo luận thêm về thỏa thuận an ninh AUKUS, trong khi Nga khẳng định sẵn sàng cho tổ chức ...

Liên hợp quốc khẳng định không có thẩm quyền đánh giá về thỏa thuận AUKUS

Liên hợp quốc khẳng định không có thẩm quyền đánh giá về thỏa thuận AUKUS

Chủ tịch Hội nghị đánh giá lại Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) Gustavo Zlauvinen cho rằng, quyền quyết định xem ...

IAEA cảnh báo AUKUS về dự án tàu ngầm hạt nhân của Australia

IAEA cảnh báo AUKUS về dự án tàu ngầm hạt nhân của Australia

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cảnh báo, dự án mua tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Australia có ...

(theo International Affairs)

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 2/2/2023: Bảo Bình sự nghiệp vụt sáng

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 2/2/2023: Bảo Bình sự nghiệp vụt sáng

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 2/2/2023 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Điện mừng Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand

Điện mừng Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand

Baoquocte.vn. Nhân dịp bà Nanaia Mahuta được tái bổ nhiệm làm Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã gửi điện chúc mừng.
Tổng thống Philippines thăm Nhật Bản, ký kết ít nhất 7 thỏa thuận

Tổng thống Philippines thăm Nhật Bản, ký kết ít nhất 7 thỏa thuận

Baoquocte.vn. Philippines và Nhật Bản ký các thỏa thuận tăng cường hợp tác quốc phòng và phát triển cơ sở hạ tầng nhân chuyến thăm của Tổng thống Ferdinand Marcos Jr.
Giá tiêu hôm nay 2/2/2023: Xuất hiện tín hiệu tích cực; hồ tiêu nhập từ Trung Quốc không đủ tác động đến thị trường, giá cả tại Việt Nam

Giá tiêu hôm nay 2/2/2023: Xuất hiện tín hiệu tích cực; hồ tiêu nhập từ Trung Quốc không đủ tác động đến thị trường, giá cả tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước tăng nhẹ ở một số địa phương trọng điểm, giao dịch từ 56.000 – 58.500 đ/kg.
Giá vàng hôm nay 2/2/2023: Giá vàng được 'săn đón', 'cá mập' mạnh tay mua thêm, giá giảm chỉ trong chốc lát?

Giá vàng hôm nay 2/2/2023: Giá vàng được 'săn đón', 'cá mập' mạnh tay mua thêm, giá giảm chỉ trong chốc lát?

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 2/2/2023 bật tăng trở lại trên thị trường thế giới sau phiên giảm giá bất ngờ.
S&P Global lạc quan về sản lượng công nghiệp Việt Nam, dự báo tăng 6,6%

S&P Global lạc quan về sản lượng công nghiệp Việt Nam, dự báo tăng 6,6%

Baoquocte.vn. Có những dấu hiệu cho thấy nhu cầu ngành sản xuất đã cải thiện khi số lượng đơn đặt hàng mới giảm chậm hơn và số lượng đơn đặt hàng ...
Tổng thống Philippines thăm Nhật Bản, ký kết ít nhất 7 thỏa thuận

Tổng thống Philippines thăm Nhật Bản, ký kết ít nhất 7 thỏa thuận

Baoquocte.vn. Philippines và Nhật Bản ký các thỏa thuận tăng cường hợp tác quốc phòng và phát triển cơ sở hạ tầng nhân chuyến thăm của Tổng thống Ferdinand Marcos Jr.
Tin thế giới 1/2: NATO đang 'mơ' Nga thất bại? Ukraine 'than thở' về đảm bảo an ninh; Myanmar hứng loạt trừng phạt

Tin thế giới 1/2: NATO đang 'mơ' Nga thất bại? Ukraine 'than thở' về đảm bảo an ninh; Myanmar hứng loạt trừng phạt

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine, tình hình viện trợ Kiev, Myanmar bị trừng phạt, căng thẳng Israel-Iran... là một số tin thế giới nổi bật trong 24 giờ qua.
Chuyên gia Nga 'khoe' vũ khí chống lại xe tăng Leopard 2 và Abrams

Chuyên gia Nga 'khoe' vũ khí chống lại xe tăng Leopard 2 và Abrams

Baoquocte.vn. Ngày 1/2, Tập đoàn công nghệ lớn nhất Nga, tập đoàn Rostec đã liệt kê các chủng loại vũ khí có thể chống lại hiệu quả xe tăng hiện đại của phương Tây.
Mỹ muốn mở rộng quyền tiếp cận căn cứ quân sự tại Philippines

Mỹ muốn mở rộng quyền tiếp cận căn cứ quân sự tại Philippines

Baoquocte.vn. Mỹ và Phlippines nhiều khả năng sẽ đưa ra các thông báo về việc mở rộng sự tiếp cận của Mỹ đối với các căn cứ quân sự ở Philippines.
Ngoại trưởng Hàn Quốc 'mở bát đầu năm mới' cho chính phủ bằng chuyến thăm đồng minh lớn

Ngoại trưởng Hàn Quốc 'mở bát đầu năm mới' cho chính phủ bằng chuyến thăm đồng minh lớn

Baoquocte.vn. Chủ đề chính trong chuyến thăm của Ngoại trưởng Hàn Quốc bao gồm phương hướng phát triển quan hệ đồng minh Mỹ-Hàn, vấn đề bán đảo Triều Tiên...
Tổng thư ký NATO thăm Nhật Bản: Châu Âu không thể bỏ qua những gì xảy ra ở Đông Á

Tổng thư ký NATO thăm Nhật Bản: Châu Âu không thể bỏ qua những gì xảy ra ở Đông Á

Baoquocte.vn. Tổng thư ký NATO khẳng định tầm quan trọng của việc liên minh quân sự này hợp tác chặt chẽ với các đối tác ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Thủ tướng Malaysia thăm Singapore: Xung lực mới cho quan hệ láng giềng

Thủ tướng Malaysia thăm Singapore: Xung lực mới cho quan hệ láng giềng

Baoquocte.vn. Chuyến thăm chính thức Singapore của Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim ngày 30/1 sẽ là cú hích quan trọng cho mối quan hệ láng giềng đặc biệt này.
Nhiệm vụ ‘khó nhằn’ của Thụy Điển

Nhiệm vụ ‘khó nhằn’ của Thụy Điển

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh EU đang trải qua quãng thời gian khó khăn chưa từng có, cương vị Chủ tịch Hội đồng EU hẳn sẽ là ‘chiếc ghế nóng’ với Thụy Điển. Báo TG&VN bình luận.
Có gì trong Chiến lược an ninh quốc gia Nhật Bản?

Có gì trong Chiến lược an ninh quốc gia Nhật Bản?

Baoquocte.vn. Chiến lược an ninh quốc gia vạch ra tầm nhìn của Nhật Bản trong bảo đảm an ninh trước những biến động nhanh, phức tạp và khó lường.
Lời hứa của Mỹ tại châu Phi

Lời hứa của Mỹ tại châu Phi

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-châu Phi cho thấy nỗ lực của Mỹ trong tìm kiếm lại chỗ đứng tại lục địa này.
Tổng thống Israel thăm Bahrain và UAE: Không chỉ là chuyến thăm lịch sử

Tổng thống Israel thăm Bahrain và UAE: Không chỉ là chuyến thăm lịch sử

Baoquocte.vn. Chuyến thăm của Tổng thống Israel Isaac Herzog tới UAE và Bahrain sẽ góp phần trấn an các đối tác vùng Vịnh vừa bình thường hóa quan hệ với nước này.
Điểm nhấn trong chiến lược mới của Canada

Điểm nhấn trong chiến lược mới của Canada

Baoquocte.vn. Ngày 27/11, Canada đã công bố Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Đâu là những nét nổi bật trong chiến lược này?
Sáng kiến IPEF: Xu hướng liên kết kinh tế mới

Sáng kiến IPEF: Xu hướng liên kết kinh tế mới

Baoquocte.vn. Sáng kiến IPEF cho thấy nỗ lực của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden trong mở rộng vai trò hợp tác kinh tế tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Thỏa thuận lịch sử về đa dạng sinh học

Thỏa thuận lịch sử về đa dạng sinh học

Baoquocte.vn. Gần 190 quốc gia trên thế giới đã nhất trí về một thỏa thuận mang tính lịch sử trong lĩnh vực bảo vệ đa dạng sinh học.
Việt Nam nỗ lực thực thi UNCLOS và thực hiện SDG 14 (Kỳ II)

Việt Nam nỗ lực thực thi UNCLOS và thực hiện SDG 14 (Kỳ II)

Baoquocte.vn. Là thành viên của UNCLOS 1982, Việt Nam luôn đề cao, thúc đẩy thực thi Công ước, xem đây là văn kiện quan trọng trong quản trị biển và đại dương.
UNCLOS - Khuôn khổ pháp lý toàn diện, điều chỉnh mọi hoạt động trên biển [Kỳ I]

UNCLOS - Khuôn khổ pháp lý toàn diện, điều chỉnh mọi hoạt động trên biển [Kỳ I]

Baoquocte.vn. Không hề phóng đại khi nói rằng UNCLOS vượt trước thời đại trong việc thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững.
Nô lệ hiện đại đang gia tăng

Nô lệ hiện đại đang gia tăng

Baoquocte.vn. Theo báo cáo của ILO và IOM, khoảng 50 triệu người trên khắp thế giới đang 'mắc kẹt' trong tình trạng lao động hoặc hôn nhân cưỡng bức.
Dấu ấn Việt Nam tại Cộng đồng Pháp ngữ

Dấu ấn Việt Nam tại Cộng đồng Pháp ngữ

Baoquocte.vn. Việt Nam có nhiều đóng góp thực chất, hiệu quả vào Cộng đồng Pháp ngữ và các thể chế liên quan.
Phiên bản di động